My Life as a Doctor ဆရာဝန္ဘဝ စာမ်က္ႏွာ

Doctor-patient relationship (2) ဆရာ-လူနာ ဆက္ဆံေရး (၂)

2011-11-29T13:34:00.001+05:30

Wed, Oct 26, 2011 at 10:27 AM
ဆရာရဲ႔ “လူနာဆရာဆက္ဆံေရး” အေၾကာင္း ဖတ္ျပီး၊ The Voice က Interview ကို ဆရာဘယ္လို မွတ္ခ်က္ျပဳမလဲ ဆိုတာ သိခ်င္လာပါတယ္။ Link ေပးလိုက္ပါတယ္။

ေပးတဲ့ (လင္ခ္) ကို သြားလို႔ မရပါ။ ဒါနဲ႔ ရွာဖတ္ပါတယ္။

အူအတက္ေရာဂါ၊ ႏွစ္ခါ ခြဲစိတ္ကုသရတာ နဲ႔ လူနာ ကြယ္လြန္သြားရရွာတဲ့ သတင္းကို (ေရဒီယို) နဲ႔ (အင္တာနက္) ကတဆင့္ ၾကားရ၊ ဖတ္ရပါတယ္။ လက္လွမ္း မီသေလာက္ေပါ့။ ေမးလာလို႔ေတာ့ ေျဖရမဲ့ တာဝန္ရွိတာမို႔ ျပန္ေျဖပါမယ္။ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေဝဘို႔ မေရးခဲ့ေသးပါ။ ေရဒီယိုကလဲ မေျပာခဲ့ပါ။

ကြ်န္ေတာ့္မွာ စည္းကမ္းတခု ရွိပါတယ္။ “ကိုယ့္အဖြဲ႔အစည္းတြင္း ကိစၥမ်ိဳးကို အျပင္ကို ထုတ္ေျပာသင့္မွ ေျပာရမယ္” ဆိုတဲ့ လိုက္နာမႈ တခု ကိုယ့္ဖါသာ ထားပါတယ္။ ဒီသတ္မွတ္ခ်က္မွာ အားေကာင္းခ်က္ရွိသလို နစ္နာမႈလဲ ျဖစ္ရတာ ကိုယ္ေတြ႔ပါ။ ကိုယ့္ဘက္က ဘာမွ မေျပာေတာ့ တဖက္ကဘဲ ေျပာခ်င္ရာ ေျပာတာေတြကို အကုန္မဟုတ္ေတာင္ တဝက္ေလာက္ ယံုသြားရင္ မေျပာသူမွာ အေတာ္ နစ္နာတယ္။ ေရတိုသေဘာပါ။ အမွန္ဆိုတာ တခါတေလ အခ်ိန္ေပးရတယ္။

အခုအေရးက ေဆးပညာနဲ႔ တိုက္ရိုက္ ပတ္သက္တယ္။ ကိုယ္တိုင္က ဆရာဝန္ ျဖစ္ေနသလို လူနာလဲ ခဏခဏျဖစ္တာဘဲ။

ဘယ္အေရး ဘယ္ကိစၥမဆို ဘယ္လိုျမင္တယ္ဆိုတာ လူတိုင္း စိတ္ထဲမွာ ျဖစ္ေပၚတယ္။ တခ်ိဳ႕က ထုတ္ေျပာၾကတယ္။ အနီးဆံုးက လူေတြသာမက နားေထာင္သူတိုင္း ၾကားႏိုင္တဲ့ (မီဒီယာ)၊ ဖတ္သူတိုင္း သိမဲ့ စာနယ္ဇင္းေတြကေန ေျပာၾက-ေရးၾကတယ္။ ဝစီကံတပိုင္း ကာယကံတပိုင္း ျဖစ္ေစၾကတယ္။

ေတြးေတာတာ၊ ဆင္ျခင္တာေတြဟာ ေလ့လာမႈအသိ တိုးလာတာနဲ႔အမွ် ေျပာင္းလဲ လာတယ္။ ရင့္က်က္မႈ ရွိလာေလေလ စဥ္းစား ေတြးေခၚမႈလဲ ရင့္သန္ေလ ျဖစ္ေသးတယ္။ လူတိုင္းပါ။ ဒီေတာ့ ထုတ္ေျပာတာမ်ိဳး၊ ခ်ေရးတာမ်ိဳးကို ေတာင္းဆိုမႈ အားကို မလြန္ဆန္ႏိုင္မွသာ လုပ္တာ ေကာင္းတဲ့အက်င့္လို႔ ထင္ပါတယ္။

စကားၾကီး ေျခာက္ခြန္းထဲက ႏွစ္ခြန္းကို ေျပာအပ္တယ္ဆိုတာ ဖတ္ဖူး-မွတ္ဖူးသလို လိုက္နာႏိုင္သေလာက္ လိုက္နာပါတယ္။ “ေျပာအပ္တယ္ဆိုတဲ့ စကားႏွစ္မ်ိဳးကလဲ မေျပာရင္ မျဖစ္ဘူး၊ ေျပာသာေျပာပါလို႔ ညႊန္တာ-ခိုင္းတာ လို႔ေတာ့ မထင္ပါ။”

ဒီအျဖစ္အပ်က္ကို အစ-အဆံုးေတာ့ မသိပါ။ ဒီအဆင့္ေလာက္ သိသူကေန ေဝဖန္သမႈျပဳရင္ အားလံုး မမွန္ႏိုင္တာေတာ့ ေသျခာတယ္။ ႏွာေစးေနတာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ေဖးေဖးမမ ေထာက္ျပမိရင္ နစ္နာေစမွာ မဟုတ္ေပမဲ့၊ ဘက္လိုက္မႈ ျဖစ္သြားရင္ မေကာင္းေတာ့ျပန္ပါ။ အထင္နဲ႔ ေဝဖန္မိရင္ ခံရသူကို ဝါးကူထိုးရာက်ေနမယ္။

ေသျခာတာေလာက္သာ ေျပာပါရေစ။ ဒီလိုအျဖစ္မ်ိဳး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အခုမွ မဟုတ္သလို ေနာင္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒီတိုင္းျပည္မွာသာ ျဖစ္တတ္တာ မဟုတ္ပါ။ ကြ်န္ေတာ္လဲ အေျပာမလြတ္သူလို႔ ဝန္ခံပါရေစ။ ဒီသတင္းမ်ိဳးကို လူသိေအာင္ လုပ္တာရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ တခုဟာ ေနာင္ မျဖစ္ေစအာင္ ကူညီရာက်သင့္ပါတယ္။ တခါေလာက္ မမွန္တာ လုပ္မိသူတိုင္း တသက္လံုး အမွားေတြခ်ည္း ဆက္မလုပ္ၾကပါ။ စိတ္ဆိုး ေဒါသျဖစ္ေနရခ်ိန္မွာ ျဖစ္ေစခ်င္တာမ်ိဳးနဲ႔ မတူဘဲ၊ စိတ္ေအးလက္သာ ရွိလာရင္ စာနာစိတ္ ဝင္လာတတ္တာလဲ လူ႔သေဘာဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ တခါတေလ Scoop သတင္းတခ်ိဳ႕က ဆိုးေနတာကို ပိုဆိုးေစႏိုင္တယ္။ ျပန္ျပင္ေပးရင္ေတာ့ တာဝန္သိတတ္တယ္လို႔ သတ္မွတ္ရမွာေပါ့။

Medical malpractice ဒါမွမဟုတ္ Professional negligence လို႔လဲေခၚတဲ့ ေဆးကုသရာမွာ မမွန္မကန္ လုပ္မိတာ၊ ေပါ့ဆတာေတြကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာ တားျမစ္ထားတာေတြ ရွိေနျပီးသားေတာ့ ျဖစ္ပါတယ္။ ထုတ္ေဖၚေရးသားတာ၊ တိုင္တန္းတာ၊ တင္းက်ပ္မႈလုပ္တာ၊ စစ္ေဆးအေရးယူတာေတြကေတာ့ အတိုင္းအတာ တခုအထိသာ ရွိပါေသးတယ္။ အားနည္းေနတာေတြက စနစ္ၾကီးတခုလံုး၊ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းၾကီး တခုလံုးနဲ႔ ဆိုင္ပါတယ္။

ဒီလို အျဖစ္မ်ိဳးနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ တရားဥပေဒပိုင္းဟာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္မွာ အလြန္မတန္ အားနည္းေနေသးတယ္။ တရားစီရင္ေရး နဲ႔ (မီဒီယာ) ဆိုတဲ့ မ႑ိဳင္ၾကီး ၂ ခုသာမက မ႑ိဳင္ေတြ အားလံုးက တေျပးညီညီ ေကာင္းမြန္၊ တိုးတက္ဘို႔ လိုမယ္ထင္တယ္။ ၁၉၄၈-၁၉၆၂ တံုးက တမ်ိဳး၊ ၁၉၆၂-၁၉၈၈ မွာ ေနာက္တမ်ိဳး၊ ၁၉၈၈-၂ဝ၁ဝ မွာလဲ ေနာက္ထပ္တမ်ိဳး၊ အခု ေနာက္တမ်ိဳးေတာ့မလိုလို ျဖစ္လာေနျပန္ျပီ။ ျပဳျပင္မႈ လုပ္ၾကတယ္ ဆိုတာကလဲ အေျခအေန၊ အခ်ိန္အခါ၊ ေခတ္၊ စနစ္နဲ႔ လိုက္ေလ်ာ ညီေထြျဖစ္ရတယ္။ ဒါမွလဲ အမ်ားလဲ လုိက္နာႏိုင္တယ္။ ေကာင္းလဲ ေကာင္းမြန္တယ္။

အခုလို လူသိရွင္ၾကား ျဖစ္လာတဲ့ အေနအထားတရပ္ဟာ မလြဲမေသြျဖစ္ရမဲ့၊ ျဖစ္သင့္တဲ့ တိုးတက္တက္မႈမ်ိဳးထဲမွာ ပါတယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ ေရးခဲ့သလို တာဝန္ဟာ အားလံုးနဲ႔ သက္ဆိုင္တယ္ ဆိုတာကိုေတာ့ သတိခ်ပ္ရပါမယ္။ ညံ့သြားတာ၊ မွားသြားတာ၊ ဆိုးသြားတာေတြဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ စီမံခန္႔ခြဲသူ၊ ေပၚလစီခ်သူေတြမွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။ တိုးတက္လာတာတိုင္းကိုေတာ့ စီမံခန္႔ခြဲသူ၊ ေပၚလစီခ်သူေတြကို အမွတ္ေပးလို႔ မရတတ္ပါ။ လူဦးေရတိုးလာလို႔ ေဆးရံု၊ စာသင္ေက်ာင္း၊ အေရအတြက္ တိုးလာရတာကို သတင္းစာမွာ ေၾကာ္ညာျပီး၊ (ခရက္ဒစ္) ယူခ်င္တာ မမွန္ပါ။ အခုေတာ့ (ဂ်ာနယ္) တခ်ိဳ႕မွာပါ အဲလိုလုပ္ေနတယ္။

ေဆးကုသေရးမွာ ေကာင္းသထက္ ေကာင္းေစဘို႔ဆိုတာ Medical education ေဆးပညာသင္ၾကားေရး၊ Entry-level education ကနဦး-ေဆးပညာဘြဲ႔၊ ေနာက္ျပီး Postgraduate education ဘြဲ႔လြန္-အထူးကု နဲ႔ ဒီေခတ္မွာ မရေတာ့ပါ။ Continuing medical education ဆက္လက္သင္ၾကားေရး၊ Online learning (အြန္လိုင္း) သင္ၾကားေရး၊ ဆိုတာေတြနဲ႔ စဥ္ဆက္မျပတ္ ေလ့လာသမႈ ျပဳေနၾကရမယ္။

UK (ယူေက) မွာ Quality assurance of undergraduate medical education အရည္အေသြး အာမခံတဲ့ ဘြဲ႔ၾကိဳ ဆရာဝန္ေတြ ေမြးထုတ္လာတယ္။ Vocational training အလုပ္လုပ္ရင္း ေဆးပညာ ဆက္သင္ေစတယ္။

USA (ယူအက္စ္ေအ) မွာ Medical school ေဆးေက်ာင္း၊ Internship အလုပ္သင္ဆရာဝန္၊ Residency အထူးကု၊ Fellowship တကယ့္အထူးကု ျဖစ္တဲ့ ေနာက္မွာေတာင္မွ လုပ္ရေသးတဲ့ Board certification ဆိုတာ Continuing medical education ဆက္လက္သင္ၾကားေရး ဆိုတာထားေသးတယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာ ေဆးပညာသင္ၾကားေရးကို အရည္အေသြး အေလးထား-မထား မေျပာခ်င္ေသးပါ။ အခ်ိန္တိုတိုနဲ႔ သင္ေပးလာတာကေတာ့ အေသအျခာဘဲ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အရင္က ၇ ႏွစ္ခြဲ၊ ကြ်န္ေတာ္တို႔က ၇ ႏွစ္ ေခတ္၊ အခု ၆ ႏွစ္ထဲ။

ဘြဲ႔ေတြဆိုတာ စာေတာ္တဲ့သူ၊ ၾကိဳးစားတဲ့သူေတြ ရႏိုင္ၾကတယ္။ ရင့္က်က္မႈ ဆိုတာေတာ့ အေတြ႔အၾကံဳကေနမွ ရတယ္။ ပညာျပိဳင္ၾကတဲ့ ဆင္ဦးစီးေရာ ဆီသည္မပါ အႏွစ္ႏွစ္အလလ လက္ေတြ႔ပညာေတြ သင္ခဲ့ၾကလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာကို အာခံလို႔ အာေခါင္ လွံစူးသူဟာ ပညာမွာေတာ့ ျပိဳင္စံရွားေအာင္ ေတာ္ပါတယ္။ “ၾသဇာေလးနက္ ေပၚဆီတက္၍ ႏြယ္ျမက္ သစ္ပင္ ေဆးဖက္ဝင္၏” ဆိုတာမ်ိဳးကို ေဆးပညာ ပါရဂူဘြဲ႔ ရထားသူတိုင္းကေန မျဖစ္ေစႏိုင္ေလာက္ဘူး။ “သမားဆို အိုမွ” ဆိုသလို အေတြ႔အၾကံဳကေန ရင့္က်က္မႈ ရေစတာ မွန္တယ္။

သူမ်ားတိုင္းျပည္ေတြမွာ ေဆးပညာေတြ၊ ေဆးသုေတသနေတြ ဘယ္ေလာက္ တိုးတက္ ေကာင္းမြန္ေနေပမဲ့ လူေတြအတြက္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈဆိုတာ တရားမမွ်တမႈေတြ၊ ဒီမိုကေရစီ မက်တာေတြ အမ်ားၾကီး ရွိေနၾကတယ္။

ဗမာျပည္မွာ ေဝဒနာသည္ အမ်ားၾကီးကေတာ့ အျပစ္တင္စရာ အနားမွာ သားဖြါးဆရာမေတာင္မွ မရွိၾကပါ။ (မီဒီယာ) ကလဲ လမ္းမေပါက္တဲ့ဆီ မေရာက္ႏိုင္ၾကေသးပါ။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံအတြက္ က်န္းမာေရးကအစ ေကာင္းတာ၊ မွန္တာ၊ တရားမွ်တတာေတြ ျဖစ္ေစဘို႔ ကိုယ့္အေျခခံ၊ ကိုယ့္ေပတံနဲ႔ ကိုယ္တိုင္ ၾကိဳးပမ္းၾကရပါလိမ့္မယ္။ အားလံုးက လုပ္မွရမယ္။ အဲလို လုပ္ခြင့္လဲ ရွိရမယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၆-၁ဝ-၂ဝ၁၁

Doctor-patient relationship (1) ဆရာ-လူနာ ဆက္ဆံေရး (၁)

2011-11-29T13:33:00.001+05:30

2011/7/22
ဆရာခင္ဗ်ာ မ်က္လံုးဝါရျခင္းအေၾကာင္းကို ေျဖၾကားေပးတဲ့အတြက္ ေဖာ္မျပတတ္ေအာင္ ေက်းဇူး အမ်ားႀကီး တင္ရပါတယ္။ ဆရာ၏ စိတ္ဓာတ္ႏွင့္ ေစတနာ၊ ပညာႏွင့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား အတိုင္း ထပ္တူက်မည့္ ဆရာမ်ား ျမန္မာျပည္မွာ အမ်ားႀကီးရွိေနခဲ့ရင္ ေကာင္းမယ္ ဆိုတာကို ေတြးမိေသးတယ္။

ေက်းဇူးတင္တယ္ဗ်ာ။ ေမာပန္းေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ အားရွိလာေစတာလဲ မွန္တယ္ဗ်။

ဒီကေန႔ ဘာေျပာေကာင္းမလဲ။ အလုပ္ရံု-ေဆြးေႏြးပြဲ တခု ေအာက္ထပ္မွာ လုပ္ေနရေသး၊ ေမြးလူနာကလာ၊ သူမေမြးေသခင္ ေနာက္တေယာက္ ထပ္ေရာက္လာ။ ေမြးၾကေတာ့လဲ ၁၅ မိနစ္သာ ကြာလို႔ ေဆးခန္းရွိ လူကုန္ အလုပ္ရႈတ္သလား မေမးနဲ႔။ ေဆးခန္းဆိုတာက မည္ကာမတၲ၊ ေစ်းခ်ိဳတဲ့ အိမ္ခန္းငွား လုပ္ရတာ။ ဆရာမ ဆိုတာ လာပါ-ကူပါ-သင္ယူပါ လုပ္ေနၾကရတယ္။ ဒါေပမဲ့ အားလံုး ေခ်ာေခ်ာ ေမာေမာဘဲ။ သားဦးေမြးသူက ေယာက္်ားေလးရလို႔ ဝမ္းသာတဲ့ မိဘ၊ ေဆြမ်ိဳးေတြလုိဘဲ ကိုယ္လဲ ဝမ္းသာၾကရတာေပါ့။ အခုလို အားေပးစာ ဖတ္ရေတာ့ ေနာက္ လူနာေတြအတြက္ အဆင္သင့္ ျဖစ္သြားျပီေပါ့ဗ်ာ။ တကယ္ေျပာတာ သားဦး ေမြးမဲ့ကေလးမ သရိုးသရည္ ျဖစ္ေနျပီဆိုဘဲ။ ဒီညေတာ့ မႏိုးေလာက္ ေကာင္းပါရဲ႕။

ည ၁၁ နာရီ ၄၂ မိနစ္၊
၂၂-၇-၂ဝ၁၁

2011/7/24
ကြၽန္ေတာ္ ေရးလိုက္တဲ့စာ ဆရာ့အတြက္ အားျဖစ္သြားေစတဲ့အတြက္ ဝမ္းသာမိပါတယ္ဆရာ။ သားဦးေလး ေမြးမယ့္ အမ်ိဳးသမီးလည္း အခုေလာက္ဆို အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႔စြာ ေမြးၿပီးေရာေပါ့။ ဆရာတို႔ေတြလည္း အေတာ္ ပင္ပန္းခဲ့ၾကမွာပဲေနာ္။ အခန္းကေလး ငွားၿပီး ေဆးခန္း ဖြင့္တာဆိုေတာ့ က်ဥ္းမွာပဲေနာ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ဆရာတို႔ ေဆးခန္းလည္း က်ယ္က်ယ္ဝန္းဝန္း ျဖစ္ေစခ်င္တယ္။ တစ္ခုရွိတာက ရန္ကုန္က (႕႕႕႕႕) တို႔လို က်ယ္ဝန္းၿပီး ေငြကုန္ ေစတနာနည္း ဆိုတာေတြထက္ အဆေပါင္း ေျမာက္ျမားစြာ သာတယ္ဆိုတာေတာ့ ယံုတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ ၾကားဖူးေနတာရယ္၊ အရိုးစဲြေနတာရယ္ တစ္ခုရွိတယ္။ ဆင္ေျခဖုန္း ရပ္ကြက္ေတြမွာရွိတဲ့ ေဆးရံုေတြမွာ ပိုက္ဆံ မတတ္ႏိုင္လို႔ ေမြးဖြားၾကတဲ့ ေမြးလူနာေတြကို Nurse မေတြက ဆိုဆဲတာကိုေပါ့။ တစ္ဖက္သားမွာ ခံရခက္တဲ့ ေဝဒနာကိုလည္း ခံစားရ။ ဆဲဆိုျခင္း ကိုလည္း ခံစားရဆိုေတာ့ သနားဖို႔ေကာင္းတယ္လို႔ ျမင္တယ္။ ဒါက တစ္ဖက္ကို ၾကည့္တာပါ။ ေနာက္တစ္ဖက္က ၾကည့္မယ္ ဆိုရင္လည္း Nurse မေတြလည္း တစ္ေန႔တစ္ေန႔ အလုပ္ေတြ မ်ားမယ္ မဟုတ္လား။ အဲဒီေတာ့ သူတို႔လည္း တစ္ခါတေလ စိတ္တိုမိၾကလို႔ ဆိုဆဲၾကမွာပဲေလ ဆိုတာလည္း ေတြးမိပါတယ္။ ေကာင္းတာကေတာ့ ပိုက္ဆံ မတတ္ႏိုင္တဲ့ သူကိုလည္း ေကာင္းေကာင္း မြန္မြန္ ေမြးေပး? ပိုက္ဆံ ရွိတဲ့သူကိုလည္း ေကာင္းေကာင္း မြန္မြန္ ေမြးေပး။ အဲဒါဆို အေကာင္းဆံုး ပါပဲ။

Dear
ဟုတ္ကဲ့ မွန္းၾကည့္တာ အတိအက်ဘဲ။ သားဦးေလး ေမြးသြားပါျပီ။ ေမြးလူနာ နံပါတ္ ၁၉၄ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္တရက္ နံပါတ္ ၁၉၅ လဲ ေမြးဖြါးသြားျပီ။ ခုတေလာ ေမြးလူနာေတြက သေဘာေကာင္းေနၾကတယ္။ ခက္ခက္ခဲခဲေတြလဲ မဟုတ္၊ အခ်ိန္ေကာင္းေတြမွာ လာေမြးေနၾကတယ္။ သူတို႔ ကုသိုလ္၊ ကိုယ့္ကုသိုလ္ေပါ့။

ေဆးခန္းက ၁၅ ေပ ပါတ္လည္ ခန္းေလးကေန စခဲ့တာ။ ဒိေနာက္ တခန္းခြဲ အခန္းမွာ အေတာ္ၾကာခဲ့တယ္။ အခု ပိုအဆင္ေျပလာတယ္။ က်ယ္ပါတယ္။ ေဆးခန္းလခ လွဴမဲ့သူအေပၚမူတည္တာလဲ ပါတာေပါ့။

လူနာ-ဆရာ ဆက္ဆံေရး အျမဲေျပာ၊ မျပတ္ၾကား သိေနရတယ္။ ျပဳျပင္မႈ နည္းေနလို႔သာ ေျပာၾက-ေရးၾက တာေပါ့ဗ်ာ။ (အက္သစ္) ဆိုတာေတာ့ ၾကမ္းက်ိန္တာနဲ႔ ဥပေဒနဲ႔ တစံုတရာ တားတာရွိေပမဲ့၊ လူမႈဆက္ဆံေရး ဆိုတာကို ဘာနဲ႔ ျပင္ယူမလဲ။ (မီဒီယာ) က အသံက်ယ္လာတာ ေကာင္းတယ္။ အေထြေထြ အားနည္းခ်က္ၾကီးထဲက အခ်က္ေလး တခု ျဖစ္မယ္။ ေနရာတကာမွာ အဲဒါမ်ိဳးေတြ ရွိတယ္မဟုတ္လား။ ဘတ္စ္ကား ခရီးသြားေတြနဲ႔ ေဆးခန္း-ေဆးရံု လာရသူေတြ အတူတူ ခံေနၾကရတယ္။ စပါယ္ယာေတြ ထက္ေတာ့ ဆရာဝန္-ဆရာမေတြက စာပိုသင့္ခဲ့ၾကတာကေတာ့ မတူၾကဘူး။

Doctor-patient relationship “ဆရာ-လူနာဆက္ဆံေရးသည္ ေရာဂါအမည္တပ္ျခင္းႏွင့္ ေဆးကုသျခင္းတို႔အတြက္ အရည္အေသြး ေကာင္းေသာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ရရွိေစရန္ အလြန္အေရးပါသည္” လို႔ အဘိဓါန္မွာ ေရးပါတယ္။ Contemporary medical ethics ေခတ္မီ ေဆးပညာ ပဋိဥာဥ္မွာလဲ ပါေနပါတယ္။ အမွန္က ေဆးပညာကို စသင္ၾကရမဲ့ အခ်ိန္ ေဆးရံုထဲ ေျခခ်ေတာ့မဲ့ကာလ ကတည္းကေန လိုက္နာ၊ ေစာင့္ထိန္းစရာေတြကို သတိၾကီးၾကီးနဲ႔ လိုက္နာ က်င့္ၾကံဘို႔ လိုတာပါ။ လူနာေတြရဲ႕ သူမ်ားမသိေစခ်င္တာကို ထိန္းသိမ္းေပးဘို႔၊ သူတို႔ရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာေတြကိုလဲ ေလးစားၾကရမယ္။ လူနာေတြကလဲ ကုိယ့္ကို ကုသေပးမဲ့ ဆရာဝန္ကို ယံုလို႔ ပံုအပ္တာမ်ိဳး ျဖစ္တာမ်ားမယ္ ထင္ပါတယ္။ လိုက္နာသင့္တာေတြကို တကယ္လိုက္နာသူ ဆရာဝန္ေတြဟာ နာမည္ရၾကတယ္။ စိတ္-အထူးကုတာနဲ႔ မိသားစု-ဆရာဝန္ အမ်ိဳးအစားေတြက ေရာဂါေဗဒတို႔ ဓါတ္ခြဲခမ္းတို႔ထက္ ပိုလိုၾကတယ္။

ဆက္ဆံေရး ဆိုတာ အသြား-အျပန္ ႏွစ္ဘက္လံုးနဲ႔ ဆိုင္တယ္။ အျပန္အလွန္ ေလးစားမႈ လိုတယ္။ တန္ဘိုးထားမႈ ရွိသင့္တယ္။ ယံုၾကည္မႈအထိ ရရင္ ေကာင္းတယ္။ ဝတ္ေက် တန္းေက်ဆိုရင္ ပညာပိုင္းအရ ဆံုးျဖတ္တာမွာ Compromised အားနည္းသြားျပီ။ မလံုေလာက္ဘူး၊ ဘက္လိုက္မႈ ပါေတာ့မယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ Second opinion ေနာက္ ဆရာတဦးကို ခ်ဥ္းကပ္ဘို႔ လမ္းရွိသင့္တယ္။

Michael Balint နဲ႔ သူ႔ဇနီးတို႔ကေန ျဗိတိန္မွာ ေလ့လာျပီး The Doctor, His Patient and the Illness ကို ေရးသားခဲ့တယ္။
• Physician superiority ဆရာက ထိပ္က အျမင္၊ ဆရာဝန္က ပညာရွင္မို႔ သိသူျဖစ္လို႔ အထက္ကေန ဆက္ဆံတယ္။ လူနာက ေဝဒနာ ခံစားေနရခ်ိန္မို႔ အလိုလို ေအာက္ကေရာက္တာ သဘာဝ ျဖစ္တယ္။ ဆရာအေပၚ မွီခိုခ်င္စိတ္ ကဲေနမယ္။ ဆရာက ဒီအေျခအေနကို နားလည္ရမယ္။
• Benefiting or pleasing အက်ိဳးကို ေပးမလား၊ ႏွစ္သိမ္မႈကို ျဖစ္ေစမလား၊ ေရြးခ်ယ္ရမဲ့ ႏွစ္ခြ-အျမင္ ျဖစ္တတ္တယ္။ အဲလို အေျခအေနမွာ ဆရာဝန္က ဗ်ဴဟာ သံုးရမယ္။
• Formal or casual သမားရိုးက်လား၊ ထံုးစံအတိုင္းလား၊ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာ နာမယ္ ေခၚတာကအစ အလြဲ မခံတတ္ဘူး။ ေလ့လာမႈ တခုမွာ လူနာ ၂၂၃ ေယာက္က First names နာမယ္အစလံုး ေခၚတာ ၾကိဳက္တယ္၊ ၁၇၅ ေယာက္က ကိစၥမရွိဘူးတဲ့၊ ၉၉ ေယာက္က မၾကိဳက္ဘူး။
• Transitional care လူနာကိုယ္တိုင္လား၊ လူနာရွင္လား၊ ဆရာဝန္ေတြက လူနာကို တိုက္ရိုက္ ေမးခ်င္တယ္။ တခ်ိဳ႕လူနာရွင္ေတြက ေရွ႔ကခ်ည္း ေနတတ္တယ္။
• Other people present ေဘးလူေတြ ရွိေနတာ၊ ေကာင္းက်ိဳးျဖစ္ေစႏိုင္သလို၊ သူမ်ားမသိေစခ်င္တာကို လူနာက ေျပာမထြက္တာ ရွိတယ္။ ဥပမာ Sexual issues လိင္ပိုင္းကိစၥေတြ။
• Bedside manner လူနာကုတင္ေဘးမွာ၊ ဆရာ့ Vocal tones အသံ အနိမ့္-အျမင့္၊ Body language ကိုယ္-မ်က္ႏွာ အမူအယာ၊ Openness ပြင့္ပြင့္လင္းရွိတာ၊ စတာေတြဟာ အလြန္မတန္ အေရးပါတယ္။ ဝတၴဳေတြ ရုပ္ရွင္ေတြမွာ နမူနာ ေကာင္းတာေတြ ပါတယ္။
o Doc Martin British TV series ျဗိတိသွ် တီဗြီဇာတ္လမ္းတြဲထဲက Doc Martin ဟာ လူနာကုတင္ ေဘးမွာ ညံတဲ့သူအျဖစ္ သရုပ္ေဆာင္တယ္။
o Lost ထဲက Sm Hurley ကေန Jack Shephard ကိုေျပာတာက သူ႔ရဲ႕ Bedside manner ဟာ Sucks တဲ့။
o Scrubs ထဲက J.D ကေတာ့ Great bedside manner ရွိသူဆရာဝန္ ျဖစ္တယ္။

ကြ်န္ေတာ္ေတာ့ ကိုယ့္အထြာေလးနဲ႔ကိုယ္ က်ိဳးစားပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေဆးရံုေလးတခု ျဖစ္ျဖစ္၊ တိုက္နယ္တခု ျဖစ္ျဖစ္၊ ျမိဳ႕နယ္တခု ျဖစ္ျဖစ္ က်န္းမာေရးဌာနမွာ ဦးစီးရသူျဖစ္ရင္ လခယူသူေတြကို သြန္သင္ပါတယ္။ နမူနာလဲ ျပမွရတယ္။ ကိုယ္မလုပ္ဘဲ သူမ်ားေျပာတာ ဘယ္ တန္ဘိုးရွိပါ့မလဲ။

တေန႔ကဘဲ ေဆးခန္းေလးက ဆရာမေတြကို ေျပာေနမိတယ္။ လူနာေတြ အားလံုးေလာက္ နီးနီးက ဗမာစကား မေျပာၾကဘူး။ မတတ္တာေရာ၊ နဲနဲသာ တတ္တာေရာေၾကာင့္ပါ။ မေျပာခ်င္တာလဲ ပါပံုရေသးတယ္ဗ်။ ဒီေတာ့ သူတို႔ စကားေရာ ဆရာဝန္႔ စကားပါ ေျပာႏိုင္တဲ့ (ေဗာ္လန္တီယာ) ဆရာမေတြနဲ႔ တြဲလုပ္ရတာေပါ့။ ၾကာေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ သတိထားမိိတာ တခုကုိ ထုတ္ေျပာဘို႔ အခ်ိန္က်ျပီဆိုျပီး တေန႔က ေျပာလုိက္တယ္။

“မင္းတို႔ လူမ်ိဳးေတြက ေလာကြတ္စကား အေတာ္နည္းတာဘဲကြ”။ ေလာကြတ္ ဆိုတာဘာလဲ ရွင္းျပရေသးတာေပါ့ဗ်ာ။ "လူနာေတြကို ဘာလူမ်ိဳးလဲ၊ ကေလးေတြဆို ေက်ာင္းေနလား စသျဖင့္ ေမးတာ-ေျပာတာ မရွိသေလာက္ဘဲ"။ "အမွန္က လူနာကို ထမင္းစားျပီးျပီလား ေမးလိုက္၊ လူနာ စဥ္းစားေနတံုး ေဟာ ေဆးကို ဖတ္ကနဲ ထိုးလိုက္၊ မနာေတာ့ဘူးကြ။ ငါက မင္းတို႔စကား မတတ္ေတာ့ ေျပာမရဘူး ျဖစ္ေနတယ္"။

ေဆးခန္းမွာ ရီစရာလဲ ရွာၾကံေျပာရေသးတာ။ တေန႔ကပါဘဲ။ အကူဆရာမက လူနာကို ျပဒါးတိုင္နဲ႔ အပူခ်ိန္ တိုင္းေနတယ္။ (သာမိုမီတာ) က အျဖဴေရာင္၊ ပါးစပ္ထဲမွာ ခပ္ေစာင္ေစာင္း ငံုထားေတာ့ "ေဟ့ လူနာက ေဆးခန္းမွာ ဘာလို႔ ေဆးလိပ္ ေသာက္ေနတာလဲ" လို႔ ရီစရာ လုပ္တယ္။ ဆရာမက ခ်က္ခ်င္း သေဘာ မေပါက္လို႔ ရွင္းျပရေတာ့ ရီစရာ ႏွစ္မ်ိဳးျဖစ္ေရာ။ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ဟာသလုပ္ရတာ ပညာပိုပါမွရတာ။ ကိုယ္က အဲေလာက္ မေတာ္ဘူး။

ခ်င္းလူမ်ိဳးေတြထဲမွာ ဖလမ္း၊ ဟားခါး၊ တီးတိန္၊ မတူပီ၊ မီဇို၊ စသလို အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိတယ္။ သြားႏုတ္ေနရင္း၊ “ေဟ့ ဒီလူနာ ဘာလူမ်ိဳးလဲ”။ ဆိုပါစို႔ ဖလမ္း၊ “ေအး ၾကည့္ကြ ဖလမ္းေတြ သိပ္သတၴိေကာင္းတာ ထံုေဆးနဲ႔ဆို လံုးဝမနာဘူး”။

ေမြးလူနာေတြကိုလဲ သူတို႔ အားေပးတာ ကိုယ္က အားမရဘူး။ လူနာရွင္ေတြကလဲ ခရစ္ယန္လို ဆုေတာင္းေပးတာသာ လုပ္ၾကတယ္။ ေစာေစာကေျပာသလို ေလာကြတ္စကား နည္းၾကတာကိုး။ လူနာေတြကလဲ မေျပာတာကို ကိစၥရွိပံုမရဘူး။ ကိုယ္ကဘဲ တတ္တဲ့ စကားနဲ႔ “ေအး ဗိုက္မနာခင္ အသက္ဝေအာင္ရွဴထား၊ ပါးစပ္ဟရွဴ၊ ေရေသာက္ခ်င္ေသာက္၊ ေဖ်ာ္ရည္ ေသာက္ခ်င္ေသာက္၊ ညီး ခဏေနရင္ ကေလးအေမ ျဖစ္ေတာ့မယ္။” အားေပးရတယ္။

တခ်ိဳ႕ေတာ့ ခ်ိဳသာစကား၊ ရီစရာစကား သေဘာက်ပါတယ္။ ေျခေထာက္ ပတၴီးစီးေပးလိုက္ရသူကို ေဘာလံုး မကန္နဲ႔ေနာ္ ေျပာလိုက္ရင္ ျပံဳးသြားတယ္။ ႏုတ္ေပးလိုက္တဲ့ သြားကို အိပ္ေရာက္ရင္ ခ်က္စားေျပာေတာ့ ဂြမ္းငံုထားရင္ မခ်ိတင္ကဲ ျပံဳးလိမ့္မယ္။

ယားတာကို သူတို႔စကားနဲ႔ (အထပ္) လို႔ ဆိုတာေလာက္ေတာ့ ဆရာဝန္ သိပါတယ္။ တေန႔က (အထပ္ ေမာ) ယားသလား ေမးတာ လူနာက “တခါတေလ အထပ္” တဲ့ ဆရာဝန္ပါ ရီရေရာ။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၅-၇-၂ဝ၁၁

NGOs and Good Attitude စိတ္ရင္းစိတ္ထား

2011-11-29T13:32:00.000+05:30

ဆရာဝန္၊ NGO နဲ႔ INGO ေတြအေၾကာင္း ဆက္စပ္ျပီး ဆရာဝန္ (မ) တဦးကေန ေရးတာတခု (ေဖ့စ္-ဘုတ္ခ္) မွာ ဖတ္ရတယ္။ စိတ္ေစတနာ အေရးပါတာကို အေလးအနက္ ျပဳထားလို႔ ခ်ီးက်ဴးပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္လို ဆင္းရဲတဲ့ ေနာက္က်တဲ့ ေအာက္က်တဲ့ ေနရာေဒသေတြမွာ ေနရတာ တကယ္ေတာ့ ဓါတ္ခြဲခန္းမွာ အစမ္းသပ္ခံၾကရတဲ့ (ဂီနီပစ္) ေခၚတဲ့ သတၲဝါေလးေတြနဲ႔ အတူတူျဖစ္တယ္။ သုေတသန ဆိုတာ ေနရာတကာမွာ လိုတယ္။ တျခားနယ္ပယ္ေတြကို မေျပာလိုပါ။ က်န္းမာေရးမွာေတာ့ အေသအျခာ ခံၾကရတာ အမွန္ပါ။

ေဆးအသစ္ေတြကို စမ္းသပ္မႈျပဳရင္ အရင္ဆံုး ၾကြက္ျဖဴတို႔ (ဂီနီပစ္) စတဲ့ အေကာင္တို႔ကို အရင္ စမ္းရတယ္။ ဒါေတာင္ တိရစၧာန္ အခြင့္အေရး လုပ္သူေတြက ကန္႔ကြက္ၾကတယ္။ ေနာက္ လူကို စမ္းတဲ့အခါ (ေဗာ္လန္တီယာ) လူနာေတြကို စမ္းတယ္။ ဒီလိုလုပ္တာက တရားဥပေဒအရ အျပစ္လြတ္ပါတယ္။ ေဆးကာင္စီလို အဖြဲ႔စည္းကေန ခြင့္ျပဳခ်က္ရရင္ ေစ်းကြက္ထဲ ေရာက္လာမယ္။ ဒါလဲ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး ဆိုးဝါးတာေတြ ေနာက္မွ ေတြ႔လာျပန္လို႔ ျပန္ပိတ္ရတဲ့ ေဆးဝါးေတြ မနည္းဘူး။

လူမသိ၊ သူမသိ အစမ္းခံရာတေတြ အမ်ားၾကီး ရွိျပန္ေသးတယ္။ ေဆးကုမၸဏီေတြကေန ဆရာဝန္ေတြကို Sample not for sale ေဆးနမူနာဆိုျပီး ေဆးအသစ္ေတြကို အခမဲ့ေပးတာေတြ ရွိတယ္။ ေတာ္ေတာ့ ဆရာဝန္ေတြ မရပါ။ ေဆးအသစ္ကိုလဲ ေတာ္ေတာ့ လူနာေတြ မရပါ။ ဂုဏ္ယူ-ၾကြားဝါစရာ မဟုတ္ပါ။ အစမ္းသပ္ခံၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဆးသစ္ သုေတသနထဲမွာ လူအမ်ားၾကီးထဲခ် စမ္းေတာ့ ဆင္းရဲတဲ့ေနရာေတြမွာ စလုပ္တာေတြ ေတြ႔ဘူးၾကပါလိမ့္မယ္။ ေစာေစာက ေလ့လာဆန္းစစ္မႈက သိပ္ အေရအတြက္ မမ်ားေသးေတာ့ အေသျခာၾကီး မဟုတ္ေသးဘူး။ အာရွ၊ အာဖရိကမွာ NGO ေတြ ေျခခ်င္းလိမ္ေနၾကတယ္ မဟုတ္လား။ NGO ေတြ မ်ားတာဟာ နိမ့္က်ေနေသးတာကို ျပတယ္။

ဆင္းရဲတဲ့ ေနရာေတြမွာ လုပ္တာထဲက အကုန္လံုးကို အျပစ္ေျပာခ်င္တာ မဟုတ္ပါ။ ငွက္ဖ်ားေဆးကို ငွက္ဖ်ားေတာမွာ စမ္းမွ မွန္တာရတယ္။ ဘီ-ပိုး၊ စီ-ပိုး စမ္းတာေတြလဲ အဲလိုပါဘဲ။ အျဖစ္မ်ားရာ ေနရာမွာ စမ္းၾကရတယ္။ HIV ဆိုရင္ အာဖရိက သြားလုပ္မွ သဘာဝက်ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာလဲ ေျမြေဆးကို ေျမြေပါတဲ့ အပူပိုင္းက ေျမြေတြကေန ေဆးထုတ္ယူရတယ္။ ကိုယ့္ေဒသထြက္ ေျမြဆိပ္-ေျဖေဆးဟာ အေမရိကားကေန ထုတ္တာထက္ ေကာင္းတယ္။

သုေတသန လုပ္တယ္ဆိုတာ ျပီးဆံုးသြာတဲ့ အလုပ္မ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ စိတ္ခ်ရတယ္ဆိုတဲ့ ေဆးကုသနည္း၊ ကာကြယ္နည္းေတြ အားလံုးကို ဆက္ျပီး၊ ဆက္ျပီး ေလ့လာေနၾကရေသးတယ္။ ဒါမ်ိဳးကို (ကလင္နီကယ္-ဖီလ္ဒ္) ေဆးကုသ နယ္ပယ္ ေလ့လာခ်က္လို႔ ေခၚတယ္။ အသိအမွတ္ျပဳျပီး၊ တရားဝင္ ထုတ္လုပ္-ေရာင္းခ်ခြင့္လဲ ရျပီးတဲ့ နည္းေတြရဲ႕ တကယ့္နယ္ပယ္မွာ ထိေရာက္မႈ ဘယ္ေလာက္ ရွိသလဲ။ ဘယ္လိုဟာက ပိုေကာင္းသလဲ ဆန္းစစ္တာမ်ိဳး။

က်န္းမာေရးအတြက္ ကူညီေနၾကတဲ့ NGO ေတြကို ေက်းဇူးတင္ၾကရတာ မမွားပါ။ ဒါေပမဲ့ သတိၾကီးၾကီး ထားစရာေတြ အမ်ားၾကီး ရွိတယ္။ နိဒါန္းမွာေရးခဲ့တဲ့ ဆရာဝန္မ ေျပာသလို ဗ်ဴရိုကေရစီ သေဘာအရသာမကဘဲ မျမင္ႏိုင္တာေတြ ရွိေသးတယ္။ ဥပမာ အိႏၵိယမွာ ျမန္မာဒုကၡသည္ေတြကို အကူညီေပးေန၊ ေစာင့္ေရွာက္ေပးေနၾကတဲ့ အစိုးရ မဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ရွိတယ္။ UNHCR ဆိုတဲ့ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းၾကီးရံုးက အစေပါ့။ Partner organizations (ပါတနာ-ေအာ္ဂႏိုက္ေဇးရွင္း) ဆိုတာေတြလဲ ပါတယ္။ သူနဲ႔ တြဲလုပ္တယ္ ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ရတယ္။ တကယ္ေတာ့ (ဖန္းဒ္) ပိုက္ဆံ လက္ေဝခံယူျပီး ကိုယ္စား လုပ္ေနၾကတာသာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကူညီတယ္ဆိုတာ ေကာင္းေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ ေက်ာင္းဆရာေတြ ဆရာဝန္ေတြလိုဘဲ (သမၼာအာဇီဝ) လို႔ အလြယ္ ေျပာတာကို ျငင္းဘို႔ ခက္တယ္။ ဘာသာေရး အဆံုးအမမွာ ရွိတယ္ မဟုတ္လား။ လွဴတတ္မွ ဒါနေျမာက္တယ္ ဆိုတာ။ စိတ္ထားဟာ ကံသံုးပါးမွာ လွည္းတစီလံုး ပါလာေအာင္ ဆြဲေပးတဲ့ ေရွ႕ဆံုးက ႏြားမ်ားလိုဘဲ ဦးေဆာင္တယ္။ တလြဲကိုလဲ ဆြဲရင္ တလြဲပါသြားတယ္။ ကူရညီရတဲ့ အလုပ္ေတာ့ လုပ္တာပါဘဲ၊ လခေကာင္းေကာင္းလဲ ရေနမွာဘဲ။ ကံရဲ႕ အက်ိဳးကိုေတာ့ မယူတတ္ရင္ မရႏိုင္ပါ။

ဆရာဝန္မကေတာ့ UN ကလူေတြကို ခ်န္လိုက္ပါတယ္။ (ယူအင္) ဆိုတာ ကမာၻမွာ အၾကီးဆံုး ဗ်ဴရိုကေရစီ ယႏၲယားၾကီး ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရေတြနဲ႔ ဖြဲ႔ထားျပီး၊ အစိုးရမဟုတ္ဘူး ေျပာလို႔ရတဲ့ အဖြဲ႔ၾကီးျဖစ္တယ္။ တကမာၻလံုးက အစိုးရေတြ ပါေနေပမဲ့ ကမာၻကို အုပ္စိုးသူလို လုပ္မရဘူးလို႔ တရားဝင္သေဘာ ေျပာလို႔ရတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကမာၻၾကီးဟာ Anarchy (အနာခီ) မင္းမဲ့ဝါဒီ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာၾကတာေပါ့။

(ယူအင္) ကလူေတြလဲ ေျပာခဲ့တဲ့ (အင္ဂ်ီအို) (အိုင္အင္ဂ်ီအို) ေတြနဲ႔ မျခားပါ။ ေကာင္းတဲ့ အလုပ္မ်ိဳးေတြ လုပ္ေနတာေတြ အားလံုး မဟုတ္ေပမဲ့ အမ်ားၾကီးပါ။ လုပ္ေနသူေတြဟာ လခေကာင္းေကာင္းရလို႔ လုပ္ေနသူက ဘယ္ေလာက္ မ်ားသလဲ မတရားေတာ့ မစြပ္စြဲခ်င္ေပမဲ့ မဟုတ္ပါေစနဲ႔သာ ဆုေတာင္းရမွာေပါ့။

ေစတနာ့ဝန္ထမ္း နဲ႔ (အင္ဂ်ီအို) လံုးဝ မတူၾကပါ။ Civil society (ဆီဘယ္လ္-ဆိုဆိုင္ယယ္လ္တီ) လူမႈအဖြဲ႔အစည္းလို႔ ေခၚၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ လူမႈအဖြဲ႔စည္းတိုင္းလဲ လူေတြကို ေကာင္းဘို႔ လုပ္တာ မဟုတ္ျပန္ပါ။ ဥပမာ (စြမ္းအားရွင္) လို အဖြဲ႔မ်ိဳး။ ေနာက္ျပီး နာမည္ မေကာင္းတဲ့ အဖြဲ႔ထဲ ပါေနေပမဲ့ တကုိယ္ရည္သေဘာ စိတ္ထား ေကာင္းသူေတြ ရွိတတ္ပါတယ္။ (မဆလ) ေခတ္တံုးက ပုဂၢိဳလ္တခ်ိဳ႕ကို ကိုယ္တိုင္ ၾကံဳဘူးပါတယ္။

အတူတူပါဘဲ NLD လို လူထုေထာက္ခံမႈ အမ်ားဆံုးရတဲ့ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ထဲမွာ ဖြဲ႔ဟယ္၊ ဖြဲ႔ဟယ္နဲ႔ စခဲ့ရေတာ့ လူေပါင္းစံု ပါလာခဲ့တယ္။ ျဖစ္စဥ္-သေဘာအရ အမွန္ျဖစ္တတ္တာသာ ျဖစ္ပါတယ္။ မမွန္သူေတြ ၾကာၾကာမခံတတ္ပါ။ မမွန္ကန္တဲ့ အသင္းအဖြဲ႔ဆိုတာလဲ တာရွည္မခံပါ။ ဒါလဲ (ဒိုင္နမစ္ဇင္) ေျပာင္းလြဲ-ျဖစ္စဥ္သေဘာအရ ျဖစ္တာမ်ိဳးပါဘဲ။ ၾကာရင္ ရင့္က်က္လာၾကပါတယ္။

ဘာဘဲလုပ္ေနေန စိတ္ရင္း ေစတနာသည္ဟာ အခရာက်ပါတယ္။ ဆရာဝန္အလုပ္၊ ေက်ာင္းဆရာအလုပ္မွ မဟုတ္ပါ။ နာေရးအတြက္ ကူညီေနသူမွန္သမွ်ကို ဘယ္သူေတြမွ ေစတနာအရာမွာ လိုက္မမီႏိုင္ပါ။ ေစတနာ မဆင္းရဲတဲ့ ျမန္မာျပည္မွာ အစမ္းသပ္ခံရတာေတြ နည္းပါေစ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၈-၉-၂ဝ၁၁

http://www.facebook.com/notes/sone-yay/%E1%80%81%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%81%E1%80%B2%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%98%E1%81%80%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%81%81/135042813261307
ခက္ခဲေသာဘ၀မ်ား (၁)

အႏွစ္သံုးဆယ္ ခ်စ္တုန္းကြယ္

2011-07-16T12:51:00.000+05:30

အႏွစ္သံုးဆယ္ ခ်စ္တုန္းကြယ္
ေနာက္ထပ္ အႏွစ္သံုးဆယ္ ခ်စ္အံုးမယ္

အႏွစ္သံုးဆယ္ ခ်စ္တုန္းကြယ္

ဒီႏွစ္ေတြမွာ
ငါတို႔ဟာ
အရာရာကို ရင္ဆိုင္ခဲ့တယ္…။
သမီးတေယာက္
သားေလးေယာက္
ေနာက္ထပ္ဆင့္ပြား
ေျမးေလးမ်ားေတာင္ ရၿပီကြယ္…။

ၾကည့္စမ္းပါကြယ္
ႏွစ္သံုးဆယ္ဆိုတာ
ဘာၾကာလိုက္လို႔လဲ…
ခိုင္ျမဲတဲ့အခ်စ္နဲ႔
ဖိုင္တြဲရမယ့္ ႏွစ္ေတြဟာ
တကယ္ေတာ့
တထိုင္ထဲ က,တဲ့ မိနစ္ေတြပါပဲ…။

စကၠန္႔က အခ်စ္
မိနစ္က ကဗ်ာ
ႏွစ္သံုးဆယ္ဆိုတာ
ဒါေတြပါပဲ…။

အိမ္ေထာင္ေရးရဲ႕ဇစ္ျမစ္
အခ်စ္ကို အေျခတည္…
ေဟာဒီအိမ္ေထာင္ေရးဟာ
ေမတၱာကို သြန္းထု
'မိသားစု'…ရယ္လို႔
ဖိအားတခု တိုးပြား
ငါတုိ႔ ပိုခ်စ္သြားၾကတယ္…။

သားေတြ သမီးေတြနဲ႔
ပြားေစ ၾကီးေစဟဲ့လို႔
အားေတြ မီးေတြအထည့္
စနစ္ရဲ႕ခြင့္ျပဳခ်က္
သိပ္ရက္စက္လြန္းတယ္ကြယ္…။

မုန္တိုင္းတခ်က္
ကဆုန္စိုင္းႏွက္ေတာ့
တိုင္းပ်က္ ျပည္ပ်က္
အိုးခြက္တျခား
ဟိုး…ရက္မ်ားက
တို႔မ်ား ခြဲသြားရဖူးတယ္…။

သားတေယာက္ လက္ဆြဲ
အဖတေယာက္ရဲ႕ရက္စြဲေတြဟာ
ဘယ္ေနရာမွာ ေျခာက္ကပ္လို႔
ဘယ္ႏွစ္ၾကိမ္ ဘယ္ႏွစ္ခါ
ဂေယာက္ဂယက္ျဖစ္ခဲ့ပါသလဲ…

သမီးတေယာက္
သားသံုးေယာက္ရဲ႕
ပါးစပ္ေပါက္ေတြ ခြန္႔ေကၽြး
သနပ္ခါး မေမႊးႏိုင္တဲ့မိခင္ဟာ
ဘယ္ေနရာမွာ တေပါက္က်လို႔
ဘယ္ေန ဘယ္ကမွာ ေပ်ာက္ခဲ့ရပါသလဲ…
ေတြးဆၾကည့္ဖို႔ေတာင္မွ
ငလ်င္ဆန္လြန္းလွတယ္ကြယ္…။

အဲဒီရဲ႕ေနာက္
တို႔ႏွစ္ေယာက္
တေခါက္ျပန္ဆံုၾကရတယ္…
ဘယ္မလဲအတိတ္
အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္စိတ္ဓါတ္နဲ႔
အသစ္ကြယ္ တံဆိပ္ကပ္ၿပီး
ခ်စ္စဖြယ္ နိမိတ္ဖတ္ခဲ့ၾကတယ္…။

ေလာကဓံတရားကို
မေနာခံအားနဲ႔
ေလွ်ာလန္သြားေအာင္ တိုက္ခဲ့တယ္…
ခ်စ္ထံုးရယ္မေျပ
ႏွစ္သံုးဆယ္ေလ
သက္ေသ…ကြဲ႕…။

ကဲ
ေနာက္ထပ္တရစ္
အႏွစ္ေျခာက္ဆယ္
အခ်စ္…ေလွ်ာက္မယ္မဟုတ္လား…။ ။

(အေဖနဲ႔အေမတို႔ရဲ႕မဂၤလာပုလဲရတုသို႔)
ေနမင္းနီ
22.7.1999
04:20 am

ေနာက္ထပ္ အႏွစ္သံုးဆယ္ ခ်စ္အံုးမယ္

ႏွစ္ေယာက္ထဲကတည္းက အစပ်ိဳး၊
ကေလးတေယာက္ တိုးတာဟာ
ခ်စ္စရာတေယာက္ တိုးတာပါ။

ကေလးက တေယာက္ျပီး တေယာက္၊
ခ်စ္စရာေတြ အသစ္အသစ္ ေရာက္လာၾက။
ခ်စ္စရာေတြ အသစ္အသစ္ ေပါက္လာၾက။

သားသမီးအခ်စ္ ေျမးအႏွစ္၊
အႏွစ္ေတြကလဲ တေယာက္ျပီးတေယာက္၊
အခ်စ္ေတြက ေတာက္ေလွ်ာက္။

ေနာက္ေပါက္ေတြ တိုးလာမွ သေဘာေပါက္ရတာရွိေသး။
ဆီမီးကို ကူးေပးေပမဲ့ ကုန္မသြားဘူးတဲ့၊
ပညာဆီမီးကို ခ်ီးက်ဴးၾက။

ခ်စ္စရာေတြ မ်ားမ်ားလာလဲ အခ်စ္ေတြက ရွားရွားမသြား၊
အခ်စ္ေတြက ပါးပါးမသြား။
မိဘလိုခ်စ္ရ၊ အဖိုးအဖြါးလိုခ်စ္ရ၊
အခ်စ္က ေလ်ာ့မက်၊ အသက္ပါ ငယ္သြားရ။

ေျမးမကို ေက်ာင္းပို႔ရရင္ အဖိုးလို႔ မထင္၊
အျမင္ကိုက မအိုလွတဲ့။

မိတ္ဆက္ရရင္
I’m grandfather of four!
ကြ်န္ေတာ္ ကဗ်ာဆရာ့ သမီးရဲ႕အဖိုး။

တင့္ေဆြ
၂၂-၁၁-၀၉

24-6-2011 New Website

2011-06-24T02:44:00.003+05:30

လက္ရွိ Blogs ေတြကို အထဲက ဖတ္ရတာ ခက္တယ္ေျပာၾကလို႔ Website domain အသစ္မွာ တင္ထားလိုက္ပါျပီ။
တည္ေဆာက္ ျပဳျပင္ဆဲျဖစ္လို႔ အဆင္မေျပတာေတြ႔ရင္ သည္းခံေပးၾကပါ။

Yamuna Online Clinic
• Home
• Medical writings ေဆးပညာ-စာမ်ား
• Q and A
• Yamuna Clinic ယမုန္နာ-ေဆးခန္း၊ Health Update News
• Over 18 Readings
• My Life as a doctor
• Pearl ပုလဲသြယ္၊ Activity Images

က်န္းမာ-ခ်မ္းသာၾကပါေစ။

Dear readers
New website has been constructed for inside audience. All postings of my Blogs can be read. Apology for inconvenience!

DTS
Yamuna Online Clinic

ေဆးပညာ-စာေရးသူ (၃)

2011-04-30T00:32:00.012+05:30

ေဆးပညာ စာေလးေတြ ေရးေန-ေျဖေနရင္းနဲ႔ စာေရးတဲ့ အတတ္ပညာ သင္ယူေနရတယ္။ စာမေရးခင္ စာသင္ရတယ္၊ စာဖတ္ရတယ္။ သင္ဆရာဆိုတာ ၁ဝ တန္းအထိ လူတိုင္း တူၾကတာ မ်ားပါတယ္။ ဝိဇၨာရယ္ သိပၸံရယ္ အခြဲခံရသူေတြမွာ နဲနဲမတူတာ ရွိလာတယ္။ ခုေတာ့ မေျပာတတ္ပါ၊ အရင္ေခတ္က ၁ဝ တန္း ေအာင္ျပီး၊ ေနာက္ထပ္ ၂ ႏွစ္အထိ ျမန္မာစာကို သင္ၾကရေသးတယ္။ “ေဆးေက်ာင္း တက္ေနတာ ဘာလို႔ ျမန္မာစာက လာသင္ရတာလဲ” ဆန္းစစ္သူေတြ၊ ေငါ့သူေတြ ရွိခဲ့တယ္။

ျမင္ဆရာ ၾကားဆရာေတြဆိုတာ အသက္ရလာေလေလ တိုးမ်ားလာေလေလေပါ့။ “ကြ်ဲပါး-ေစာင္းတီး”ဆိုတဲ့ စကားပံုက ေရွးကတည္းက ရွိခဲ့တာမို႔ အခုေခတ္နဲ႔ မဆီေလွ်ာ္ေတာ့ဘူးလို႔ မေျပာထိုက္တာေတြထဲက တခုပါ။ အနားမွာ စာအုပ္ေတြ၊ စာအေၾကာင္း-ေပအေၾကာင္း ေဟာသူ-ေျပာသူေတြ၊ အနမတဂၢ မေရအတြက္ႏိုင္ေအာင္ မ်ားေနေပမဲ့ ကိုယ္နဲ႔ မဆိုင္သလို၊ မတူမတန္သလို ေနသူေတြလဲ ေဖာျခင္း-ေသာျခင္း ရွိတယ္။ အနားမွာ မရွိလဲ “ယူေသာ္ရ၏”။

အထက္တန္းစာေတြကို ေကာလိပ္ထိ သယ္မလာသူေတြ ရွိသလိုဘဲ၊ ေက်ာင္းသားဘဝက လြတ္ျပီ-ကြ်တ္ျပီ၊ ေက်ာင္းမွာ သင္တာေတြ ေက်ာင္းမွာသာ ထားခဲ့သူေတြလဲ မနည္းလွဘူး။ ေဆး-စက္မႈ ပညာတခုခု အာရံုစိုက္ သင္ရသူေတြမွာ ျမန္မာစာတို႔ သမိုင္းတို႔နဲ႔ ရွင္ခြဲခြဲလိုက္ၾကသူေတြက မ်ားတယ္။ အျမင္မွန္လို႔ ျပန္ေပါင္းထုတ္သူေတြလဲ ရွိတာဘဲ။

စာသင္တာမွာ အဲလို ကြာၾကသလို စာဖတ္တာမွာလဲ မတူၾကျပန္ဘူး။ အၾကမ္းေျပာရရင္ ငယ္တံုးက ဖတ္ခ်င္တာ၊ လူပ်ိဳေပါက္-အပ်ိဳရြယ္မွာ စိတ္ဝင္စားတာ၊ အေပါင္းအသင္းကေန တိုက္တြန္းတာ၊ ဗီဇအထံုအရ အနားက လူေတြနဲ႔ မတူ ထူးျပီး၊ ေရြးဖတ္ခ်င္လာတာေတြဟာ ၾကာေလ ကြဲျပားလာေလ ျဖစ္တယ္။ စာေတြကလဲ နယ္ပယ္ က်ယ္ေျပာလြန္းလွတယ္။ ပင္လယ္ၾကီးလို႔ တင္စားတာဟာ ကားေျပာတာ မဟုတ္ပါ။

ကိုယ့္နယ္ကို ကန္႔သတ္သူေတြက မ်ားမယ္ထင္တယ္။ ဒီလိုင္းကေန ဟိုလိုင္း မကူးၾကဘူး။ “အနီလိုင္းသမား” ေတြက အနီကလြဲရင္ အေရာင္လို႔ မထင္သူက မ်ားလြန္းလွတယ္။ ဖတ္တဲ့သူေတြသာ မကပါ။ စာေရးဆရာ နာမယ္ ေျပာတာနဲ႔ ဘာလာေတာ့မယ္ကို မွန္ေအာင္ မွန္းတတ္ၾကတာ မ်ားတယ္။ ပံုႏွိပ္စက္တင္၊ ထုတ္ေဝ ေရာင္းခ်သူေတြကလဲ လံုးခ်င္း မဟုတ္ရင္ “စားသံုးသူ ၾကည့္ျပီး ပစၥည္းတင္ေရာင္းတဲ့ ကုန္စံုဆိုင္” လို လုပ္ၾကရတယ္။ ေထြးခံလဲေရာင္း၊ ေဆးလဲေရာင္းတာကမွ ေတာ္ေသးမယ္။ ငါးမွ်ားခ်ိတ္နဲ႔ သပိတ္ တြဲေရာင္းတာေတာ့ ၾကည့္ေကာင္းဘူး။

“မဂၢဇင္း” ဆိုတာ အဂၤလိပ္-စကားလံုးကေန တိုက္ရိုက္ယူထားတာပါ။ ျမန္မာစကားလံုး အစစ္တိုင္းမွာ သူ႔အဓိပၸါယ္နဲ႔သူ ရွိတယ္လို႔ အသင္ခံရ၊ မွတ္သားရ ဘူးတယ္။ ေမြးစားသားကို ဇာတိ မလိုက္ၾကတတ္တာ မ်ားမယ္။ “ေသနပ္-က်ည္ကပ္”၊ “စစ္သေဘၤာလို ရဲတိုက္လို အေဆာက္အဦေတြမွာ ပစၥည္းသိုေလွာင္တဲ့ အခန္း”၊ “ကင္မရာထဲက ဖလင္ထားတဲ့ ေနရာ”၊ “စက္ၾကီးေတြမွာ လိုတာထည့္စရာ”၊ ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ခ်က္ အမ်ိဳးမ်ိဳးကို လွန္ေလွာ ရွာမေနသူတိုင္းက မဂၢဇင္း ဆိုတာ ဝတၳဳ၊ ကဗ်ာ၊ ကာတြန္း၊ ေဆာင္းပါး၊ အမ်ိဳးအစားေတြ အစံုပါျပီး ပံုမွန္ ထုတ္ေဝတဲ့ စာအုပ္လို႔သာ မွတ္ၾကမယ္။

စာဖတ္သူတိုင္း မဂၢဇင္းကို လွန္ျဖစ္ၾကပါတယ္။ စာေရးဆရာ အေတာ္မ်ားမ်ားလဲ မဂၢဇင္းမွာ နာမယ္ရျပီးမွ ကိုယ့္နာမယ္ တလံုးထဲ သံုးႏိုင္တဲ့အဆင့္ကို တက္ၾကတယ္။ မဂၢဇင္းမွာ စာစေရးသူေတြကို ကေလာင္-ေသြးသူေတြလို႔ အတန္းအစား တခု သတ္မွတ္ေပးခံရတယ္။ အဂၤလိပ္လို Newcomer ေခၚတယ္။ ၁ဝ ျပားတန္ကေန တက္လာသူ၊ ျပား ၆ဝ တန္ကေန ေအာင္ျမင္သူ ဆိုျပီး ဂုဏ္ပုဒ္ရၾကတဲ့ စာေရးဆရာေတြ ရွိလာေစတယ္။

ဒီေတာ့ မဂၢဇင္း ဖတ္ရတာက အမ်ိဳးအစားသာ စံုတာ မဟုတ္ဘဲ၊ အႏု-အရင့္လဲ မတူတာေတြ ေရာေႏွာထားတာမို႔ ဘုန္းၾကီးဆြမ္းပြဲလို တနပ္ထဲမွာ အမ်ိဳးစံု ေရာစားရသလို ျဖစ္ေစတယ္။ စားပြဲေရွ႕ေရာက္ ေကြ်းတဲ့ ဟင္းခြက္ေတြကို ကုန္ေအာင္ေတာ့ ႏိႈက္ၾကတာ မ်ားတယ္။ အစပ္တည့္တဲ့အခါေတာ့ ျမိန္မွာေပါ့။ တခါတေလ အစာမေက်လဲ ျဖစ္တာဘဲ။ စိတ္တိုသူေတြဆို စားပြဲကို ကန္ျပစ္ခ်င္ၾကတယ္။

စာဖတ္ရင္းနဲ႔ ေျပာင္းလဲလာတာေတြ သတိထားမိလာတယ္။ အသစ္ေတြက ဆန္းလာတာေတြ ရွိသလို အရင္ေလာက္ သေဘာမေပါက္ႏိုင္ ျဖစ္လာတာေတြလဲ ေတြ႔ရတယ္။ သူမ်ားကို အျပစ္ရွာတာက မေကာင္းေပမဲ့ အေတာ္လြယ္တယ္။ နမူနာ တခ်ိဳ႕ေတာ့ ေပးပါရေစ။ ၂ဝ၁၁ ေမလထုတ္ ဆိုတာ ေနာက္ဆံုးထုတ္ပါ။ ၁၉၃၇ ဒဂံုမဂၢဇင္းပါ သန္းထြန္း ကေလာင္ နာမည္နဲ႔ ေရးတဲ့ “ျမန္မာရာဇဝင္ လမ္းေကြ႔ လမ္းေကာက္” ကို ျပန္ျပီး ထုတ္ေဖၚေပးတာ တန္ဘိုးရွိလွတယ္။ ဒါေပမဲ့ “ပေဒသရာဇာ ေရးထန္းတက္သမား အေၾကာင္း” လို႔ စာရိုက္ထားတယ္။ “ေရးျမိဳ႕က ထန္းတက္သမား” လို႔ ထင္ၾကလိမ့္မယ္။ ထားဝယ္တို႔ ေရးတို႔မွာ ထန္းပင္ကို အရုပ္ေရး ၾကည့္ရတာ။ “ေႏြဦးကာလ၊ ျမဴထေသာအခါ၊ ရင္းေထာင္း ရင္းဆြဲ၊ ေဆာင္ျမဲအိုးလြယ္ကာ၊ ဓားႏွီးထက္စြာ၊ ခါးမွာခ်ပ္လ်က္၊ ထန္းပြင့္ထန္းခိုင္၊ ရႊန္းၿမိဳင္ၿမိဳင္၊ ကလိုင္သာ လြယ္လို႔ တက္သည္ႏွင့္ေလး။” တ်ာခ်င္းကို သီခ်င္းလုပ္ဆိုတာမ်ိဳး ခုေခတ္ လူရြယ္ေတြ နားမေထာင္ရေလာက္ ေတာ့ဘူး။

ေနာက္ျပီး “စေလဦးပုည ေရးေသာ ကဝလႅိယ တို႔အေၾကာင္း” ဆိုတာလဲ ပါေသးတယ္။ အမွန္က “ကာကဝလႅိယ” သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂ဝ၁၁ မတ္လထုတ္ မဂၢဇင္းတအုပ္မွာ “ဆရာေဇာ္ဂ်ီ၏ ျပည္ေထာင္စု သမိုင္းပံုျပင္မ်ား” ကိုလည္း ဖတ္ရေသးတယ္။ “ကင္းဝန္မင္းၾကီး ႏွင့္ သံအဖြဲ႔ဝင္မ်ားသည္ လန္ဒန္တြင္ အဂၤလိပ္ ဧကရီ ဝိတိုရိယ ဘုရင္မင္းၾကီးထံသို႔ ဝင္၍” လို႔ စာရိုက္ ထားတယ္။ သမိုင္းမွာ “ဝိတိုရိယ ဘုရင္မၾကီး” သာ ရွိပါတယ္။ တေနရာမွာလဲ အဂၤလန္ႏိုင္ငံက “ေယာ့ခ္ျမိဳ႕” ကို ျမန္မာမႈ အဓမၼျပဳလိုက္တာ (အက္ဒ္ဝပ္) မင္းသား Duke of York ဟာ “ေယာျမိဳ႕စား” ျဖစ္သြားတယ္။ မင္းသား (ဝီလီယမ္) နဲ႔ (ကိတ္) တို႔ မဂၤလာပြဲမွာ လာတက္ေသးတယ္။

ကိုယ္ပိုင္ (ဘေလာ့ခ္) မွာ ကိုယ့္ဖါသာ ေရးတာမ်ိဳးလို စာျပင္ဆရာ မပါ၊ (ဆင္ဆာ) ဗလာမို႔ ခြ်တ္ေခ်ာ္တာကို နားလည္ ႏိုင္ၾကပါတယ္။ ခြင့္လႊတ္ႏိုင္ၾကပါမယ္။

တိုင္းျပည္ထဲမွာ စာအုပ္မွန္သမွ် အဆင့္ေတြ အမ်ားၾကီး ေက်ာ္ျဖတ္ရတယ္။ အရပ္သား-ပညာရွင္ အယ္ဒီတာေတြ၊ စာျပင္ဆရာေတြ လက္ကေန ဆန္ခါတင္ျပီးမွ စက္တင္-ပံုႏွိပ္ ထြက္လာရတယ္။ သူတို႔ အထက္က အရပ္သား မဟုတ္တဲ့ (ဆင္ဆာ) အဖြဲ႔၊ ျမန္မာစာအဖြဲ႔၊ သမိုင္းအဖြဲ႔ေတြက ဘာေတြကို ၾကည့္ၾက၊ စစ္ၾကသလဲ မသိလွပါ။ ဒါေတြ မၾကည့္ၾကတာေတာ့ ေသျခာေနတယ္။ သတ္ပံု မမွန္တာ အခ်က္အလက္ မွားတာ၊ အေၾကာင္းအရာ လြဲတာ ဘာမွကိစၥရွိပံု မရဘူး။

ပညာရွာဆဲ လူငယ္ေတြကို က်က္ေအာင္ ခ်က္မထားတဲ့ ထမင္း-ဟင္း ေကြ်းေနၾကသလိုဘဲ။ ေရာဂါေတြမွာ နာတာရွည္က ပိုျပီး ေဆးကုရ ခက္တယ္။ ေခါင္း မေကာင္းရင္ ကိုယ္လဲ မက်န္းမာဘူး။

Dr. တင့္ေဆြ
၃ဝ-၄-၂ဝ၁၁

အသက္ရွည္စြာ အနာမဲ့ေၾကာင္း

2011-04-27T12:59:00.001+05:30

• အသက္ရွည္စြာ အနာမဲ့ေၾကာင္း၊
• ေကာင္းလွေစခ်င္၊ ပဲ့ျပင္နိစၥ၊
• ကြပ္ဆံုးမသား၊ မိဘဆရာ စကားနာ၍၊
• က်မ္းစာသိျမင္၊ တတ္ေအာင္သင္ေလာ့၊
• ေပၚလြင္မျပဳ၊ ေကာင္းရာတုလ်က္၊
• ေကာင္းမႈျမတ္ႏိုး၊ ေကာင္းေအာင္ၾကိဳး၍၊
• ေကာင္းက်ိဳးကိုယ္၌ တည္ေစမင္း။

ေလာကသာရပ်ိဳ႕၊ (ကန္ေတာ္မင္းေက်ာင္းဆရာေတာ္)

Age determination ၁၈ ႏွစ္ျပည့္ရင္ လူရာဝင္

2011-04-27T12:52:00.004+05:30

အသက္ကိုၾကည့္ျပီး လူအမ်ိဳးမ်ိဳးက သတ္မွတ္မႈ အမ်ိဳးမ်ိဳး ထားၾကတယ္။ ဘယ္ေလာက္ရွိမွ ဘာလုပ္ရမယ္ ဆိုတာမ်ိဳး။ မဲေပး၊ ေစ်းဝယ္။ ကားေမာင္း၊ မိန္းမေတာင္း။ စစ္ထဲဝင္၊ ပင္စင္ယူ။ ဘယ္ေလာက္ရွိမွ ဒီ(ဆိုဒ္)ဝင္၊ ဒီရုပ္ရွင္ၾကည့္ စသျဖင့္။ ျပႆနာ ရွိလာရင္ ဆရာဝန္ ပါရတတ္တယ္။

ေဆးပညာထဲမွာ Forensic Medicine ဆိုတဲ့ မႈခင္းေဆးပညာ သပ္သပ္ရွိတယ္။ အသက္ကို တိတိက်က် ဘယ္၍-ဘယ္မွ် ရွိတယ္ဆိုတာ စစ္ျပီး၊ တရားရံုးမွာ ထြက္ရတာလဲပါတယ္။ တရားခံ-တရားလို အသက္ကို ဇာတာနဲ႔ မရဘူး။ ဆရာဝန္ကေန သြားေပါက္တာၾကည့္၊ ဓါတ္မွန္ ရိုက္ျပီး သိတာေတြနဲ႔ ဆံုးျဖတ္ရတယ္။ ၉ တန္းစာေမးပြဲ အစိုးရစစ္ေခတ္တံုးက အသက္ ၁၅ ႏွစ္ မျပည့္လို႔၊ ေဗဒင္ဆရာနဲ႔ ဇာတာသစ္လုပ္၊ တရားရံုးသြား ၾကမ္းက်ိမ္၊ လိမ္ၾကည့္လည္း မရပါ။ ဥပေဒဟာ ဥပေဒတဲ့။ စာေမးပဲြ မက်ဘဲနဲ႔ တတန္းတည္းကို ၂ ႏွစ္ ေနခဲ့ရတယ္။ ဥပေဒဆိုတာကို နည္းနည္းေလးမွ အတိမ္းအေစာင္း မခံပါလားလို႔ မွတ္သား နာခံခဲ့ရတယ္။ အဲဒီေခတ္က ၾကာခဲ့ပါျပီ။ ၾကာရင္ သာသြားတတ္သလို၊ ျခာသြားတတ္တာလည္း ရွိတယ္။

Bone age “အရိုးၾကည့္-အသက္သိ” ဆိုတာနဲ႔ ဆရာဝန္ေတြက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပးရတယ္။ Long bones ေခၚတဲ့ ေပါင္ရိုး၊ ေျခသလံုးရိုး၊ လက္ဖ်ံရိုး၊ လက္ေခ်ာင္းရိုးေတြမွာ ထိပ္ဖ်ားပိုင္းေတြက အရိုးကို လာဆက္တာက သူ႔အသက္နဲ႔သူ။ X-ray ရိုက္ရတယ္။ တံေတာင္ဆစ္ရိုးဆက္ရင္ ၉-၁၃ ႏွစ္၊ Iliac crest တင္ပါးဆံုအေပၚ-ေရွ႕ထိပ္ရိုးဆက္ရင္ ၁၂-၁၆ ႏွစ္၊ ညွပ္ရိုး (ေကာ္လာ-ဘုန္း) ၁၂-၂၂ ႏွစ္ စသျဖင့္ သိႏိုင္တယ္။

ကေလးေတြ အသက္ၾကေတာ့ ငယ္သြားေပါက္တာကို ၾကည့္ရတယ္။ အထက္-ေအာက္ အလည္ေရွ႕သြား ၄ ေခ်ာင္းက ၆-၁၂ လ၊ အထက္-ေအာက္ ေဘးေရွ႕သြား ၄ ေခ်ာင္းက ၉-၁၆ လ၊ ပဌမအန္ေရွ႕သြား ၄ ေခ်ာင္းက ၁၃-၁၉ လ၊ အထက္-ေအာက္ စြယ္သြား ၄ ေခ်ာင္းက ၁၆-၂၃ လ၊ အထက္-ေအာက္ ဒုတိယအံသြား ၄ ေခ်ာင္းက ၂၂-၃၃ လမွာ ေပါက္တယ္။ ႀကီးသြား ၃၂ ေခ်ာင္းမွာ ၆ ႏွစ္က စေပါက္တယ္။ ၁၃ ႏွစ္မွာ ၂၈ ေခ်ာင္းရွိၿပီး၊ အံဆံုးေတြက ၁၇-၂၁ ႏွစ္ေရာက္မွ ေပါက္တယ္။ အံဆံုးမေပါက္သ၍ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ မျပည့္ေသးဘူးေပါ့။ တရားတေပါင္ ျဖစ္ေလ့ရွိၾကတဲ့ အသက္ကေတာ့ ၁၆-၁၈ ႏွစ္ ျဖစ္ပါတယ္။

Voting age ဆိုတဲ့ မဲေပးပိုင္ခြင့္ကိုလည္း တကမၻာလံုးမွာ အမ်ားဆံုး သတ္မွတ္တာက ၁၈ ႏွစ္ပါ။ ၁၆ ႏွစ္နဲ႔ မဲေပးလို႔ရတာ ၇ ႏိုင္ငံ ရွိသြားပါျပီ။ ၁၇ ႏွစ္ ရွိရင္ မဲေပးလို႔ရတာ ၆ ႏိုင္ငံ၊ ၂ဝ ႏွစ္က ၄ ႏိုင္ငံ၊ ၂၁ ႏွစ္က ၁၆ ႏိုင္ငံ၊ အသက္အၾကီးဆံုးက ဥဇဗက္ကစၥတန္ ၂၅ ႏွစ္ရွိမွ ေပးရတယ္။ ဆလိုေဗးနီးယားမွာ ၁၆ ႏွစ္ေတာ့ ဟုတ္ပါရဲ႕ အလုပ္ရွိမွ မဲေပးရတယ္။ အလုပ္လက္မဲ့ေတြက ေပးတဲ့မဲနဲ႔ တက္လာတဲ့ အစိုးရကမွ အလုပ္အကိုင္ေတြ ဖန္တီးေပးမယ္ ထင္ရတယ္။ လက္ေတြ႔မွာ အဲလိုလည္း ဟုတ္ခ်င္မွ ဟုတ္တာပါ။ မဲဆြယ္တံုးမွာ သည္းေျခၾကိဳက္ေတြ ေျပာျပီး၊ အာဏာရေတာ့ ဘာမွမလုပ္တဲ့ အစိုးရက အမ်ားၾကီး။ ဘာမဲျဖစ္ျဖစ္ ငါ့ပံုးထဲ ေရာက္ေအာင္လုပ္ျပီး၊ တက္အုပ္ခ်ဳပ္တာေတြလည္း ရွိတာဘဲ။

မဲေပးသူေတြကို အသက္နဲ႔သာ ကန္႔သတ္ျပီး၊ အေရြးခံမဲ့သူေတြကိုေတာ့ ေသြးစစ္သလို လုပ္တာေတြလည္း ရွိတယ္။ Blood group matching ေသြးအုပ္စု စမ္းတယ္-စစ္တယ္ဆိုတာ ေသြးလွဴသူနဲ႔၊ လူနာတည့္-မတည့္ စမ္းရတာပါ။ “ေသြးစစ္ေပးတဲ့ ဆရာနဲ႔ တည့္-မတည့္ စမ္းတာမဟုတ္ပါ။”

မဲေပးရာမွာ ခြဲျခားသလို မဂၤလာေဆာင္ႏိုင္တဲ့ အသက္ကိုလည္း သတ္မွတ္ထားၾကတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ၁၈-၁၆ ႏွစ္ ျဖစ္တယ္။ ေယာက္်ားေလး-မိန္းကေလး မတူဘူး။ သတို႔သမီးအသက္က ပိုငယ္ေလ့ရွိတယ္။ ဆူဒန္မွာ အပ်ိဳေဘာ္ဝင္ရင္ ရျပီတဲ့။ မဒါဂါးစကား၊ တန္ဇန္နီးယား၊ တူနီးရွား၊ ဗင္နီဇြဲလား၊ ပါရာေဂြး၊ မိန္းကေလး ၁၄ ႏွစ္၊ အပ်ိဳျဖစ္တဲ့ အရြယ္ပါဘဲ။ ဘရူႏိုင္းနဲ႔ ကူဝိတ္မွာ ကန္႔သတ္ခ်က္မရွိလို႔ အပ်ိဳမျဖစ္ေသးလဲ ရပံုၾကတယ္။ အယ္လ္ဂ်ီးရီးယား၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ စကၤာပူ၊ ေဟာင္ေကာင္၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ အိႏၵိယမွာ ၂၁-၁၈ ႏွစ္။ တရုပ္မွာေတာ့ ၂၂-၂ဝ ႏွစ္ရွိမွ လက္ထပ္လို႔ရတယ္။ အသက္ ငယ္ငယ္နဲ႔ အိမ္ေထာင္ျပဳေပးတဲ့ ထံုးစံဟာ ေရွးက်ပါတယ္။ ဗုဒၶလက္ထက္ ရွင္သာရိပုတၲရာရဲ႕ညီ အငယ္ဆံုး (ေရဝတ) ကို ၇ ႏွစ္သားမွာ မိဘေတြက မဂၤလာေဆာင္ေပးခဲ့ၾကတယ္။

၂၁ ရာစုထဲေရာက္ေပမဲ့ အီရန္ မွာ ေယာက္်ားေလး ၁၄ ႏွစ္၊ မိန္းကေလး ၉ ႏွစ္၊ လင္မယားျဖစ္လို႔ရတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ လူမ်ိဳးေတြအတြက္ေတာ့ ေဆးပညာအရ ငယ္လြန္းတယ္။ တေလာက ေဆးခန္းမွာ ကေလးလာေမြးတဲ့ မိန္းကေလးကို အသက္ေမးေတာ့ တိတိက်က် ေျပာပါတယ္။ ၁၅ ႏွစ္နဲ႔ ၁ဝ လ။ ဆရာဝန္က အားနာလို႔ သူ႔စာအုပ္မွာ ၁၆ ႏွစ္ လုပ္လိုက္ရတယ္။ အေကာင္းေတာ့ ေမြးပါရဲ႕ ကေလးက လသားနဲ႔ ဆံုးသြားရွာတယ္။ (ယူနီဆက္ဖ္) ရဲ႕ ၁၈ ႏွစ္မျပည့္ဘဲ လက္ထပ္ထိမ္းျမားသူ အမ်ဳိးသမီးဦးေရ သန္း ၆ဝဝ ေက်ာ္ထဲမွာ ဒီကေလးမ ပါခ်င္မွပါမယ္။ ဒုကၡသည္မို႔ ဟိုမွာလည္း စာရင္းေပ်ာက္၊ ဒီမွာလည္း စာရင္းမေပါက္။

ပင္စင္ေပးတဲ့ အသက္ကိုလည္း သတ္မွတ္ၾကတာ ႏိုင္ငံတိုင္းမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ ပင္စင္ယူရမဲ့ အသက္၊ ပင္စင္ခံစားခြင့္၊ (ပင္စင္-ဖန္းဒ္)၊ စသျဖင့္ ပင္စင္ယူရမဲ့လူေတြ မနစ္နာရေအာင္၊ ပိုေကာင္းေအာင္ ၾကိဳးပမ္းမႈေတြသာ ရွိျပီး၊ ပင္စင္သြားရမွာကို မသြားဘဲ ေပကပ္ေနတာမ်ိဳးကိုေတာ့ (ဝီကီ-ပီးဒီးယား) (ဝီကီ-ျမန္မာ) ေတြမွာ ရွာလို႔မရဘူး။ ဆရာဝန္ကိုလည္း အသက္ေက်ာ္ ေန-မေန လာမေမးပါ။

အသက္ သတ္မွတ္ခ်က္ေၾကာင့္ စာေမးပြဲ ဝင္မေျဖရတဲ့ ျပႆနာေလးက အေသးအဖြဲပါ။ အသက္ ၁၆ ႏွစ္က ၁၈ ႏွစ္ အၾကားကုိ လူငယ္လို႔ သတ္မွတ္တဲ့ တိုင္းျပည္ေတြမွာ သူတို႔ေလးေတြကို လူႀကီးေတြနည္းတူ တရားစီရင္ ျပစ္ဒဏ္ ေပးေနတာေတြကေတာ့ မ်ိဳးဆက္ကို ဆိုးသထက္ဆိုးေအာင္ လုပ္ရာက်တယ္။ က်န္းမာေရးအရဘဲ ေျပာရရင္၊ (ဘီ)ပိုး ကာကြယ္ေဆးကို ေမြးစကေန အသက္ ၁၈ ႏွစ္ ေအာက္၊ ေသခ်ာေပါက္ ထိုးေပးရပါတယ္။

ဥပေဒသံုးနဲ႔ အရပ္သံုး ေဝါဟာရေတြ ရွိတယ္။ Age of majority ဆိုတာ လူလားေျမာက္တဲ့ အရြယ္၊ လူၾကီးပိုင္းဝင္တဲ့ အသက္ကို ေခၚတယ္။ Age of license ဆိုတာကေတာ့ ဒါကိုလုပ္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ သတ္မွတ္တဲ့ အသက္ျဖစ္တယ္။ Age of consent ဆိုတာကေတာ့ လိင္ဆက္ဆံတာမွာ စိတ္အလိုတူ-မတူ ေျပာျပႏိုင္တယ္လို႔ သတ္မွတ္တဲ့ အသက္ျဖစ္တယ္။ Age of criminal responsibility ဆိုတာက ရာဇဝတ္မႈ က်ဴးလြန္တာ လုပ္ေပမဲ့ အသက္ငယ္ေသးလို႔ အျပစ္ေပး အေရးယူဘို႔ မသင့္ေသးဘူးလို႔ သတ္မွတ္သက္ျဖစ္တယ္။

Age of majority မွာ အသက္ ၁၄ ႏွစ္ကေန ၂၁ ႏွစ္အထိ ရွိတဲ့ ၁၄၈ ႏိုင္ငံစာရင္းကို ျပဳစုထားတယ္။ ၁၈ ႏွစ္ လို႔ သတ္မွတ္တာတဲ့ ၁၁၆ ႏိုင္ငံက အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ ျမန္မာျပည္က စာရင္းမေပါက္ေသးဘူး။ တိုင္းျပည္က လူလား မေျမာက္ေသးလို႔ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ၁၈ ႏွစ္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ျဖစ္သင့္ပါတယ္။ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္သူေတြကေန ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္ ေရွ႕ေရးကို ျပ႒ာန္းပါလိမ့္မယ္။ သူတို႔ကို သင္ေပး၊ တင္ေပးၾကရပါမယ္။

၁၈ ႏွစ္ ျပည့္ျပီးလို႔ လိုင္စင္ရွိေပမဲ့ လမ္းမွားဆိုတာသိရင္ ကားေမာင္းခ်င္ၾကမည္ မထင္။ “ခြဲစိတ္ဆရာဝန္ ဆိုတာ ဘယ္လိုခြဲရမယ္ကိုသာ သိတဲ့သူမဟုတ္။ မခြဲဘဲေနသင့္တာကိုပါ သိတဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။”

Dr. တင့္ေဆြ
၂၂-၅-၂ဝ၁ဝ

Men's rights အမ်ိဳးသား အခြင့္အေရး

2011-04-18T13:07:00.002+05:30

Human rights လူ႔အခြင့္အေရး၊ Women rights အမ်ိဳးသမီး-အခြင့္အေရး နဲ႔ Children rights ကေလးသူငယ္-အခြင့္အေရး ဆိုတာေတြက က်ယ္ေလာင္ေနတာမို႔ ေယာက္်ား အခြင့္အေရးလို႔ ေျပာလိုက္ရင္ တခ်ိဳ႕က မ်က္လံုး ျပဴးခ်င္ျပဴးမယ္၊ ပါးစပ္ ပြစိပြစိ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။

ျဖစ္ခ်င္စရာပါဘဲ။ Rape အဓမၼျပဳက်င့္မႈ Sexual Harassment လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေစာ္ကားမႈ၊ Divorce လင္-မယား ကြာရွင္းမႈ၊ Custody ကေလး ထိန္းသိမ္ခြင့္ ဆိုတာေတြက ေနရာတိုင္း၊ ႏိုင္ငံတိုင္းလိုလိုမွာ ရွိေန၊ လုပ္ေနၾကတယ္။ အဲဒီ “အေရးၾကီး” ေတြဟာ အေရးၾကီးပါတယ္။ Violence Against Women အမ်ိဳးသမီးမ်ား အၾကမ္းဖက္ခံရမႈေတြထဲမွာ Domestic violence အိမ္တြင္း-အၾကမ္းဖက္မႈ၊ Dowry မဂၤလာေဆာင္ေၾကး ဆိုတာေတြလဲ ပါတယ္။ ကမာၻ႔ ကုလသမဂၢကေန ကမကထ လုပ္ေနတာေတာင္မွ မတရားမႈေတြ ဆက္ျဖစ္ေနဆဲ၊ ဆက္မ်ားေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေခတ္မွာ စဥ္းစားမႈေတြ ပိုလာၾကတယ္။ အရင္က မရွိေသးတာကို ဆန္းတယ္လို႔ ေခၚၾကရင္ အဆန္း တိုးလာတာထဲမွာ ၁၉၇၇ က ဖြဲ႔ခဲ့တဲ့ Coalition of Free Men “လြတ္လပ္ေသာ-ေယာက္်ားမ်ား ညြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႔” ဆိုတာလဲ ပါမယ္။ ေစာေစာက ေျပာခဲ့တဲ့ “အေရးၾကီးေတြ” ဟာ တခါတေလ Men's rights and freedoms ေယာက္်ား အခြင့္အေရးေတြနဲ႔ လြတ္လပ္မႈကို ထိပါးေစတယ္လို႔ ေထာက္ျပလာတဲ့ အဖြဲ႔ျဖစ္တယ္။

The right to a fair trial and the right to due process တရားစီရင္ေရးမွာ မွ်တမႈ နဲ႔ တန္းတူမႈ ျဖစ္ရမွာကို ထိပါးေစတာမို႔ Violation of Constitutional rights ဖြဲ႔စည္းပံုပါ အခြင့္အေရးကိုပါ ထိပါးတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ Affirmative Action အမ်ိဳးသမီး အခြင့္အေရးေတြ တိုးတက္လာေအာင္ အေသအျခာ လုပ္ေပးရမဲ့ အစီအမံေတြ၊ ဒါမွမဟုတ္ Quota programs ခြဲတမ္းခ် သတ္မွတ္ေပးရမႈေတြေၾကာင့္ ေယာက္်ားေတြမွာ နစ္နာရတယ္လို႔ ေထာက္ျပတယ္။ ဒီ အမ်ိဳးသား-အခြင့္အေရး လႈတ္ရွားမႈထဲမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြလဲ ပါေနတယ္။

က်ား-မ အခြင့္အေရးဆိုတဲ့ (အစ္ရွဳး) ဆိုတာ အမ်ိဳးသမီးေတြကခ်ည္း အမ်ိဳးသမီးအေရး၊ ေယာက္်ားေတြကဘဲ ေယာက္်ားအေရးကို ေျပာရ၊ လုပ္ရတာမ်ိဳး မဟုတ္ပါ။ လိင္အတူတူေတြက ဘယ္အေရးမွာမဆို အတူတူျမင္ၾကတာ မဟုတ္ပါ။ လိင္မတူလို႔ တျခားလိင္ကို ဆန္႔က်င္မယ္လို႔လဲ မထင္မွတ္သင့္ပါ။

Marriage and divorce လက္ထပ္ခြင့္နဲ႔ ကြာရွင္းခြင့္ဆိုတာ အစဥ္အလာအရ ေယာက္်ား အခြင့္အေရးပိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပေဒေၾကာင္းနဲ႔ ဘာသာေရးေတြဟာ အိမ္တြင္းေရး အျပင္ဘက္ကေန အဲလို မျဖစ္သင့္တာေတြ ျဖစ္ေနရေစတယ္။ လင္မယား ကြာရွင္းခ်င္ၾကတာမွာ အမ်ိဳးသမီးကေန စတာ ၃ ပံု ၂ ပံုေက်ာ္ ရွိတယ္။ ကြာရွင္းခြင့္ရျပီး ကေလးကို Custody ထိန္းသိမ္ခြင့္၊ Access to offspring ကေလးကို လာေတြ႔ဆံုခြင့္ ေရာက္ေတာ့ မေအကို ဦးစားေပးထားၾကတယ္။ ဒါဟာ တဖက္သတ္ၾကပါတယ္လို႔ ေျပာၾကတယ္။

မဂၤလာေဆာင္တာက ေငြေၾကး အရေရာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာမွာပါ ကြ်န္ျပဳခံရသလို ထင္လာသူေတြ ရွိလာတယ္။ ဒါဟာ မဂၤလာ မေဆာင္ဘဲ အတူေနၾကတဲ့ အေလ့အထကို မ်ားလာေစတဲ့ အေၾကာင္းေတြထဲမွာ ပါတယ္။ မိန္းမအတုလဲ ယူထားႏိုင္တယ္၊ ကာမဆက္ဆံလို႔လဲ ရတယ္၊ ကြာရွင္းစရာလဲ မလိုဘူး၊ ေငြပိုကုန္စရာလဲ မရွိေတာ့ အဆင္ေျပသလိုဘဲ။ တန္ဘိုးဆိုတာ ေခတ္မတူရင္ ေျပာင္းတတ္တယ္။ တန္ရာ တန္ရာေတြဘဲ ညားၾကတယ္ဆိုတာ အစိုးရနဲ႔ လူထုသာမကပါ။

အခြင့္အေရးကို ဆက္ေရးရင္ ႏိုင္ငံေရး ျဖစ္သြားမယ္။ က်န္းမာေရး ေဒါင့္ကို ေထာက္ျပပါရေစ။
• Male-only military conscription ေယာက္်ားေတြသာ စစ္မႈထမ္းရတာကိုေတာ့ လူအေတာ္မ်ားမ်ား ေျပာၾကပါတယ္။
• စကားရည္လုပြဲမွာသာမကပါ အဂၤလန္မွာ ေျပာေနတယ္၊ Minister for Women အမ်ိဳးသမီးေရးရာ ဝန္ၾကီးရွိရင္ Minister for Men အမ်ိဳးသားေရး ဝန္ၾကီးလဲ ရွိရမွာဘဲတဲ့။
• Male circumcision ေယာက္်ားေတြ ပန္းအဖ်ား လွီးျဖတ္တာမွာ ကာယကံရွင္ရဲ႕ ဆႏၵမပါဘဲ မလုပ္သင့္ဘူးလို႔ ေထာက္ျပတယ္။
• ႏိုင္ငံေတြမွာ က်န္းမာေရး အသံုးစရိတ္ မတူတာလဲ ေျပာၾကတယ္။ ဥပမာ အဂၤလန္မယ္ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ တႏွစ္ ၄ဝဝဝဝ ျဖစ္ျပီး၊ ၁၃ဝဝဝ ေသဆံုးေနရတဲ့ Breast cancer ရင္သား-ကင္ဆာ နဲ႔ တႏွစ္မွာ ၂၇၂ဝဝ ျဖစ္ျပီး၊ ၁ဝဝဝဝ ေသဆံုးေနရတဲ့ Prostate cancer ေယာက္်ား ဆီးက်ိတ္-ကင္ဆာအတြက္ သုေတသန စရိတ္ေတြ ယွဥ္ၾကည့္ရင္ ေယာက္်ား-ေရာဂါအတြက္က ၄ ပံု ၁ ပံုသာ ရွိပါတယ္။
• လုပ္ငန္းခြင္မွာ ေသဆံုးရသူ ႏွဳန္းဟာ ေယာက္်ားေတြမွာ မ်ားတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေယာက္်ားေတြရဲ႕ Lifespan အသက္ရွင္ႏိုင္တာက မိန္းမေတြထက္ ၅ ႏွစ္ နည္းေနတယ္။ က်ားမ-တန္းတူေရး Gender equality ကို ေျပာေနသူေတြက ဒါေတြကို ေထာက္မျပၾကဘူးတဲ့။ သုေတသန လုပ္သူတခ်ိဳ႕ကလဲ ဒီလိုျခားနာတာက သဘာဝလို႔ ဆိုေနၾကတယ္။ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ လူ႔အသိုင္းအဝိုင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေနရတာလို႔ ေစာဒက တက္ႏိုင္ပါတယ္။
• Suicide ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတ္ေသသူလဲ ေယာက္်ားေတြက မ်ားတယ္။ အေမရိကားမွာ ၃ အခ်ိဳး ၁ ကေန ၁ဝ အခ်ိဳး ၁ အထိ ရွိတယ္။
• Refugees ဒုကၡသည္အေရးမွာလဲ မလြတ္ပါ။ Women အမ်ိဳးသမီး၊ Children ကေလးေတြနဲ႔ Single men လူလြတ္-ေယာက္်ား ခြဲျခားမႈ အလြန္မတန္ မ်ားလြန္း-မွားလြန္းေနတယ္။ ေလွစီး-ဒုကၡသည္ေတြထဲက Families မွာ အက်ံဳးဝင္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ နဲ႔ ကေလးေတြကိုေတာ့ Housed in facilities in the community အိမ္နဲ႔ရာနဲ႔ (ကြန္ျမဴနတီ) မွာထားေစ။ လူလြတ္-ေယာက္်ားေတြကို Immigration detention centre ထိန္းသိမ္ေရးစခန္း ပို႔ေစ။
• Male Abortion ဆိုတဲ့ ေယာက္်ား-ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ခြင့္ ဆိုတာ ၁၉၉၈ မွာ စေပၚလာတယ္။ အမ်ိဳးသမီး တေယာက္မွာ ကုိယ္ဝန္ ရလာရင္ Abortion ဖ်က္ခ်ခြင့္၊ Parenthood ကေလးယူခြင့္ နဲ႔ Adoption သူမ်ားကို ကေလးေမြးစားဘို႔ ေပးပိုင္ခြင့္ ရွိသလိုမ်ိဳး ေယာက္်ားမွာလဲ Parental rights ဖခင္ျဖစ္ခြင့္နဲ႔ Financial responsibility ေငြေၾကး တာဝန္ရွိမႈေတြ ရွိသင့္တယ္လို႔ ဆိုတယ္။
• ၂ဝဝ၆ တံုးက အေမရိကားမွာ အစီအစဥ္မရွိဘဲ ကိုယ္ဝန္ရတာကို အိမ္ေထာင္ မျပဳရေသးတဲ့ အမ်ိဳးသမီးက အေဖၚေယာက္်ားကို ေျပာလာရင္ ေယာက္်ားမွာလဲ အေဖျဖစ္ခြင့္၊ ယူမယ္-မယူဘူး ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ ရွိသင့္တယ္လို႔ ျငင္းပါတယ္။
• Pro-life ေခၚတဲ့ ကိုယ္ဝန္-မဖ်က္ေရးသမားေတြကလဲ ေယာက္်ားလုပ္သူမွာ ကေလးကို ယူခြင့္ အဆံုးအျဖတ္ ရသင့္တယ္လို႔ ေျပာေနတယ္။
• University of Georgia ေလ့လာမႈတခုအရ ျပစ္မႈထင္ရွားလို႔ ျပစ္ဒဏ္ခ်ခံၾကရတာမွာ ေယာက္်ားနဲ႔ မိန္းမ မတူတာ ေတြ႔ရတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ Social security အသိုင္းအဝိုင္း လံုျခဳံမႈ ရွိေစအာင္ ဆိုျပီး အဲလို တမင္လုပ္ထားၾကရတယ္။

Domestic violence အိမ္တြင္း အၾကမ္းဖက္မႈရဲ႕ Propaganda ဝါဒျဖန္႔မႈမွာ Physical violence ရုပ္ပိုင္း-အၾကမ္းဖက္မႈ ျဖစ္တိုင္း အမ်ိဳးသမီးေတြက အျမဲတန္း Self-defense ကိုယ့္ကိုယ္ကို ခုခံကာကြယ္တာပါလို႔ တသေဝမတိမ္း သတ္မွတ္ထား ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၁၉၉၃ တံုးက နာမည္ၾကီးသြားခဲ့တဲ့ အမႈတခု နယူးေယာ့ခ္ နားက (ဘတ္ဖဲလို) မွာ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ Violence against man ေယာက္်ား အၾကမ္းဖက္ခံရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

Lorena Leonor Gallo de Bobbitt ကေန သူ႔ေယာက္်ား John Wayne Bobbitt အိ္ပ္ေပ်ာ္ေနတံုး သူ႔လိင္အဂၤါကို မီးဖိုေခ်ာင္သံုးဒါးနဲ႔ လွီးျဖတ္လိုက္တယ္။ ရဲကို ေျပာတာကေတာ့ “ဆက္ဆံရင္ သူကခ်ည္း Orgasm (ေအာ္ဂဇင္) ရတယ္။ က်မကို ဘယ္ေတာ့မွ မေစာင့္ဘူး။ သိပ္ တကုိယ္ေကာင္း ဆန္တာဘဲ” တဲ့။

Feminist groups ေတြက အမ်ိဳးသမီးဖက္ကေန လိုက္ေအာ္ေပမဲ့ Bobbit ဘက္က လိုက္ေအာ္သူ မရွိသေလာက္ဘဲ။ ႏွစ္ေတြ ၾကာေတာ့ အမ်ိဳးသားက ေတာင္းပန္စကား ဆိုေပမဲ့ Lorena ကေတာ့ သင္းကြပ္လိုက္တဲ့အတြက္ မေတာင္းပန္ပါ။

မီဒီယာေတြကို၌က ခြဲျခားအသားေပးေနၾကတာ မွ်တမႈ မရွိဘူးလို႔ ဆိုတယ္။ Arran Stibbe (2004) ကေန Men's health problems and behaviors ေယာက္်ားေတြရဲ႕ က်န္းမာေရး ျပႆနာေတြနဲ႔ အမူအက်င့္ေတြဟာ Socialized gender role of men in culture ယဥ္ေက်းမႈမွာ ေယာက္်ားကို လိင္ခြဲျခားမႈနဲ႔ ဆက္စပ္ႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ တီဗြီ၊ ေရဒီယို၊ မဂၢဇင္းေတြမွာ ေယာက္်ားသားေတြကို ပံုေဖၚရင္ ေသနတ္၊ အျမန္ေျပးကား၊ (အျပာကား) ေတြနဲ႔ တြဲထားၾကတယ္။ ဒါေတြအားလံုးဟာ Health risks က်န္းမာေရး အႏၲရာယ္ေတြ ျဖစ္ေနပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၁-၄-၂ဝ၁၁

ေဆးပညာ-စာေရးသူ (၂)

2011-03-20T15:48:00.005+05:30

အရင္စာမွာ “ေရးတဲ့သူေတြက ငါ့စကားႏြားရ လုပ္တတ္ၾကတာ ရွိတယ္” လို႔ ေငါ့ခဲ့မိပါတယ္။ အေမးရွိတာ ေျဖပါရေစ။ “မွန္သည္ ျဖစ္ေစ မွားသည္ ျဖစ္ေစ၊ ငါ့စကားေၾကာင့္သာ ႏြားရသည္ဟု တစ္ဖက္သတ္ ဇြတ္တရြတ္ ေျပာဆိုတာ” လို႔ ျမန္မာစာအဖြဲ႔၏ မူပိုင္ ျမန္မာစကားပံု စာအုပ္က ဆိုပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ့္ စကားေၾကာင့္ သေဘာေပါက္တာ မဟုတ္ပါ။

ေဆးစာေတြ ဘာသာျပန္ရေတာ့ ဘာသာျပန္စာအုပ္ေတြ ငယ္ငယ္က စြဲခဲ့ဘူးတာ အမွတ္ရပါတယ္။ သူ႔ေခတ္နဲ႔သူ ေကာင္းခဲ့ပါတယ္။ Sherlock Holmes (ရွားေလာ့ခ္-ဟုမ္းစ္) ဝတၳဳေတြကေန ဆရာႀကီး ေရႊဥေဒါင္းရဲ႕ “စံုေထာက္ၾကီး ဦးစံရွား” သာမက ကာတြန္း-ေအာင္ရွိန္ရဲ႕ “ဦးရွံစား” လဲ ေရပန္းစားခဲ့တယ္။

ႏိုင္ငံတိုင္းဟာ၊ တျခားယဥ္ေက်းမႈေတြ၊ တျခားစီးပြါးေရးေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတာကို အရင္ကလို တားထား-ပိတ္ထားလို႔ မရႏိုင္ေတာ့ ေလာက္ေအာင္ ခက္လာတယ္။ ဒီေတာ့ ကိုယ့္စကား မဟုတ္တာ အနည္းဆံုး တခုေတာ့ တတ္ဘို႔ လိုလာျပီ။ သိတဲ့အတိုင္း အဂၤလိပ္စာက အမ်ားသံုး။ ေက်ာင္းမွာသင္၊ က်ဴရွင္တက္၊ ကိုယ္တိုင္ ေလ့လာမႈ မျပဳလို႔ မရၾကေတာ့ပါ။

ရန္ကုန္နဲ႔ မႏၲေလး မဟုတ္တဲ့ နယ္ေက်ာင္းကေန ဆယ္တန္း ေအာင္ခဲ့သူဆိုေတာ့ အဂၤလိပ္စာ မေတာ္ဘူး။ ေခတ္က ကိုလိုနီေခတ္ မဟုတ္ေတာ့ပါ။ ကြ်န္ေခတ္မွာ ကြ်န္စာ ဆန္႔က်င္ေရး လုပ္ခဲ့ၾကသလို ဗိုလ္က်တဲ့သူေတြကို ေတာ္လွန္ဘို႔ ဗိုလ္စာ ေကာင္းေကာင္း တတ္ေအာင္ လုပ္သူေတြလဲ ရွိခဲ့ပါတယ္။

လြတ္လပ္ျပီး မၾကာခင္ အဂၤလိပ္စာကို အားမေပးျပန္ဘူး။ ဘာလို႔ အဲလိုလုပ္သလဲဆိုတာ လုပ္တဲ့သူေတြကေန ေျပာမွ မွန္ပါမယ္။ ခံရသူက ေျပာျပပါဆိုရင္ ႕႕႕႕႕ ဆယ္တန္းမွာ သိပၸံ ၃ ဘာသာကို အဂၤလိပ္လို သင္ေနရတံုး၊ “ျမန္မာလိုသာ သင္ေစ” ဆိုတဲ့ အထက္အမိန္႔ လာတယ္။ ဆရာေတြကလဲ B. Sc. ဘြဲ႔ရေအာင္ အဂၤလိပ္လို သင္လာခဲ့ၾကရတယ္။ သခၤ်ာ၊ ဓါတုေဗဒ နဲ႔ ရူပေဗဒကို ျမန္မာစာလို စာအုပ္ကလဲ ထုတ္မလို႔ လုပ္တံုးရွိေသးေတာ့ မေတာ္တဲ့သူေတြ ပိုညံ့ေစတဲ့ ေပၚလစီသာ ျဖစ္ခဲ့တာကို အခ်ိန္က သက္ေသျပခဲ့တယ္။

အဂၤလိပ္ လက္ေအာက္ခံျခင္း အတူတူ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံက ယဥ္ေက်းမႈကို နယ္မကြ်ံေအာင္ ထိန္းႏိုင္ခဲ့တာေတာ့ အေတာ္ ေကာင္းပါတယ္။ ပညာအရာမွာေတာ့ အေတာ္ ျခာျခာသာ လာေတာ့တယ္။ ေျပာျပေနတဲ့ေခတ္မွာ အဂၤလိပ္လို ေျပာစရာ ေနရာမရွိ၊ စားစရာတို႔ ဝတ္စရာတို႔လိုဘဲ ဖတ္စရာကလဲ ရွားပါး-ပစၥည္းဘဲ။

ကိုးတန္းမွာ ဦးပန္းရည္ ဂဏန္းသခ်ၤာကို သင္ၾကရတယ္။ ဆရာကေန သခ်ၤာပုစၧာေတြကို အတန္းသားေတြ လိုက္ကူးေအာင္ ေရွ႕တန္းက ထိုင္ရတဲ့သူ (အရပ္ မရွည္သူမို႔ပါ) ကို ဖတ္ျပဘို႔ ခိုင္းတယ္။ ဇႏၷဝါရီလ ဆိုတာပါေတာ့ အသံထြက္ရာမွာ “ဂ်န္ႏူဝါရီ” လို႔ ထြက္မိတာ ဝိုင္းရီၾကတယ္။ အသံထြက္မွန္ ေအာင္ထြက္ရင္ ကဲရဲ႕ခံရတဲ့ေခတ္မွာ ၾကာခဲ့ပါတယ္။

ဘာသာျပန္တာေတြမွာ ျမန္မာမႈ အေတာ္ျပဳၾကတာ သတိထားမိတယ္။ တိုင္းတပါး စာေပ-ယဥ္ေက်းမႈကို ေျပာင္းယူတာက တမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ ဂရိ ေရွးလက္ရာ Homer (ဟိုးမား) ရဲ႕ မဟာကဗ်ာၾကီးေတြထဲက Achilles (အာခ်ီးလိစ္) တို႔ Troy (ထရြိဳင္) တို႔ကို နားယဥ္ၾကသူ အေတာ္မ်ားပါမယ္။ Iliad (အိလိယတ္) နဲ႔ Odyssey (အိုဒက္ေဆး) ဆိုတဲ့ Epic (အိပစ္) ေတြကေန လာတာလို႔ေတာ့ သိတဲ့သူ သိပ္မမ်ား ေလာက္ပါ။

ျမန္မာမႈ ေကာင္းေကာင္းေတာ့ ျပဳၾကပါတယ္။ စာလံုးအထပ္ေတြ ပါဠိေတြနဲ႔ ေရးေတာ့ ခန္႔သလိုလို၊ နန္းဆန္သလိုလို ထင္ၾကရတယ္။ ခုေခတ္မွာ သိပ္မကိုက္ဘူး ထင္ပါတယ္။ ပိုသိခ်င္၊ သုေတသန လုပ္ျခင္သူေတြအတြက္ ခက္ပါမယ္။ စာအုပ္ေတြမွာ အဂၤလိပ္လို စာလံုးေပါင္းပါ ထည့္ေရး-ထည့္ရိုက္လာတာ သိပ္မၾကာလွေသးဘူး။ ေကာင္းတယ္ ထင္ပါတယ္။ စာစီ-စာရိုက္ စာလံုးေပါင္း မွားတာေတာ့ ဆိုးတယ္။

အိႏၵိယက Mahabharata မဟာဘာရတၲ (မဟာဘာရတ) ဆိုတဲ့ ေရွးအက်ဆံုး Sanskrit သသၤကရိုက္ (သကၠတ) ေရွးေဟာင္း ဘာသာစကားနဲ႔ ေရးထားခဲ့တဲ့ Epic ကဗ်ာ-ေမာ္ကြန္းရွည္ၾကီးကို ရာမယဏ ဆိုျပီး ျမန္မာမႈ ျပဳတယ္။ စာေပ-အႏုပညာအရာမွာ အေတာ္ကို ေကာင္းပါတယ္။ ၾကာေတာ့ နန္းတြင္း ရာမဇာတ္ေတာ္ၾကီးလို႔ ထင္မွတ္ လာခဲ့ၾကတယ္။ သူမ်ားဟာကို ကိုယ္ပိုင္ ထင္တာမ်ိဳးက တျခားမွာ သြားေျပာမိရင္ ရွက္စရာၾကီး။

ခုေခတ္မွာ ကိုယ့္ႏိုင္ငံကေန အျပင္ထြက္ေနသူ၊ အလုပ္သြားလုပ္သူ သန္းဂဏန္း မနည္းေတာ့ပါ။ အနည္းဆံုး Bodh Gaya (Bodhgaya) ဗုဒၶဂါယာ ဘုရားဖူးထြက္သူ၊ Mecca (Makkah) “မကၠာ” သြားသူေတြ အမ်ားၾကီးပါ။ ဘုရား ပြင့္ေတာ္မူရာမွာ Buddan Saranan Gachchami ကို “ဗုဒၶံ သရနံ ဂစာၦမိ” လို႔ အသံမထြက္တာ သိၾကမွာပါ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံမွာ ပါဠိေတာ္ အျမစ္ ေကာင္းေကာင္း၊ က်က်နန တြယ္ေနတာ ၾကာပါျပီ။ မွန္တာ၊ ေကာင္းတာကို ေဆြးေႏြးႏိုင္သူေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ဒါေပမဲ့ သူမ်ားေတြ ဘာသံုးေနၾကသလဲ အထိေတာ့ သိၾကဘို႔ လိုသလားလို႔ပါ။

တိုင္းျပည္-ေနရာ၊ လူနာမည္ေတြကို အသံထြက္ရင္ မူရင္းအတိုင္း ျဖစ္ႏိုင္ေလ ေကာင္းေလ ထင္ပါတယ္။ မိတ္ေဆြထဲမွာ ဦးဗိုလ္ နဲ႔ ဦးဘုိ ႏွစ္ဦးရွိတယ္။ စာလံုးေပါင္း မွားေရး-မွားရိုက္ရင္ မၾကိဳက္ဘူး။ မွားတဲ့သူမွာ အျပစ္ မလြတ္ပါ။

အထက္ကလို ကြင္းစ-ကြင္းပိတ္နဲ႔ ေရးရတာမ်ိဳး၊ မူကြဲေတြ မနည္းပါ။ ဘယ္ဟာ မွန္သလဲ စြယ္စံုက်မ္း၊ အဘိဓာန္ေတြ လွန္ရပါတယ္။ အစိုးရက ဦးစီးထုတ္တာေတြကို အမွန္ယူမလား။ အစိုးရ မတူရင္ သတ္ပံုပါျပင္တာ ဘယ္ႏိုင္ငံေတြမွာ ရွိေသးလဲ မသိပါ။ လြတ္လပ္ေရးရ ျပီးေနာက္ထုတ္တဲ့ ျမန္မာ့ စြယ္စံုက်မ္းမွာ “ပိုးထိသည့္ေနရာ အထက္နားတြင္ ၾကိဳးတေခ်ာင္းျဖင့္ တင္းက်ပ္စြာ စည္းေပးရသည္” လို႔ ရိုက္ထားတယ္။ ေနာက္ေပၚ ျမန္မာအဘိဓာန္က “ၾကိဳးတစ္ေခ်ာင္း” ေရးရမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေဆးပညာ စာေရးသူ ဘယ္ဟာ ယူရမလဲ။ ေနာက္လူ မွားမွား၊ အရင္လူ မွန္မွန္ ေျမြဆိပ္ အထက္မဆန္ဘို႔သာ အေရးၾကီးပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂ဝ-၃-၂ဝ၁၁

ေဆးပညာ-စာေရးသူ (၁)

2011-03-15T23:26:00.008+05:30

Mar 14, 2011 at 9:07 PM
ဆရာက ဆရာဝန္-စာေရးဆရာလားဟင္။ ေလးစား အားက်လိုက္တာ။ ဆရာ့ဘေလာ့ေတြ အလကား ဖတ္ခြင့္ရတာ ကံေကာင္းလိုက္တာ။ ဆရာနဲ႔ ထိေတြ႔ခြင့္ရေအာင္ ဖန္တီးေပးတဲ့ ဒီဆုိက္ေလးကိုေရာ ေစတနာထားတဲ့ ဆရာ့ကိုေရာ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ စာေရးဆရာ တစ္ေယာက္ျဖစ္ဖို႔ ဘယ္အခ်က္က အဓိကက်သလဲဆုိတာ ဆရာအားမယ္ဆုိရင္ ယိင္းစမ္ကို ေဆြးေႏြးေပးဖို႔ ေတာင္းဆုိပါတယ္ရွင္။

ဆရာဝန္ေတာ့ ဟုတ္တယ္။ ေဆးစာေတြလဲ ေရးပါတယ္။ ဒါကလဲ အခုလိုသာ (ဘေလာ့ခ္) မွာ ေရးတာပါ။ တျခား ဘာသာရပ္ကိုေတာ့ ပံုႏွိပ္တာေရာ၊ (အင္တာနက္) စာမ်က္ႏွာေတြမွာပါ ေဖၚျပၾကတာေတာ့ ရွိတာေပါ့။ အဲဒီ အေၾကာင္းအရာကို ျမန္မာလို မေရးရတာ မ်ားတယ္။ ကိုယ္ဖတ္ေစခ်င္တာက တျခားလူမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ေနၾကလို႔ပါ။

စာလဲ ဖတ္ပါတယ္။ ငယ္ငယ္ကတည္းကေန အခုထိပါ။ သာသာရပ္လဲ အမ်ိဳးအစား မနည္းလွပါ။ သုတ၊ သမိုင္း၊ ကိုင္းရိႈင္းရမဲ့ ဘာသာေရး၊ ဗမာလိုေရးတာ၊ အဂၤလိပ္လိုေရးတာ၊ အစံုပါဘဲ။ သိစရာေတြက ၾကာေလမ်ားေလ။ ဒီေတာ့ ဖတ္တာ မမ်ားေသးဘူးလို႔ သိလာတယ္။

စာတအုပ္-စာတပုဒ္ကို ေနာက္တခါ ထပ္ဖတ္ရင္ မတူတာ သိၾကပါမယ္။ ေဆးစာေတြကို ေရးတာမွာေတာ့ ထူးျခားတာ ရွိတယ္။ ေဆးပညာက တိုးတက္ျပီး၊ အသစ္ေတြ သိလာေနတာမ်ိဳးထဲမွာ ပါတယ္။ ဒီေတာ့ အရင္က ေရးထားတာကို ျပန္ဖတ္ရင္း ျပန္ေခ်ာေနမွ၊ ျပန္ျပင္ေနမွ စာက လတ္ဆတ္ျပီး၊ အမွန္နဲ႔ ပိုနီးစပ္မယ္။ ေဆးပညာ-စာတပုဒ္ဟာ ႏွစ္လ ရွည္ၾကာ ခံမယ္ မထင္ပါ။ ဂႏၲဝင္လဲ ျဖစ္မွာ မဟုတ္ပါ။

ဝါသနာလို႔ ခပ္လြယ္လြယ္ေျပာရင္ ေဆးကုရတာဟာလဲ စြဲလမ္းမႈ၊ ဆက္ျပီး လုပ္ခ်င္ေနတာတခု ျဖစ္ပါတယ္။ ကံတရားက (အမွန္က ေရြးခ်ယ္မႈပါ) အဲလို မလုပ္သာတဲ့ အေျခအေနမွာ ဘယ္လိုလုပ္ရင္ ေကာင္းမလဲ စဥ္းစား-ၾကံဆရာကေန လက္လွမ္းမီသူေတြကို ေဆးကုေပးဘို႔ ျဖစ္လာေတာ့တယ္။

ဒုကၡသည္ေတြကို ေဆးကုရာမွာ ေစတနာနဲ႔ လာကူသူေတြကို စာသင္ေပးဘို႔ အဂၤလိပ္လိုသာ ရွိတဲ့ ေဆးစာေတြကို သူတို႔တေတြ နားလည္ေလာက္မဲ့ အဆင့္ေလာက္ မွန္းျပီး၊ ဘာသာျပန္ရတာကေန ေဆးစာဆိုတာေတြ စလာခဲ့ပါတယ္။ နားလည္ေလာက္မယ့္ ဆိုတာကို မွန္းဆရတာ ပညာတခုပါ။ ေရးဖန္မ်ားရင္ အေရးစြမ္းရည္ တတ္သူေတြ ရွိေပမဲ့ အခုလို ေဆးစာမွာ သိပ္သြက္လို႔ မကိုက္ဘူး။ ၁ဝ တန္း ေအာင္သူ-မေအာင္သူ၊ ဘြဲ႔ရသူ၊ ဗမာစကား နဲနဲပါးပါးသာ တတ္သူ၊ အေျခခံ မတူၾကပါ။ လူအမ်ားကို ျခံဳမိႏိုင္ေအာင္ ၾကံဆရတယ္။ အလကၤာေတြပါရင္ ဘာေတြလဲ သိၾကမွာ မဟုတ္ဘူး။

စကားဖလွယ္ရတာကို အေျခခံ၊ မွန္ယံုနဲ မျပီးပါ။ ဖတ္ရင္လဲ သေဘာေပါက္၊ ေနာက္လဲ မွတ္မိေနမွ။ အသံုးအႏွဳန္းကလဲ ယဥ္ေလာက္မွာ ရွာရတယ္။ အေရးမတတ္လဲ ဆဲသလို ျဖစ္မယ္။ တျခားစာေတြကို ေရးရတာထက္ တာဝန္ ပိုေသးျပန္တယ္။ ဖတ္တဲ့ သူကို ေဆးကုတာမ်ိဳးလဲ ျဖစ္ေနေတာ့ ရသေျမာက္ေရးထက္ ေရာဂါ သက္သာေရးက ေဆးစာေရးသူရဲ႕ ဦးတည္ခ်က္ ျဖစ္ရတယ္။

တခ်ိဳ႕စာေရးဆရာေတြက ႏုတ္တိုက္ ခ်ေျပာေပးတာနဲ႔ ပံုႏွိပ္စာအုပ္ ျဖစ္ႏိုင္ၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ဆရာေတြက ကိုယ္တိုင္ လက္နဲ႔ေရး၊ ဒါမွမဟုတ္ လက္ႏွိပ္စက္နဲ႔ ရိုက္ၾကတယ္။ ခုေခတ္မွာ (ကီးဘုတ္) ျဖစ္လာသလို၊ အသံဖမ္းစက္နဲ႔ (ဒစ္တိတ္) လုပ္ၾကတာလဲ ျမင္ဘူးတယ္။ စာတအုပ္ ျဖစ္လာေအာင္ အယ္ဒီတာလို ၾကြမ္းက်င္သူေတြက ဝိုင္းကူ-ျဖည့္ဆီးေပးၾကေတာ့ အေကာင္းစားေတြ ထြက္လာေတာ့တယ္။ ကိုယ့္ေဆးပညာစာ ဆိုတာေတြက အဲေလာက္ ကံမေကာင္းဘူး။

ကိုယ္ေရးတာ ကိုယ္တိုင္ စာရိုက္၊ ကိုယ္ဘဲ (ပရုဖ္) ဖတ္၊ သတ္ပံုျပင္၊ ဆိုေတာ့ ဒီလိုလုပ္ရတာ ဘာေခၚမလဲ။ “ေခၚတာက အေရးမၾကီးပါဘူး” ေရးလိုက္ရင္ “သူ႔ကိုယ္သူ ႏွိမ္ခ်သူဆိုတဲ့ ခ်ီးေျမွာက္မႈ မွတ္ခ်က္ကို လိုျခင္သူ” လို႔ ထင္သြားႏိုင္တယ္။ ေနာက္ျပီး ဒီလိုလုပ္ရတာကို အေရးၾကီးတယ္လဲ ထင္ပါတယ္။

က်ည္လြတ္-နယ္ေျမမွာ လြတ္လပ္ပါတယ္။ အထဲမွာေတာ့ (ဆင္ဆာ) ဆိုတာ (ဆန္ခါ) လို မဟုတ္ဘဲ၊ ေရာဂါ ရေနတဲ့ ေက်ာက္ကပ္ နဲ႔ ပိုတူတယ္။ အသံုးက်မွာေတြကိုပါ စြန္႔ထုတ္ျပစ္ေတာ့ (ဆင္ဆာ) လြတ္တာသာ ဖတ္ရသူေတြဟာ တခါတခါ အခြံအကာသာ စားၾကရသလို ေနတယ္။ ၾကာရင္ Malnutrition အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့တာ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။

(ဘေလာ့ခ္) မွာေရးေတာ့ ဖတ္မိသူတခ်ိဳ႕ကေန တံု႔ျပန္တာမ်ိဳးလဲ တြဲေနတယ္။ လူေတြက အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ယဥ္ေက်းတဲ့ ဒီဂရီ မညီၾကဘူး။ ေနရာမေရြးဘဲ နင္ပဲငဆေျပာတတ္သူလဲ ရွိတယ္။ ကိုယ္ကေန ေဝဖန္ခ်က္ေပမဲ့ သူတိုင္းကို ကိုယ့္ လည္ပင္းဖက္ခ်ည္း မွတ္သူေတြ ရွိတယ္။ ဘုန္းၾကီးေရးတာလဲ မိန္းကေလးထင္သူက ထင္သတဲ့။ ဖတ္တဲ့သူေတြလိုပါဘဲ၊ ေရးတဲ့သူေတြကလဲ ငါ့စကားႏြားရသူေတြကလဲ ရွိေနတာကိုး။

စာနဲ႔လဲ ေဆးကုရရင္ ေကာင္းမွာဘဲလို႔ အၾကံရလာျပန္ေတာ့ ေမးတာေလးေတြ ျပန္ေျဖဘို႔ ေရးရတာ ျဖစ္လာျပန္ေရာ။ ပညာေပးေတြ အေတာ္အသင့္ ဖတ္ဘူးခဲ့တယ္။ က်န္းမာေရး-ပညာေပးလဲ အေပးခံရဘူးသလို ေပးဘူးတာေတြလဲ ရွိတယ္။ ထိေရာက္တယ္ မထင္တာက မ်ားတယ္။ ေက်ာင္းသားဘဝမွာ သင္ေပးတဲ့စာကို နားမလည္တာ၊ နားမစြဲတာေတြ ရွိဘူးတာခ်ည္း ထင္ပါတယ္။ ကိုယ္က သင္ေပးရတဲ့ဘဝ ေရာက္ေတာ့ အဲလိုမျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးစားမႈ ပိုၾကရပါလိမ့္မယ္။

စာေရးဆရာ၊ ကဗ်ာဆရာမ်ား စ်ာန္ဝင္မွ စာေရးၾကတယ္လို႔ ဖတ္ဘူးတယ္။ ေဆးပညာစာကို ေရးေတာ့ အဲလို စ်ာန္ရဘို႔ မလိုတာဘဲ ထင္ပါရဲ႕ ေမးတဲ့သူရွိရင္ ေရးထြက္ေနရတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေစ့ေဆာ္မႈ ရွိရပါတယ္။ သင္ဆရာေတြဆီကေန စာစီစာကံုး ေရးနည္း သင္ယူခဲ့ဘူးတယ္။ ဖတ္တာေတြဟာ ျမင္ဆရာေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။ သူမ်ားေတြ ေဟာၾက ေျပာၾက တာေတြလဲ ၾကာဘူးေတာ့ ဆရာစံုတယ္ေပါ့။

ဖန္တီးမႈ လို႔ေတာ့ မေခၚထုိက္ေပမဲ့ စာတပုဒ္ကို တည္ေဆာက္ယူရပါတယ္။ ဒီေရာဂါ ဒါ့ေၾကာင့္ျဖစ္၊ ဒီေဆးေသာက္၊ ဒါေရွာင္၊ ဒါေဆာင္၊ ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄ ေရးလဲ ျဖစ္ေတာ့ ျဖစ္ပါတယ္။ တခါတေလလဲ အဲဒီ ပံုေသနည္း သံုးရပါတယ္။ ဖုတ္ပူ-မီးတိုက္ သိခ်င္ေနသူေတြအတြက္ အဲလို ေဆးညႊန္းစာေရးသလိုမွ ေကာင္းတယ္။ တကိုယ္လံုး ယားယံေနပါတယ္ဆိုမွ ဆရာဝန္က ေျခဆင္းေတြရွည္၊ ကာရံေတြ ရွာေနရင္ သူ႔ချမာ ေဝဒနာ တာရွည္ေနမွာေပါ့။

စကားေျပာတာျဖစ္ျဖစ္၊ စာေရးတာျဖစ္ျဖစ္ ပင္ကိုယ္ဟန္ေတြ ကိုယ္စီရွိတတ္ၾကတယ္။ ကြ်န္ေတာ္က ေျမာက္တာ မေျမာက္တာထား၊ ဟာသေလး ေႏွာလိုက္ျခင္တယ္။ Sense of humor ကို ေျပာတာပါ။ တခ်ိဳ႕က Satire သေရာ္စာ ထင္ျပီး သေရာ္စာလဲ မေျမာက္ဘူးလို႔ ေဝဖန္တာ ခံရဘူးတယ္။ ကဲရဲ႕တာေပမဲ့ ၾကိဳက္ပါတယ္။ အဓိပၸါယ္ဖြင့္တာ ေသျခာၾကည့္ပါ Satire ဆိုတာ လူတဦးဦး-အေၾကာင္းအရာ တခုခုကို Scorn, Derision, or Ridicule ဆဲေရး-တိုင္းထြာ၊ ရႈတ္ခ်တာကို ေခၚတယ္။ Humor ဆိုတာက Amusing, Comical, Incongruous, or Absurd ေပ်ာ္ေစ-ပ်က္ေစ၊ ကလက္ေစသေဘာသာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဘာကို ေရးေရး ကေလာင္နာမည္ဆိုတာ မသံုးတတ္ပါ။ မိဘႏွစ္ပါး ေပးတဲ့နာမည္၊ အစိုးရ-ေဂဇတ္ပါ နာမည္အတိုင္း ေရးပါတယ္။ တခ်ိန္က်ရင္ ဒါဘယ္သူ႔လက္ရာ သိၾကမွာပါဘဲ။ ဒီေတာ့မွ ခ်ီးမြမ္းစရာဆို ထားပါ။ ေထာက္စရာ ေငါက္စရာ ေတြ႔ရင္ ဒါ ဘယ္သူ႔ သားသမီးလဲ၊ ဘယ္ဆရာ့ တပည့္လဲဆိုရင္ ကိုယ့္အတြက္နဲ႔ မိဘေတြ၊ ဆရာေတြပါ ထိခိုက္ေနမယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၅-၃-၂ဝ၁၁

ႏြယ္ျမက္သစ္ပင္ ေဆးဖက္ဝင္

2011-01-16T14:14:00.005+05:30

“ကတိသစၥာ တည္ေသာခါဝယ္ ႀသဇာေလးနက္ ေပၚဆီတက္၍ ႏြယ္ျမက္သစ္ပင္ ေဆးဖက္ဝင္၏” ထဲက ေပၚဆီတက္ ရဲ႕ အဓိပၸါယ္ကို မသိလို႔ပါ။

(မာဃေဒဝ ဆုံးမစာ) ထဲကပါ။ (ေပၚဆီတက္) ရဲ႕သေဘာ-အဓိပၸါယ္ကို ျမန္မာစာ ကြ်မ္းက်င္ဆရာေတြကေတာ့ ပိုျပီး ေလးေလး နက္နက္၊ အကိုးအကား ေတြနဲ႔ ေျပာျပႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ေတြးၾကည့္လို႔ ရသေလာက္ေတာ့ ေရးပါရေစ။

(ေပၚဆီတက္) ကို ဆန္႔ထုတ္ၾကည့္ရင္ (အေပၚ၊ အဆီ၊ အတက္)။ အေပၚကို အဆီ အထက္လာတာ။ (အေပၚ) ဆိုတာ ေအာက္က ဟာထက္ Better-quality သာတယ္။ အဆီက Higher အထက္ကေနတယ္။ တက္လာတယ္ဆိုတာလဲ Superior အျမင့္ေရာက္လာတာ။ ဆိုေတာ့ All positives အေကာင္းဘက္ေတြခ်ည္းျဖစ္တယ္။

သူ႔အတိုင္းထက္ က်ိဳ-ခ်က္ စတဲ့ Efforts အားထုတ္မႈ တခုခုလုပ္ေပးရင္ ပိုေကာင္းတာ၊ More potent ပိုျပီး အာနိသင္ ရွိတာကို ရေစတယ္။ အဲလို ရလာတာကို Concentrate (အဆီအႏွစ္) ထုတ္ယူတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။

(ဆီ) (အဆီ) ဆိုတာ Lighter ေပါ့ပါးလို႔ အေပၚတယ္တယ္။ ေနာက္တမ်ိဳးလဲ အတြင္းထဲ၊ ေအာက္ထဲကေန အထက္-အေပၚ-အျပင္ကို ထြက္လာတာလဲ Essence အဆီ-အႏွစ္ ေခၚတယ္။ သစ္ပင္ကေန Oozing အေစးထြက္တာလဲ ဒီသေဘာဘဲ။

Cream (မလိုင္)။ Elite (လူ႔မလိုင္) ဆိုတာေတာ့ သိၾကတဲ့အတိုင္းဘဲ။ သူမ်ားအထက္က ေနရာရသူ၊ ေနရာယူႏိုင္သူ၊ ေနရာယူခ်င္သူ။

ေဆးေတြမွာ Forte ဆိုတာပါရင္ အထူးလုပ္ထားကိုဆိုလိုတယ္။

ျပဳျပင္စီရင္တာ လုပ္ျပီးမွ၊ ရလာ-ထြက္လာတဲ့ အက်ိဳးတခုဟာ အေကာင္းဆံုးအရာ၊ ဒါမွမဟုတ္ လိုခ်င္တာ ရလာေစတဲ့ သေဘာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာႏိုင္မယ္ ထင္ပါတယ္။

၁၆-၁-၂ဝ၁၁

Hippocratic Oath (ဟစ္ပိုခေရးတီးစ္) ပဋိညာဥ္

2010-12-27T13:10:00.000+05:30

• I promise that my medical knowledge will be used to benefit people’s health; patients are my first concern. I will listen to them, and provide the best care I can. I will be honest, respectful, and compassionate towards them.
• ကြ်ႏ္ုပ္၏ ေဆးပညာသည္ လူတို႔၏ အက်ိဳးစီးပြါးအတြက္ အသံုးခ်ပါမည္ကို ကတိေပးပါသည္။ လူနာသည္ ပဌမ ဦးစားေပး ျဖစ္သည္။ သူတို႔ေျပာသည္ကုိ နားေထာင္၍ တတ္စြမ္းသေရြ႕ ေစာင့္ေရွာက္ပါမည္။ ရိုးသားေသာ ကရုဏာျဖင့္ ေလးစားျခင္းကို ရယူပါမည္။

• I will do my best to help anyone in medical need, in emergencies. I will make every effort to ensure the rights of all patients are respected, including vulnerable groups who lack means of making their needs known.
• မည္သူ႔ကိုမဆို အေရးေပၚ က်န္မာေရး လိုအပ္ခ်က္ ရွိလာလွ်င္ အေကာင္းဆံုး အကူအညီေပးပါမည္။ လိုအပ္ခ်က္ မျပည့္စံုၾကေသာ ေရာဂါေ၀ဒနာ ရလြယ္ၾကသူမ်ား အပါအ၀င္ လူနာတို႔၏ အခြင့္အေရးကို မည္သည့္ အခါမဆို ေလးစားပါမည္။
• I will exercise my professional judgment as independently as possible, uninfluenced by political pressure or the social standing of my patient. I will not put personal profit or advancement above my duty to my patient.
• ကြ်ႏ္ုပ္၏ ပညာပိုင္းဆိုင္ရာ ဆံုးျဖတ္အား ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရးတို႔၏ သက္ေရာက္မႈမ်ားမွ ကင္းပလွ်က္ အတတ္ႏိုင္ဆံုး လြတ္လပ္စြာ ခ်မွတ္ပါမည္။ လူနာအတြက္ ထမ္းရြက္မႈအေပၚမွာ အျမတ္ထုတ္ျခင္း၊ ရာထူး တိုးျခင္းတို႔ အတြက္ လုပ္ေဆာင္မည္ မဟုတ္ပါ။
• I recognize the special value of human life, but I also know that prolongation of life is not the only aim of health care. If I agree to perform abortion, I agree it should take place only within an ethical and legal context.
• ကြ်ႏ္ုပ္သည္ လူ႔အသက္၏ အထူးအေရးပါမႈကို သိရွိပါသည္။ သို႔တေစ အသက္ဆက္လက္ ရွင္သန္ေရးဆိုသည္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း၏ တခုတည္းေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ မဟုတ္သျဖင့္ အကယ္၍ ကုိယ္၀န္ဖ်က္ရန္ လိုအပ္လာပါက ဥပေဒေၾကာင္း အရလည္းေကာင္း က်င့္၀တ္ အရလည္းေကာင္း ညီညြတ္ေစပါမည္။
• I will not provide treatments that are pointless or harmful, or which an informed and competent patient refuses. I will help patients find the information and support they want to make decisions on their care.
• ကြ်ႏ္ုပ္သည္ အက်ိဳးမမ်ားေစေသာ-ဒုကၡေရာက္ေစေသာ-ရွင္းျပသည့္အခါ နားလည္ တတ္သိေသာလူနာမ်ားက ျငင္းဆန္ေသာ၊ ကုသမႈကို မျပဳလုပ္ပါ။ လူနာမ်ားအား ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ႏိုင္ေစရန္ လိုအပ္ေသာ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ား ေပးကာ ကူညီပါမည္။
• I will answer as truthfully as I can, and respect patients’ decisions, unless that puts others at risk of substantial harm. If I cannot agree with their requests, I will explain why.
• အျခားသူမ်ားအား ဒုကၡေရာက္ရန္ မရွိပါက လူနာ၏ အဆံုးအျဖတ္ကို ေလးစားလွ်က္ တတ္ႏိုင္သမွ် ရိုးသားစြာ ေျဖဆိုပါမည္။ အကယ္၍ ေတာင္းဆိုခ်က္က မျဖစ္ႏိုင္ပါက အဘယ့္ေၾကာင့္ ျငင္းရသည္ကို ရွင္းျပပါမည္။
• If my patients have limited mental awareness, I will still encourage them to participate in decisions as much as they feel able. I will do my best to maintain confidentiality about all patients.
• အကယ္၍ လူနာသည္ စိတ္ခြန္အား မျပည့္မီပါက စိတ္မွန္သူမ်ားအလား ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ႏိုင္ရန္ အားေပးပါမည္။
ကြ်ႏ္ုပ္သည္ လူနာမ်ား၏ အတြင္းေရးကိစၥမ်ားကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး ထိန္းသိမ္းေပးပါမည္။
• If there were overriding reasons preventing my keeping a patient’s confidentiality I will explain them, I will recognize the limits of my knowledge and seek advice from colleagues as needed. I will acknowledge my mistakes.
• အကယ္၍ ထိုသို႔ လုပ္မျဖစ္ေသာ အေျခအေနရွိပါက ကြ်ႏ္ုပ္၏ အသိနည္းမႈအား ရွင္းျပပါမည္။ မိတ္ေဆြမ်ား၏ အၾကံဥာဏ္ကို ရယူပါမည္။ အမွားကို ၀န္ခံပါမည္။
• I will do my best to keep myself and my colleagues informed of new developments, and ensure that poor standards or bad practices are exposed to those who can improve them.
• ကြ်ႏ္ုပ္သည္ မိတ္ေဆြမ်ားအား အသစ္ တိုးတက္ ျဖစ္ေပၚမႈမ်ားကို ေျပာျပေပးေနလွ်က္ အရည္အေသြး ညံ့ဖ်င္းမႈမ်ားကို ေဖၚထုတ္ကာ တိုးတက္ေစရန္ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ေဆာင္ရြက္ပါမည္။
• I will show respect for all those with whom I work and be ready to share my knowledge by teaching others what I know. I will use my training and professional standing to improve the community in which I work.
• ကြ်ႏ္ုပ္သည္ လုပ္ေဖၚ ကိုင္ဖက္မ်ားအား ေလးစားသမႈျဖင့္ မိမိသိရွိ တတ္ၾကြမ္းမႈမ်ားကို မွ်ေ၀ သင္ၾကားေပးပါမည္။ မိမိ၏ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္း တိုးတက္လာေစရန္ တတ္ၾကြမ္း နားလည္မႈမ်ားကို အသံုးခ်သြားပါမည္။
• I will treat patients equitably and support a fair and humane distribution of health resources. I will try to influence positively authorities whose policies public health.
• ကြ်ႏ္ုပ္သည္ လူနာမ်ားအား က်န္းမာေရး အရင္အျမစ္မ်ားကို လူ႔အသိျဖင့္ အညီအမွ် ေ၀ငွေပးကမ္းပါမည္။ လူထု က်န္းမာေရး ေပၚလစီ ခ်မွတ္သူမ်ားအေပၚ အျပဳသေဘာ သက္ေရာက္ေစပါမည္။
• I will oppose polices which breach internationally accepted standards of human rights. I will strive to change laws that are contrary to patients’ interests or to my professional ethics.
• ႏိုင္ငံတကာ အသိအမွတ္ျပဳ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကို ခ်ိဳးေဖါက္ရာ ေရာက္သည့္ ေပၚလစီမ်ားကို ဆန္႔က်င္ သြားပါမည္။ လူနာမ်ား၏ ေကာင္းက်ိဳး၊ ေဆးပညာ က်င့္၀တ္မ်ားႏွင့္ ဆန္႔က်င္ေသာ ဥပေဒမ်ားကို ေျပာင္းလဲေစရန္ ၾကိဳးပမ္းပါမည္။
• While I continue to keep this Oath unviolated, may it be granted to me to enjoy life and the practice of the Art, respected by all, in all times.
• ဤပဋိညာဥ္ကို မက်ိဳးမေပါက္ လိုက္နာ ေစာင့္ထိန္းပါက သာယာ ခ်မ္းေျမ့သည့္ ဘ၀ကို ရရွိလွ်က္၊ ေဆးကုသျခင္း အတတ္ျဖင့္ လူအမ်ား၏ ေလးစားမႈကို အစဥ္ရယူႏိုင္သူ ျဖစ္ပါေစေသာ၀္။

Welcome to Delhi ေဆးကုလာဘို႔ ေဒလီသို႔

2010-12-27T13:09:00.008+05:30

ေဆးေက်ာင္း ေရာက္ေအာင္ လိုအပ္တဲ့ အရည္အခ်င္းေတြ ငယ္ငယ္ကတည္းက ရွိခဲ့တယ္လို႔ ေျပာရမလား မသိပါ။ တစ္အခ်က္ကေတာ့ အျမင့္ခုန္ ဝါသနာပါခဲ့တာပါ။ ဝါးလံုးေထာက္ခုန္ (ပိုးလ္-ဂ်မ့္) ေပါ့။ တေန႔ေတာ့ ေထာက္က်င္း မေထာက္မိဘဲ ခုန္လိုက္တာ ေခ်ာ္က်လို႔၊ ခုနစ္တန္း ေျဖျပီး၊ ေက်ာက္ပတၲီး စီးရပါေရာလား။ အဲဒီတံုးက အိႏၵိယလူမ်ိဳး ဆရာဝန္ကို စမ္းသပ္ခဆိုလား ၁၆ က်ပ္ ေပးရတဲ့ေခတ္။ ေဆး-က်န္းမာေရး-ဆရာ၀န္နဲ႔ စတင္ မိတ္ဆက္ႏိုင္ခဲ့တယ္။

ေနခဲ့ရတဲ့ မံုရြာ၊ စတိတ္-တူး ေက်ာင္းက ေဆးပညာနဲ႔ ပိုနီးတယ္။ စတိတ္-ဝမ္းေတြ၊ သရီးေတြက ၾကိဳက္ခ်င္မွ ၾကိဳက္မွာ။ အဟုတ္ ေျပာတာပါ။ ဝမ္းက ေစ်းနဲ႔ နီးျပီး၊ စတိတ္-သရီးက လမ္းမ ေဘးမွာ။ တူးေက်ာင္းက ေဆးရံုၾကီးနဲ႔ ကပ္လ်က္။ ၆ တန္း၊ ၇ တန္းတံုးက ေနရတဲ့ အခန္းေတြဟာ ေဆးရံုရဲ႕ Morgue (Mortuary) ရင္ခြဲရံုနဲ႔ အနီးဆံုး။ လူေသေတြ သြင္းတာ၊ ထုတ္တာ ၾကည့္ရဲတဲ့ ေက်ာင္းသား ၾကည့္။ ေရခဲတိုက္ လို႔ေတာ့ ေခၚမရဘူး။ အနံ႔ေတြက ေထာင္းကနည္း၊ ေထာင္းကနည္း။ ေဆးေက်ာင္း မေရာက္ခင္ ပြဲမဝင္ ျပင္က်င့္ခြင့္ ရခဲ့တာေပါ့။

ေက်ာင္းကေန အလံုလမ္းဖက္ ထြက္ရင္ ေဆးရံုေဘးက သြားရတယ္။ ေဆးရံုက ျပစ္ထားတဲ့ အမိႈက္ေတြထဲ ပုလင္းခြံေတြ အတိုင္းသားေပါ့။ အဲဒီေခတ္မွာ ေဆးရံုးစြန္႔ျပစ္ပစၥည္း ဘယ္လိုစြန္႔ရမလဲလို႔ (ဝက္ဘ္ဆိုက္) ေတြမွာ မေရးေသးဘူးမို႔လား။ Medical waste disposal systems ဆိုတာေတာင္ တင္တာ မၾကာလွေသးဘူး။ ကြ်န္ေတာ့္အဖို႔ ႏွာေခါင္းယဥ္ေစတဲ့ အတြက္ ေက်းဇူးရွိပါတယ္။

ပုလင္းခြံေတြထဲမွာ (ပနယ္စလင္) ေတြက အမ်ားဆံုး။ ဒီေဆးကို အခု မျဖစ္မွ သံုးၾကေတာ့တယ္။ (အိုင္းယင္း-ဖေလးမင္း) စေတြ႔တာ အခုဆို ႏွစ္ ၈ဝ ရွိသြားျပီေပါ့။ စေပၚေတာ့ ဘာေရာဂါအတြက္ စြမ္းသလဲဆိုရင္ “(ဂႏိုးရီးယား) ကို ေလး နာရီ အတြင္း အေပ်ာက္ကုမည္” ဆိုျပီး ေၾကာ္ျငာႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ တကယ္ အစြမ္းထက္တာကလား။ အခုေတာ့ Penicillin ေနာက္ မ်ိဳးဆက္ေတြက ေနရာယူေနပါျပီ။ (အင္ပစလင္)၊ (အေမာက္ဆာစလင္) ဆိုတာေတြက (ပနယ္စလင္) ကေန ဆက္ေတြ႔ လာတာေတြေပါ့။ အခုဆို Cef စာလံုးေတြနဲ႔စတဲ့ ပဋိဇီဝေဆးဆိုတာ ပဥၥမမ်ိဳးဆက္ အထိေရာက္ေနျပီ။ အေတာ္လည္း စြမ္းၾကတယ္။

ေဆးမ်ိဳးဆက္သစ္ေတြ ေပၚသလို ေရာဂါ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြလည္း ေပၚလာတယ္။ အရင္ကေခၚခဲ့တဲ့ (ဂႏိုရီးယား) ဟာ ကာလသားေရာဂါ VD ဆိုတာေတြထဲက နာမည္ၾကီးေပါ့။ သူ႔အျပင္ (ရွန္ကာ)၊ (ဆစ္ဖလစ္)။ ေနာက္ေပၚျဖစ္ေလ ဆိုးေလ။ အဲလိုဘဲ ေရာဂါေတြကလည္း ေခတ္ေဟာင္း၊ ကာလေပၚေတြ၊ ေနာက္ (ဟစ္ပ္-ေဟာ့ခ္) ေတြ ေရာက္လာေနျပီ။ လူငယ္-လူရြယ္ေတြက အသစ္ဆိုရင္ ခ်က္ခ်င္း ၾကိဳက္ခ်င္ၾကတာကိုး။

က်ား-မ၊ က်ား-က်ား အတူေနတာကေန ကူးတဲ့ေရာဂါ STD/STI ေတြမွာ အသဲေရာင္ B ဆိုတာက ေခတ္မီသူတိုင္း သိၾကတဲ့ (HIV) ထက္ အဆတရာ အကူးျမန္တယ္။ အတူေနၾကတာေရာ၊ ေဆးထိုးအပ္ကေရာ၊ အေမကေန သူ႔ကေလးေရာ ကူးတတ္တယ္။ C ပိုး ကေတာ့ ေသြးကေန ပိုကူးတယ္။ အသဲကို ပိုျပီး ပ်က္စီးတတ္တယ္။ ဘာျဖစ္ျဖစ္ မသက္သာပါ။ မသိလို႔လဲ မျဖစ္ျပန္။ ျဖစ္ျပီဆိုရင္ Liver transplantation အသဲ အစားထိုးရတဲ့ကိန္း ဆိုက္ေရာ့။

တဆင့္စကား၊ တဆင့္နား ေျပာလိုက္ၾကပါ။ အိႏၵိယမွာ အသဲလာလဲၾကတဲ့ ဗမာျပည္က လူေတြ ျပတ္တယ္ မရွိဘူး။ အသဲလဲဘို႔ ေဒလီကို လာၾကတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ လဲသူေတြဆို (ကိုလ္ကတၲား) ကို လာတတ္ၾကရတယ္။ အရင္အေခၚ (မဒရပ္)၊ အခု (ခ်ႏိုင္း) ကို ႏွလံုး ခြဲစိတ္လာကုသူ ေကာင္းျပီး ျပန္သြားေတာ့ ေျပာတာက ဘန္ေကာက္၊ စကၤာပူမွာထက္ တဝက္ေလာက္ အကုန္အက် သက္သာသတဲ့။

အသဲ-ေက်ာက္ကပ္ လွဴတာက “ေရႊဝါေရာင္” ေတြ မ်ားတယ္။ ဖုန္းဖုန္းေတြေပါ့။ ကူမဲ့ ညီမဲ့ ေဒသခံ “ေရႊ” ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အလိမ္ခံရသူေတြလည္း မရွားဘူး။ လိမ္တဲ့ထဲမွာ “ကုလားေရႊ” ေတြပါတယ္။ တခ်ိဳ႕သာပါ။ တကယ္ေတာ္တဲ့ ျမန္မာျပည္ဖြါး ကုလားေသြးပါသူေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားက ဘာသာစကား အရာသာမက ေစတနာမွာ သာၾကသူေတြနဲ႔ ေတြ႔ရင္ ကံေကာင္းလိမ့္မယ္။ ေတာင္ပိုင္း (မဒရပ္စ္) က မိတ္ေဆြတဦးကေတာ့ ေဆးလာကုတဲ့ ျမန္မာျပည္သားေတြ အကူအညီလိုရင္ ေျပာပါတဲ့။ အခမဲ့ ကုသိုလ္ယူခ်င္လို႔ ေျပာတားတယ္။

မၾကာေသးခင္က အိႏၵိယႏိုင္ငံသားတဦး ျမန္မာျပည္သြားရင္း ကြယ္လြန္တယ္။ ဥပေဒဆိုလား သတ္မွတ္ခ်က္ဆိုလား တရားဝင္လာတဲ့ တာဝန္ရွိသူတဦး ေနမေကာင္းရင္ အစိုးရေဆးရံုမွာသာ ကုသခြင့္ရွိသတဲ့။ ေရာဂါေၾကာင့္ မဟုတ္ရဘဲ ဆက္တြဲျဖစ္တဲ့ ပိုးဝင္ရာကေန ေသဆံုး သြားရရွာတယ္။ Disposable တခါသံုး အသံုးအေဆာင္ဆိုတာမ်ိဳးေတြ လံုေလာက္ေအာင္ မသံုးခဲ့တဲ့ အေထာက္အထား စကားေတြ သိရလို႔ ျမန္မာျပည္မွာ ျပင္ဘို႔ေကာင္းတဲ့ ဥပေဒေတြ၊ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ အသက္ေပးရတယ္လို႔ ေျပာရင္ လြန္ရာမက်ေလာက္ပါ။

တိုက္ဆိုင္မႈ တခုေျပာရမွာဘဲ။ မေရွးမေႏွာင္းမွာ ျမန္မာျပည္သားတဦး နယူးေဒလီမွာ ေဆးလာကုရင္းနဲ႔ ကြယ္လြန္ သြားတယ္။ အဲဒီပုဂၢိဳလ္ကေတာ့ ၾကိဳက္တဲ့ေဆးရံုမွာ စိတ္ေက်နပ္ေလာက္ေအာင္ ေဆးကုသြားႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

အိႏၵိယကိုလာျပီး ေဆးကုတဲ့ လူနာေတြက ေဒၚလာ ၁ ေသာင္း၊ ၂ ေသာင္း၊ လြယ္သူ၊ ရွိသူ၊ ရွာႏိုင္သူေတြပါ။ ေဆးရံု အနီးအနား အိမ္ေတြမွာ ေခတၲခဏ တည္းခိုျပီး၊ ေဆးကုၾကရတယ္။ ေက်ာက္ေခတ္ နံရံေဆးေရး ပန္းခ်ီေတြဟာ အဲဒီေခတ္က လူသားေတြ ဘယ္လိုဟာေတြလဲလို႔ သိေစႏိုင္တယ္။ ခုေခတ္မွာလဲ ေဒလီေဆးရံုဝန္းက်င္က အိမ္နံရံေတြကလည္း တည္းခိုသြားတဲ့ ျမန္မာျပည္က လူေတြအေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္း ေျပာျပေနတယ္။ တိုင္းျပည္ဖခင္ နာမည္ကို ေရးသြားသူလည္း ရွိတယ္။ ေနာက္ေရာက္လူနာက အဲဒါကို အတင္း ဖ်က္ခိုင္းတာလဲ ရွိတယ္။

ေရာဂါ ေဝဒနာေတြကေတာ့ ဘယ္သူ႔ကိုမွ မညွာဘူး။ ေလးစားရမဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးကို ေအာက္ေမ့သူရဲ႕ စိတ္သႏၲာန္မွာ ေလးစာမႈ၊ ၾကည္ညိဳစိတ္ေတြ ရွိေနပါလိမ့္မယ္။ ေနာက္တေယာက္မွာ မနာလိုမႈ၊ မုန္းတီးစိတ္ေတြ ျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ ဆရာဝန္ေတြ မတတ္ႏိုင္တဲ့ ေရာဂါမ်ိဳး ျဖစ္လာရင္ ကံေကာင္းေနဘို႔ လိုတယ္။ ကံတရား ေကာင္းေအာင္ စိတ္ထား ေကာင္းရပါလိမ့္မယ္။ “အားလံုး ကံေကာင္းၾကပါေစ။”

Dr. တင့္ေဆြ
၅-၇-၂ဝ၁ဝ

Doctors and members ဆရာဝန္ေတြ ေဆြမ်ိဳးကို ေဆးကုရင္

2010-12-26T23:44:00.008+05:30

23 Dec 10, 14:52
“ရပ္တာမတ္ရင္ အရိပ္မေစာင္းဘူး” ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ တစ္ပုဒ္ေလာက္ ေရးပါလား။

အေတာ္စဥ္းစား၊ အေတာ္ေတြးၾကည့္ပါတယ္။ “ရပ္တာက မတ္ေနေပမဲ့ ထြက္လာတဲ့အရိပ္က ေစာင္းေနတာ ရွိသလား”။ အရင္ဆံုး မတ္မတ္ရပ္တဲ့ ဥပမာေတြ လိုက္စဥ္းစားတယ္။ ရုပ္ထုမားမားၾကီးေတြက ေခါင္းထဲ ဝင္လာတာေပါ့။ ရန္ကုန္က ဦးဝိစာရ ေက်ာက္တိုင္၊ ေဒလီက Qutab Minar (ကြိတပ္-မီနား)၊ နယူးေယာက္က Statue of Liberty (လစ္ဗာတီ) ရုပ္ထု၊ ခရစ္စမတ္ ကာလဆိုေတာ့ ဘရာဇီးလ္က Christ the Redeemer ေတြကိုပါ ျမင္လာတယ္။

ဒီ အထင္ကရေတြအေပၚ ေနထိုးလို႔ အရိပ္ေတြ ထြက္တာ ဘယ္လိုလဲ။ (လစ္ဗာတီ) အရုပ္ရဲ႕အရိပ္က (ဟတ္ဆန္) ျမစ္ေရမွာ ေပၚေနတာမို႔ ေရလိႈင္းက ျငိမ္ေနတာ မဟုတ္ဘူး။ ပဲရစ္က Eiffel Tower လဲ ေခါင္းထဲ ဝင္လာျပန္တယ္။ သူ႔ၾက အရိပ္က ေကာင္းကင္ထဲ ေပၚေနတယ္ ေျပာရမလား၊ ေအာက္ကေန မီးဆလုိက္ေတြ လွေနေအာင္ ထိုးထားလို႔။ ေလယာဥ္ပ်ံစီးရင္း ကုိယ့္ေလယာဥ္ရဲ႕ အရိပ္ကို ျမင္ရတဲ့အခါ ေအာက္က ေျမျပင္၊ ေရျပင္၊ သစ္ပင္၊ ေတာင္ကုန္းေတြေပၚမွာ ရိတ္ကနဲ ျမင့္သြားလိုက္၊ သိမ့္ကနဲ နိမ့္သြားလိုက္နဲ႔၊ အရိပ္မေစာင္းဘူး ေျပာရေအာင္ မမိုက္ဘူး ျဖစ္ေနျပန္ေရာ။

ဒီေတာ့ ဘယ္လို ေကာက္ခ်က္ဆြဲမလဲ။ အရိပ္ထြက္ေစတာ မတူရင္ အရိပ္က်တာ မတူဘူး။ အရိပ္က်တဲ့ေနရာ မတူရင္လဲ ကြဲျပားတယ္။ ဒါဘဲလား ႕႕႕႕႕။

ခပ္ရြယ္ရြယ္တံုးက ဆရာေတာ္တပါး ေမးတာ ခံရဘူးတယ္။ “စစ္ကိုင္း-တံတားက အသြားလမ္းလား၊ အျပန္လမ္းလား” တဲ့။ မႏၲေလး ေဆးေက်ာင္းသားလဲ ျဖစ္ဘူး၊ စစ္ကိုင္း ေဆးရံုမွာလဲ တာဝန္က်ဘူးတဲ့ ဒကာေလးခင္ဗ်ာ ေခြ်းသာျပန္တယ္၊ အေျဖမွန္ မထုတ္တတ္ခဲ့ပါ။

အလံ လြင့္ေနတာ ျမင္ဘူးမွာေပါ့။ တေယာက္က “အလံ လြင့္ေနတယ္”။ တေယာက္က “ေလက လြင့္ေနတာပါကြာ”။ ေနာက္တေယာက္က “မင့္စိတ္က လြင့္ေနတာကြ” တဲ့။

ေက်ာင္းသားေတြ ငယ္ငယ္ကဆိုရင္ သိပၸံဘာသာကို စိတ္ဝင္စားၾကတာ မ်ားတယ္။ “လက္ေတြ႔မပါ လာမေျပာနဲ႔” ျဖစ္လာၾကေရာ။ လူၾကီးေတြက ဘာသာေရး ေျပာေဟာေနရင္ နားၾကားျပင္း ကပ္တတ္ၾကတယ္။ အတိတ္၊ အနာဂတ္၊ ကံ၊ ကုသိုလ္၊ စတာေတြဟာ ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ ၂ လံုးနဲ႔ ေအာက္စီဂ်င္ ၁ လံုး ေပါင္းျပတာလို မဟုတ္ေတာ့ လက္မခံခ်င္ၾကသူ မနည္းဘူး။

ရုပေဗဒကို ခပ္ၾကာၾကာ မသင္ဘူးလဲ (ရီေလတစ္ဗတီ-သီအိုရီ) ဆိုတာ ဟိုစာ၊ ဒီစာဖတ္ရင္းနဲ႔ ရင္းႏွီးၾကပါလိမ့္မယ္။ သိပၸံဘာသာ သင္ရင္း ဝိဇၸၸၨာဘာသာ စိတ္ဝင္စားေနသူေတြလဲ ရွိတာဘဲ။ ဆယ္တန္းမွာ ဟိုေခတ္က “ျမန္မာစာ စကားေျပ လက္ေရြးစဥ္” ကို ျပ႒ာန္းစာအုပ္ လုပ္ဘူးတယ္။ အမွန္က (အို-ဘီ) ေခၚတဲ့ စိတ္ၾကိဳက္-ျမန္မာစာ ယူတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြကိုသာ သင္တာပါ။ (အိုင္းစတိုင္း) ရဲ႕ ရႈတ္ေထြးလြန္းလွတဲ့ နိယာမကို ဗမာလို ရွင္းကနဲေနေအာင္ ဥပမာေတြေပး ေရးထားတာ။

မီးရထား ႏွစ္စီး ေျပးႏႈန္း မတူဘဲ၊ အရပ္မ်က္နွာ တခုထဲ ဆိုပါစို႔ ေျမာက္ဘက္ကို တနာရီ ၂ဝ မိုင္ႏႈန္း၊ ၃ဝ မိုင္ႏႈန္းနဲ႔ သြားေနၾကတယ္။ ဘူတာမွာ ရပ္ေနသူက ေျပာတယ္ "ရထားတစီးက ၃ဝ ႏႈန္းနဲ႔ ေျမာက္ဘက္ကို၊ တစီးက ၂ဝ ႏႈန္းနဲ႔ ေျမာက္ဘက္ကို သြားေနတယ္" လို႔။ ေနာက္က်ေနတဲ့ ရထားေပၚကလူက "ေရွ႕ကရထားဟာ (၃ဝ - ၂ဝ = ၁ဝ) မိုင္းႏႈန္းနဲ႔ ေျမာက္အရပ္ကို သြားေနတယ္" လို႔ ေျပာမယ္။ ေရွ႕ရထားေပၚကလူက "ေနာက္ရထားဟာ တနာရီ ၁ဝ မိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ေတာင္အရပ္ကို သြားေနတယ္" လို႔ ေျပာျပန္တယ္။ ဘယ္သူ မွန္သလဲ။

ေမာင္ေက်ာင္းသားေတြ အရြယ္ေလးရလာေတာ့ ဘာသာေရးမွာ ပရမတ္ (ပရမတၲ) ဆိုတာလဲ ၾကားဘူးလာၾကတယ္။ နားမဝင္၊ သေဘာမေပါက္သူ မ်ားပါလိမ့္မယ္။ သိပၸံထဲကေန Relative truth ႏိႈင္းရအမွန္ဆိုတာ သင္လာ၊ ဖတ္လာရမွ ေအာ္႕႕႕ ဒါလား ျဖစ္လာၾကတယ္။ တိုတယ္ဆိုတာ သူ႔ထက္ ရွည္တာနဲ႔ ႏိႈင္းမွ တိုတာလို႔ ေခၚႏိုင္တယ္။ ခ်မ္းသာတယ္ ဆိုတာလဲ သူ႔ထက္ မြဲတဲ့သူနဲ႔ ယွဥ္ေျပာမွ ရတယ္။ မ်ဥ္းေျဖာင့္ ဆိုျပီး အေကာင္းဆံုး ေပတံနဲ႔ ဆြဲထားပါေစ၊ တကယ္ ေျဖာင့္မေနဘူး။ ကမၻာၾကီးက လံုးဝန္းေနတယ္။ ကမၻာ့ဆြဲအားဆိုတာလဲ သက္ေရာက္ ေနတယ္။

တံတားဟာ တံတားဘဲ။

ျဖည့္ၾကည့္တတ္တာ တခါတေလ အသံုးက်တယ္။ တခါတေလ အမွားက်ဴးလြန္ရာက်တယ္။ ဒါနဲ႔လဲ မျပီးေသးျပန္ဘူး။ အတံုးလိုက္ အတစ္လိုက္သာ ျမင္သူ၊ သိသူ-ေျပာသူ-ေရးသူေတြဟာ "လူ႔ဂြစာ" လို႔ ေခၚခံရႏိုင္တယ္။

“ဘုရားစဥ္မွာ ဆြမ္းေတာ္တင္တာ ၾကြက္လမ္းျပသာ ျဖစ္တယ္” လို႔ ေျပာတာဟာ မမွန္ဘူးလို႔ ျငင္းမရဘူး။ ဒါေပမဲ့ တဖက္ကေန ကပ္ၾကည့္ ေျပာတာ မဟုတ္လား။ ကုသုလ္ျပဳတာျဖစ္ျဖစ္၊ တလြဲလုပ္တာျဖစ္ျဖစ္ ကံသံုးပါးလံုး ပါရတယ္။ ဘုရားစဥ္က ဆြမ္းေတာ္ေတာ့ ျမင္ရတာေပါ့။ ဆြမ္းကပ္သူရဲ႕ စိတ္အစဥ္ကို ျမင္မၾကည့္တတ္ဘူး။

တခ်ိဳ႕က “ဖက္ႏွစ္ဖက္ ၾကည့္ပါ” ေျပာတယ္ ပညာရွိသလိုဘဲ။ ႏိုင္ငံေရးမွာလဲ မေတာက္ တေခါက္ အေနာက္က ပညာရွင္ေတြေရာ၊ (မီဒီေယတာ) ဝင္လုပ္ခ်င္သူေတြကေရာ ဟိုဘက္က နည္းနည္းေလွ်ာ့၊ ဒီဘက္က နည္းနည္းေျပာ့ ခိုင္းတတ္တယ္။ တဖက္ဖက္ေတာ့ မလိုက္သလိုဘဲ။ "မတူတဲ့ ႏွစ္ဘက္လံုးကို ဆတူဘဲ" လို႔ ေျပာေနတာ။

“ငါ အိပ္ခ်င္ရင္ အိပ္လိုက္တယ္။ စားခ်င္ရင္ စားလိုက္တယ္။” လို႔ ေျပာတာဟာ လူပ်င္းကေန ေျပာေနတာ မဟုတ္ဘူး။ အိပ္ခ်င္ေပမဲ့ အိပ္မရတာမ်ိဳးျဖစ္တာ အားလံုးေလာက္ဘဲ။ စားခ်င္လို႔ စားေနေပမဲ့ ေကာင္းလိုက္တာ၊ မေကာင္းဘူး၊ ဟိုဟာ စားရရင္ ပိုေကာင္းမွာဘဲ၊ မေတြးတဲ့သူ ရွိသလား။

ထူးျခားတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ဆိုတာ ဖူးခ်င္တယ္ဆိုလို႔ ဝါးရံုေတာထဲကို ေခၚသြားတယ္။ “ဒီဝါးက ေျဖာင့္တယ္။ ဒီဝါးက ေကာက္တယ္။” လို႔သာ ေျပာျပလိုက္တယ္။ ေကာက္ေနတာကို ေျဖာင့္ေစခ်င္စိတ္ မရွိသူ။ ေကာက္ေနလို႔ ေၾကာင့္က်စိတ္ မဝင္သူ။ တြယ္တာစိတ္၊ မက္ေမာစိတ္ ကင္းသူ။ ဘာဆိုဘာမွ မျဖစ္သူဆိုတာ လြန္ေျမာက္သူဘဲ။

“Doctors who treat their family members must be vigilant not to create conflicts of interest or treat inappropriately.”

ေဆးကုရာမွာ ကိုယ့္အမ်ိဳးအရင္းေတြကို ကုိယ္တိုင္ေဆးမကုဘို႔ ဆရာ့ဆရာေတြက လမ္းညႊန္ တားျမစ္ထားတယ္။ လူဆိုတာ ဘက္လိုက္တတ္ၾကတယ္။ နည္းနည္းနဲ႔ မ်ားမ်ားေတာ့ ကြာတယ္။ လူတိုင္းက တည့္တည့္ မၾကည့္တတ္ဘူး၊ လူတိုင္းက စိတ္လႈတ္ရွားတတ္ၾကလို႔ သတ္မွတ္ခ်က္ လုပ္ထားရတယ္။

ရွိတာက အတည့္၊ အလင္းက ေျဖာင့္တန္း၊ အရိပ္က်ရာက ညီညာေပမယ့္၊ အရိပ္ၾကည့္သူက လူျဖစ္ပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၄-၁၂-၂ဝ၁ဝ

26 Dec 10, 12:34
Q: အေတြးေတြ ပြားရပါတယ္ဆရာ။ မင္းဘက္ကၾကည့္ေတာ့ လက္ဖဝါး ငါ့ဘက္ကၾကည့္ေတာ့ လက္ဖမိုး-ဆိုသလိုေပ့ါ။ ဘယ္သူ မွားပါတယ္လို႔ ေျပာလို႔မရသလို ကိုယ္လုပ္စရာရွိတာကို ဆက္လုပ္။ ဒါအမွန္တရားပဲ မဟုတ္လားဆရာ။

A: “တဘက္က ၾကည့္ေတာ့ လက္ဖဝါး ေနာက္တဘက္က ၾကည့္ေတာ့ လက္ဖမိုး” ဆိုတာ ေျပာၾကတယ္။ သူလဲ မမွား၊ ကိုယ္လဲမွန္ ဆိုတဲ့ သဘာေကာင္းမႈထက္ ေက်ာ္လြန္သြားသင့္တယ္။ “လက္ဟာ လက္” လို႔ အထိမွာတင္ ရပ္ႏိုင္ရင္ ဘက္ဆိုတာ ႏိႈင္းေနတာသာ ျဖစ္တာ သိလာမယ္။

“အေတြးပြားတယ္” ဆိုတာ က်င့္စဥ္တခုလိုဘဲ။ ေနာက္ဆိုရင္ အဆင့္တက္ လာလိမ့္မယ္။ ေခြ်းျပန္ေအာင္ ေတြးေနသူကို ဆရာ လုပ္သူကေန ေတာင္ေဝွးနဲ႔ ရိုက္လိုက္လိမ့္မယ္။ ရုတ္တရက္ ရပ္လိုက္တာနဲ႔ အေတြးသမားရဲ႕ ဥာဏ္ထဲမွာ ျဖတ္ကနဲ တခုခု ရလိုက္ရင္ တခန္းရပ္သြားျပီ။ မရေသးရင္ ေနာက္တနည္း လာလိမ့္မယ္။

လက္ကို ဟိုဘက္ ေျပးၾကည့္လိုက္၊ ဒီဘက္က ျပန္ၾကည့္လိုက္နဲ႔ ခရီးလဲပန္း၊ စိတ္လဲႏြမ္းလွတယ္။ တင္ကူးစိတ္နဲ႔ အတိတ္ေဟာင္း အတြက္ အေဝးၾကီးခရီး ေခါက္တံု႔ေခါက္ျပန္ သြားေနတတ္ၾကတယ္။ ဘယ္သူက အသြားခိုင္းသလဲ။

“ငါသည္ ရပ္ေန၏၊ သင္သာ ရပ္ေလာ့” လို႔ လက္ညွိဳးျဖတ္ဘို႔ ေျပးလိုက္ေနသူကို မိန္႔ေတာ္မူဘူးတယ္။

ေမးခြန္းေတြ ေျဖရင္ မွန္သားေၾကးမံုမွာ ေပၚတဲ့အတိုင္းသာ ေျဖရမယ္လို႔ သင္ေပးတယ္။ တစိုးတစိမွ အပိုေရာ အလိုေရာ ကင္းေနတာ ေျပာတာ။ ျဖည့္ေပးတာ သေဘာေကာင္းတယ္လို႔ အရပ္ေျပာေတာ့ ရွိတယ္။ ေရာဂါကို စစ္တာမွာ သြားသာ ျဖည့္လိုက္ရင္ တက္တက္စင္ လြဲေရာ။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၆-၁၂-၂ဝ၁ဝ

Research and Experience သုေတသန ႏွင့္ ကုိယ္ေတြ႔

2010-12-26T23:07:00.008+05:30

“ကုိယ္ေတြ႔” ဆိုတာ လူတိုင္းမွာ ရွိတယ္။ ကုိယ္တိုင္ ေတြ႔ၾကံဳခံစားတာ ေရးရင္ Memoirs ကုိယ္ေရး အတၳဳပၸတၱိ ေခၚတယ္။ တကယ့္ အျဖစ္အပ်က္မ်ဳိးကို အေျခခံတဲ့ Based on real story စာအုပ္-ရုပ္ရွင္ေတြလဲ အမ်ားၾကီး။ ကုိယ္တိုင္ ေတြ႔ပါတယ္-ျမင္ပါတယ္လို႔ Witness ကေန တရာရံုးမွာ သက္ေသထြက္တာမ်ိဳး။ ခရစ္ယာန္ဘာသာမွာ Testimony လုပ္တာမ်ိဳး။ ဒါေတြက တဦးခ်င္းစီရဲ႕ ကုိယ္ေတြ႔ သက္သက္ပါ။ “ဟုတ္တယ္-မွန္တယ္” ဆိုတာကို က်မ္းက်ိန္တာတို႔၊ လက္ဝါးကပ္တိုင္တို႔နဲ႔ “မဟုတ္ရင္ေတာ့လား” ဆိုတာျပီး၊ “အမွန္ခိုင္းတာမ်ိဳး” ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ပညာနယ္ပယ္တခုမွာ “ေဆးကုတာ” ဆိုပါစို႔ ႕႕႕ ပညာရပ္က သိပၸံျဖစ္တာမို႔ စမ္းသပ္မႈေတြ၊ သီအိုရီေတြ၊ အကိုးအကား၊ သုေတသန စတာေတြဟာ အေျခခံလဲ ျဖစ္တယ္၊ မွန္-မမွန္ရဲ႕ “ေပတံ” လဲ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္တမ်ိဳးကေတာ့ အႏွစ္ႏွစ္ အလလက ကုိယ္တိုင္ ေတြ႔ရ-ၾကံဳရတာေတြ။ တေယာက္ထဲကေန အမ်ားၾကီးကို ေတြ႔လာတာမ်ိဳးပါ။ က်မ္းမတိုက္ဘဲ ေရးၾက-ေျပာၾကတယ္။ လက္မခံလဲ ေဗြမယူတာမ်ိဳး။

သုေတသနေပမဲ့ ေဗြယူခ်င္စရာေတြ ရွိတယ္။ ေရွ႕ေနာက္ မညီတာ မၾကာခဏ ေတြ႔ရတတ္တယ္။ ဆိုပါစို႔ တေလာက “ငရုပ္သီး စားရင္ (ကယ္လိုရီ) သံုးျပစ္တာမို႔ အေလးခ်ိန္ ေလ်ာ့ေစတယ္” တဲ့။ ေနာက္ တဖက္ကေန ၾကည့္ရင္ အစပ္တို႔ ဟင္းခပ္ အေမႊးအၾကိဳင္တို႔မွာ အာဟာရတန္ဘိုးဆိုတာ မည္ကာမတၲသာ ပါေပမဲ့၊ သူ႔အစြမ္းက စားခ်င္စိတ္ကို ဆြေပး-ျခဴေပးႏိုင္လို႔ စားဝင္ေစတယ္။ စားေတာ့ ဝတာေပါ့။ ဘာကို ယူမလဲ။ အစပ္မပါရင္ စားမဝင္သူေတြ အမ်ားၾကီးထဲ ကြ်န္ေတာ္လည္း ပါတယ္။ ခရီးက သြားရဖန္မ်ားေတာ့ ေနရာေဒသေတြ အေၾကာင္း ေနာေက်ေနလို႔ ဥေရာပ ဘယ္ေနရာ သြားသြား ငရုပ္သီးကို ငါးေျခာက္နဲ႔ ျဖစ္ျဖစ္၊ ငါးပိနဲ႔ ျဖစ္ျဖစ္ ေက်ာ္ေလွာ္ ယူသြားမွ စားရတာ တင္းတိမ္တယ္။ (က်ဴနာ-ဆင္းဒဝစ္ရွ္) ကိုလဲ ဒါေလးနဲ႔ တြဲစားလိုက္တာဘဲ။

Social Science မွာ ပညာရွင္ေတြကေန ဂဃနဏ ေလ့လာျပီး၊ သီအိုရီ ျဖစ္ျဖစ္၊ ေကာက္ခ်က္ဆြဲတာျဖစ္ျဖစ္ လုပ္တယ္။ ပါေမာကၡ တဦးကေန အဲလိုလုပ္ျပီး၊ ေရးလိုက္တာဟာ အျမဲတန္း မမွန္ႏိုင္ဘူး။ မွားသြားရင္ ေနာက္တခါ ဂဃနဏ ေလ့လာျပန္ျပီးသကာလ၊ စာတအုပ္ ထပ္ထုတ္ႏိုင္တယ္။ ႏိုင္ငံေရးသမားတဦးဟာ တခါ လြဲသြားရင္ “ေျမာင္းထဲ ေရာက္သြားျပီ” လို႔ ေျပာတတ္ၾကတယ္။ သိပၸံမွာေတာ့ (ဒါဝင္) တို႔ (နယူတန္) တို႔ကို လွန္ဘို႔ မလြယ္ေသးဘူး။

ေဆးပညာကိုဘဲ ဆက္ပါမယ္။ “တေနရာနဲ႔ တေနရာ ဘယ္ဟာမွ မတူပါလား” ဆိုတာ ေျပာခ်င္တယ္။ ဗမာျပည္မွာ ဘာေတြ ေပါလဲ။ ေျမြ ေပါတယ္။ ငွက္ဖ်ား မ်ားတယ္။ ဘာေတြ ရွားလဲ ေဆးေကာင္း ရွားတယ္။ စားေကာင္း ေသာက္ဘြယ္ ဝယ္ႏိုင္သူ မမ်ားဘူး။ တျခား တိုင္းျပည္ေတြမွာ ဗမာေျမြ မရွိလို႔၊ ေျမြေဆးကို ဗမာျပည္မွာ ထုတ္မွ ထိေရာက္ပါတယ္။ သူမ်ားဆီမွာ 3D computer graphics လုပ္ေနၾကခ်ိန္၊ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာ ရွိတဲ့ 3D ဆိုတာက (TB, Malaria, HIV-AIDS) ေရာဂါၾကီး သံုးမ်ိဳး။ အသံထြက္ဘဲ တူတယ္။ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာ ဆရာဝန္ေတြကို TB အေၾကာင္း သိပ္သင္မေပး ၾကေတာ့ဘူးတဲ့။ ျမန္မာျပည္က ေဆးေက်ာင္းသားမ်ား သိပ္ကံမေကာင္းၾကပါ၊ ေရာဂါတခု ပိုသင္ေနၾကရရွာတယ္။

အညာေဒသရဲ႕ တျခမ္း၊ ခ်င္းတြင္းျမစ္ဝွမ္းမွာ တာဝန္က်ခဲ့တာ မ်ားလို႔ ဒီေဒသမွာ ဘာေတြ ေပါျပီး၊ ဘာေတြ ရွားလဲ ေကာင္းေကာင္း သိတယ္။ လက္လွမ္း မေဝးတဲ့ အညာဧရာဝတီေဘးက အေျခအေနလဲ တီးမိ ေခါက္မိပါေသးတယ္။ ခုေတာ့ ျမန္မာျပည္ အေနာက္ျခမ္းနဲ႔ ေျမာက္ျခမ္းက လာတဲ့လူေတြနဲ႔ အတူေနရ၊ ေဆးကုေပးရ လုပ္ရျပန္ေတာ့ အသိသစ္ေတြ တိုးလို႔လာ ျပန္တယ္။ ေရာဂါေတြ၊ ေဝဒနာေတြ။ ျဖစ္ေနၾကတာေတြနဲ႔ ျဖစ္အံုးမွာေတြ။

လူေတြကို ရေစတဲ့ ေရာဂါဘယေတြကလဲ ေနရာမတူရင္ ကြဲျပားၾကတာဘဲ။ ကံ နဲ႔ စိတ္ ကို အသာထား၊ ဥတု နဲ႔ အာဟာရမွာ ကြာျခားသြားၾကလို႔ဘဲ။ ေရာဂါပိုး အမ်ိဳးမ်ိဳးေတြကလဲ လူနဲ႔ သိပ္တူၾကတာ။ ေရၾကည္ရာ ျမက္ႏုရာ သိပ္ရွာတတ္ၾကတာကလား။ မတူတာက ပိုးေတြ၊ အေကာင္ေတြဟာ လူေတြလို ဗီဇာမလိုဘဲ ဟိုႏိုင္ငံ၊ ဒီႏိုင္ငံကို ကူးခြင့္ ရွိတယ္။ ဒီျပည္-ျပည္နယ္ေတြက စကားမတတ္လဲ စားဘို႔ ေသာက္ဘို႔ မခက္ဘူး။ ယဥ္ေက်းမႈ မတူတာ အပထား၊ ေတြ႔တဲ့သူနဲ႔ ညားလို႔ရတယ္။ ဘာသာေရး ေဘးခ်ိတ္။ ဥပုသ္၊ တနဂၤေႏြ၊ ေသာၾကာ ဘာမွလိုတာ မဟုတ္ပါ။

ဒါ့ေၾကာင့္ ေျမပံုမွာ ႏိုင္ငံရယ္၊ တိုင္းရယ္၊ ျပည္နယ္ရယ္၊ ေနာက္ဆိုရင္ ကိုယ္ပိုင္ဆိုလား သူပိုင္ဆိုလား၊ ဘာေတြ ဘယ္လိုခြဲခြဲ၊ ေရာဂါ-ေဝဒနာေတြကိုေတာ့ အမိန္႔အာဏာနဲ႔ ဖိႏွိပ္-တားျမစ္ဖို႔ ခက္ပါတယ္။ စစ္္ကုိင္းတိုင္း၊ မႏၱေလးတိုင္း၊ မေကြးတိုင္းမွာရွိတဲ့ က်န္းမာေရး ျပႆနာေတြလည္း ခ်င္းျပည္နယ္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ နဲ႔ နာဂေတာင္တန္းက လူေတြမွာ ရွိၾကတယ္။ ေသြးအား၊ ဗီတာမင္ နည္းတာေတြ တူတယ္။ စိတ္ေသာကေတြ တူတယ္။ လိင္ကေန ကူးစက္ေရာဂါေတြ တူတယ္။ ဝမ္းေလ်ာ-ဝမ္းပ်က္ တူတယ္။

မတူတာေတြလည္း ရွိပါေသးတယ္။ သူတို႔ဆီမွာ အဆိပ္ပါတဲ့ေျမြ မရွိဘူး။ ေမြးစကေလး ေမးခိုင္ေရာဂါ၊ အရင္က မၾကာမၾကာ ေတြ႔ခဲ့တယ္။ ဒုကၡသည္ ေဆးခန္းမွာ လာေမြးတာ အခုထိ ကေလး ၁၂၇ ေယာက္၊ တျခားေမြးခန္း ေဆးခန္းေတြ သြားေမြးတာလည္း မနည္းဘူး။ ေမးခိုင္တဲ့ကေလး တေရြးသားမွ မေတြ႔ပါ။ ကေလးဖြါးျပီး၊ သားဦးဆိုရင္ မေအမွာ ႏို႔နာ ေပါက္တာ ၃ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ေလာက္အထိကို ကုေပးခဲ့ရတာ။ အခု အားလံုးေပါင္း ၃ ေယာက္ထက္ ပိုမေတြ႔ေသးဘူး။ ျပည္နယ္က လာသူေတြ အေတာ္ ေကာင္းပံုရတယ္။ “ကံ” ေျပာတာ။ “မိခင္-ကေလး ေစာင့္ေရွာက္ေရး” ေတာ့ မသိပါ။

အထဲတံုးက Hydrocele မုတၲ နဲ႔ Hernia အူက် ဆိုတာ ေပါသလား မေမးနဲ႔။ ဆရာဝန္ျဖစ္စေတြ လက္ေတြ႔ သင္ဘို႔ အေကာင္းဆံုး ေရာဂါေတြဘဲ။ မံုရြာ၊ မႏၲေလး၊ စစ္ကိုင္းမွာ အစာအိမ္ေပါက္တာ ခဏခဏ ခြဲေပးရတယ္။ အခု ရွာမွရွား။ အူအတက္လည္း အထဲမွာ မ်ားေပမဲ့ အခု ၂ ေယာက္စ၊ ၃ ေယာက္စသာ ရွိတယ္။ ေယာက္်ားေလး ငယ္ငယ္ေတြ ဆီးအိမ္မွာ ေက်ာက္တည္တာ ငါန္းဇြန္-ျမိဳ႕သာ-ပုလဲဘက္မွာ အေတာ္မ်ားတယ္။ ဒီမွာ တခါမွ မလာေသးဘူး။ ကေလးေတြမွာ ပန္းငံုတာ Phimosis ၾက ဒီက ပိုမ်ားတယ္။ TB ကေတာ့ တိုင္းျပည္က ထြက္ေျပးလာလည္း မသက္သာပါ။ အထဲကေန ပါလာတာေရာ။ အသစ္ကူးခံရတာေရာ။ ဘီပိုး၊ စီပိုး၊ HIV ဘယ္ဆီမွာ ျဖစ္ျဖစ္ (အာရွတိုက္မွာ) အတူတူပါ။

သုေတသနေတြကို ျပန္ေကာက္ပါရေစ။
“ဗီတာမင္ B သည္ ႏွလံုးေရာဂါကို သက္သာေစသည္။”
“ဗီတာမင္ E သည္ အရက္မေသာက္သူမ်ားတြင္ျဖစ္ေသာ အသဲအဆီမ်ားေရာဂါ ကုသရန္ အလားအလာေကာင္း။”
“ကုိယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ ဗီတာမင္ D မ်ားမ်ားေပးျခင္းျဖင့္ အခ်ိန္ေစာ ေမြးျခင္းမွ တားဆီးႏိုင္။”
“ပန္းနာရွိသည့္ကေလးမ်ား ဗီတာမင္ D နည္းျခင္းႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည္။”
“ဗီတာမင္ D သည္ ခုခံအားေၾကာင့္ျဖစ္ရသည့္ ေရာဂါမ်ားအတြက္လည္း ေကာင္းသည္။”

ဗီတာမင္ေတြကို အျမဲအေကာင္းေတြခ်ည္းလို႔ ထင္ၾက၊ သတ္မွတ္ၾတတယ္။ A မ်ားသြားရင္ေတာ့ မေကာင္းျပန္ဘူး။ C ကို မ်ားမ်ား ေပးတာ ဘာမွ မျဖစ္ဘူးလို႔ အစဥ္တစိုက္ နားလည္ထားရာကေန တေန႔ကဘဲ “ဗီတာမင္ C ႏွင့္ E မ်ားစြာ ေပးျခင္းသည္ ကင္ဆာ ျဖစ္ေစႏိုင္။” လို႔ သုေတသနတခု ထြက္လာျပန္တယ္။

“ေကာက္ခ်က္ကို ခုန္ခ်သလို ဒေရာေသာပါး မလုပ္အပ္ဘူး။” လို႔ ဆိုပါတယ္။ သုေတသနေတြကို အထူးျပဳ ေလ့လာသူေတြက လြဲရင္ ေခါင္းစဥ္သာ ဖတ္ျပီး၊ မွတ္ယူၾကတာ မ်ားတယ္။ သတင္းသမားေတြဆိုတာက ဖတ္တဲ့လူကို ဖမ္းစားဘို႔သာ အဓိကမို႔ မ်က္လံုးက်ယ္၊ ပါးစပ္ဟေစေအာင္သာ သုေတသနသတင္းကို ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ဆြဲေဆာင္ တတ္ၾကတယ္။ စာတမ္းတခုလံုး မဖတ္ရင္ တခါတေလ သုေတသန ဆိုလိုခ်က္ ပ်က္ေရာ။

သုေတသနဆိုတာ မ်ားမ်ားကို လုပ္ႏိုင္ေလေလ အမွန္နဲ႔ နီးစပ္ေလ ျဖစ္တယ္။ ဒါေတာင္ ဘယ္သူေတြကို ဘယ္ေနရာမွာ ဘယ္တံုးက ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ားကို သုေတသနလုပ္သလဲ လိုေသးတယ္။ ယမုန္နာေဆးခန္းေလးမွာ ကေလးဖြါးတာကို စာရင္းခ်ၾကည့္ပါမယ္။
• ေမြးလူနာ ၅ဝ ေယာက္ထဲကေနတြက္ရင္ ေယာက္်ားေလး ၄ဝ% နဲ႔ မိန္းကေလး ၆ဝ%၊
• ေမြးလူနာ ၁ဝဝ ေယာက္ထဲကေနတြက္ရင္ ေယာက္်ားေလး ၄၃% နဲ႔ မိန္းကေလး ၅၇%၊
• ေမြးလူနာ ၁၇၆ ေယာက္ထဲကေနတြက္ရင္ ေယာက္်ားေလး ၄၈႕၈% နဲ႔ မိန္းကေလး ၅၁႕၂%၊

ဒီကိန္းဂဏန္းေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြကို ကိုယ္စားျပဳတယ္လို႔ ေျပာလို႔ မရေသးဘူး။ လူနာေတြရဲ႕ ၉ဝ% ဟာ ခ်င္း လူမ်ိဳးေတြမို႔ ခ်င္းေတြဆို ဒါမွန္တယ္လို႔ ေျပာတာလဲ တစိတ္တပိုင္းသာ မွန္ေသးတယ္။ ေဒလီမွာ ေနၾကရတဲ့ ခ်င္းလူမ်ိဳးေတြဟာ ခ်င္းေတာင္မွာ ေနၾကရတာ၊ စားၾကရတာ၊ စိတ္နဲ႔ ရုပ္ေပၚသက္ေရာက္တာ၊ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ရတာေတြမွာ မတူၾကပါ။

ခ်ဳပ္လိုက္ရင္ တိတိက်က် သုေတသန ဆိုတာေတြနဲ႔ အႏွစ္ႏွစ္အလလ ကုိယ္ေတြ႔ေတြ ေပါင္းစပ္ႏိုင္ရမယ္။ “မ်ား-မ်ားလာတဲ့ အေတြ႔အၾကံဳေတြကိုလည္း အားကိုးပါ။ သုေတသန ဆိုတိုင္းလည္း ကိုင္းရိႈင္းဘို႔ ဆႏၵမေစာပါနဲ႔။” သုေတသနေတြကိုလည္း သတင္းေရာင္းစားတာထက္မက အေလးအနက္ ေလ့လာရပါမယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၉-၅-၂ဝ၁ဝ

Amniotic Sac အထူ နဲ႔ အပါး

2010-12-26T23:04:00.004+05:30

“တရြာသားကို ရည္းစားလုပ္ေတာ့ လြမ္းရတတ္သည္။ ပဝါပါးကို ၾကက္သားထုပ္ေတာ့ စြန္းတတ္သည္။” အထဲကဟာ လူျမင္ေစခ်င္လ်င္ အကႌ်ပါး ဝတ္ၾကသည္။ အခုေခတ္မွာ အပါးပင္လွ်င္ မဝတ္ခ်င္ၾကေတာ့ပါ။ စကၠဴပါးပါး၊ အဝတ္ပါးပါး၊ ပါးေသာအရာမ်ားသည္ ေပါက္ျပဲလြယ္သည္။ လံုေအာင္ မဖံုးႏိုင္ပါ။

ဒါေပမဲ့ ကိုယ္ဝန္-ေရျမြာအိတ္ဟာ ပါးေပမဲ့ သေႏၶသားကို လံုေအာင္ဖံုးျပီး၊ ေကာင္းေကာင္း ကာကြယ္ႏိုင္တယ္။ ပါးတယ္ ဆိုတိုင္း အားနည္းခ်က္ မဟုတ္သလို၊ ထူတိုင္းလဲ အားသာခ်က္ ဟုတ္ခ်င္မွ ဟုတ္ပါမယ္။ “သိပ္ထူတဲ့ေကာင္” ဆိုတာ ႏွိမ္ေျပာခံရတာပါ။ တံတိုင္းထူၾကီးေတြ၊ နံရံျမင့္ၾကီးေတြေဆာက္တဲ့ အေလ့က ေရွးက်သြားပါျပီ။

လူေတြလုပ္တဲ့ နံရံေတြဟာ လံုေအာင္သာ လုပ္ေပးတယ္။ ဒါေတာင္ ကိုယ့္ကုိယ္ကို (ဗြီအိုင္ပီ) လုပ္သူေတြဟာ တံတိုင္းေပၚမွာ ပုလင္းကြဲေတြပါ စိုက္ထားရေသးတာ။ (ဗြီဗြီအိုင္ပီ) ေနရာေတြၾက ပုလင္းကြဲနဲ႔ မရလို႔၊ ဓါတ္ၾကိဳးေတြ တပ္ထားရေသးတယ္။ လွ်ပ္စစ္ဝိုင္ယာ ဝင္းထရံ Electric fences ဟာ (မာ့ခ္တြိန္း) ေရးခဲ့တဲ့ “အာသာဘုရင္ၾကီး ေရွ႕ေမွာက္ ေရာက္ရေသာ ယန္းကီး တေယာက္” ဝတၲဳထဲမွာ ပါခဲ့တာမို႔ ႏွစ္ ၁ဝဝ ေက်ာ္သြားျပီ။ (စီနီယာ-ဗြီအိုင္ပီ) ေတြက ဥမင္လိႈင္ေခါင္း တူးတာ ဝါသနာပါၾကတယ္။

လူမွာေတာ့ အဖံုးအကာေတြက လံုျခံဳေအာင္ ဖံုးအုပ္ေပးတဲ့ျပင္၊ သဏၭာန္ေပၚေအာင္လဲ ေဖၚေဆာင္ေပးတယ္။ လိုအပ္ရင္ သင့္တာေတြ ဝင္ေစ-ထြက္ေစအာင္ဆိုတဲ့ ရႈတ္ေထြးတဲ့ တာဝန္ကိုပါ လုပ္ေပးေသးတယ္။ ေမြးကတည္းကေန ေသတဲ့အထိ ရွဴလိုက္တဲ့ေလကို သန္႔သြားေအာင္ လုပ္ေပးတဲ့ အလုပ္ကို အဆုပ္ထဲက အင္မတန္ ပါးလႊာတဲ့ Alveoli ေခၚတဲ့ ေလအိပ္ေလးေပါင္း သန္း ၃ဝဝ ကေန လုပ္ေပးတယ္။ Gas exchange “ေလ လဲလွယ္ေရးဌာန” ေပါ့။ ႏွစ္လမ္းသြား တာဝန္ယူပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္ေလာက္ ပါးသလဲဆိုရင္ (မိုက္ခေရာင္) ၂ဝဝ-၃ဝဝ သာ အထူရွိတယ္။ (မိုက္ခေရာင္) ဆိုတာ ၁ မီတာရဲ႕ ၁ သန္းပံု ၁ ပံု ေျပာတာ။ စကားမွာ “အေတာ္ပါးတဲ့ေကာင္” ဆိုတာ အကင္းပါးတာကို ေခၚတာမို႔ ခ်ီးက်ဴးရာ က်တယ္။

လူ႔ခႏၶာကိုယ္မွာ အဖံုးအကာေတြ ေနရာတကာ ရွိတယ္။ လက္ဖမိုးမွာက အေရပါး၊ လက္ဖဝါးမွာ အေရထူ။ ႏုတ္ခမ္း၊ မ်က္ခမ္း၊ ေမြးလမ္း တို႔မွာ ႏိုင္လြန္စလို ပါးျပီး၊ ပိုးလို ေခ်ာတဲ့ အဖံုးလႊာရွိတယ္။ လူမွာ အထူဆံုး၊ ေခါင္းကိုဖံုးတဲ့ ဦးေရခြံဟာ ငါးထပ္ရွိတာ။ ေဘာလံုးသမားေတြၾက ထူယံုမကဘူး၊ မာေသးတယ္။

အေရျပားရဲ႕ ေနာက္အလုပ္တခုက ကိုယ္ထဲက ေရနဲ႔ ဆားကို စြန္႔ထုတ္ေပးတယ္။ နဖူးကေခြ်း ပါးစပ္ထဲက်ေအာင္ အလုပ္ လုပ္ရသူမ်ားက ငံတာသိၾကတယ္။ ထမင္းခ်က္ရင္ မ်က္စိထဲ ေခြ်းဝင္တဲ့ အိမ္ရွင္မေတြ ငရုပ္သီး မကိုင္ဘဲ စပ္ၾကရတယ္။

(လီယို-ေတာ္လ္စထြိဳင္) ဝတၴဳေတြကို ဆယ္တန္း ျပ႒ာန္းစာအုပ္ လုပ္ဖူးတယ္။ တပုဒ္မွာ “လက္မွာ အသားမာ မရွိရင္၊ ထမင္းမေၾကြးဘူး” တဲ့။ အသားမာေတြ ရွိေနေအာင္ အလုပ္လုပ္တာေတာင္မွ ထမင္းဝေအာင္ မစားရတာကိုေတာ့ အခုေခတ္ စာေရးဆရာေတြက (ဆင္ဆာ) လြတ္ရင္ ေရးၾကေစခ်င္တယ္။

ပါးလြလြေလး ေနာက္တခုကေတာ့ ေက်ာက္ကပ္ထဲက Bowman's capsule ျဖစ္တယ္။ လူ႔ေက်ာက္ကပ္ဟာ ေရစစ္နဲ႔ တူတယ္။ ေရစစ္ဆိုတာ အဝတ္စ ျဖဴျဖဴေလးကို နခမ္းမွာ သြပ္ၾကိဳးဝိုင္းေလး ထည့္ခ်ဳပ္ျပီး၊ ေအာက္မွာ ခြ်န္ေနေအာင္ ဆက္ခ်ဳပ္တားတာ။ အေပၚကေန ေရေလာင္းထည့္ရင္ အနယ္-အမံႈေတြကို ေအာက္မက်ေအာင္ စစ္ေပးမယ္။ ပရိကၡရာ (၈)ပါးထဲမွာလဲ “ပရိသာဝန” ဆိုတာ ေရစစ္ပါ။ ေရစစ္နဲ႔ စစ္တာခ်င္း တူေပမဲ့ ေက်ာက္ကပ္က လိုခ်င္တာေတြကို ခ်န္ထားျပီး၊ မလိုတာေတြကို စစ္ထုတ္ျပစ္တာမို႔ ေျပာင္းျပန္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေသြးကို (ေဘာမင္း-ကက္ပ္ဆူးလ္) ကေန လိုခ်င္တာေတြ စစ္ထားျပီး၊ မလိုတာေတြ ထုတ္ေပးလိုက္ေတာ့ “ဆီး” ျဖစ္လာရတယ္။

နယ္နိမိတ္ေတြကို ျမစ္ေတြ၊ ေတာင္ေတြ၊ ပင္လယ္-ေရအိုင္ကမ္းေျခစတဲ့ သဘာဝ နယ္ျခားေတြနဲ႔၊ ဒါေတြမရွိရင္ နယ္ျခား မွတ္တိုင္ေတြနဲ႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ နယ္စပ္မ်ဥ္းကို မေက်ာ္ရဘူးလို႔ ဥပေဒနဲ႔ တားထားေပမဲ့ သိတဲ့အတိုင္း ဗမာျပည္မွာ နယ္စပ္တိုင္းကေန ေန႔တိုင္း၊ ဝင္-ထြက္ႏိုင္ၾကတယ္။ ထိုင္းနဲ႔ မေလးရွားကို ေက်ာက္ကပ္လိုဘဲ တဖက္သတ္ဘဲ သြားတယ္။ ကန္ေတာ့ပါရဲ႕ ထြက္ေနသူေတြကို ဆီး လို႔ ေျပာခ်င္တာ မဟုတ္ဘူးေနာ္။ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ ရွိရင္ လိုတာေတြကိုပါ ထုတ္ျပစ္တာမို႔ Albumin (ပရိုတင္း) ေတြပါ ဆီးထဲ ပါသြားေနတယ္။ တိုင္းျပည္က ေက်ာက္ကပ္နာနဲ႔ တူေနတာမို႔ ေဆးကုရေနရတယ္။

အိႏၵိယ နဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္ေတြကေတာ့ အဆုပ္ထဲက ေလအိပ္နံရံနဲ႔ ဆင္တယ္။ အဝင္ေရာ၊ အထြက္ေရာဘဲ။ ျပန္ေျပာင္း-ေျပာင္းျပန္ ျဖစ္ေနတာက အာသန္-ကသည္းသူပုန္ နဲ႔ ေခၚေတာကုလားေတြ လာေစ၊ ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့ ကိုယ့္ ႏိုင္ငံသားေတြ ထြက္ေစ။ (ေအာက္စီဂ်င္) ကို ထုတ္ျပီး၊ (ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္) ကို စုပ္ယူတာမ်ိဳး။ ဒီေရာဂါလဲ တပါထဲ ကုရမွာဘဲ။

အေရွ႕ေျမာက္နယ္စပ္ကေတာ့ ဘာနဲ႔တူလည္းဆိုရင္ “မီးနီရပ္ကြက္” မွာ (ကြန္ဒြန္) မပါတဲ့လူကုိ ဧည့္ခံေနရသလိုဘဲ။ မရွိလို႔ လုပ္စားပါတယ္။ ကုမရတာနဲ႔ ညားေနရရွာတယ္။ ခုခံအားကိုပါ ဖ်က္ဆီးတယ္။ လက္ယပ္ကလည္း ေခၚေနၾကေသးတာ။ ခုထိ ကုမရေသးဘူး။

“အမွန္နဲ႔ အမွားၾကားမွာ ပါးပါးပါးေလးသာ ျခားတယ္” လို႔ မွတ္ခ်က္ျပဳၾကပါတယ္။ လံုျခံဳေအာင္ စည္းတား ထားခဲ့ေပမဲ့ ဒႆဂီရိက သီတာမင္းသမီးကို ခိုးသြားႏိုင္ခဲ့တယ္။ တံတိုင္းျမင့္မွာ ပုလင္းကြဲ စိုက္တာနဲ႔ မလံုျခံဳပါ။ ေအာက္စီဂ်င္နဲ႔တူတဲ့ ေလာင္စာ-စြမ္းအင္ေတြက ေျပာင္းျပန္ ထြက္ေနတာမို႔ ဓါတ္ၾကိဳးလည္း မဆင္ႏိုင္ပါ။ Supermax ဆိုတာ ကုန္တိုက္ မဟုတ္ဘူး။ High Security Prison အထူး-လံုျခံဳ-တင္းၾကပ္တဲ့ အက်ဥ္းစခန္းကို ေခၚတာ။ Guantanamo ပင္လယ္ေအာ္က ဟာမ်ိဳး ေပါ့ဗ်ာ။ ေဝဖန္တာ၊ ကန္႔ကြက္တာကို ေလးစားရမွန္း သိေတာ့ ဒါလဲ ပိတ္ရေတာ့မယ္။ (ဘာလင္) တံတိုင္းဟာ ၂၈ ႏွစ္သာ ခံတယ္။ ေဆြးေျမ့လို႔ ပ်က္သြားတာ မဟုတ္ပါ။ တံတိုင္းခတ္စရာမလိုေအာင္ လုပ္ၾကလို႔ပါ။ ေျမေအာက္ (ဘန္ကာ) ထဲ ပုန္းေနတဲ့ အာဏာရွင္ ဘယ္ေရာက္သြားျပီလဲ။

ဗမာျပည္ကို ေရျမႊာအိပ္နဲ႔သာ ကာကြယ္ဘို႔ သင့္တယ္ မဟုတ္ပါလား။ အဆုပ္လည္း ေကာင္းၾကပါေစ၊ ေက်ာက္ကပ္လည္း ေကာင္းၾကပါေစ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၂-၅-၂ဝ၁ဝ

Beautiful hospitals အလိုလို ပိုေနသူမ်ား ႏွင့္ အသက္ပို မရွိတဲ့ ဆင္းရဲသားလူနာမ်ား

2010-12-26T23:00:00.003+05:30

Court directs Apollo to give free treatment to poor
ျပည္တြင္းကေန အလြယ္တကူ ဖတ္ရွဳႏိုင္တဲ့ အြန္လိုင္း လွ်ပ္တစ္ျပက္ဂ်ာနယ္မွာ ဒီသတင္းတခု ဖတ္ရပါတယ္။

“ရန္ကုန္၊ မႏၲေလး ၿမိဳ႕ျပမ်ားတြင္ ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္မီ ပုဂၢလိက ေဆး႐ံုႀကီးမ်ား ေဆးကုသခန္းမ်ား အၿပိဳင္းအ႐ိုင္း ထူေထာင္ လာခဲ့ၾကသလုိ ျပည္ပ ေဆး႐ံုမ်ားမွလည္း ရန္ကုန္၊ မႏၲေလး၊ ေတာင္ႀကီး အပါအဝင္ ၿမိဳ႕ႀကီး ျပႀကီးမ်ားတြင္ ပ႐ိုမိုးရွင္း ျပဳလုပ္ကာ ျမန္မာျပည္တြင္းရွိ လူနာမ်ားကို ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားႏွင့္ မဲဆြယ္လာၾကေၾကာင္း ေလ့လာေတြ႕ရွိရသည္။

အထူးသျဖင့္ ဘန္ေကာက္နဲ႔ စင္ကာပူက ေဆး႐ံုေတြ အေနနဲ႔ ျမန္မာျပည္ထဲမွာ ႐ံုးခြဲေတြ ဖြင့္ၾကတယ္။ သည္က လူေတြကို ဘန္ေကာက္၊ စင္ကာပူ စသည္ျဖင့္ ပို႔ေပးၾကတယ္။ အထူးသျဖင့္ ပိုက္ဆံတတ္ႏိုင္တဲ့သူေတြ အတြက္ေတာ့ ႏိုင္ငံျခားမွာ ေဆးသြားကုရတာ ေဆးသြားစစ္ ရတာကိုက ဂုဏ္တစ္ခုပဲေလ။ ကုသပံု ကုသနည္းလည္း ကြာတာ ရွိသလုိ ဝန္ေဆာင္မႈ ကလည္း ကြာေတာ့ ပိုက္ဆံရွိတဲ့ သူေတြက ကုၾကတာေပါ့။ တခ်ဳိ႕လည္း ပိုက္ဆံရွိတယ္ဆိုေတာ့ ေရာဂါေပါင္းစံုက အလိုလိုရွိလာၾကတယ္။

ေရာဂါဆိုတာကေတာ့ ရွာၿပီဆိုရင္ ရွိတာပဲကိုး၊ အဲသည္ေတာ့ ပိုက္ဆံရွာတဲ့ သူေတြအတြက္ ႏိုင္ငံျခား ေဆး႐ံုေတြက ျမန္မာျပည္ထဲ ေရာက္လာၿပီး မားကက္ခ်ဲ႕ၾကတဲ့ သေဘာပဲ စကားျပန္ ထားေပးတယ္။ ျမန္မာဆရာဝန္ ထားေပးတယ္။ ျမန္မာနာ့ပ္စ္ ထားေပးတယ္ ဆိုေတာ့ လူနာက ေျပာလို႔ဆိုလို႔ ေကာင္းေတာ့ ႀကိဳက္တာေပါ့ေလ။ ေဆးကုၿပီးၿပီ ဆိုရင္လည္း ေရွာ့ပ္ပင္ ထြက္ၾကတာတို႔၊ အလည္ အပတ္ သြားၾကတာတို႔က ရွိေသးတာကိုး၊ အသည္း အသန္လူနာ၊ ေသေကာင္ေပါင္းလဲလူ ဆိုရင္ေတာ့လည္း ဒါေတြဘယ္လုပ္ႏိုင္မလဲ၊ တကယ္ေတာ့ ကုိယ့္တိုင္းျပည္က ဆရာဝန္ႀကီးေတြ မေတာ္လို႔မွ မဟုတ္တာ'ဟု လူနာေဟာင္း တစ္ဦးမွ လွ်ပ္တစ္ျပက္သို႔ ရွင္းလင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။”

ကြ်န္ေတာ္ ျဖစ္ႏိုင္သ၍ ေန႔တိုင္း Health News Update ကို တင္ေပးေနပါတယ္။ ၂၃-၉-၀၉ ေန႔က က်န္းမာေရး သတင္းတခုနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ ေပးပါရေစ။

သတင္းက ေဒလီရွိ နာမည္ၾကီး-ေစ်ၾကီး-အဆင့္ျမင့္ အပိုလို ေဆးရံုၾကီး ျဖစ္ပါတယ္။ (အပိုလို) ဟာ (ဖိုက္စတား) အဆင့္ ေဆးရံုၾကီးပါ။ အခန္းခကိုက (ဖိုက္စတား)ေဟာ္တယ္ခန္းခလို ေပးရလို႔ပါ။ ေကာင္းတာကေတာ့ ေကာင္းလြန္းပါတယ္။ ကမၻာအရပ္ရပ္က လူနာေတြ လာေရာက္ ေဆးကုသမႈ ခံယူေနတဲ့ နာမည္အၾကီးဆံုး ေဆးရံုတရံုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ကေန႔ ေဒလီ High Court တရားရံုးကေန ၁၂ ႏွစ္ၾကာ ၾကားနာ စစ္ေဆးအျပီး၊ အပိုလိုေဆးရံုမွာ ဆင္းရဲတဲ့ လူနာမ်ားအတြက္ အတြင္းလူနာ ကုတင္ ၃၃%၊ အျပင္လူနာ ၄၀% သတ္မွတ္ေပးဘို႔၊ ေနာက္ျပီး အဲလိုလုပ္ဘို႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့တဲ့ ကာလအတြက္ ဒဏ္ေငြ ရူးပီး ၂ သိန္း (US$ 4,100) ခ်မွတ္လိုက္ပါေသးတယ္။ ေဒလီအစိုးရ ကိုလည္း အဲဒီအတိုင္း ေဆးရံုက လိုက္နာျခင္း ရွိ-မရွိ MS ေဆးရံုအုပ္ တဦးနဲ႔ စစ္ေဆးေစရန္ ဆိုတဲ့ အမိန္႔ပါ ထုတ္လိုက္ပါတယ္။

အိႏၵိယလို၊ ျမန္မာႏိုင္ငံလို ဆင္းရဲသူေတြ မ်ားလြန္းတဲ့ တိုင္းျပည္ေတြမွာ ဆင္းရဲသားေတြအတြက္ ထည့္မတြက္လို႔ မရပါ။ အဲလို အဲလို ျဖစ္လာဘို႔ဆိုတာက တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ၊ “က်န္းမာေရးဟူသည္ လူတိုင္းအတြက္ အေျခခံ ခံစားခြင့္ ျဖစ္သည္” ဆိုတဲ့ သေဘာတရားကို ကိုင္စြဲ တိုက္ယူမဲ့ လူမႈအဖြဲ႕အစည္း၊ အခင္းအက်င္းဆိုတာေတြ က်ယ္က်ယ္ ျပန္႔ျပန္႔ ရွိေနမွသာ ျဖစ္လာႏိုင္ပါမယ္။

တင့္ေဆြ
၉-၁၀-၂၀၀၉

A gif from a patient လက္ေဆာင္ျပန္

2010-10-27T17:30:00.002+05:30

“ဦးစပ္စုေလး” ေပးဖတ္တဲ့ ကဗ်ာ၊
ေကာင္းမြန္စြာ ရပါေၾကာင္း။

အေက်ာ္ေဒးယ် မေ၀းလွတဲ့ အတိတ္မွာ၊
ဗမာနဲ႔ ကမာၻက လူတကာ ေလးစား၊ အမ်ားအက်ိဳး သည္ပိုးသူမ်ား၊
ေဆြးေႏြးသြားၾကတာ ထူးျခားတာပါလို႔၊
ေက်းဇူးနဲ႔ ခ်ီးက်ဴး၊ ပူးတြဲျပီး ျပန္ၾကားလိုက္ပါတယ္။

ေမတၲာနဲ႔ ဟင္းလာပို႔တာ၊ ဗလာအခြံ မျပန္ခ်င္သမို႔၊
ကဗ်ာရွင္အတြက္ လက္လုပ္ခ်ဥ္ကေလး ျပန္ေပးလိုက္ပါရေစ။
ေနာက္တခါ ဒါ ေရးပါလားဆရာ ႕႕႕

ေအာက္ဘံုမွာ ဆံုၾကမွာက ေန၀င္း၊ စိုး၀င္း၊
၀င္ျငင္းသူက စိန္လြင္၊ သူ႔အရင္က ဦးေစာ၊
လာ ေရာျပန္တာက (အာစီယံ) က “ဖါဒီနန္-မားကို႔စ္” နဲ႔ “ပိုးလ္ေပါ့”၊
ေနာက္ေတာ့ “ဆဒမ္ဟူစိန္”၊ လူလိမ္နဲ႔လူဆိုး အမ်ိဳးမ်ိဳးေပါ့ဆရာ။

စာဖတ္သူေတြ ၀ါသနာက
ကဗ်ာေရး စာေရးသူမ်ား၊ ကုန္ၾကမ္းပါးခ်င္ၾကတာ မဟုတ္ပါလား။

ေပးသာ ေပးရ၊
ငယ္ငယ္က ၾကံဳတာေလး သတိရေသးသဗ်။

ေတာရြာမွာ ဆရာ၀န္တပါး၊ ခြဲတာ-စိတ္တာ ေက်ာ္ၾကားလာေတာ့
ေစတနာ တခြဲသားနဲ႔ "ဆရာခင္ဗ်ာ- အနာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္၊ ဘာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္၊
ျမင္းမီးတဆုပ္ လုပ္ခ်င္ရင္လုပ္ပါ ဆရာ။"

ခြဲစိတ္ဆရာ၀န္ ရယ္ခ်င္ခ်င္ေပမဲ့၊
ေက်းဇူးတင္ပါတယ္၊ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။
ေက်းဇူး နဲ႔ “သင္ခယူး” ပူးတြဲလိုက္ရဘူးပါေၾကာင္း။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၃-၄-၂၀၁၀
“ကေဘာ္ခ်ိဳင့္ဝွမ္းျပန္ယူ...နီကိုဗာကြ်န္းျပန္ေပး- ”-- လန္ေထာင္စပ္စုေလး

Reeducating medicine ေဆးပညာ ျပန္လည္သင္ယူျခင္း

2010-10-27T17:24:00.004+05:30

ဆရာဝန္၊ က်န္းမာေရးမွဴး၊ သူနာျပဳနဲ႔ သားဖြါးဆရာမေတြဟာ ေဆးပညာကို ၁ ႏွစ္ခြဲ ကေန ၇ ႏွစ္၊ စာသင္ခန္းေတြ၊ ဓါတ္ခြဲခန္းေတြနဲ႔ ေဆးရံုေတြမွာ သင္ယူၾကရတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံမွာ အခု “အေတာ္ေလး” အဆင့္အတန္း က်လာတယ္လို႔ ၾကားရ၊ ဖတ္ရ၊ သိေနရတာ “အေတာ္ၾကီး” စိတ္မေကာင္း ျဖစ္ရတယ္။

၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလထုတ္ ရြက္ႏုေဝမဂၢဇင္းက ဆရာေအာင္ၾကီးရဲ့ ေဆာင္းပါး ဖတ္ရျပီးေတာ့၊ “ဆရာဝန္၊ ေဆးေက်ာင္းသား မ်ားသည္ သားေကာင္မ်ားျဖစ္သည္။” ဆိုတဲ့ စာတပုဒ္ ေရးျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္လဲ ေရဒီယိုေတြကေနပါ ၾကားၾကားေနရတာေတြ ရွိတယ္။ ကိုယ္ေတြ႔ ေတြ႔တာလဲ ရွိပါတယ္။ မၾကာခင္က သူနာျပဳဆရာမ တေယာက္ ျပည္နယ္ တခုကေန ေအာင္လာတယ္။ လက္ေတြ႔ မေတြ႔ရတာေတြ အမ်ားၾကီးတဲ့။ ကေလး မီးဖြါးတာေတာင္ သိပ္ မသင္ခဲ့ရဘူးတဲ့။ သူ႔ေနာက္ ေရာက္လာတဲ့ အရံသားဖြါးဆရာမ တေယာက္ကလဲ ျပည္နယ္ တခုကပါဘဲ။ ၆ လ သင္ခန္းစာကို တပါတ္ထဲနဲ႔ သင္ေပးလိုက္သတဲ့။ ခနဲ႔ျပီး ခ်ီးက်ဴးခ်င္စိတ္ေတာင္ မရွိပါ။ ဆရာဝန္မေလး တေယာက္ ေမးျပန္ေတာ့ (ေဟာက္စ္) အလုပ္သင္ေရးေပါင္းရင္ ၅ ႏွစ္နဲ႔ ဆရာ၀န္ဘြဲ႔ ေပးျပီ တဲ့။

“(တီဘီ) ေရာဂါကို သူမ်ား တိုင္းျပည္ေတြမွာ မျဖစ္ေတာ့တာနဲ႔ ေနာက္ေပါက္ ဆရာဝန္ေတြကို သင္ေပးတာ သိပ္ မရွိေတာ့ဘူး။” ဆိုတဲ့ သတင္း ထြက္လာေတာ့ စာတပုဒ္ ေရးလိုက္ေသးတယ္။ အထဲက ဆရာဝန္တဦးကေန (ကြန္မင့္) ေပးတာက “ဗမာျပည္မွာ တီဘီ ေတြကမ်ား” ဆိုသလို ေပါလြန္လြန္းလို႔၊ ျမန္မာဆရာဝန္ေတြအဖို႔ “ဘယ္က စမ္းမလား၊ ညာက စမ္းမလား” တဲ့။

ေဆးပညာဟာ တျခားတျခား ပညာေတြလိုဘဲ အသစ္ေတြ၊ ပိုေကာင္းတာေတြက ေပၚေနတယ္။ ေရာဂါပိုးေတြကလည္း ေဆး အေဟာင္း ဆိုရင္ “ဖုတ္ေလတဲ့ငါးပိ၊ ရွိတယ္လို႔မထင္” ဆိုသလို “ပိုးစြမ္းေကာင္းေတြ” ျဖစ္လာေနၾကတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေဆးပညာ သင္တာမွာ စဥ္တိုက္-ဆက္တိုက္ သင္ယူေနဘို႔ဆိုတာ ျဖစ္လာရတယ္။

က်န္းမာေရးကိစၥ ေရာက္ရာအရပ္မွာ လစာမရေပမဲ့ လုပ္ေပးရမယ္လို႔ ကိုယ့္ဖါသာ တာဝန္ေပးမိလို႔ အဲဒီအျဖစ္မ်ိဳး အလိုလို ရလာတယ္။ သူမ်ားကို သင္ဘို႔ ျပင္တာနဲ႔ ကိုယ္ပါ ပညာေတြ တိုးရတာမို႔ လက္ငင္း အက်ိဳးေပးတာ ေခၚမယ္ ထင္ပါရဲ႕။ ေက်ာင္းမွာတံုးက မသင္ခဲ့ရတာေတြ၊ အသစ္ေတြ႔ရ။ သင္ခဲ့တာေတြ တခ်ိဳ႕က “ေအာက္” သြားတာတို႔ အမ်ားၾကီး ေတြ႔လာရတယ္။

နာမယ္ၾကီး ေရာဂါေတြျဖစ္တဲ့ ဘီပိုး၊ စီပိုး၊ ဝက္တုပ္ေကြး၊ AIDS ဆိုတာေတြက ဟုိအရင္က ဘယ္ သင္ခဲ့ ဖတ္ခဲ့ရမလဲ။ စာအုပ္ထဲမွာေတာင္ ပါတာ မဟုတ္ဘူး။ နာမယ္ၾကီး မဆိုႏိုင္တဲ့ (ပါရာစီတေမာ) ၾကေတာ့ ခုေခတ္မွာ သူမပါ ဘယ္ေနရာမွမျပီး ျဖစ္ေနတယ္။ ကေလးေတြ ေပးခ်င္ရင္၊ အစာအိမ္နာ ေၾကာက္ရင္၊ ေသြးထြက္မွာ စိုးရိမ္ရင္၊ သူကမွ စိတ္ခ်ရတယ္ မဟုတ္လား။ အရင္ အႏွစ္ ၂ဝ ေလာက္က Paracetamol ဆိုတာ ေဆးဝါးေဗဒမွာ တပိုဒ္စာေလာက္ သာပါျပီး၊ သိပ္မစြမ္းပါဘူး သတ္မွတ္ခဲ့ၾကတယ္။ ေျပာခ်င္တာက မတူေတာ့တာေတြ၊ အရင္လို မဟုတ္ေတာ့တာေတြပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေဆးပညာကို စဥ္တိုက္-ဆက္တိုက္ သင္ယူေနဘို႔ လိုတယ္ဆိုတာ အတိအက်ဘဲေပါ့။

ဒုကၡသည္ေတြကို ေဆးကုေပးဘို႔ ကိုယ့္ကို ကူေပးမဲ့ ဒုကၡသည္ေတြထဲက ဒုကၡခံႏိုင္သူေတြ လိုက္ရွာရတယ္။ ေတြ႔ရင္ အရင္ဆံုး စာသင္ေပးရေရာ။ စာသင္ရေတာ့ ဟိုအရင္က “အသံုးလံုး” သင္တာ သြားအမွတ္ရတယ္။ သင္တန္းသား၊ သင္တန္းသူ အရြယ္ဆိုတာ ဘယ္ငယ္မလဲ။ စာသင္ခန္းလဲ ရွိတာမဟုတ္။ စာသင္ခ်ိန္ကိုလဲ အဆင္ေျပသလို။ (ပေရာဂ်က္) ေပးသူမ်ားက ေရာဂါကုေပးတာမ်ိဳး စိတ္မဝင္စားၾကဘူး။ ထိေရာက္တာ မထိေရာက္တာ ေဘးခ်ိတ္၊ ကာကြယ္ေရးတို႔၊ ပညာေပးတို႔၊ ေခတ္ေပၚေရာဂါ (ဆီမီနာ) တို႔ကိုမွ မ်က္စိက်တယ္။ သင္တန္းေပးဘို႔ ႏိုင္ငံေတာ္က က်ခံတယ္ဆိုျပီး၊ အရပ္က ေငြေကာက္သလိုလဲ လုပ္မရ။ ကုိယ္ထူ ကုိယ္ထဆိုတာ ဒီဟာမွ အစစ္။ “ညည္းတို႔ ဘယ္အခ်ိန္အားလဲ၊ ငါေတာ့ တပါတ္ကို ဘယ္ႏွစ္ရက္၊ တေန႔ ဘယ္ႏွစ္နာရီ။ ဆိုက္ကားခလဲ မေပးႏိုင္ဘူး။ လက္ဖက္ရည္ တခြက္စီ အတူတူ ေသာက္ၾကတာေပါ့။”

ဒါေတာ့ အဆင္ေျပသေလာက္ရွိျပီ။ ေနာက္တမ်ိဳး တိုးလာတယ္။ ကုိယ့္ ဒုကၡသည္ အမ်ားစုက ဗမာလို မတတ္ၾကဘူး။ အစိုးရ-ဆရာဝန္ လုပ္ခဲ့ရတံုးက သူငယ္ခ်င္းေတြ နယ္စြန္-နယ္ဖ်ား ျပည္နယ္မ်ား ေရာက္ၾကတာကို၊ သြားေရး-လာေရး ေဝးတဲ့ အခက္အခဲ ေလာက္သာ ထင္ခဲ့မိတယ္။ အမွန္က ဘာသာစကား၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ရာသီဥတု စတာ စတာေတြကလဲ တကယ့္ အခက္အခဲေတြပါလားလို႔ ေနာက္ၾကမွ ကိုယ္ခ်င္းစာမိလာတယ္။ တေယာက္ဆိုရင္ သူ႔အိမ္ေရွ႕ ၾကက္ကို လည္လွီးျပီး၊ လာခ်တာမ်ိဳး ၾကံဳရဆိုဘဲ။ သူငယ္ခ်င္းတို႔ေရ အခုမွသိတာ “ေဆာရီး” ေနာ္။

ဘာသာစကားကိစၥ ဘယ္လိုလုပ္ရရင္ ေကာင္းမလဲ။ ေဆးစာဆိုေတာ့ ဗိုလ္လုိ နဲနဲအေျခခံရွိတဲ့ သူမ်ိဳးျဖစ္မွ အဆင္ေျပတယ္။ ဗမာလိုနဲ႔ ဗိုလ္လို ေရာမယ္။ ႏွစ္မ်ိဳးလံုး “ေတာ့” ႏိုင္သူကို ဦးစားေပး ရွာရတယ္။ ရပါျပီတဲ့ တေယာက္စ၊ ႏွစ္ေယာက္စ။ ခက္ျပန္တာက သင္ေပး၊ တတ္သြားျပီး၊ မၾကာခင္ ထြက္သြားၾကရေရာ့။ လူသစ္ ထပ္ရွာရျပန္ျပီေပါ့။ သူတို႔ကိုလဲ အျပစ္တင္ မျဖစ္။ သြားဘို႔ဆိုတာ ထြက္လာကတည္းက ရည္ရြယ္ခ်က္ကိုး။ (ေဘာ္လန္တီယာ) လုပ္ဘို႔ အိုးပစ္၊ အိမ္ပစ္၊ တိုင္းျပည္ပစ္ ထြက္လာတာ မဟုတ္ဘူးေလ။ ထပ္ထပ္သင္ေတာ့ “စာသင္ေပးသူ စာေက်တာေပါ့” လို႔ အေကာင္းဘက္က ေတြးယူရတယ္။ “ကဲ ေဆးပညာသင္မယ္၊ လာၾက။”

“ဟာ မလာေသးနဲ႔အံုး။” မရေသးဘူး။ ေဆးစာမွန္သမွ် ဗမာလိုက ရွိတာမဟုတ္။ ဒီေတာ့ အကုန္လံုးကို ဗမာလိုျပန္ရမယ္။ ဗမာလို ျပန္တာေတြက တေယာက္ တမ်ိဳးက မ်ားတယ္။ ဆိုပါေတာ့ အသဲ၊ အဆုပ္၊ အစာအိမ္၊ ေလာက္ကေတာ့ တူတယ္။ ေဘလံုးတို႔၊ သရက္ရြက္တို႔ဆိုရင္ မတူခ်င္ေတာ့ဘူး။ သားအိမ္ဆိုတာအထိ တူေပမဲ့၊ “သားအိမ္အဝ” လား၊ “သားအိမ္ဝ” လား။ “သားအိမ္ေခါင္း” လား။ တျခား ဆရာေတြ ဘာသာျပန္တာေတြ လိုက္ၾကည့္၊ အတုယူ၊ မေတြ႔ရင္ ကုိယ္ဖါသာ တီထြင္။ အားလံုးကို ဗမာလိုျပန္ထားဘို႔ ဘာသာျပန္ဆရာ အရင္စလုပ္ရျပီ။

ခႏၶာေဗဒ၊ ဇီဝကမၼေဗဒ ကစျပီး ေဗဒေတြ စံုသေလာက္ကို ဗမာမႈျပဳရတယ္။ စု-တု-ျပဳတာ မွန္သမွ် (ဘေလာ့ခ္) ထဲ သြင္းထား ရေသးတယ္။ ဒီေခတ္ကိုး။ ကိုယ့္သင္တန္းက လူေတြလဲ (အင္တာနက္) ဆိုင္ ထိုင္တတ္ၾကသူေတြပါသလို၊ ေနာက္ဆိုရင္ သူတို႔ေတြက တျခားတိုင္းျပည္ ဟုိဟိုဒီဒီ ေရာက္ရင္လဲ ျပန္ၾကည္ႏိုင္ေအာင္ေပါ့။ စာသင္ေပးတဲ့ဆရာ မျဖစ္ခင္ (ဘေလာ့ကာ) အရင္ျဖစ္လာတယ္။

စာသင္တာကို စိတ္ဝင္စားေအာင္ (မာလ္တီမီဒီယာ) လဲ လုပ္ထားရေသးတယ္။ ဗမာလိုဆိုတာက မရွိသေလာက္ ရွားတယ္။ တေန႔ကမွ အမ်ိဳးသမီး (ကြန္ဒြမ္) အသံုးျပဳနည္း (ဗီဒီယို-ဖိုင္) တခု ရဘူးတယ္။ သူမ်ားႏိုင္ငံက (ဗီဒီယို) ေတြကလဲ ကိုယ့္ လူမ်ိဳးေတြ မ်က္စိနဲ႔ သိပ္ကိုက္လွတာ မဟုတ္ဘူး။ အေတာ္ၾကီး ေရြးရေသးတာ၊ (ဆင္ဆာ) လူၾကီးပါ ျဖစ္သြားျပန္ေရာ။

သင္ေထာက္ကူေတြ အဆင္သင့္ေပမဲ့ မရေသးျပန္ဘူး။ စကားအသံုးအႏွဳန္း။ ဆန္ခါတင္ ေရြးထားသူေတြေပမဲ့ ဗမာစကားကို ဗမာဆန္ရင္ နားမလည္ၾကတာက မ်ားတယ္။ ဆိုပါေတာ့ ခ်မ္းတယ္၊ ေခ်ာင္းဆိုးတယ္၊ ဆုိတာမ်ိဳးက ျပႆနာမရွိဘူး။ ဗိုက္က “ရစ္နာတာလား” ဆိုတာမ်ိဳး၊ “ရင္တုန္တာလား-ရင္ခုန္တာလား” ခြဲျခား နားမလည္ဘူး။ “ကိုယ္ဝန္” လို႔ မယဥ္ေက်းေလနဲ႔၊ “မီးဖြားခ်င္လို႔လား” ေမးရင္ မ်က္ခံုးပင့္ ၾကည္မယ္။ က်င္ၾကီး၊ က်င္ငယ္ မေျပာနဲ႔ ဆီးတို႔၊ ဝမ္းတို႔ဆိုတာေတာင္မွ မရေလ။ အခက္ဆံုး ေျပာရမလား။ မ်ိဳးပြါးလမ္းေၾကာင္းကို သင္ေပးရတာ။ ဒီေတာ့ သူတို႔ထဲက ဗမာစကား အတတ္ဆံုးကို နားလည္ေအာင္ ေဝ့ဝိုက္ ေျပာေပးျပီး၊ လက္ေထာက္-ကထိက အလုပ္ခိုင္းရတယ္။

ဆရာပါး ဝလာေတာ့ သူတို႔စကား၊ တစ္၊ ႏွစ္၊ သံုးေလာက္ ကိုယ္ကလည္း သင္ထားရေသးတယ္။ “ထိုင္ပါ၊” “မနာဘူးေနာ္” ေလာက္ေတာ့ သိထားမွ။ လူနာျပန္ရင္ ကိုယ္ကေန “မန္းထာ” လို႔ ႏုတ္ဆက္လိုက္ရင္ ေရာဂါတဝက္ သက္သာေရာ မဟုတ္လား။

ဒါနဲ႔ မရေသးရင္ “ေဘာ္ဒီ-လင္းေဂြ႔ခ်္” ပါရတယ္။ ၁ ရက္၊ ၂ ရက္၊ လက္ေခ်ာင္းေထာင္ ေမး။ ဗိုက္ဆိုရင္ ကိုယ့္ဗိုက္ဖိျပ။ အိႏၵိယလူမ်ိဳးမ်ား စကားေျပာရင္ မ်က္လံုး-မ်က္ခံုး-လက္-ေခါင္း-ေမး၊ လႈပ္လို႔ရတာ မွန္သမွ် လႈပ္ေျပာတာမ်ိဳးလို လုပ္ေပတာ့။ (မြန္ဘိုင္) သြားစရာမလိုဘဲ၊ “ေဘာလိဝုဒ္” ဆရာဝန္ျဖစ္ေရာ။ အိႏၵိယလူမ်ိဳးမ်ား လႈတ္သလား မေမးနဲ႔။ ကားေမာင္းေနရင္ စကားေျပာေတာ့ လက္တဖက္ကို တံခါးကထုတ္ လႈပ္စကားေျပာတာ။ ေနာက္ကားကေန ၾကည့္ျပီး၊ အဲဒီဖက္ေကြ႔မွာကို လက္ျပေနတယ္ သြားမထင္နဲ႔။

ကုန္ကုန္ ေျပာရရင္ ေဆးပညာ သင္ေပးရတာက တျခားစာမ်ိဳးနဲ႔ မတူဘူး။ ဆိုပါေတာ့ အဂၤလိပ္စာကို သင္ရင္ Comprehensive ျခံဳငံု နားလည္ေစတာနဲ႔ အလုပ္ျဖစ္တယ္။ Choice တို႔ Quiz တို႔လို ထင္တာကို မွန္းျပီး၊ အမွန္ျခစ္ ျခစ္ေပးတာမ်ိဳးနဲ႔လဲ မလံုေလာက္ဘူး။ တကယ္ကိုသိ၊ အမွန္အတိုင္း နားလည္၊ အဟုတ္ကုိ ျပန္လုပ္တတ္မွ လက္လႊဲလို႔ ရမွာကိုး။ ဒါ့ေၾကာင့္ သင္ရတာ လက္ဝင္ပါတယ္။ “တပည့္မေကာင္း ဆရာ့ေခါင္း” ဆိုတာ ေဆးပညာ သင္တဲ့ေနရာမွာ ရာႏွဳန္းျပည့္ မွန္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၇-၁၂-ဝ၉

Preventive and Curative Medicine ကာကြယ္ေရး ႏွင့္ ကုသေရး

2010-10-27T17:22:00.005+05:30

ေဆးပညာ စသင္ရေလာက္ကတည္းက ၾကားၾကားေနရ၊ အခုထိ ခိုးလိုးခုလု ရွိတံုးမို႔၊ ေရးခ်င္တာေလးတခုက ကုသေရးနဲ႔ ကာကြယ္ေရး။ သူမ်ားေတြေတာ့ မေျပာတတ္ဘူး၊ Preventive and Social Medicine ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လူမႈေရး ေဆးပညာဆိုတာ သင္ရေတာ့ ကြ်န္ေတာ့္ အဖို႔ေတာ့ အေတာ္ ပ်င္းရိခဲ့တဲ့ ဘာသာရပ္ပါ။ သင္ေပးတဲ့ ဆရာအေပၚလဲ တည္ႏိုင္တယ္။ ဘာသာရပ္ရဲ႕ ဆြဲေဆာင္မႈလဲ ပါမယ္ ထင္တာဘဲ။ ေသျခာတာကေတာ့ အသင္ခံရတဲ့ ေမာင္ေက်ာင္းသားရဲ႕ အခံကိုက အထံုနည္းတာ ျဖစ္မယ္ထင္ပါရဲ႕။ ေနာက္ၾကမွ “ေအာ္ ႕႕႕ ငါ့ကိုယ္ငါၾက အထံုဗီဇ လြဲခ်ျပီး၊ အာစရိယႏြယ္ဝင္ သင္ဆရာကိုေတာ့ အသင္အျပ မေကာင္းဘူး ထင္ခဲ့မိတာ အျပစ္ မလြတ္ပါလား” လို႔ သေဘာေပါက္မိပါတယ္။ ကန္ေတာ့ပါ ဆရာ။

ေက်ာင္းျပီးသြားေတာ့ အသီးသီး အသကအသက ေနရာေဒသအမ်ိဳးမ်ိဳး ေရာက္ကုန္ၾကေရာ။ ေဆးကုေပးရတဲ႔ ေဆးရံု ဆရာဝန္တို႔၊ ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရး လုပ္ေနရတဲ့ စီမံကိန္း-ဆရာဝန္တို႔၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဘက္ ေရာက္သြားတဲ့ ဆရာဝန္တို႔၊ စသျဖင့္ လိုင္းေတြ ကြဲျပားသြားရေတာ့တယ္။

အဲဒီေခတ္က ကိုယ္ျဖစ္ခ်င္၊ လုပ္ခ်င္တာကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေရြးဘို႔ဆိုတာ သာမန္ေျပာရရင္ မျဖစ္ႏိုင္ခဲ့ဘူး။ အခုေတာ့ သိတဲ့ အတိုင္းပါ။ အနည္းစုဆိုရင္ ဆရာဝန္ေတာင္ျဖစ္ခ်င္တာ မဟုတ္ဘဲ၊ ေဆးေက်ာင္း ေရာက္လာရတာ ရွိသတဲ့။ ေက်ာင္းျပီး ျပန္ေတာ့လဲ စာဆက္သင္ခ်င္သူေတြ-ဆက္သင္ႏိုင္သူေတြ ရွိသလို၊ မသင္ခ်င္-မသင္ႏိုင္သူေတြလဲ ရွိတာေပါ့။ ဘြဲ႔လြန္ တက္ခ်င္ျပန္အံုးေတာ့ ဝါသနာ အပထားလို႔၊ ဘာဘြဲ႔လြန္ရရေတာင္ လုပ္မရတာေတြ အမ်ားၾကီးဘဲ။ တျဗစ္ေတာက္ေတာက္ ဘယ္ေလာက္ ေျပာေျပာ၊ ဗမာပီပီ ေနာက္ဆံုးၾက ကံေပါ့ဗ်ာ။

သားေလး ေလးတန္းေအာင္ကတည္းက ေက်ာင္းထုတ္ အလုပ္လုပ္ခိုင္းရသလိုမ်ိဳး၊ ၇ ႏွစ္ျပီးလို႔ အလုပ္လုပ္ရသူ ဆရာဝန္က ပိုးမ်ားတယ္။ ဒီခါၾကျပန္ေတာ့ တမ်ိဳး။ နယ္စြန္-နယ္ဖ်ားေရာက္ရသူနဲ႔ ေဆးရံုၾကီးငယ္ေတြ ေရာက္သူနဲ႔။ အကပ္-အယပ္ မေတာ္သူမ်ား၊ ကံတရားဘဲ မဟုတ္ျပန္ပါလား။ စြန္႔စြန္႔စားစားဆိုရမလား၊ ကိုယ္ခံ ေကာင္းသူေတြလို႔ ခ်ီးမြမ္း ရမလား၊ တိုင္တပါး ေရာက္သြား သူေတြကလည္း မနည္းပါ။ ဆယ္ႏွစ္၊ အႏွစ္ ႏွစ္ဆယ္ေလာက္မွာ ျပန္ၾကည့္လိုက္ေတာ့ အေရာင္ အေသြးစံုညီ၊ ဘဝကိုယ္စီနဲ႔ေပါ့။ နဲနဲ ကဗ်ာဆန္သြားျပီ။

ဘယ္ေနရာေတြ၊ ဘာေတြ၊ ဘယ္လို၊ အမ်ိဳးစံုေနေအာင္ ကြဲျပားေပမဲ့ ခ်ဳပ္လိုက္ရင္ ႏွစ္မ်ိဳးထဲလို႔ ေျပာၾကည့္မယ္။ လူနာကို ေဆးကုေနရသူေတြနဲ႔ တိုက္ရိုက္ေဆးမကုရသူေတြ။ ဒါကလဲ အလုပ္အကိုင္နဲ႔ ခြဲျခားတာမို႔ ျပႆနာလုပ္စရာ မရွိပါ။ ေရးခ်င္တာက အထင္-အျမင္ မတူၾကတာကိုပါ။ ေဆးကုေနသူေတြကို “ေဆးဘဲကုေနတယ္၊ ကာကြယ္ေရး မလုပ္ဘူး” ဆိုၾကတယ္။ ယဥ္ယဥ္ေက်းေက်း ကဲ့ရဲ႕တာလို႔ ေျပာရင္ ေျပာတဲ့လူက ရိုင္းရာၾကမယ္။

က်န္းမာေရးမွာ ကာကြယ္ေရးဆိုတာ အင္မတန္ အေရးၾကီးတာကို လက္ခံပါတယ္ဗ်ာ။ အၾကြင္းမဲ့လို႔ေတာင္ သံုးလိုက္ ခ်င္ေသးတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ ေျပာခ်င္ေနတာက ကုသေရးနဲ႔ ကာကြယ္ေရး ဘယ္ဟာက ပိုအေရးပါတယ္-မပါဘူး မဟုတ္ပါ။ ကုသေရးနဲ႔ ကာကြယ္ေရး၊ လိုင္းတခုမွာ လုပ္ေနတဲ့ ဆရာဝန္ တေယာက္ဟာ ေနာက္လိုင္းကို မလုပ္ဘဲ မေနဘူး ဆိုတာကို ေထာက္ျပပါရေစ။ ဒီအခ်က္ကို သေဘာတူရင္ ဘာလို႔မ်ား အျပစ္ဆိုေနရသလဲ။ ကဲရဲ႕ သၿဂဳႋဟ္ ျပဳေနရသလဲ။

တေန႔ကဘဲ ဆရာဝန္ေတြ စုေရးေနတဲ့ အင္တာနက္အုပ္စုမွ ဖတ္လိုက္ရတာရွိတယ္။ စပါယ္ရွယ္လစ္ေတြ သူ႔ စပါယ္ရွယ္ မဟုတ္တဲ့ ေရာဂါလူနာေတြကို ကုေပးတာကို ေရးတဲ့ဆရာက (အက္သစ္) ရႈေဒါင့္ကေန ေရးတယ္။ “သိုးမဲ” လို႔ေတာင္ ေခၚလိုက္ေသး။ ဒီေတာ့ (ဂ်နရယ္လိုက္စ္) လုပ္လိုက္ရင္ “ဆရာဝန္မ်ား ေဆးကုၾကသည္။” ဆက္ခ်င္တာက “ေဆးကုယင္းနဲ႔ ပညာေပး-ကာကြယ္ေရးလဲ လုပ္ၾကသည္”လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

တိုင္းျပည္ အျပင္ေရာက္ေနတဲ့ ဆရာဝန္ေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ (ေဖၚဂြတ္) ေတာ့ (ေဖၚဂြတ္)ဘဲ။ ကိုယ့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ ကိုယ္ ေရြးခ်ယ္ျပီး၊ ေကာင္းဘို႔ ထြက္လာရင္ (ေဖၚဂြတ္)ေပါ့။ ေကာင္းတာ မေကာင္းတာက က႑တခု။ အဲဒီပုဂၢိဳလ္ေတြ အၾကား ေျပာၾကတာက “ေဆးမကုတဲ့ ဆရာဝန္”၊ “ေဆးဘဲကုေနတဲ့ ဆရာဝန္”။

ေဆးမကုတဲ့ ဆရာဝန္ဆိုတာ က်န္းမာေရးနဲ႔ မဆိုင္တဲ့ တျခားတာဝန္ကို ေရြးလိုက္ၾကလို႔ပါ။ ေဆးဘဲကုေနတဲ့ ဆရာဝန္ ဆိုတာက ေဆးဘိုးဝါးခယူျပီး၊ ေဆးကုေနသူေတြကို ဆိုလိုတာ မဟုတ္ျပန္ပါ။ ထြက္လာစဥ္က ရည္ရြယ္ခ်က္အတိုင္း ဆရာဝန္အလုပ္ မဟုတ္တာ လုပ္ေနရင္းက ရသမွ် အခ်ိန္ကေလးမွာ ေဆးကုေပးေနရသူေတြကို ဆိုလိုတာပါ။ ဒီဆရာဝန္မ်ိဳးေတြက ေဆးဘဲ ကုေပးေနတယ္၊ ျပည္သူ႔ က်န္းမာေရး မလုပ္ဘူလို႔ လက္ညွိဳးထိုးတာကို ေျပာခ်င္တာပါ။

တတ္လဲ တတ္ေလေတာ့ အကိုးအကား၊ အညႊန္းေတြေတာင္ ထည့္ေျပာေသးတယ္။ (အယ္လ္မာတာ) ေၾကညာခ်က္ ၁၉၈၇ ကေန စေျပာတယ္။ အခု ကဇာကစၥတန္ႏိုင္ငံေပၚလာေတာ့ (အယ္လ္မတီ) ျဖစ္သြားျပီေနာ္။ ပန္းသီးတို႔ တိုင္းျပည္ ဆုိဘဲ။ သိေတာ့ သိတာေပါ့ဗ်ာ။ “အားလံုးက်န္းမာ သကၠရာဇ္ ၂ဝဝဝ မွာ” ဆိုတာကို ေအာ္ခဲ့၊ လုပ္ခဲ့ၾကတာ ဆရာဝန္တိုင္း မဟုတ္ပါလား။

ေဆးပညာကေန က်န္းမာေရးလို႔ ေခၚလိုက္တာနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး ပါလာျပီ။ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာက တျခားေတာ့ မထင္ပါနဲ႔၊ ကြန္ျမဴနတီ၊ တိုင္းျပည္၊ ကမာၻ၊ စသျဖင့္ က်ယ္ျပန္႔တဲ့ အတိုင္းအတာကို ထည့္တြက္ရ၊ လုပ္ရတာတို႔၊ ေဆးပညာ သိသူေတြအျပင္ တျခားနယ္ပယ္က ပုဂၢိဳလ္ေတြပါ ပါလာရတာတို႔၊ စီမံခန္႔ခြဲဘို႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက ပုဂၢိဳလ္ေတြပါ ပါလာရတာတို႔၊ ဒါေတြ စုေပါင္း-စပ္ေပါင္း၊ ေဆာင္ရြက္ရတာမ်ိဳးကို ေျပာခ်င္တာပါ။ ဒီအခါမွာ “ဆရာဝန္မ်ားက ေဆးစကားထက္မက ပိုေျပာလာၾကတယ္။ ေဆးနဲ႔မဆိုင္တာသာ ေျပာလာၾကတယ္။ ” ကြန္ျမဴနတီ ေခါင္းေဆာင္လို၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေခါင္းေဆာင္လို ေျပာလာၾကတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အတူတူခ်င္းကို အတူတူ မဟုတ္ဘူး ထင္ျမင္လာတာ ေနမယ္ ထင္ပါတယ္။

သိပ္ ေခတ္ေနာက္က်န္ေနတဲ့ ေနရာေဒသေတြအတြက္ “ဆရာဝန္မရွိရင္၊ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ”။ “အမ်ိဳးသမီးမ်ား ဆရာဝန္ မရွိရင္ ဘာလုပ္မလဲ”၊ စတဲ့ စာအုပ္ေတြဟာ အၾကိမ္ၾကိမ္ထုတ္၊ ဘာသာေပါင္စံုျပန္ဆိုရတဲ့အထိ ေခတ္စားလာတယ္။ ဗမာျပည္အတြက္လည္း တကယ္ အသံုးဝင္လွပါတယ္။ နယ္စပ္ေတြ၊ ဒုကၡသည္ေတြရွိတဲ့ ေနရာေတြမွာဆို က်န္းမာေရး (ဘိုင္ဘယ္) ျဖစ္ေရာ။ အသံုးေတာ့ အေတာ္ဝင္ပါရဲ႕၊ ဒါေပမဲ့ ကြ်န္ေတာ့္အျမင္က သူ႔ေနရာနဲ႔သူ ျဖစ္သင့္တယ္ထင္တယ္။ Facilities ေဆးစစ္စရာ၊ ကုစရာ စတာေတြ အဆင့္သင့္ ရွိေနတဲ့ ေနရာ၊ ေဒသေတြမွာ အဲဒါေတြ အသံုးမဝင္လွပါ။ မရွိသံုးလို႔ေတာ့ ေလွ်ာ့မေျပာတာ မဟုတ္ပါ။ ဆရာဝန္မရွိတဲ့ ေနရာေတြမွာ အစားထိုးႏိုင္ေပမဲ့ ဆရာဝန္ ကိုယ္တိုင္ကေန က်န္းမာေရး-လုပ္သား ဝင္လုပ္ေနတာ အျမင္မေတာ္လွပါ။

ဓါတ္ဆားရည္ ေဖ်ာ္နည္းဆိုရင္ သိပ္ သင္ဘို႔၊ ေဟာျပာဘို႔ ေကာင္းတဲ့ အေၾကာင္းအရာ တခုပါ။ နဲနဲ အဆီအေငၚ မတည့္တာေလးတခု ေရးရအံုးမယ္။ ႏိုင္ငံၾကီးတခုရဲ႕ ျမိဳ႕ေတာ္မွာ ဝမ္းပ်က္တာကို ဆရာဝန္ မရွိရင္၊ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ စာအုပ္ထဲက ဓါတ္ဆားရည္ ေဖ်ာ္နည္းအတိုင္း ဆရာဝန္က အလုပ္ခိုင္းပါတယ္။ သူ႔လူနာ ဆရာကေတာ္က ျပန္ေျပာတယ္။ “က်မေတာ့ ရွင့္နည္းအတိုင္း လုပ္မေနႏိုင္ဘူး၊ ဆိုင္က ၃ က်ပ္ေပး ဝယ္ေသာက္မယ္” တဲ့။

ဒီလို ဆရာသမားမ်ိဳးေတြက ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဆူပါ-စပါယ္ရွယ္လစ္ေတြ ျဖစ္တယ္။ ေဆးကုတဲ့ ဆရာဝန္ ဆိုရင္ က်ပ္မျပည္တဲ့ လူေတြလို႔ ထင္ေနသလား မေျပာတတ္ဘူး။

(ပေရာဂ်က္) ဆရာေတြ၊ ဟိုေကာ္မတီ၊ ဒီေကာ္မတီမွာ တာဝန္ရွိဆရာေတြက တမ်ိဳး။ ေဆးကုေနတဲ့ ဆရာဝန္မ်ိဳးဆိုရင္ အမ်ိဳးသား-က်န္းမာေရး အျပင္ဘက္က လူေတြလို႔ အစည္းအေဝးေတြ၊ သင္တန္းေတြမွာ ပို႔ခ်တတ္တယ္။

က်န္းမာေရး ပညာေပးတဲ့ အလုပ္ဆိုတာ အေတာ္ မလြယ္တဲ့ အလုပ္ပါ။ ရိုးရိုး ရွင္းရွင္းေလးနဲ႔ မရတဲ့ အလုပ္မ်ိဳးလို႔ ထင္ပါတယ္။ “ကဲ႕႕႕ လာၾကပါ၊ ပညာေပး ေဟာေျပာမယ္” ဆိုတာက နည္းတခုတည္းသာ ျဖစ္တယ္။ ပညာေပးပြဲတခု လုပ္ျပီးျပီလို႔ေတာ့ အစီရင္ခံစာထဲ ထည့္ေရးႏိုင္တာေပါ့။ (ပင္ပလက္) တခု ထုတ္မယ္၊ ေလးေရာင္ျခယ္ ပံုေတြနဲ႔။ ေကာင္းပါတယ္။ ပညာေပး စာအုပ္တအုပ္ ဘာသာျပန္မယ္။ ေကာင္းတာဘဲ။ ကက္ဆက္ ေခတ္ကုန္ျပီ စီဒီ နဲ႔ ထုတ္မယ္။ ဗြီစီဒီ ပိုေကာင္းတာဘဲ။ သင္တန္းေပးမယ္။ တဖြဲ႔က ဘယ္ႏွစ္ေယာက္စီ။ ခြဲတမ္းခ်။ ေကာင္းျပန္ေသးတာပဲ။ အဲ႕႕႕ ႏွစ္ အေတာ္ၾကာလို႔ ျပန္ဆန္းစစ္လိုက္ရင္ ဘယ္ေလာက္ အက်ိဳးမ်ားလာသလဲ ဆိုတာက ပိုအေရးၾကီးပါလိမ့္မယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံရဲ႕ က်န္းမာေရး အဆင့္ ေျပာရရင္ ရွက္စရာပါဗ်ာ။ ကုိယ့္ေအာက္မွာ ဘယ္ႏွစ္ႏိုင္ငံဘဲ ရွိသလဲ။

ေဆးကုေနသူ ဆရာဝန္ဟာ တကယ္ မက်န္းမာသူ လူနာေတြနဲ႔ နဖူးေတြ႔-ဒူးေတြ႔ ေတြ႔ေနရတယ္။ ဆိုပါစို႔ အသဲေရာင္ အသားဝါလူနာ။ ဆရာက လူနာကို ဘယ္လိုက ဘယ္လိုျဖစ္တာ၊ ဘယ္လိုေနပါ၊ စသျဖင့္ ေျပာရတယ္ မဟုတ္လား။ ႏွစ္ကိုယ္ျခား ေျပာရတာ မဟုတ္ဘူးေလ။ လူနာေစာင့္ေတြလဲ ပါတယ္။ ေဘးမွာလဲ တျခားလူနာေတြ ရွိတယ္။ အဲဒါ ပညာေပးေနတာ မဟုတ္ဘူးလား။ ကာကြယ္ေရး လုပ္ေနတာ မဟုတ္လား။ လူ႔စိတ္ဆိုတာ သိတဲ့အတိုင္း အခုျဖစ္ေနတာကို ပိုအာရံုစိုက္တတ္တယ္။ ေဟာေျပာပြဲလာ နားေထာင္ရတာမ်ိဳးနဲ႔ မတူဘူး။ ဒီဘက္မွာ က်န္းမာေရးေဟာေျပာပြဲလုပ္ရင္ (အင္ဂ်ီအို) က ဆိုက္ကားခေပးမွ၊ ဆရာဝန္က ေဟာေျပာျပီးရင္ ေဆးကုေပးမွ လူလာတယ္။ ကိုယ့္ေရာဂါအတြက္ ကိုယ့္စရိတ္နဲ႔ကိုယ္ လာတဲ့လူနာကို ဖမ္းျပီး ေျပာျပရတာက ပိုေရာက္တယ္။ နားေထာင္တဲ့လူက သူ႔ဝမ္းနာနဲ႔သူ။ သူခံစားေနရတာသာ သိခ်င္တယ္။ သိခ်င္လိုက္တာမွ အရမ္းကို သိခ်င္ေနတာ။ ပညာေပးလို႔ အေကာင္းဆံုး အခ်ိန္နဲ႔ ေနရာျဖစ္တယ္။

အထူးကု ဆရာဝန္တဦးကို ေဆးကုတဲ့ ဆရာလို႔ သတ္မွတ္ၾကမယ္ ထင္ပါတယ္။ အဲဒီဆရာေတြက က်န္းမာေရး ပညာေပး စာေတြ ေရးမယ္။ ေရဒီယိုနဲ႔ တီဗြီကေန သူ႔ဘာသာရပ္အေၾကာင္း ေဟာေျပာၾကတယ္။ က်န္းမာေရး ပညာေပးတာဟာ ကာကြယ္ေရးအတြက္ လုပ္ေနတာ မဟုတ္ပါလား။

ဆရာဝန္၊ သူနာျပဳေတြထဲမယ္ စာေရး ဝါသနာပါသူ၊ စာေရး ေတာ္တဲ့သူေတြ မနည္းပါ။ သူတို႔တေတြက ေရးရင္ ပရိတ္သတ္ အားေကာင္းလို႔ ပညာေပးတာ ထိေရာက္တယ္။ (ဘေလာ့ခ္) ေတြ ေပၚလာေတာ့ နည္းေပါင္းစံုနဲ႔ ေရးၾကတယ္။ အတံုးလိုက္ အတစ္လိုက္ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ အသံေတြ၊ ရုပ္ေတြ၊ (မူဗြီ) ေတြပါလို႔ ဆြဲေဆာင္မႈ ပိုရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ေတြဆိုရင္ ေဆးကုေနသူလဲ မဟုတ္၊၊ (ပေရာဂ်က္) ဆရာေတြလဲ မဟုတ္ဘူး။ ဆရာဝန္ ႏွစ္မ်ိဳး ႏွစ္စားမက ျဖစ္သြားေရာ။ ေရာက္ရာ အရပ္ကေန တတ္သိပညာ-မေနသာ ဆိုသလို ေရးတာ၊ ဘာသာျပန္တာ၊ ေဆြးေႏြးတာေတြ လုပ္ေနၾကတယ္။ ဟို (ဘေလာ့ခ္) ကေန ဒီ (ဘေလာ့ခ္) ထပ္ဆင့္ ျဖန္႔ေပးသူ ရွိရင္ ပရိသတ္ ပိုမ်ားသြားျပီေပါ့။ ရုပ္ရွင္ ၾကိဳက္သူမ်ား အားလပ္ခ်ိန္မွာ ေအာက္နားက ပညာေပးစာေလး ဝင္ဖတ္သြားတတ္သလို၊ ဘာသာေရး (ဘေလာ့ခ္) ထဲက ေရးထားတာေလး ေတြ႔သြားမ်ိဳးလဲ ရွိတယ္လို႔ (စီ-ေဘာ္က္စ္) ကေနသိရတယ္။

ေဆးခန္းေတြကေန (ကြန္ဒြန္) ေဝတာတို႔၊ ေရသန္႔ေဆးျပားေပးတာတို႔၊ ဆရာမေတြကေန အမ်ိဳးသမီးခ်င္း လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါအေၾကာင္း ေျပာေပးတာတို႔၊ သားဖြါးေပးရင္း မ်ိဳးပြါးပညာ ေျပာျပတာတို႔၊ ဒါေတြဟာ ထိေရာက္ လက္ေတြ႔က်တဲ့ ကာကြယ္ေရး-ပညာေပးေရးေတြပါဘဲ။

ခ်ဳပ္လိုက္ခ်င္တာက ဆရာဝန္မ်ားသည္ ဆရာဝန္တို႔ လုပ္အပ္သည္မ်ားကို တတ္စြမ္းသေရြ႕လုပ္ၾကသည္။ ေဆးကု-ကာကြယ္-ပညာေပး၊ အေရးသံုးပါး အားလံုးျဖစ္ပါသည္ ခင္ဗ်ား။

Dr. တင့္ေဆြ
၇-၉-ဝ၉

Sympathy and Empathy သနားစိတ္၊ စာနာစိတ္ ႏွင့္ ဆရာဝန္

2010-10-27T17:19:00.008+05:30

လူနာတဦးရဲ႕ေရာဂါအေျခအေနကို ညွာတာစိတ္နဲ႔ သက္သာေအာင္လုပ္ ေပးခ်င္တာကို သနားစိတ္ Sympathy လို႔ ေခၚမယ္။ လူနာတဦး ျဖစ္ပ်က္ခံစားေနရတာကို ကိုယ္ခ်င္းစာျပီး၊ လူနာနဲ႔ မွ်ေဝခံစားတာကို စာနာစိတ္ Empathy ေခၚပါရေစ။

အဆက္အစပ္ သေဘာအရဆိုရင္ Sympathy က နိမ့္က်ေနသူ၊ ကံအေၾကာင္း မလွသူေတြအေပၚထားတဲ့ စိတ္သေဘာ ျဖစ္ျပီး၊ Empathy ကေတာ့ ေဆြမ်ိဳး၊ မိတ္သဂၤဟေတြအေပၚ ထားတာမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ အသိဥာဏ္ကလာတဲ့ ပရဟိတ သေဘာလဲ ျဖစ္ပါတယ္။ စိတ္လႈတ္ရွားမႈအရ ေျပာရရင္ Empathy က နီးနီးကပ္ကပ္ ဆက္စပ္မႈျဖစ္ျပီး Sympathy က ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးျခင္းသေဘာ ေဆာင္ပါတယ္။

ဥပမာ “ခင္ဗ်ားမွာ ဒီေရာဂါျဖစ္ရတာ ကြ်န္ေတာ္ စိတ္မေကာင္းပါဘူးဗ်ာ”လို႔ ေျပာတာနဲ႔ ကိုယ္အမူအယာျပတာေတြက Empathy စိတ္။ “ခင္ဗ်ားမွာ ဒီေရာဂါျဖစ္ေနရတာကို ကြ်န္ေတာ္ ဒီလိုအေကာင္းဆံုးလုပ္ေပးပါမယ္”လို႔ မေျပာရင္ေတာင္မွ တကယ္ လုပ္ေပးတာမ်ိဳးက Sympathy စိတ္ျဖစ္ပါတယ္။

ႏွစ္မ်ိဳးက တူေပမဲ့ ျခားနာပါတယ္။ Sympathy စိတ္က သူမ်ားေဝဒနာကို အသိအမွတ္ျပဳရာေရာက္ျပီး၊ Empathy စိတ္က ထပ္တူထပ္မွ် ခံစားတဲ့သေဘာေဆာင္ပါတယ္။ Empathy စိတ္ဟာ ႏွစ္ဦးသားအၾကား တိုင္ပင္မထားၾကေပမဲ့ ဆံုးျဖတ္ လုပ္ေဆာင္တာမွာ သြားတူေနတာမ်ိဳးပါ။ လူနည္းစုေလးတခုမွာ ရွိတတ္တဲ့ ယဥ္ေက်းမႈမ်ိဳးေပါ့။ Sympathy စိတ္က Empathy လို တဖက္သား အနားမွာရွိေနမွ ျဖစ္တတ္တာ မဟုတ္ပါ။

Sympathy စိတ္နဲ႔ Empathy စိတ္ဟာ ဆက္စပ္ေနတယ္။ လူနာကို ကုသေပးတဲ့နယ္ပယ္မွာ မတူတဲ့ အက်ိဳးေတြ ရေစပါတယ္။ ဆရာဝန္က Empathy စိတ္ထားရင္ သူဟာ လူနာရဲ႕ ေဝဒနာခံစားေနရတာကို နားလည္ျပီး ေဝဒနာရဲ႕ အမ်ိဳးအစားနဲ႔ အရည္အေသြး (ဘာေရာဂါလဲ၊ ဘယ္ေလာက္ဆိုးသလဲ) ဆိုတာအေပၚ အာရံုထားပါမယ္။ Sympathy စိတ္နဲ႔ၾကည့္တဲ့ ဆရာဝန္ကေတာ့ လူနာခံစားမႈ ရဲ႕ အရည္အေသြး (ဘယ္လိုနဲ႔ ဘယ္ေလာက္အထိ ခံစားေနရသလဲ) ဆိုတာကို မွ်ေဝခံစားတာမ်ိဳး၊ မတူၾကပါဘူး။

ဒါ့ေၾကာင့္ Empathy စိတ္ ပိုေလေလ၊ ေရာဂါကိုကုသရာမွာ အက်ိဳးမ်ားေလ ျဖစ္ႏိုင္ျပီး၊ Sympathy စိတ္ မ်ားတာဟာ ဆရာဝန္က ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရာမွာ လိုအပ္တဲ့ ၾကားေနသေဘာ ပ်က္ယြင္းတဲ့အတြက္ ေျပာင္းျပန္အက်ိဳး ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ တိတိက်က် ေျပာရရင္ Empathy စိတ္ဆိုတာက မ်ဥ္းေျဖာင့္သြားသလို မ်ားေလ၊ တိုးေလျဖစ္တယ္။ Sympathy စိတ္ မ်ားတာက (ဂ)ငယ္မ်ဥ္းလို အစပိုင္းမ်ားတာက (အေကာင္းသေဘာ) အတက္ဆီ ဦးတည္ျပီး၊ ေနာက္ ဆက္မ်ားလာတာနဲ႔ ေအာက္ျပန္ ဆင္းသြားတာမ်ိဳး။

ေဟာေျပာပြဲတခုမွာ တေယာက္က “ေျပာသြားတဲ့ဘာသာရပ္ကို ေဟာေျပာသူဘယ္ေလာက္ ဂရုတစိုက္ေလ့လာသလဲ empathetic study of the subject ဆိုတာ နားလည္ႏိုင္တယ္။” လို႔ မွတ္ခ်က္ခ်မယ္။ ေနာက္တေယာက္က “ငါေတာ့ ေဟာေျပာသူဟာ ဘာသာရင္ကို ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္ မရွိတဲ့အေပၚ only sympathize သနားေတာင္သနားေသး။”လို႔ ေျပာတာမ်ိဳး။

အေျခအေနတခုမွာ empathetic ျဖစ္ေပမဲ့ sympathetic မျဖစ္ဘဲရွိႏိုင္တယ္။ ဥပမာ လူနာဟာ မဆင္မျခင္ေနလို႔ ေရာဂါ ဆိုးဝါးသြားတာကို ဆရာဝန္က “သူ ဘာ့လို႔ ဒီလိုျဖစ္သြားရတာပါလိမ့္”လို႔ ေစာေၾကာ ဆန္းစစ္တာဟာ empathetic စိတ္နဲ႔ လုပ္တာပါ။

မိမိလူနာတေယာက္ ဆံုးပါးသြားတဲ့အခါ ဆရာဝန္ျဖစ္တဲ့စိတ္မ်ိဳးက empathetic ျဖစ္တာ။ ဆရာဝန္ရဲ႕ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္း ဆံုးတဲ့အခါမ်ိဳးမွာေတာ့ empathetic ေရာ၊ sympathetic ေရာ ႏွစ္ခုလံုးျဖစ္ရပါတယ္။

Empathetic ျဖစ္ဘို႔ ဆရာဝန္-လူနာဆက္ဆံေရးက အေရးပါတယ္။ Communications ၾကြမ္းက်င္ပါမွ။ မတူတာ ေနာက္တခုကေတာ့ Empathy စိတ္ကိုေတာ့ သင္ယူ ေလ့က်င့္ေပးလို႔ တိုးပြါးလာႏိုင္ပါတယ္။ Sympathy စိတ္ဆိုတာကို ေမြးယူ၊ သင္ေပးလို႔ မရပါ။

Empathy စိတ္နဲ႔ Sympathy စိတ္ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးဟာ ကရုဏာစိတ္ Compassion ရဲ႕အေျခခံေတြျဖစ္ၾကျပီး၊ ေမတၲာ Love ဆိုတာမွာလဲ ႏွစ္မ်ိဳးလံုး အၾကံဳးဝင္ၾကပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၅-၉-ဝ၉

Specialist အထူးကု

2010-10-27T17:17:00.008+05:30

ေဆးပညာဘြဲ႕ ရျပီးတဲ့ေနာက္ သူငယ္ခ်င္းတခ်ိဳ႕ ဘြဲ႕လြန္ တက္ၾကရတယ္။ တခ်ိဳ႕ၾက တျခားႏိုင္ငံ သြားျပီးေတာင္ ဘြဲ႕ထပ္ ယူႏိုင္ၾကေသးတယ္။ သူတို႔အားလံုး အေတာ္ ၾကိဳးစားၾကရတာပါ။ စာၾကိဳးစားတာ တခုထဲေတာ့ ဘယ္ဟုတ္မလဲ၊ မရရေအာင္ လုပ္ရတဲ့ ၾကိဳးစားမႈေတြလဲ ပါရတာ။ ကံဆိုတာကလဲ လိုျပန္ေသးတယ္။ အားလဲက်ပါရဲ႕၊ ကိုယ္မျဖစ္ရလို႔ အမ်ားၾကီးေတာ့ စိတ္မပ်က္ပါ။ ခံစားမႈေတာ့ ရွိတာေပါ့။ ကိုယ္မျဖစ္တဲ့အခါ ေခတ္ကို ယိုးမယ္ဖြဲ႔ဘူးတယ္။ အေစာပိုင္း ကာလေတြတံုးကပါ။

အမွန္က ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံမွာ ၾကိဳးစားသေလာက္ မေပါက္ႏိုင္တာ ေဆးေလာက တခုထဲေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ပညာေရးေလာက တခုလံုးလဲ မကဘူး။ ပိုျပီး သိသာတာက စီးပြါးေရး လုပ္တဲ့လူေတြ။ ကုန္ကုန္ေရးရရင္ ကို္ယ့္လယ္ေလး၊ ယာေလး စိုက္ပ်ိဳး စားေသာက္သူေတြေရာ အကုန္ပါဘဲ။ ဒီေတာ့ ဘာလုပ္ၾကရသလဲ။ ဗမာလူမ်ိဳးေတြမွာ ထူးျခားတာေတြ ရွိတယ္။ အမွန္က လူမ်ိဳးတိုင္းမွာလဲ ရွိၾကတာပါဘဲ။ တူေတာ့ မတူၾကဘူးေပါ့။ ကမၻာ့သမိုင္းမွာ တခ်ိဳ႕က စစ္အင္အားအရာမွာ ေခတ္ၾကီး တေခတ္ ေျပာင္းသြားေစအာင္ စြမ္းႏိုင္ခဲ့သူေတြ ရွိခဲ့တယ္။ ယဥ္ေက်းမႈသစ္ၾကီးကို စတင္ႏိုင္သူေတြရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕က ကိုယ့္အသက္ကို စြန္႔ရဲတာမ်ိဳးကို လူမ်ိဳးေတြလိုက္ ထင္ရွားခဲ့တယ္။

ဗမာျပည္က လူေတြရဲ႕ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၅ဝ ေက်ာ္က သမိုင္းကို ဆန္းစစ္ရင္ “မရွိေအာင္ လုပ္ထားတဲ့ ေခတ္ကာလ” ကို အေတာ္ၾကီး ၾကာေအာင္ ျဖတ္သန္းခဲ့ၾကရာတာမို႔၊ “မရွိတဲ့အထဲကေန ျဖစ္ေအာင္လုပ္တဲ့ အတတ္ေတြ ထူးခြ်န္လာခဲ့တယ္။” အေဟာင္း ျပင္ရာမွာ အေကာင္းနဲ႔ တူေအာင္ လုပ္တတ္တယ္။ ဟိုပစၥည္း မရွိရင္ ဒီပစၥည္းနဲ႔ တည့္ေအာင္ တန္ေအာင္ လုပ္တတ္တယ္။ ဂ်စ္ကား ဆိုပါေတာ့ ဒုတိယ-ကမာၻစစ္က ေပၚခဲ့တာ။ ေနာက္ထပ္လဲ မသြင္းဘူး။ ကေန႔အထိ သံုးျဖစ္ေနေအာင္ လုပ္ႏိုင္စြမ္း ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ဆို အသစ္လို ေကာင္းေနေအာင္ တစီးလံုးကို ကိုယ့္ဖါသာ လုပ္ႏိုင္တယ္။ (စပ္မိလို႔ ေျပာရအံုးမယ္။ Jeep ကို ဘာ့လို ဒီနာမယ္ေပးလဲ ဆိုေတာ့ (ဂ်ီ-ပီ)၊ Government Purpose (GP) ကေန လာတာတဲ့။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဆရာဝန္ေတြ အသံုး General practitioner နဲ႔ မဆင္ပါလား။)

ဆရာဝန္ေတြလဲ အမ်ားနည္းတူ မျဖစ္ျဖစ္တဲ့နည္း လုပ္ၾကေရာ။ ေတာရြာေတြမွာ ေရာဂါေတြက တကယ့္ (အင္မာဂ်င္စီ) ေတြ၊ (ေမဂ်ာ) ေတြ မ်ားမွမ်ား။ ေပါမွေပါ။ ေဆးရံုၾကီးေတြမွာဆို အထူးကု ဆရာဝန္ၾကီးေတြ။ မမေတြ ကိုယ္တိုင္ ကိုင္ရတာမ်ိဳးေတြ။ မမဆိုတာ ပါေမာကၡ ဆရာဝန္မၾကီးေတြကို ခ်စ္-ေၾကာက္-ရိုေသ ေခၚၾကတာပါ။ ေတာမွာ တေယာက္တည္း တာဝန္က်တဲ့ ဆရာဝန္အဖို႔ကေတာ့ ဘာအထူးကုမဆို ကိုယ္။ ေသြးစစ္ခ်င္ရင္ ေနေရာင္ ေထာင္ၾကည့္ ေပေရာ့။ ဆီးစစ္ဘို႔ ကေတာ့ ပနယ္စလင္ ပုလင္းခြံထဲထည့္။ အရက္ျပန္-မီးခြက္ဟာ ရြာထဲက သံျဖဴဆရာ့ လက္ရာ၊ ေကာင္းမွေကာင္း။ အရက္ျပန္ကလဲ ရွားေတာ့ ေတာအရက္ ဦးေရသည္သာ အားထားရာ။ (မီသိုင္လိတ္တက္) မျဖစ္လဲ မတတ္ႏိုင္ဘူး။ လွ်ပ္စစ္ ဆိုတာ ေဝလာေဝး။ ခြဲဘို႔စိတ္ဘို႔ လိုသလား။ ျမိဳ႕သာမွာ ဆီစက္ပို္င္က ပဲေတြ ႏွမ္းေတြကို ခြဲလူနာလာခ်ိန္က်မွ စက္လည္ေပးတဲ့အထိ ေစတနာ ေကာင္းတာ။ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ လူေတြက အရာရာ ရွားေအာင္ လုပ္တဲ့ ေခတ္မယ္၊ လူေတြက ေစတနာ မရွားလို႔ လူနာေတြ အက်ိဳးမ်ားရတယ္။

ထန္းေပါလွတဲ့ အရပ္ ထန္းေလ်ာဆိုတာ လာလိုက္မွျဖင့္ မေသရင္ ေျခသလံုးက်ိဳး၊ ေပါင္က်ိဳး။ ခါးက်ိဳး။ ေယာနယ္မွာ ထန္းေလ်ာတယ္ ဆိုရင္ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္လဲ ေမးရတာ။ ျမိဳ႕သာဖက္မွာလို စီးပြါးျဖစ္ ထန္းလ်က္ခ်က္ဘို႔ ထန္းတက္တာ မဟုတ္ဘူး။ ေယာသားေတြက ထန္းေရခါးကို ထန္းပင္ေပၚ လင့္စဥ္ထိုးျပီး တက္ေသာက္ၾကတာ။ က်ျပီဆိုရင္ တေယာက္ ဘယ္ကမလဲ။ မူးအတူ က်ိဳးအတူ။

တတန္းထဲက တႏွစ္တည္းေအာင္တဲ့ သူငယ္ခ်င္းတေယာက္က အဂၤလန္မွာ အရိုးအထူးကု လုပ္ေနေလရဲ႕။ ကြ်န္ေတာ္လဲ ကိုယ့္ေနရာမွာကို အရိုးကို အထူးကုရတာပါဘဲ။ အရိုးအထူးကုဆိုတာ ေပါင္ကို အေလးဆြဲတတ္ရတာ။ လူေကာင္ၾကီးရင္ အုတ္ခဲ ၄ ခဲ၊ သိပ္မၾကီးရင္ ၃ ခဲ၊ အေတာ္ဘဲ။ အုတ္ခဲေတာ့ ႏိုင္ငံျခားကမွာရတာ မဟုတ္ဘူး။ ၾကိဳးဆိုတာ ႏြားဖါးၾကိဳး အသစ္။ ဘယ္ႏွစ္ေခ်ာင္း လိုခ်င္လဲ။ ေပါင္ေအာက္နား ဒူးရိုးကို ကန္႔လန္႔ ေဖါက္ထည့္ဘို႔ သံေခ်ာင္း။ (ဆာဂ်ီကယ္-စတီးလ္)မွ လူ႔ကိုယ္က လက္ခံတာဆိုေတာ့၊ ဘယ္ကရမလဲ။ လိုလ်င္ၾကံဆ နည္းလမ္းရ။ ဘယ္ကာလက ရွိေနလဲ မသိတဲ့ ကိုယ္ဝန္ ဗိုက္တိုင္းတဲ့ ကရိယာ၊ မသံုးၾကေတာ့တာ ေတြ႔ေရာ။ ခပ္ေကြးေကြး သံေခ်ာင္းတဖက္ကို ျဖဳတ္၊ ေျဖာင့္၊ ေသြး၊ ခြ်န္၊ လိုသေလာက္ ျဖတ္။ ရေရာ့ မဟုတ္လား။ အက်ိဳးက တေယာက္မကဘူးလား၊ ရတယ္။ ဗိုက္တိုင္းကရိယာတခုမွာ သံေခ်ာင္းက ႏွစ္ေခ်ာင္း ပါတာ။

ေက်ာင္းမွာ သင္ရတာခ်င္း အတူတူ၊ စာေမးပြဲအမွတ္ ျဖစ္ျဖစ္၊ ေက်ာင္းျပီးလို႔ ေနာက္ဆက္ျဖစ္ရတာျဖစ္ျဖစ္၊ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ မတူၾကေတာ့ဘူး။ က်ယ္ျပန္႔လွတဲ့ ေဆးပညာနယ္ပယ္ထဲက ဘာသာရပ္တခုခုကို ကြက္ျပီး သင္ယူေလ့လာလို႔ အထူးကုလုပ္ရတာကလဲ ထူးျခားခ်က္လို႔ မဆိုႏိုင္ပါ။ “ဂ်င္နရယ္လစ္” ေတြထဲက “စပယ္ရွယ္လစ္” ဆိုတာကေတာ့ နဲနဲ ထူးသလိုရွိပါတယ္။ ဘာအထူးကုမွ မျဖစ္ၾကရတဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔လို အေကာင္းစားေတြအဖို႔ တာဝန္က်တဲ့ ေနရာမ်ိဳးေတြက မတူၾကျပန္ဘူး။ ေဆးရံုေတြကို ေရာက္သူေတြရယ္၊ စီမံကိန္းဌာနေတြရယ္ ေရာက္ၾကတယ္။ စီမံကိန္း ဆိုတာေတြက ကာလသားေရာဂါ၊ ငွက္ဖ်ား၊ တီဘီ၊ မ်က္ခမ္းစပ္ ဆိုတဲ့ တိုက္ဖ်က္ေရးေတြကိုဆိုတာ။ ဒီေတာ့ နယ္ပယ္ မတူတဲ့အတြက္ မတူတာေတြ လုပ္ၾကရ၊ ျဖစ္ၾကရေရာ့။

ေဆးရံု ၾကျပန္ေတာ့ ေဆးရံုၾကီး။ ေဆးရံုလတ္။ ေဆးရံုငယ္ေတြ မတူေသးဘူး။ ဘြဲ႕လြန္တက္ခ်င္ရင္ ေဆးရံုၾကီးကို ေရာက္ဘို႔ လိုတယ္။ ေဆးရံုလတ္ ေရာက္ရင္ ကံမဆိုးဘူး။ လက္ေတြ႔နယ္မွာ ကူညီသင္ျပေပးမဲ့ ကိုယ့္အရင္ ဆရာဝန္ ျဖစ္သူေတြ ရွိတာကိုး။ အဲ ့ ့ ့ေဆးရံုငယ္ေလးေတြကို တန္းေရာက္သြားမွျဖင့္၊ ေသာင္ျပင္ အလႊတ္ခံရတဲ့ အေကာင္မ်ိဳး ျဖစ္ေရာ။ ေမးစရာလဲ အနားမွာမရွိ။ ဖတ္စရာ စာအုပ္ကလဲ သူမ်ားေပးလိုက္ျပီ။ အတၲာဟိ အတၲေနာ နာေထာ အစစ္။

ဝါသနာလို႔ ေျပာတာထက္ တန္ရာတန္ရာ၊ သန္ရာသန္ရာ ျဖစ္ရတယ္လို႔ဆိုတာ ပိုနီးစပ္မယ္။ သူငယ္ခ်င္း တခ်ိဳ႕က ေဆးဝါးနဲ႔ ကုရတာမွာ သန္တယ္။ တခ်ိဳ႕က ခြဲတာ-စိတ္တာမွာ သန္တယ္။ တခ်ိဳ႕က “ပတ္ဘလစ္-ဟဲ့လ္သ္” ေခၚတဲ့ ေရာဂါကာကြယ္ေရး သန္တယ္။ အတူတူနဲ႔ အႏူႏူထဲက တန္ရာ၊ သန္ရာေတြ ျဖစ္လာၾကတယ္။ ေဆးေက်ာင္း ၇ ႏွစ္မွာ အတူတူခ်င္းေပမဲ့ ေနာက္ ဘာလို႔ မတူၾကေတာ့တာလဲ။

ဗမာေတြက တိတိက်က် ေျပာမရတဲ့ ပစၥည္းကို “ဓါတ္” ဆိုျပီး ေခၚတယ္။ ဓါတ္ခဲ၊ ဓါတ္မီး၊ လိုမ်ိဳးေပါ့။ လူ႔ဘဝမွာ ေရေရရာရာ မသိဘဲ ျဖစ္လာတဲ့ အက်ိဳးတရားမ်ိဳးကို ကံေၾကာင့္လို႔ ေျပာေလ့ရွိတယ္။ ေဆးပညာမွာေတာ့ ျဖစ္ေစတတ္တဲ့ အေၾကာင္းရင္း “ေကာ့စ္” ကို ေသေသျခာျခာ မသိတာကို “Primary” လို႔ သံုးတယ္။ ဥပမာ ေသြးတိုး ေရာဂါမ်ိဳး။ ရွင္းမျပတတ္တာကို “X” လုပ္လိုက္တယ္။ ၁၈၉၅ ကေပၚခဲ့တဲ့ X-ray ဓါတ္မွန္။ ဒီေနာက္ ၁၉၆ဝ မွာစေပၚတဲ့ နာမယ္ၾကီး ကာတြန္း၊ ေနာက္ ရုပ္ရွင္ကိုလဲ X-men လုပ္တယ္။

အထူးကု မဟုတ္တဲ့ ဆရာဝန္ေတြ တဖက္ဖက္မွာ ပိုျပီး ၾကြမ္းက်င္လာတာမ်ိဳးကို ဘယ္လိုေျပာရင္ အသင့္ဆံုးျဖစ္မလဲ။ ေဆးစကားနဲ႔ ဆိုရင္ Acquired က အနီးစပ္ဆံုးလို႔ ထင္တယ္။ မိဘေတြဆီက ပါလာတာလဲ မဟုတ္။ ကံေၾကာင့္ ခ်ည္းလဲ မဟုတ္။ အေၾကာင္း တိုက္ဆိုင္ျပီး ျဖစ္ရတာမ်ိဳး။ Acquired ဆိုတာ AIDS (Acquired Immune Deficiency Syndrome) ထဲက ေအ ဆိုတဲ့ စကားလံုးကို ဆိုလိုတာ။ လုပ္လို႔ ျဖစ္ရတဲ့သေဘာလဲ ပါတယ္။ Acquired Specialist (AS) ေတာ့ ဟုတ္ပါတယ္။ လက္ေထာက္ ဆရာဝန္ကိုလဲ အဲလို AS (Assistant Surgeon) ေခၚတာဘဲ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၆-၁၁-ဝ၉ ကေရးသည္။

Trans fats အညာသားမ်ား ဆီစားၾကသည္

2010-10-27T17:15:00.006+05:30

ငယ္ငယ္က ေႏြရာသီ ေက်ာင္းပိတ္ရင္ ဇာတိရြာကို သြားလည္ေနက်။ အိမ္တိုင္းမွာ ဆီၾကိတ္တဲ့ဆံု ဆိုတာရွိတယ္။ သစ္ပင္ၾကီးၾကီးရဲ႕ ေအာက္ေျခပင္စည္ကို အလည္မွာ တြင္းေပါက္တခု ထြန္းျပီး ဆံုလုပ္တာပါ။ ဆံုထဲကို ေျမပဲျဖစ္ျဖစ္ ႏွမ္းျဖစ္ျဖစ္ထည့္၊ သစ္က်ဥ္ေပြ႔မွာ ဝါးကုိင္း တပ္ျပီး ႏြားတေကာင္ကို ဆြဲခိုင္းတယ္။ ဆံုေအာက္ေျခမွာ သစ္သားျပားၾကီးကို ခြေထာက္လုပ္ျပီး ေထာက္ေပးထားတာမို႔ ႏြားက ပတ္ျခာလည္သြားတယ္။ သစ္သားျပားၾကီးေပၚမွာ တက္စီးလိုက္ရတာ ေပ်ာ္စရာ ေကာင္းတယ္။ ၾကာေတာ့ ႏွမ္းကေန ႏွမ္းဆီ၊ ေျမပဲကေန ေျမပဲဆီေတြ ထြက္လာျပီ။ လူၾကီးေတြက ဆီစစ္စစ္က ေမႊးတယ္လို႔ ေျပာတာကို နားမလည္ တတ္တဲ့အရြယ္ကေပါ့။

တခ်ိန္က ဗမာျပည္ဟာ တကယ္ကို “ဆီကိုေရခ်ိဳး၊ ေဆးရိုးမီးလွံဳ” ဘဝမွာရွိခဲ့တာပါ။ ဆီဆံုေခတ္ကေန ဆီစက္ေခတ္ ေရာက္ေတာ့ အမ်ိဳးမ်ိဳး အေထြေထြေသာ ဆီဆိုတာေတြ ေပၚလာတယ္။ ေျမပဲထဲ၊ ႏွမ္းထဲ တျခားအေစ့ အဆံေတြ ေရာရေတာ့တဲ့ေခတ္ ေရာက္လာတယ္။ အဲလိုလုပ္တာ သိပ္မေကာင္းမွန္း သူတို႔ထက္သိသူ မရွိပါ။ ဒါေပမဲ့ မေကာင္းတာမွ၊ ညံ့မွ အသက္ဆက္ႏိုင္ၾကရတဲ့ ေခတ္။ ဆီကိုေရခ်ိဳးဘို႔ ေနေနသာသာ လက္ဖက္ကို ဆမ္းဘို႔ေတာင္ မေလာက္ေတာ့ပါ။

အရင္တံုးက တိရစၧာန္အဆီထက္ အသီးအႏွံဆီက ပိုေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာခဲ့ၾကတယ္။ အခု မဟုတ္ေတာ့ပါ။ က်န္းမာေရးနဲ႔ မသင့္တဲ့ ဆီေတြဆိုတာ အဂၤလိပ္လို Trans fats or trans fatty acids လို႔ေခၚတယ္။ (ထရန္႔ဆီ) ဟာ ဝါေစ့ဆီ၊ ပဲပုတ္ေစ့ဆီ ေတြကေန ထုတ္တာပါ။ လူေတြ သမားရိုးက် စားသံုးခဲ့ၾကတဲ့ဆီကို လူေတြကဘဲ ျပဳျပင္ျပီး၊ (ထရန္႔ဆီ) လုပ္ၾကတာပါ။ သမားရိုးက်ဆီကို ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ ထပ္ေပါင္း ထည့္လိုက္တာတဲ့။ စလုပ္ခဲ့သူက ဂ်ာမန္လူမ်ိဳး။ ၁၉ဝ၂ ကေပါ့။

အဲလိုလုပ္ လိုက္ေတာ့ ဆီက ျပစ္သြားတယ္။ ျပစ္ေတာ့ ဘာပိုေကာင္း လာလဲဆိုေတာ့ လြယ္လြယ္ေျပာရရင္ အသံုးခံတာေပါ့ဗ်ာ။ ဒီဆီနဲ႔ေၾကာ္တဲ့ အစားအေသာက္ကလည္း အရသာ တမ်ိဳးထူးလာေစတယ္။ ျပန္ျပန္ လဲသံုးႏိုင္လို႔ တြက္ေျခလဲကိုက္တယ္။ မကုိက္တာကေတာ့ က်န္းမာေရးနဲ႔ပါ။ နာမည္ၾကီး (ကိုလက္စေထာ) ဆိုး တိုးေစတယ္။

(ကိုလက္စေထာ) ကလည္း အဆိုး (LDL) နဲ႔ အေကာင္း (HDL) ဆိုျပီး၊ ႏွစ္မ်ိဳးႏွစ္စား ရွိတာဘဲ။ လူေတြနဲ႔ အေတာ္တူပါလား။ အဆိုး မ်ားရင္ သိတဲ့အတိုင္း ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းတဲ့ (စထုပ္ခ္) ရမယ္။ ဆီးခ်ိဳအမ်ိဳးအစား ၂ ရမယ္။ ေနာက္ျပီး အဝလြန္၊ အသဲ၊ ကင္ဆာ၊ အဇာမိုင္ယား ဆိုတဲ့ေရာဂါေတြကိုလည္း ျဖစ္ေစမယ္။ ေၾကာက္စရာၾကီး။ အဇာမိုင္ယား ဆိုတာက နာမည္ၾကီး ေဟာလီဝုဒ္ မင္းသားကေန ႏွစ္ထပ္ကြမ္း (ေအာ္စကာဆု မဟုတ္ဘူး) သမတျဖစ္ခဲ့သူ ေရာ္နယ္ရီဂင္ အသက္ၾကီးေတာ့ ျဖစ္တာမ်ိဳးေျပာတာ။

ဒီလိုမေကာင္းပါရက္ကနဲ႔ ဘာလို႔ ေပၚျပဴလာျဖစ္လာလဲဆိုတာ သိဘို႔လိုတယ္။ ၁၉၉ဝ (ေရြးေကာက္ပြဲအေၾကာင္း ေျပာမွာ မဟုတ္ပါ) အရင္က (ထရန္႔ဆီ) မေကာင္းတာကို သိပ္မသိၾကဘူး။ သူငယ္ခ်င္းတို႔၊ လင္မယားတို႔လို ေပါင္းၾကည့္မွ သိတာမ်ိဳးေပါ့။

လူစားတာေတြထဲမယ္ ကဇီဓါတ္၊ သား-ငါး နဲ႔ ဆီ-အဆီဆိုတဲ့ သံုးမ်ိဳးကိုယွဥ္ၾကည့္ရင္ တဇြန္းခ်င္း တူတာေတာင္ ဆီ-အဆီ ကေနရတဲ့ (ကလိုရီ) ဟာ က်န္တဲ့အုပ္စုေတြထက္ ႏွစ္ဆမကမ်ားတာ။ လူတေယာက္ဟာ ကိုယ္လိုတဲ့ (ကယ္လိုရီ) ရဲ႕ ဆယ္ပံုတပံုထက္ (ထရန္႔ဆီ) ကေနရတာဆိုရင္ေတာ့ မေကာင္းဘူး မွတ္ပါ။

အစားအေသာက္ေတြမွာ အဆီဘယ္ေလာက္ ပါတယ္ဆိုတာ ေရးျပီးမွ ေရာင္းရမယ္လို႔ ဥပေဒထုတ္တဲ့ တိုင္းျပည္ေတြမွာဆို သတိထားႏိုင္ပါမယ္။ ဘာဥပေဒမွ ဂရုမစိုက္တဲ့ႏိုင္ငံဆိုရင္ “ကံသာလ်င္အမိ၊ ကံသာလ်င္အဖ” သေဘာထားျပီး၊ တရားနဲ႔သာ ေျဖေပေတာ့။ (ကံ ကို မိဘလို အားထားရာလို႔ ဆိုလိုတာပါ။ ကိုယ့္မိဘ အစစ္ကလြဲရင္ တျခားဟာေတြက မိဘမဟုတ္တာ သတိထားပါ။)

သူမ်ားကိုဘဲ အျပစ္မေျပာနဲ႔ဗ်ိဳ႕။ (ထရန္႔ဆီ) ျဖစ္ေအာင္မလုပ္ဘဲ နဂိုကတည္းက (ထရန္႔ဆီ) ပါတဲ့ဆီေတြဆိုတာလည္း ရွိပါတယ္။ ႏြားႏို႔၊ အမဲ-ဆိတ္-သိုးအဆီ၊ ေထာပတ္၊ မာဂ်ရင္း။

ဇာတိျမိဳ႕ရြာကေန ခ်င္းေတာင္ဖက္က ျဖတ္ထြက္ရတံုးက ကားလမ္းေဘးမွာ ေက်ာက္ဆံုထဲကို ခ်င္းႏွမ္း မဲမဲေတြတည့္ျပီး ၾကည္ေပြ႔ကုိ လက္နဲ႔ မေမာမပမ္း ေထာင္းျပီး၊ ဆီျဖစ္ေအာင္လုပ္ေနတဲ့ ခ်င္းမၾကီးေတြ ျမင္ခဲ့ရဘူးတယ္။ စိတ္မေကာင္းဘူး။ ခုခ်ိန္မွာ (ကပီး) တို႔ ဆီေထာင္းႏိုင္ေသးရဲ႕လား။ ကြ်န္ေတာ့္ ရြာမွာေတာ့ ဆီဆံုေပ်ာက္တာ ၾကာခဲ့ပါျပီေကာ။

လူေတြအားလံုး (ဂလိုဘယ္လိုက္) ျဖစ္ကုန္ျပီ။ (ဂလိုဘယ္လိုက္ေဇးရွင္း) နဲ႔႔အတူ ပါလာတဲ့ အစားအေသာက္ေတြမွာ (ထရန္႔ဆီ) ေတြ ပါတယ္။ (ဖရင့္ခ်္-ဖရိုင္း)၊ (ဒူးနတ္)၊ (ပက္စ္ထရီ)၊ (ပီဇာ)၊ (ကြတ္ကီးစ္)၊ အာလူး (ခ်စ္ပ္)၊ (ကင္ဒီ-ဘား)၊ ဟမ္းဘာဂါ၊ ၾကက္ေၾကာ္၊ (ေပါ့ပ္ကြန္)၊ (မာဂ်ရင္း-စတစ္)၊ ႕႕႕။

ကဲ ႕႕႕ (မက္ေဒၚနယ္) တို႔၊ (ေကအက္ဖ္စီ) တို႔၊ (ပီဇာ)တို႔ သြားစားႏိုင္သူမ်ား ဆက္ျပီး ကံေကာင္းၾကပါေစ။

Dr. တင့္ေဆြ

Rural Doctor ေတာသားဆရာဝန္

2010-10-27T17:13:00.008+05:30

စစ္ဗိုလ္ဆရာဝန္ မလုပ္ခ်င္တဲ့သူ ငယ္ငယ္က စစ္ဗိုလ္ျဖစ္ဘို႔ သြားေျဖရတာက DSA 11 ျဖစ္တယ္။ အတူေျဖသူေတြထဲက ရပ္ေဆြ-ရပ္မ်ိဳး တေယာက္ ေအာင္ျပီး ပါသြားတယ္။ ေနာင္ေတာ့ သူဟာ ဝန္ၾကီး ျဖစ္လာတယ္။ အရင္ႏွစ္ကလည္း သူသြားေျဖတာ ကြ်န္ေတာ္ သိတယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ မျပည့္လို႔တဲ့ မပါဘူး၊ အေတာ့္ကို စစ္ထဲဝင္ခ်င္တဲ့လူ၊ ဒီႏွစ္ေတာ့ အေလးခ်ိန္ျပည့္တဲ့နည္း ေတြ႔သြားေလရဲ႕။ သူက ပုလဲနယ္ ေက်ာက္ျဖာကန္ရြာသား၊ ကြ်န္ေတာ့္ အေမရဲ႕ရြာ မင္းတိုင္ပင္ နဲ႔ ေရကန္တခုဘဲ ျခားတာ။ ကြ်န္ေတာ္က မင္းတိုင္ပင္နဲ႔ ေျခာက္မိုင္၊ သံုးတိုင္ ေဝးတဲ့ မင္းရြာ သား။

မင္းရြာက ရြာေသးေသးေလး။ အဲဒီတံုးက အိမ္ေျခ ၈ဝ ေလာက္ပဲရွိမယ္။ ေတာင္ယမား လို႔ေခၚတဲ့ မိုးရာသီ မိုးသည္းမွ ေရရွိတဲ့ သဲေခ်ာင္း ကမ္းမွာရွိတယ္။ ေခ်ာင္းေဘး၊ ေျမနိမ့္လို႔ ရြာထဲမွာ သံုးေတာင္၊ ငါးေပ ေလာက္တူးရင္ ေရထြက္ျပီ။ ေရကလဲ ေကာင္းလိုက္တာမွ။ ေအးလို႔၊ ၾကည္လို႔။ အိမ္တိုင္းမွာ ျခံေရွ႕နား တတြင္း၊ သစ္ပင္ေရေလာင္းဘို႔ ျခံေနာက္မွာ တတြင္း၊ ေရတြင္း ႏွစ္တြင္းေတာ့ ရွိၾကတာ ခ်ည္းဘဲ။

အဲလို ေရေကာင္းလြန္း၊ ေရေပါလြန္းလွတဲ့ မင္းရြာသားတေယာက္ ေနာင္ အႏွစ္ အစိတ္ေလာက္ ၾကာေတာ့ "ငါန္းဇြန္သား လမ္းဆိုးမေတြ႕၊ ျမိဳ႕သာသား ေရဆိုးမေတြ႔" ဆိုတဲ့အရပ္ကို ၆ ႏွစ္ တာဝန္ က်တယ္။ ျမိဳ႕သာဆိုတာ ေရ အင္မတန္ မေကာင္းတာကလား၊ မိုးေရကို ႏွစ္ပါတ္လည္ အသံုးခံေအာင္ လူတရပ္-တေဖါင္ နက္တဲ့ ကြန္ကရစ္ကန္နဲ႔ စုေဆာင္း သိုေလွာင္ျပီး သံုးရတာ၊ ေခါင္းေလွ်ာ္ ခ်င္ရင္ မိုးေရေလး တပံုးဆြဲသြားမွျဖစ္တာ။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ျမိဳ႕သာကို ကြ်န္ေတာ္ အေတာ္ခ်စ္ပါတယ္။ ျမိဳ႕သာ အေၾကာင္း မေမ့စရာေတြ တပံုၾကီး၊ ကြ်န္ေတာ္ ေတာဆရာဝန္၊ ဂ်န္ဂယ္လ္-ေဒါက္တာ ျဖစ္ေစခဲ့တာ ျမိဳ႕သာ၊ ကေလးအငယ္ဆံုး ႏွစ္ေယာက္ ဖြါးျမင္ခဲ့တာ ျမိဳ႕သာ။ ေရသာ မေကာင္းတာ အမွတ္ရေစဘို႔ "ေရစက္" ျဖစ္ပါတယ္။

မင္းရြာက ပုလဲျမိဳ႕နယ္ ေတာင္ဘက္ အစြန္ဆံုးရြာ။ သူ႕ေတာင္ဘက္က ေက်ာက္ေတာ္ရြာက ျမိဳင္နယ္ထဲ ေရာက္သြားျပီ။ တိုင္းကလဲ မေကြးတိုင္း ျဖစ္သြားေရာ။ ပုလဲက စစ္ကိုင္းတိုင္း။ အဲလို ျမိဳ႕နယ္ေရာ၊ တိုင္းေရာ ျခားေနတဲ့ ေနရာမွာ ေမြးခဲ့ရတဲ့ ေက်းဇူးကို ေနာင္အႏွစ္ ၄ဝ-၅ဝ က်မွ သိလာရတာရွိတယ္။ ႏိုင္ငံေရးသမား ဝရမ္းေျပး ပုန္းရတံုးကပါ။ နယ္ေက်ာ္ျပီး ဟိုကူး၊ ဒီေျပာင္း လုပ္ေနရင္ ပုလိပ္ မ်က္စိလည္တယ္မို႔လား။ ရဲတပ္ဖြဲ႕ေတြ ျမိဳ႕နယ္အမိန္႔၊ တိုင္းအမိန္႔ ေတာင္းရ၊ တင္ရေတာ့ သူတို႔ခမ်ာ အလုပ္မ်ားတာေပါ့။ ေျပးရ ပုန္းရတဲ့ လူအဖို႔ေတာ့ နဲနဲေခ်ာင္တယ္။

ပုန္းရ-ေျပးရတာ ၁၉၉ဝ ႏိုဝင္ဘာမွာပါ။ ေမလ မကုန္ခင္ေလးက ေရြးေကာက္ပြဲ ႏိုင္ခဲ့တယ္။ အဲဒါ ဝရမ္းေျပးျဖစ္ဘို႔ ဖန္လာတာဘဲ။ ေနာင္ ၁ဝ ႏွစ္ၾကာေတာ့ (အိုင္ပီယူ) ေခၚတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား သမဂၢအစည္းအေဝး၊ ေဂ်ာ္ဒန္ႏိုင္ငံ အာမန္ျမိဳ႕ေတာ္ကို သြားျပီး ဗမာျပည္က အမတ္ေတြ ခံေနၾကရတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြကို အစစ္ခံထြက္ဆိုရတံုးက ေရြးေကာက္ခံရျခင္းသည္ ရာဇဝတ္မႈ မျဖစ္သင့္ "Being elected should not be a Crime" ဆိုတဲ့ ေခါင္းစည္းစာတမ္း ရိုက္သြားျပီး (ေလာ္ဘီ) လုပ္ခဲ့ရတယ္။

အေမ့ရြာ မင္းတိုင္ပင္ ဆိုတာ ကင္းဝန္မင္းၾကီးရဲ႕ရြာပါ။ အေမက ဦးေကာင္းရဲ႕ ေျမး ေတာ္တယ္။ အရင္က မံုတိုင္ပင္ လို႔ ရာဇဝင္-သမိုင္း စာအုပ္ေဟာင္းေတြမွာ ေရးတယ္။ ငယ္ငယ္ကတည္းက ကင္းဝန္ ရဲ႕အမ်ိဳးဆိုတာကို နဲနဲၾကြားဘူးခဲ့တယ္။ ၉ တန္း ၁ဝ တန္း ကဗ်ာေလး-စာေလး စပ္တံုး-ေရးတံုးက ကင္းဝန္ႏြယ္ ဘာ-ညာ ဆိုျပီး ကေလာင္ နာမယ္ခံယူခဲ့ဘူးတယ္။ ကိုယ္တိုင္ ပန္းခ်ီဆြဲျပီး၊ ျမန္မာစာဆရာ ဘုတလင္ခ်စ္ေလးက ၾကီးၾကပ္ေပးတဲ့ ပုလဲသြယ္ နံရံကပ္ စာေစာင္မွာ အဲဒီနာမည္နဲ႔ တခါတေလ ပါဘူးတယ္။ ဆရာ့ကိုေရာ၊ သူငယ္ခ်င္းေတြပါ အမွတ္ရလို႔ (ဘေလာ့ခ္) တခုကို ပုလဲသြယ္ လို႔ နာမည္ေပးလိုက္တယ္။

ေနာင္ ႏွစ္ ၄ဝ ေက်ာ္ေတာ့ ကယားလူမ်ိဳး ေတာ္လွန္ေရး-ႏိုင္ငံေရး မိတ္ေဆြေတြက အသိအမွတ္ ျပဳတာကိုေတာ့ ေက်နပ္ ဝမ္းေျမာက္တာ အမွန္ပါ။ ကယားျပည္ကို သီးျခားျပည္တခုအျဖစ္ သီေပါမင္း ကိုယ္စား လက္မွတ္ထိုး ထုတ္ျပန္ခဲ့တာ ကင္းဝန္မင္းၾကီး ဦးေကာင္းလို႔ ကယား-ကယန္းေတြက သူမ်ားေတြထက္ သိၾကတယ္။ ကင္းဝန္မင္းၾကီးကို အဲလိုအျမင္ရွိသူေတြ အကဲျဖတ္တာကိုေရာ၊ ဦးေကာင္းလိမ္ထုတ္ ဆိုတာေရာ၊ ႏွစ္ခုလံုးကို အေမြခံရ မွာပါဘဲ။ သူ႔ေမြးေန႔ ႏွစ္ ၁၄ဝ တံုးက ဦးေလးတေယာက္ရဲ႕ အစီအစဥ္နဲ႔ မင္းတိုင္ပင္မွာ ပြဲတခုလုပ္ခဲ့ဘူးတယ္။

ကြ်န္ေတာ္က ေဆးေက်ာင္းသားပဲ ရွိေသးတာ။

Dr. တင့္ေဆြ

7-year is not enough ဆရာဝန္ျဖစ္ဘို႔ ေဆးပညာဘြဲ႕ႏွင့္ မလံုေလာက္တဲ့ေခတ္

2010-10-27T17:11:00.008+05:30

အလုပ္ရရျခင္း မံုရြာေဆးရံုၾကီးမွာ တာဝန္က်တယ္။ ကံေကာင္းျပန္တာဘဲ၊ ကြ်န္ေတာ္က မံုရြာသားလို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ ၅ ႏွစ္သား ကတည္းက ဇာတိျဖစ္တဲ့ ပုလဲျမိဳ႕နယ္၊ မင္းရြာကေန မံုရြာကို ေရႊ႕ေနခဲ့ရတာ။ ၁၉၅ဝ ေလာက္က ေရာင္စံု သူပုန္ ေခတ္ကိုး။ အျဖဴ-အဝါ-အနီ စံုေနတာဘဲ။ ငယ္ေသးေတာ့ သိပ္မသိပါဘူး။ အိမ္ကို စစ္တပ္လဲ လာတယ္၊ အစုိးရကို တိုက္ေနတဲ့ အဖြဲ႕ေတြကလဲ တမ်ိဳးျပီး၊ ေနာက္တမ်ိဳးလာတယ္။ လက္နက္ဆိုတာ ေပါသလား မေမးနဲ႔၊ ျခင္းေတာင္းထဲမွာ တည့္ထားတာ အခုထိ မ်က္စိထဲ ျမင္ေနတံုးဘဲ။ ဓါးျပေတြကလဲ ေသာင္းက်န္ၾကတာ ညညဆို ေခြးေဟာင္ရင္ သတိသာ ထားေပေရာ့။ ဓါးျပက လက္ႏွိပ္ဓါတ္မီး ငါးေတာင့္ထိုးနဲ႔လာတာ။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ကြ်န္ေတာ့္မိဘေတြ ႏြားလွည္းတစီးနဲ႔ ရြာကေန အျပီးအပိုင္ ထြက္ရျပီး၊ မံုရြာမွာ (ရီဆက္တဲလ္) လုပ္ရေတာ့တာဘဲ။

ဆရာဝန္ျဖစ္ျဖစ္ခ်င္း မံုရြာက်ေပမဲ့ ကံမေကာင္းတာက မဆလ ေခတ္ စမ္းသပ္ခံဘဝေတြ ျဖတ္သန္းရင္ဆိုင္ရသူေတြ ဒုနဲ႔ေဒးထဲမွာ ဆရာဝန္ ျဖစ္စေတြလဲ ပါလို႔ပါ။ အစိုးရမွာ ေငြမရွိတာလား၊ ေရႊဥာဏ္ေတာ္ စူးေရာက္တာလား မသိဘူး။ အလုပ္ဝင္ဝင္ခ်င္း ဆရာဝန္ တခ်ိဳ႕ကို (ေဂ်ေအအက္စ္) အငယ္တန္း ဆရာဝန္ဆိုျပီး၊ အငယ္တန္းအရာရွိ လစာနဲ႔ ခန္႔တယ္။ ထံုးစံက ဆရာဝန္ျဖစ္တာနဲ႔ ေဂဇက္ဝင္အရာရွိ ျဖစ္ရတာပါ။ ၄၅ဝ စေကးလို႔ လဲေခၚခဲ့တယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔က ၃၂ဝ စေကးပဲ ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ တႏွစ္ေတာင္ မၾကာဘူးထင္တယ္၊ အဲဒီစနစ္ကို ျပန္တည့္ေပးလိုက္ျပန္ေရာ။

မံုရြာမွာ တႏွစ္ေက်ာ္ေက်ာ္ေလး တာဝန္က်ေပမဲ့၊ ေဖါင္ၾကီးသင္တန္းဆိုတာကို ၄ လတိတိ သြားတက္ရတယ္။ ေဖါင္ၾကီး သင္တန္း ဆိုတာ ေနာက္လူေတြ သိမွာမဟုတ္ေတာ့ဘူး။ အဲဒီ ေခတ္ကေတာ့ ရန္ကုန္ ေျမာက္ဖက္က ေဖါင္ၾကီးသြားျပီး သင္တန္းမတက္ရင္ အလုပ္မရတာတို ့၊ ဘြဲ႔လြန္ မတက္ရတာတို႔၊ ႏိုင္ငံျခားသြား စာမသင္ရတာတို႔ လုပ္ထားတာကိုး။ အစိုးရဝန္ထမ္း လုပ္သူမွန္သမွ်၊ အရာရွိေရာ-မရွိေရာ တက္ၾကတဲ့ မဟာသင္တန္းေက်ာင္းၾကီး ျဖစ္တယ္။ အဆင့္လိုက္ သင္တန္း အမ်ိဳးမ်ိဳး ခြဲထားတာ၊ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဆရာဝန္ေတြ တက္ရတာကို ေဇယ်သင္တန္းဆိုျပီး ေခၚတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔က ေဇက် ၁၉ ကို တက္ရတယ္။ ဆယ္တန္း အတူေအာင္ျပီး စက္မႈတကၠသိုလ္ေရာက္သြားတဲ့ သူငယ္ခ်င္းေတြလဲ ျပန္ေတြ႔ရတယ္။ သင္တန္းတခုကို လူ ၃ဝဝ ေက်ာ္စီ ရွိတာ။ တပ္ရင္းတခုပံုစံေပါ့။ အတူတက္ရတာ အင္ဂ်င္နီယာေတြအျပင္ သစ္ေတာဌာနက အရာရွိေတြလဲ ပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရး-စစ္ေရး-အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ရည္မွန္းခ်က္ေတြနဲ႔ ဖြင့္ထားတာပါ။ ပညာဆိုတာ ဘာမဆို အသံုးက်တာမို႔ ေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာရင္ သင့္တဲ့ အကဲျဖတ္မႈ ျဖစ္မွာပါ။ ဘာသာေတြကလဲ မနည္းဘူး။ တခါမွ မသိဘူးတဲ့ ပညာေတြ ပါတယ္။ စိုက္ပ်ိဳးေရး-ေမြးျမဴေရး ဆိုတာလဲ ပါေသးတယ္။ ရံုးသံုးပညာ၊ စာရင္းကိုင္-စာရင္းစစ္-တိုက္ပ္ရိုက္တာ၊ အေတာ္စံုပါတယ္။ ရီရမလို၊ ရြဲ႕ရမလို၊ ကြ်န္ေတာ္ အဲဒီ ေဖါင္ၾကီး သင္တန္းမွာ ၾကက္ေျခနီ သင္တန္း ေအာင္လက္မွတ္ ရခဲ့တယ္။

စစ္ပညာသင္ရတာလဲ ပင္ပန္းေပမဲ့ ပညာရတာ ေကာင္းပါတယ္။ (ဒေရလ္) လို႔ ေခၚတဲ့ စစ္ေရးျပ မနက္တိုင္း လုပ္ရတယ္။ ဒါေတာင္ သင္တန္းဆင္းပြဲမွာၾက ဘယ္ေျခ-ညာလက္ မေလွ်ာက္ႏိုင္ခဲ့ဘူး။ လက္နက္ငယ္သင္တန္း၊ ညတိုက္ပြဲ၊ အခက္အခဲ ျဖတ္နည္း၊ တာတို-တာရွည္ ခရီးခ်ီတက္ျခင္းလည္း လုပ္ရတယ္။ သင္တန္းသား တေယာက္ကို ၃ဝ၃ ရိုင္ဖယ္က်ည္ ၂ဝ တိတိ ျပစ္ရတယ္။ ဂ်ီ-သရီးက ၅ ေတာင့္လား မသိဘူး။ အဲ႕႕႕ အစားအေသာက္ကေတာ့ ေန႔တိုင္း ပဲဟင္းေပါ့ဗ်ာ။ သူငယ္ခ်င္း ဆရာဝန္တေယာက္ကေတာ့ ငါအိမ္ျပန္ရင္ ပဲဟင္းကို ၄ လ တိတိ အခ်က္မခိုင္းေတာ့ဘူးတဲ့။

တကၠသိုလ္ျပီးစ အလုပ္စဝင္ရခ်ိန္ျဖစ္လို႔ ေက်ာင္းသားစိတ္အတိုင္းပါဘဲ။ လူဆိုတာ ရြယ္တူေတြ စုေဝး ေနၾကရရင္ အသက္ၾကီးလာလဲ ေက်ာင္းသားစိတ္က မေပ်ာက္ဘူး။ ေပ်ာ္တယ္၊ လြတ္လပ္တယ္။ စၾက-ေနာက္ၾကတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အုပ္စုက ေဖါင္ၾကီးမွာကို ေဆးေက်ာင္းက အက်င့္ေတြအတိုင္း လုပ္ၾကတာေပါ့၊ တနဂၤေႏြတရက္မွာ ေဖါင္ၾကီးနားက ရြာေတြဆီ သြားျပီး၊ ထန္းရည္ဝယ္၊ တပ္ထဲသြင္း၊ ၾကက္သား ကာလသားဟင္း ခ်က္တာကို ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ၾကေသးတယ္။ (ခ်က္) ႏိုင္ငံက (အမ္ဒီ) ဘြဲ႔နဲ႔ ဆရာဝန္ ျဖစ္လာသူတေယာက္လဲ ပါေသးတယ္။ သူက ေဒါက္တာ တပ္စိတ္မွဴးေပါ့။

သင္တန္းတခုခုမွာျဖစ္ျဖစ္၊ အားကစားပြဲမွာျဖစ္ျဖစ္၊ လူေတြဟာ မူလစရိုက္ သိပ္ေပၚတယ္။ ကိုယ့္တြက္ကိုသာ ၾကည့္တဲ့ လူမ်ိဳး၊ သူမ်ားကို ကူညီခ်င္သူ၊ စည္းကမ္းကို ခပ္ေပါ့ေပါ့ သေဘာထားသူ၊ ဦးေဆာင္ႏိုင္စြမ္း၊ အနစ္နာခံႏိုင္စိတ္၊ စတာေတြ အကုန္ေပၚတယ္။ ေပၚတယ္ ဆိုတာက ျမင္တတ္မွ ျမင္တာပါ။ ဆယ္တန္းေက်ာင္းသားဟာ ရွစ္တန္း ေက်ာင္းသား လြဲေျဖတာကို သိသလိုဘဲ။ အဆင့္ျမင့္သူကသာ နိမ့္သူ မွားတာကို သိတယ္။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဟုတ္ေနျပီလို႔ ထင္ေနတဲ့ လူစားက အဲလို အကဲျဖတ္ရ ေကာင္းမွန္းေတာင္ မသိတတ္ပါ။ အက်င့္စရိုက္ဆိုတာ အသက္ၾကီးလဲ ေျပာင္းဘို႔ အေတာ္ ခက္တာမ်ိဳး၊ ေသသာ ေသေရာဆိုတဲ့ အမ်ိဳးအစား။

ဘုရားရဲ႕ ဂုဏ္ေတာ္ထဲမွာ “မေကာင္းမႈကို ဆိပ္ကြယ္ရာမွာပင္ မျပဳလုပ္ျခင္း” လို႔ ပါတယ္။ သူမ်ားမသိေအာင္ တခုခု လုပ္တာမ်ိဳးလဲ အၾကံဳးဝင္တယ္။ သူမ်ား မသိဘူးထင္ရင္ အမိႈက္ကို မေတာ္တဲ့ ေနရာျပစ္တဲ့ အေသးအမႊားကိစၥမ်ိဳးကအစ မလုပ္နဲ႔လို႔ လူၾကီးသူမ၊ ဆရာ-ဆရာမေတြက သြန္သင္ေလ့ရွိတယ္။ အခုေခတ္မယ္ ေမာ္ေတာ္ကားကို လူမရွိတဲ့ ေနရာေတြမွာ အျမန္ႏႈန္းစစ္ဘိို႔ (စပီဒိုမီတာ) တို႔၊ ေစ်းဆိုင္ကနားေတြမွာ (စီစီတီဗြီ) တို႔နဲ႔ စစ္ႏိုင္တယ္။ စစ္လို႔ရတာ တခ်ိဳ႕ေတြပါ။ အမွန္က ဆိတ္ကြယ္ရာဆိုတဲ့ အထဲမယ္ ကိုယ္စိတ္ထဲမွာ ျပစ္မွားတာလဲ ပါတယ္။ ျပဳလုပ္ျခင္း ကံအမႈဆိုတာ ကိုယ္-ႏုတ္-စိတ္ သံုးပါးလို႔ ဆိုတာကိုး။ အဆံုးအမကို တည္ႏိုင္သူမ်ား အဖို႔ ေအာင္ျမင္တယ္။ ကြ်န္ေတာ္က လုပ္ရမယ္ဆိုတာကို တာဝန္ယူျပီး လုပ္ေလ့ရွိတယ္။ ေဖါင္ၾကီးမွာ အိမ္သာက်င္း တူးဘို႔ တာဝန္လဲ တာဝန္လို႔ ယူဆတယ္။ စစ္တပ္ဆိုတာ အမိန္႔နာခံေအာင္ ပံုသြင္းရတာ မဟုတ္လား။ ဆရာဝန္ေတြလဲ ပံုအသြင္း ခံရတာေပါ့။ ၾကာေတာ့ တတိုင္းတျပည္လံုး ပံုသြင္းခံၾကရေရာ။

ေဖါင္ၾကီးသင္တန္းမွာ သင္တန္းဆင္းထဲက အမွတ္အမ်ားဆံုးရသူကို ေငြဒါးဆုေပးတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ ဒါးနဲ႔နဲနဲဘဲ လြဲတယ္။ လြဲမွာေပါ့၊ ေငြဒါး ေပးတယ္ဆိုတာ သင္တန္းဆင္းခါနီးမွ သိတဲ့ေကာင္။ အျပင္းအထံ ၾကိဳးစားတဲ့လူေတြကို ဒါးရူး-ဒူးယားလို႔ ေျပာင္ေခၚၾကတယ္။

ဒူးယားဆိုတာ မဆလ ေခတ္မွာ တျပည္လံုးက ေတာင္သူလယ္သမားေတြေခၚျပီး၊ စုေဝးေစတဲ့ အစည္းအေဝးၾကီး ေလးခုထဲက တခုေပါ့။ အဲဒီေလးေနရာ နာမည္ေတြကို စီးကရက္နာမည္ေတြလုပ္ျပီး ဂုဏ္ျပဳလိုက္ေသးတယ္။ ပုပၸါး၊ ဒူးယား၊ အုန္းေတာ၊ ခေပါင္း ေခၚတယ္။ ေနရာတင္ မကပါဘူး၊ ေတာင္သူလယ္သမားေတြကိုလဲ “ဦးၾကီး”လို႔ ေခၚတြင္ေစျပီး၊ ျမွင့္ေပးေသးတယ္၊ “နာမည္” ကိုပါ။ သူတို႔ဘဝ၊ စားဝတ္ေနေရး ဆိုတာကေတာ့ အႏွစ္ ၂ဝ ေက်ာ္ ျမွင့္တင္ခံရတာေတာင္ ထူးေကာင္းလာတာ မရွိပါဘူး။ သူတို႔ေခတ္ ကုန္ကာနီး ဦးၾကီးေတြ စပါးမသြင္း၊ ဂ်ံဳမသြင္းလို႔ တျပည္လံုးမွာ အဖမ္းခံၾကရတယ္။ ပုလဲက ဆရာဝန္႔ အမ်ိဳးေတြလဲ ပါတာေပါ့၊ အျပင္ေစ်းနဲ႔ သြင္းေစ်းက အေတာ္ၾကီး ကြာတာကိုး။ မသြင္းႏိုင္လို႔ မသြင္းတဲ့လူက အျပစ္က်တယ္။ မတန္တဆေစ်းႏွိမ္ျပီး၊ အာဏာသံုးတဲ့ဖက္က အဲဒါမ်ိဳးကို သူမ်ားေတြ လုပ္ရင္ “အျမတ္ၾကီးစား၊ ေခါင္းပံုျဖတ္”လို႔ ေခၚဘို႔ သင္ေပးတာ။ တျပည္လံုးမွာ ေက်ာင္းသားေတြ ေက်ာင္းမတက္ခင္ လိုက္ဆိုၾကရတယ္။ ေဆးေက်ာင္း မေရာက္ခင္အထိပါဘဲ။

မၾကာပါဘူး၊ နာမည္ေပးေကာင္းသူေတြ နာမည္ပ်က္ျပီး၊ သူတို႔ေခတ္လဲ ကုန္ပါေလေရာ။

Dr. တင့္ေဆြ

MBBS means အမ္ဘီဘီအက္စ္ ဆိုတာ

2010-10-27T17:09:00.010+05:30

ဆရာဝန္ျဖစ္ကာစမွာ ကုိယ့္အရင္ ျဖစ္ထားျပီးတဲ့ ဆရာဝန္ေတြဟာ လက္ေတြ႔နယ္က ဆရာေတြဘဲ။ ေဆးေလာကမွာ စီနီယာေတြနဲ႔ ေနာက္လူေတြဆိုတာ ေဆးေက်ာင္းမွာကတည္းက ေဖးမ-ကူညီတဲ့ အစဥ္အလာရွိျပီးသား။ ေဆးစာအုပ္ ဆိုတာေတြက အေတာ္ ေစ်းၾကီး၊ အေတာ္လဲ ရွားတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ တႏွစ္ျပီးသြားရင္ ေနာက္တက္လာမဲ့ ေက်ာင္းသားေတြကို စာအုပ္ေတြ ငွားတာျဖစ္ျဖစ္၊ ေရာင္းတာျဖစ္ျဖစ္ ေပးတာျဖစ္ျဖစ္ လက္ဆင့္ ကမ္းၾကရတယ္။ ပညာတြင္း နက္တာေပါ့။

ဆရာဝန္ ျဖစ္စေတြအဖို႔ ဆရာ့ဆရာေတြရဲ႕ေက်းဇူးၾကီးပါတယ္။ ေက်ာင္းမွာတံုးက လက္ေတြ႕ဆိုေပမဲ့ လက္နဲ႔ ေတြ႕ယံုသာ ရွိခဲ့တာ။ ေရွ႕ေနပ်ိဳမွ-သမားအိုမွလို႔ ဆိုေတာ့ အိုတယ္ဆိုတာက အေတြ႕အၾကံဳ ရင့္က်က္တာကို ညႊန္းတာျဖစ္မွာေပါ့။ ရင့္က်က္ေလေလ တည္ျငိမ္ေလေလ။ အေတြ႕အၾကံဳ မ်ားေလေလ အမွားနည္းေလေလ။ ၾကြမ္းက်င္ရာ လိမ္မာဆိုတာ ေလ့က်င့္မႈေတြ မ်ားလာမွ ျဖစ္ႏိုင္တာမ်ိဳး။ အတုယူစရာေတြဆိုတာ ယူတတ္ေလ ရေလပါဘဲ။

တရားရံုးမွာ မႈခင္းေဆးပညာ အစစ္ခံရတာမွာ ဆရာဝန္ေပါက္စဆိုရင္ ကိုေရႊေရွ႕ေနတခ်ိဳ႕က ပညာျပ ခ်င္တတ္တယ္။ ဒါမ်ိဳး ဘယ္လို ရင္ဆိုင္မလဲ ကိုယ့္ဆရာေတြက သင္ေပးပါတယ္။ ျပႆနာက ၾကီးတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒီေခတ္က တရားသူၾကီးဆိုတာ ဥပေဒပညာ မတတ္မွ ျဖစ္တဲ့ေခတ္။ သူတို႔က ဘယ္နားလည္မလဲ။

“ပညာတြင္းနက္တယ္”ဆိုတဲ့စကားကို ဆရာဝန္ျဖစ္ျပီးေနာက္ ျပန္ၾကားရတာရွိတယ္။ က်န္းမာေရး လုပ္သားတို႔ အရံသားဖြါးဆရာမတို႔ ေမြးထုတ္ရတဲ့ကာလတံုးက မွတ္မွတ္သားသား စကားရဘူးခဲ့တယ္။ စာေရးတတ္၊ ဖတ္တတ္သူေတြကို က်န္းမာေရး လုပ္သားအျဖစ္ ၂၁ ရက္ သင္တန္းေတြေပးရတယ္။ မိန္းကေလးေတြ ေလးတန္း ေအာင္ရင္ အရံသားဖြါး တလသင္တန္းေပးတယ္။ စီမံကိန္းအလုပ္ေတြေပါ့။ တခ်ိဳ႕ေတာ္ၾကပါတယ္။ သူ႔အရပ္နဲ႔ သူ႔ဇာတ္ ကိုက္ေအာင္ အက်ိဳးျပဳႏိုင္ၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕လဲ ကိုယ့္သား သမီးေလးေတြ ေဆးကုတတ္ လာျပီဆိုျပီး ဂုဏ္ယူၾကတယ္။ ေက်းလက္က်န္းမာေရးဌာနတခုစီ တာဝန္ယူရတဲ့ က်န္းမာေရးမွဴးလို ျဖစ္လာျပီလို႔ ထင္ၾကသူေတြလဲ ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ၾက ကိုယ့္သားေလး ဆရာဝန္ျဖစ္သြားျပီလိုလို မွတ္ၾကတယ္။

ဆရာဝန္ဆိုတာ ၇ ႏွစ္ေတာင္ သင္ရတယ္ဆိုတာသိေတာ့ “ဆရာတို႔က ပညာပါရမီ တယ္နည္းတာကိုး၊ က်မသားက ၂၁ ရက္နဲ႔ ဆရာဝန္ျဖစ္တာ ့ ့ ့”တဲ့။

အစိုးရခန္႔ ဆရာဝန္ဆိုတာ ျမိဳ႕နယ္တခုမွာ ၂ ေယာက္ထက္ ပိုမရွိဘူး။ နယ္ကံေကာင္းရင္ တိုက္နယ္ေဆးရံုကို လူေတြက ကိုယ္ဖါသာကိုယ္ ေဆာက္ျပီး ဖြင့္ႏိုင္လို႔၊ တိုက္နယ္ဆရာဝန္ပါ ေပါင္းရင္ ၃ ေယာက္အထိရွိႏိုင္တယ္။ လူဦးေရက တသိန္း မေအာက္ဘူး၊ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေဆးေက်ာင္းမတက္ခင္က လူဦးေရ တေသာင္းမွာ ဆရာဝန္တေယာက္။ ဆရာဝန္ျဖစ္ခ်ိန္ဆို ငါးေထာင္ကို ဆရာဝန္တေယာက္ ရွိလာမယ္လို႔ စီမံကိန္းလုပ္ ထားတာ ဖတ္ရဘူးတယ္။ ဘာမဆို စီမံကိန္းေခတ္ကိုး။ ေနာက္ ျပန္ၾကည့္တဲ့အခါ ေမြးထုတ္ႏိုင္တဲ့ ဆရာဝန္ဦးေရ၊ အင္ဂ်င္နီယာဦးေရက မွန္းခ်က္နဲ႔ ကိုက္သေလာက္ဘဲ။ မကိုက္တာက ေမြးထုတ္လိုက္တဲ့ ပညာတတ္ျပီးသားေတြကို အလုပ္ေပးဘို႔ ေဆးရံု၊ ေဆးဝါး၊ တျခားလိုအပ္တာေတြ နဲ႔အညီ ျဖည့္ဆီးဘို႔ လုိတဲ့ တိုးတက္လာရမဲ့ စီးပြါးေရးက နီးနီးစပ္စပ္ေတာင္ မေအာင္ျမင္ဘူး။ အင္ဂ်င္နီယာေတြလဲ ဘာထူးမလဲ။ ရရာအလုပ္ ရွာၾကရေတာ့တယ္။

တခါေတာ့ ျမိဳ႕သာမွာတံုးက နယ္ကိုခရီးထြက္တဲ့အခါ ကိုယ္ေမြးထုတ္ထားတဲ့ က်န္းမာေရးလုပ္သား တေယာက္အိမ္ကို ေရာက္သြားတယ္။ ဒီေကာင္က လူေပါင္းဆန္႔တယ္၊ ဆက္ဆံေရးလဲ ေကာင္းတယ္။ ေအာင္ျမင္တဲ့က်န္းမာေရးလုပ္သား တေယာက္ေပါ့။ သူ႕အေမကေျပာတယ္၊ “ဆရာရယ္ က်မသား ေမာင္ျမင့္ေဌးက မတတ္တာလဲမရွိဘူး၊ တတ္တာလဲ မရွိဘူး ဆရာရဲ့။”တဲ့။

ကြ်န္ေတာ့္တို႔လို ေတာနယ္ေတြမွာဘဲ ေတာက္ေလ်ာက္ တာဝန္က်ခဲ့ရသူေတြ ဘြဲ႕လြန္ မတက္ရပါ။ ဒါ့ၾကာင့္ ဘာအတူးကုလဲ ေမးရင္ အကုန္လံုးကုတယ္လို႔သာ ေျဖႏိုင္တယ္။ အမွန္ဘဲေလ၊ ေတာေတြမွာ ဘာမဆို အကုန္ မလုပ္လို႔ကို မျဖစ္ဘူး၊ ေခါင္းကအစ ေျခေထာက္အဆံုး၊ မ်က္စိေရာ၊ အရိုးေရာ၊ သားဖြါး-မီးယပ္ေရာ၊ ကေလးေရာ အကုန္လံုးကို တာဝန္ယူရတာ။ မဟုတ္ရင္ ကုိယ္က အထူးကုေဆးရံု လႊတ္တာေတာင္ လူနာေတြ အမ်ားစုၾကီးက သြားဘို႔ေငြမရွိ၊ သြားစရာ လမ္းမေပါက္၊ ကံနဲ႔ ဆရာ့ကိုသာ အားကိုးရရွာၾကတာ။ ဒီေတာ့ ကိုယ့္တာဝန္ ပံုက်ေရာ။ ကိုယ္ဆိုတဲ့ ေတာဆရာဝန္ကလဲ လက္နက္ တန္းဆာပလာသာ မရွိတာ၊ မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေပးရတာ မ်ားတယ္။

ဓါတ္မွန္မရွိ၊ ဓါတ္ခြဲခန္းမရွိ၊ အာလ္ထြာေဆာင္းဆိုတာ ေပၚေတာင္မေပၚေသး။ ဓါတ္မွန္၊ ဓါတ္ခြဲခန္း၊ အာလ္ထြာေဆာင္းေတြ မရွိေပမဲ့ ေရာဂါေတြကေတာ့ ရွိတယ္။ ရွိတဲ့ပစၥည္းနဲ႔ ျဖစ္ေအာင္လုပ္တဲ့ပညာကို ေဆးေက်ာင္းမွာ မသင္ရဘူး။ ၾကာေတာ့ ေတာဆရာဝန္ေတြ “ဂ်င္နရယ္လစ္” ေတြ ျဖစ္လာၾကတယ္။ ဒီေတာ့ မတတ္တာလဲမရွိ-တတ္တာလဲမရွိ အစား ျဖစ္သြားၾကေရာ။

အမ္ဘီဘီအက္စ္ ဆိုတာ အဲဒီအဆင့္ေလာက္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ

Medical Science and Arts ေဆးသိပၸံ ႏွင့္ ဝိဇၨာပညာ

2010-10-27T17:08:00.005+05:30

ေဆးေက်ာင္းသားဘဝကို ျပန္ျပီးေအာက္ေမ့၊ ဆင္ျခင္လိုက္ရင္ တျခား ေကာလိပ္-တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားဘဝေတြနဲ႔ အေတာ္မ်ားမ်ား အတူတူပါဘဲ။ ေဆးေက်ာင္းျဖစ္လို႔ ဝိဇၨာဘာသာရပ္နဲ႔ ခပ္ေဝးေဝး ျဖစ္တာေတာ့ အမွန္ဘဲ၊ ဒါေပမဲ့ အေဝးၾကီး မဟုတ္ဘူး။ ဝိဇၨာပညာ၊ အႏုပညာ၊ စာေပ-ယဥ္ေက်းမႈ ဆိုတာေတြကို ဆယ္တန္းအမွတ္က အေဝးၾကီး ပို႔မျပစ္ႏိုင္ဘူး။

လ်ွပ္စစ္ဂီတာ ေပၚစေခတ္မွာ ေကာင္းေကာင္း တီးခပ္ႏိုင္သူေတြ ေဆးေက်ာင္းမွာ ရွိတယ္။ ေဆးေက်ာင္းသား သူငယ္ခ်င္းေတြထဲမွာ အင္မတန္ေတာ္တဲ့ ဂီတသမားေတြရွိတယ္။ ႏွစ္ေယာက္ကဆို မ်ိဳးရိုးအရကို ေတာ္တာ။ တခါက ေက်ာင္းပြဲေလးတခုမွာ နာမည္ၾကီးျပီးသား အဆိုေတာ္ (ဆရာမလဲ ဟုတ္တယ္)၊ ေက်ာင္းပြဲတခုမွာ သီခ်င္းဆိုတာကို သူငယ္ခ်င္းက မယ္ဒလင္ တီးေပးရတယ္။ ဆိုျပီးေတာ့ သူငယ္ခ်င္းက ျပန္ေျပာတယ္၊ “ဆရာမ ဆိုတာ စည္းတခ်က္ လြဲတယ္ကြ႕႕႕”တဲ့။ တေယာက္ရဲ႕ ဖေအက တျပည္လံုးသိတဲ့ အလကၤာေက်ာ္စြာဘြဲ႕ရ သီခ်င္းေရးဆရာ။ သူ႔သား ဆရာဝန္က ပုေလြနဲ႔ တေယာသမား ခြဲစိတ္အထူးကု။

စတီရီယိုေတးေတြ စေပၚလာတဲ့ သီခ်င္းေခတ္ထဲမွာ နာမည္ၾကီး တေယာက္ ဆိုတာေတြကို ေရးခဲ့သူ သီခ်င္းေရးဆရာက ကြ်န္ေတာ္နဲ႔ အေဆာင္အတူ ေနရစဥ္က တကုတင္ေက်ာ္မွာ ေနတယ္။ မႏၲေလး၊ ဖါသာလဖုန္း အေဆာင္မွာပါ။ အဲဒီတံုးက အျမဲလိုလို သူ႔ကိုေတြ႕ေနရတာက ရွမ္းေဘာင္းဘီဝတ္ျပီး၊ ပုေလြတေခ်ာင္းနဲ႔ ဂီတာတလက္၊ ေဟာင္းေနပါျပီ၊ သူ႕အဆိုေတာ္ ဆံုးသြားရွာတာေတာင္ မၾကာလွေသးဘူး။

မနက္တိုင္း ေဆးေက်ာင္းက နံရံကပ္သင္ပုန္းမွာ ကာတြန္းလက္ရာတခု ေန႔စဥ္ လိုလို အလကား ဖတ္ရတယ္။ ေကာင္းလိုက္တာ မေျပာပါနဲ႔ေတာ့။ ကြ်န္ေတာ္ကိုယ္တိုင္က ပန္းခ်ီသမား၊ အေပ်ာ္တန္းအဆင့္ပါ။ ၁၉၇၂-၇၃ ေဆးေက်ာင္းမဂၢဇင္း စထုတ္ေတာ့ မ်က္ႏွာဖံုးဆြဲရဘူးတယ္။ သူငယ္ခ်င္းေတြက သူတို႔ ရည္းစားေတြပံုကို ပံုုတူဆြဲ အပ္ၾကတယ္။ ေက်ာင္းသူတေယာက္ပံုကို ၾကိဳက္ေနတဲ့ သူငယ္ခ်င္းက ခိုင္းလို႔ (အနာတမီ) လက္ေတြ႕ခန္းထဲ သူမ်ားေတြ (ဒိုင္ဆက္ရွင္) လုပ္ေနတံုး ခိုးျပီး ပံုတူ ဆြဲေပးရဘူးေသးတာ။

ဝါသနာရွိလို႔ အရင္က (ဝသ) လို႔ေခၚတဲ့ မႏၲေလး-တကၠသိုလ္ကို သြားသြားျပီး၊ စာေပေဟာေျပာပြဲေတြ နားေထာင္ခဲ့တယ္။ ပါ-ခ်ဳပ္ ဦးေက်ာ္ရင္ကို မီလိုက္တယ္။ မႏၲေလးမွာက စာေပ ေဟာေျပာပြဲေတြ အေတာ္ေခတ္စားခဲ့တာ။ ဆရာၾကီး ဦးဆန္းထြန္း ေဟာတာကိုလဲ ခဏခဏ နားေထာင္ဘူးတယ္။ ရုပေဗဒပါေမာကၡ ဦးေက်ာ္ျမင့္ လဲပါတယ္။ ဒါကလဲ သိပၸံလိုင္းဆိုတာ သီးျခားကမၻာထဲ ေရာက္သြားတာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ဆိုလိုက္တာဘဲ။ ေဆးေက်ာင္းသား သူငယ္ခ်င္း အခ်င္းခ်င္း စာအုပ္ငွား ဖတ္ရင္ တကၲသိုလ္ဘုန္းႏိုင္ စာအုပ္ျဖစ္ တတ္တယ္။ ဇဝနရဲ႕ ေကာလိပ္ဂ်င္ေၾကာင့္ ေဆးေက်ာင္း မဟုတ္တဲ့ တကၠသိုလ္ ဆိုတာကိုလဲ အထင္မေသးမိပါ။

မႏၲေလး ဝိဇၨာနဲ႔သိပၸံက ျမန္မာစာပါေမာကၡ ဆရာၾကီးဦးခ်မ္းျမ (ျမေကတု) ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေဆးေက်ာင္းလာျပီး ေဟာတာ ေျပာတာ ရွိတယ္။ ရကန္ကိုသူကိုယ္တိုင္ဆိုျပတာ မွတ္မိေနတယ္။ လူထုဦးလွ၊ ေဒၚအမာတို႔လဲ လာေဟာတယ္။ ဆရာဝန္ လုပ္မဲ့သူေတြကို ဒီလို အႏုပညာနဲ႔ မေဝးေအာင္ လုပ္ေပးဘို႔ အသိရွိၾကတဲ့ ဆရာဝန္ ဆရာေတြကို ေက်းဇူးတင္ဘို႔ သိပ္ေကာင္းတယ္။ အဲလို ျမင္ဆရာ-ၾကားဆရာေတြ ေက်းဇူး ထင္ပါရဲ႕ ေနာင္ ကိုယ္တိုင္ က်န္းမာေရး ျဖစ္ျဖစ္ တျခားအေၾကာင္းျဖစ္ျဖစ္ လူေတြကို ေျပာေဟာ စည္းရံုးရေတာ့ ပိုအဆင္ေျပတာ ဒီေက်းဇူးေတြပါ။

ေနာင္ႏွစ္ေတြ အေတာ္ၾကာရင္ ကမၻာထိ နာမယ္ေပါက္မဲ့ ႏွစ္ရွည္ အက်ဥ္းသားျဖစ္လာမဲ့ ပုဂၢိဳလ္နဲ႔အတူ ေပၚထြန္းခဲ့ဘူးတဲ့ သတင္းစာတိုက္က စေနစကားဝိုင္းကိုလဲ မီတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္အနည္းငယ္ေတြတံုးက လုပ္ေဖၚကိုင္ဖက္ေတြနဲ႔ စေန သတင္းစကားဝိုင္းကို ဖန္တီးခဲ့တာက အဲဒီက မ်ိဳးေစ့ပါဘဲ။ စေနေန႔ ညေန ၃ နာရီတိုင္း ဝိုင္းျပီး စကားေျပာၾကတယ္။ Brain storming လို႔ ေခၚတာမ်ိဳး၊ “ဦးေႏွာက္ဥာဏ္ပြါး-စကားဖလွယ္”လို႔ ကြ်န္ေတာ္ ဘာသာျပန္ ၾကည့္တယ္၊ တိုက္ရိုက္ ျပန္တာမို႔ သံုးလို႔ သိပ္မတြင္က်ယ္ပါဘူး။

ဆရာဝန္ စာေရးဆရာေတြကေတာ့ မ်ားသလား မေမးနဲ႔။ သူတို႔တေတြ အေၾကာင္း စာတပုဒ္ သပ္သပ္ေရးမွ ျဖစ္မွာ။ အနားယူျပီး အျပင္ ေရာက္လာတဲ့ သူငယ္ခ်င္း ဆရာဝန္ဆိုရင္ ပြဲလမ္းရွိတိုင္း ကဗ်ာရြတ္တယ္။ သူစပ္တာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဆရာတင္မိုး ကဗ်ာမွန္သမွ် အလြတ္ရြတ္တဲ့လူ။ “ကဗ်ာ ေပၚတာဆြဲတာ”လို႔ သူကပဲ ေျပာတယ္။

ရွိေသးတယ္။ ေဆးေက်ာင္းမွာ သူငယ္ခ်င္းတေယာက္က ေစာင္းတီး အေတာ္ကို ေတာ္တာ။ ဗမာမဟုတ္ဘူး။ ရည္းစားပံုကို ကြ်န္ေတာ္ ဆြဲေပးရသူေတြထဲက တေယာက္ေပါ့။ ေနာင္ႏွစ္ေတြၾကာေတာ့ ျပည္ေထာင္စုအေရးကို လံုးပမ္းမႈေတြ လုပ္တဲ့အထဲမွာ တိုင္းရင္းသား တဦးကေန စာတပုဒ္ေရးဘူးတယ္။ သူညႊန္းတာက “တိုင္းရင္းသား သီခ်င္းတပုဒ္ေလာက္ကို ဗမာတေယာက္က ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္ဆိုျပရင္” ဆိုတာကို ဖတ္ရေတာ့၊ ကြ်န္ေတာ့္သူငယ္ခ်င္း ဆရာဝန္ကို သြားအမွတ္ရတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ

House Surgeon ေဟာက္ဆာဂ်င္

2010-10-27T17:06:00.006+05:30

ကြ်န္ေတာ္ ဆရာဝန္ျဖစ္တာ၊ (အမ္ဘီဘီအက္စ္) ျပီးတာ၊ ၁၉၇၂ ေအာက္တိုဘာမွာ။ မႏၲေလး ေဆးေက်ာင္းကေပါ့။ ေက်ာင္းျပီးတာနဲ႔ အလုပ္သင္-ဆရာဝန္ House surgeon ၁ ႏွစ္တိတိ လုပ္ရတယ္။ (ေဟာက္ဆာဂ်င္) လို႔ ေခၚတာ ႏုတ္က်ိဳးေနျပီ။ အမွန္က (ေဟာက္ဆာဂ်င္) ဆိုတာ တိုင္းျပည္တခုနဲ႔တခု မတူဘူး။ (ေဟာက္စ္) ဆိုတာ ဒီေနရာမွာ ေဆးရံုကို ေျပာတာ။ အေမရိကမွာ တာဝန္က်ရင္ အဆင္သင့္ ရွိေနရတဲ့ ေဆးရံုက လက္ေထာက္ ခြဲစိတ္-ဆရာဝန္ကို ေခၚတယ္။ ျဗိတိန္မွာေတာ့ လုပ္သက္ရင့္ ခြဲစိတ္-ဆရာဝန္ကို ေျပာတာ။ သူ႔အထက္က ခြဲစိတ္-ဆရာဝန္ၾကီး ေနရာမွာ ဝင္ယူႏိုင္တဲ့ ခြဲစိတ္-ဆရာဝန္ ျဖစ္တယ္။ နယူးဇီလန္မွာ ေခၚတာနဲ႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာ ေခၚတာက ပိုနီးစပ္တယ္။ သူတို႔ဆီမွာက ၂ ႏွစ္လုပ္ရတာဘဲ ကြာတယ္။ ခြဲစိတ္လိုင္း (ေဟာက္ဆာဂ်င္) နဲ႔ သမားေတာ္လိုင္း (ေဟာက္ဖီဇစ္ရွင္) ဆိုျပီး ခြဲထားေသးတယ္။ အိႏၵိယမွာေတာ့ (ေဟာက္စ္-ဆာဂ်ရီ) ဒါမွမဟုတ္ (အင္တန္းရွစ္ပ္) ၁ ႏွစ္ လုပ္ရတယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာ လက္ေထာက္ ဆရာဝန္ မွန္သမွ်ကိုလဲ (ေအအက္စ္) လို႔သာ ေခၚၾကတယ္။ လက္ေထာက္ ခြဲစိတ္-ဆရာဝန္လို႔ အတိအက် ဘာသာျပန္ႏိုင္တာပါ။ ေဆးမွဴး စတဲ့ တျခား ေဆးပညာသယ္ေတြနဲ႔ အဓိကမတူတဲ့ အရည္အခ်င္းကေတာ့ ဆရာဝန္ဟာ လူနာကို ခြဲစိတ္ကုသႏိုင္တာ ျဖစ္လို႔ပါ။

(ေဟာက္ဆာဂ်င္) ၁ ႏွစ္ကို ေမျမိဳ႕စစ္ေဆးရံုမွာ တာဝန္က်တယ္။ (ေဟာက္စ္) လုပ္ရင္း ေနရာေျပာင္း (ထရန္စဖါ) က်တာ အေတာ္ေတာ့ ရွားမယ္ထင္တယ္။ သူငယ္ခ်င္း ေမျမိဳ႕သူ ေဟာက္ဆာဂ်င္ကို သူ႔မိဘေတြက ေမျမိဳ႕မွာဘဲ လုပ္ေစခ်င္လို႔တဲ့၊ သူငယ္ခ်င္းကေတာ့ မႏၲေလးမွာဘဲ ေနခ်င္တယ္ ေျပာတာဘဲ။ ဒါနဲ႔ ကြ်န္ေတာ္နဲ႔ လဲရတာ ျဖစ္သြားျပီး၊ သူ႔မိဘေတြ ေက်းဇူးနဲ႔ ကြ်န္ေတာ္ ေမျမိဳ႕စစ္ေဆးရံုကေန မႏၲေလးျပည္သူ႕ ေဆးရံုၾကီး ေျပာင္းရတယ္။

ကြ်န္ေတာ့္ အၾကိဳက္လဲ ျဖစ္သြားလို႔ သူ႔့မိဘေတြကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ အၾကိဳက္ ဆိုတာက ကြ်န္ေတာ့္အဖို႔ မႏၲေလးမွာ ပိုအဆင္ေျပတယ္ေလ၊ အမ်ိဳးအေဆြေတြလဲ ရွိတာကိုး။ ပိုအေရးၾကီးတာက ေမျမိဳ႕ စစ္ေဆးရံုမွာ ေဟာက္ဆာဂ်င္ လုပ္တဲ့သူေတြ အထဲကေနမွ စစ္တပ္ ဆရာဝန္လုပ္ဘို႔ ေခၚေလ့ရွိတယ္ မဟုတ္လား။ အမ်ိဳးသား စစ္မႈထမ္း မလုပ္မေနရ ဥပေဒအရေပါ့။ ၃ ႏွစ္ ဝင္လုပ္ရမွာ။ ကြ်န္ေတာ္က အဲဒါမ်ိဳး မလုပ္ခ်င္ခဲ့ဘူး။

စစ္ထဲ မဝင္ခ်င္တာလို႔လဲ အျပတ္ေျပာခ်င္တာ မဟုတ္ပါဘူး၊ ၉ တန္း ေျဖေနတံုးက၊ စစ္တပ္ကေန ေလွ်ာက္လႊာေတြ စာသင္ခန္းထဲအထိ လာေဝတယ္။ ေမျမိဳ႕ စစ္တကၠသိုလ္ (ဒီအက္စ္ေအ) တက္ဘို႔ စစ္ဗိုလ္ စုေဆာင္းေရးေပါ့။ ဝင္ေျဖတယ္။ ဘာရယ္ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေျပာရမွာေပါ့။ အဲဒီတံုးက အသက္ ၁၅ ႏွစ္ရွိေသးတာကိုး။ ဆရာဝန္ ဘြဲ႔ျပီးေတာ့ ၂၄ ႏွစ္ရွိျပီ။ ၁၅ ႏွစ္နဲ႔ ၂၄ ႏွစ္၊ လုပ္ခ်င္တာ-မလုပ္ခ်င္တာေတြ မတူေတာ့ဘူး။ အိမ္ေထာင္က်ျပီးျပီ။ အေျခအေနနဲ႔ ဘဝလဲ ျခားနား၊ အၾကိဳက္လဲ ေျပာင္းျပီေပါ့။

ေမျမိဳ႕ စစ္တကၠသိုလ္ ္တက္ဘို႔ ေလွ်ာက္လႊာတင္သူေတြ အဲဒီတံုးက မံုရြာ၊ ခလရ ၁၅ တပ္ထဲ သြားျပီး ေရးေျဖေျဖရတယ္။ လူ ၁ဝဝ ေက်ာ္ေလာက္ရွိမွာပါ။ အဲဒါ လနဲနဲ ၾကာေတာ့ ေအာင္သတဲ့။ မွတ္မိသေလာက္ မံုရြာက ၆ ေယာက္ ေအာင္တယ္။ ရန္ကုန္ သြားျပီး ေနာက္တဆင့္ ေျဖရမတဲ့။ ေျဖတာေပါ့။ ရထား၊ ကား၊ စရိတ္ျငိမ္းမို႔ ရန္ကုန္သြား ေျဖျဖစ္တာလဲ ဟုတ္ပါတယ္။

အဲဒီတံုးက ျပည္လမ္း၊ ဗိုလ္ရႈခံနဲ႔ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္၊ ဗိုလ္ေရြးအဖြဲ႔လို႔ ေခၚတဲ့ အိုတီတီ တပ္ထဲမွာ ေနျပီး ဗိုလ္ျဖစ္မဲ့သူေတြ ေရးေျဖ၊ ႏႈတ္ေျဖ၊ တျခား ေျဖစရာေတြ ေျဖရတယ္။ တျခားဆိုတာေတြက စိတ္ပိုင္းေမးတာ၊ စစ္ေျမပံုဖတ္တာတို႔၊ ကာယ အလုပ္ေတြက အေတာ္ပါတယ္။ တက္တာ-ဆင္းတာ၊ ေက်ာ္တာ-ျဖတ္တာေတြေပါ့။ ဒုတိယအၾကိမ္ ေအာင္စာရင္း ထုတ္ေတာ့လဲ ေအာင္ျပန္ေရာ။

အံ့ၾသတာက ကြ်န္ေတာ္က ေအာင္လဲ ထူးျပီး စိတ္လႈတ္ရွားတာ မရွိသလို၊ မေအာင္လဲ အသာ အိမ္ျပန္ဘို႔၊ ဒုတိယအဆင့္ မေအာင္လို႔ ငိုသူေတြရွိတာ အံ့ေရာ။ ကြ်န္ေတာ္က သူတို႔ကို ေအာင္ေစခ်င္လိုက္တာ။ စိတ္ပါလက္ပါ လုပ္ခ်င္သူကို ေရြးရင္ ဘယ္ေလာက္ ေကာင္းေလမလဲ။ စိတ္ပိုင္း စစ္ေဆးသူေတြက မသိေလေရာ့သလား မေျပာတတ္ပါ။

ကြ်န္ေတာ္ ညံ့တာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အဲဒီတံုးက မသိဘူး။ သူမ်ားတေတြက ဘာေတြ ေမးမယ္၊ ဘာေတြ ေျဖရမယ္၊ ဘာျပီး ဘာ၊ အေတာ္ သိၾကတယ္။ အဲဒါေတြ အားလံုးလဲဘဲ ကြ်န္ေတာ့္အဖို႔ အံ့စရာေတြ။ ကိုယ္ရခ်င္-ျဖစ္ခ်င္တာေတြ ကိုယ္က ၾကိဳသိထားေအာင္ လုပ္တယ္ဆိုတာ အမွန္က ေတာ္တာပါ။ ကြ်န္ေတာ္က အ,ေတာ့ ၈ တန္း၊ ၉ တန္း စာေမးပြဲေတြလို တႏွစ္ တတန္း၊ သင္ခ်ိန္ သင္။ စာက်က္ခ်ိန္ က်က္၊ ေျဖခ်ိန္က် ေျဖ၊ ဒီေလာက္ထက္ ပိုမသိခဲ့ဘူး။

စစ္ထြက္ ဦးေလးတေယာက္ရွိတာ “မင္း ဘာေမးေမး ဦးေအာင္သာေျဖ။ ေၾကာက္မေနနဲ႔” ဆိုတဲ့ အၾကံေကာင္းေလး တခုေတာ့ ေဆာင္သြားတာ၊ စစ္ေျမပံု ဖတ္ခိုင္းေတာ့၊ ဦးေလး အၾကံအတိုင္း သူမ်ားေတြထက္ ဦးေအာင္ ကြ်န္ေတာ္ ေျဖတယ္။ ဘယ္ေနရာကို ရဟတ္ယာဥ္နဲ႔ ဆင္းမယ္ဆိုတာ ကြ်န္ေတာ္ အရင္ဆံုး ခပ္တည္တည္ ေျပာလိုက္တယ္။ အမွတ္ေတာ့ ရမယ္ ထင္တာဘဲ။ စစ္တဲ့သူက ဆက္ေမးတယ္၊ ေနာက္ျပီးေတာ့ေရာတဲ့။ ကြ်န္ေတာ္ ဘာမွ ဆက္မေျဖ တတ္ေတာ့ပါ။

မေၾကာက္ရဘူး ဆိုတာေတာ့ သတၲိေမြးႏိုင္တယ္၊ မသိတာေတာ့ မေျဖတတ္ဘူး။

တတိယ အဆင့္က ေဆးစစ္။ စစ္လိုက္တာ စံုေနတာဘဲ။ မဂၤလာဒံု စစ္ေဆးရံုၾကီးမွာ အေခါက္ေခါက္။ ေနာင္ ႏွစ္အနည္းငယ္ဆို ကြ်န္ေတာ္ ေဆးရံု-ေဆးဝန္ထမ္း ဆိုတဲ့ဘဝကို ရမယ္ဆိုတာ ၾကိဳမသိခဲ့ပါ။ ဒါနဲ႔ ေဆးစစ္လဲ ေအာင္တယ္။

အဲ ေနာက္ဆံုးက ဘာစစ္တာမွေတာ့ မရွိေတာ့ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ကြ်န္ေတာ္ က်တယ္။ လူ ၁ဝဝ လား မသိဘူး ေရြးေခၚတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ မပါဘူး။ ကံတရား ေပါ့ဗ်ာ။

စစ္တာ-ေဆးတာ အကုန္ေအာင္၊ မစစ္တာကက်။ ေအာင္ျမင္စြာ ဆုတ္ခြါရတယ္ဆိုတာ ဒါမွ အစစ္။

ေမျမိဳ႕ စစ္ေဆးရံုမွာ (ေဟာက္စ္) ဝင္လုပ္ၾကရမဲ့ မႏၲေလးက ေအာင္လာၾကတဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ သူငယ္ခ်င္းတေတြ အေတာ့္ကို ေဟာင္းႏြမ္း ေဆြးေျမ့ေနတဲ့ စစ္ေဆးရံုထဲက တိုက္အိမ္တလံုးမွာ စုေနၾကရတယ္။ စာေမးပြဲျပီးၾကတာက ၾသဂတ္စ္လ၊ အလုပ္သင္ ဝင္ရတာလဲ မၾကာဘူး၊ ေဆာင္းတြင္း ေရာက္တာနဲ႔ စတယ္။ ေမျမိဳ႔က ေအးလိုက္တာလဲ မေျပာပါနဲ႔။ ကိုယ္က မံုရြာ၊ မႏၲေလးမွာ ေနလာသူဆိုေတာ့ ေမျမိဳ႕ေဆာင္းကို ေၾကာက္တယ္၊ ေရတထပ္ခ်ိဳးဘို႔ ဆိုတာ စြန္႔စားခန္းဘဲ။ ဆရာဝန္ စစ္ဗိုလ္ေတြ အဲဒီမွာ ဘယ္လိုေနႏိုင္ၾကလဲ မသိဘူး။

ေနာက္ အႏွစ္ ၂ဝ ေလာက္ၾကာရင္ ဒီထက္ ပိုေအးလွတဲ့ ခ်င္းေတာင္တန္းၾကီးကို ဒီဇင္ဘာလထဲ ၅ ညနဲ႔ ၆ ရက္တိတိ၊ ေျခလ်င္ျဖတ္ျပီး၊ တိုင္းျပည္ကေန ထြက္ခြါရလိမ့္မယ္လို႔ မခဲ့ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၆-၁ဝ-ဝ၈ ေန႔ကေရးခဲ့ျပီး ၁၅-၁၁-ဝ၉ ေန႔က ျပင္ေရးသည္။

Seven Years ၇ ႏွစ္သင္တန္း

2010-10-27T17:04:00.005+05:30

ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေဆးေက်ာင္းတက္ရတာ ၇ ႏွစ္ တိတိေခတ္က၊ ၁၉၆၅-၇၂။ ေနာက္ေတာ႔ ေျခာက္ႏွစ္ခြဲ ျဖစ္သြားတယ္။ အခုေတာ့ အလုပ္သင္-ဆရာ၀န္ ၁ ႏွစ္ေရာ ေပါင္းရင္ ၆ ႏွစ္ထဲရွိေတာ့သတဲ့။ ဂ ႏွစ္သင္ရတဲ့ အရင္လူေတြက ဥာဏ္မမွီၾကတာေနမယ္။ ဖုတ္ပူ-မီးတိုက္ မၾကိဳက္ရင္ မစားနဲ႔ေပါ့။ ၇ ႏွစ္မွာ ပဌမ ႏွစ္ႏွစ္က အင္တာ (အင္တာမိဒိရိတ္) လိုပါဘဲ။ ေဆးေက်ာင္းမွာဘဲ၊ အင္တာ-ဘာသာရပ္ေတြ သင္ရတာ။

အရင္က ၁ ႏွစ္စီ ႏွစ္တန္း၊ Second MB Junior and Senior လို႔ေခၚခဲ႔တာကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ေခတ္ ေရာက္ေတာ႔ ေပါင္းလိုက္ျပီး၊ Second MB ဒုတိယႏွစ္ (ေဆး) ၁ ႏွစ္ခြဲတန္းမွာ တကယ္႔ေဆးပညာ အေျခခံေတြစျပီ။ ခႏၶာေဗဒ နဲ႔ ဇီဝကမၼေဗဒ သင္ၾကရတယ္။ မႏၲေလးေဆးေက်ာင္းမွာ ေက်ာင္းသား ၁ဝ ေယာက္ေလာက္ တအုပ္စုမွာ လူ႕အေလာင္းတခု ရတယ္။ ဟုတ္လား မဟုတ္လားေတာ႔ မသိဘူး၊ “ရန္ကုန္ေဆးေက်ာင္းမွာဆို ဒို ႔ေလာက္ အေလာင္းမေပါဘူး” ဆိုျပီး အေလာင္း အမ်ားျပိဳင္ၾကေသးတယ္၊ ကြယ္ရာမွာေပါ႔။ လူ႕အရိုးစုလဲ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေခတ္မွာ မရွားပါဘူး။ တေယာက္ တစံု၊ တခ်ိဳ႕က တေယာက္ တျခမ္း ဝယ္ျပီး၊ ကိုယ္႔အခန္းထဲကို္ ခ်ိတ္ထားၾကတာဘဲ။ တစံုကိုမွ ၅ဝ ေက်ာ္ေလာက္ ေပးရတယ္။

ေနာက္ႏွစ္က ၁ ႏွစ္ ၁ တန္းစီနဲ႔၊ ႏွစ္တန္းမွာ ေရာဂါေဗဒ၊ ေဆးဝါးေဗဒ၊ အႏုဇီဝေဗဒ နဲ႔ လူမႈေရး ေဆးပညာ၊ ေနာက္ျပီး မႈခင္း-ေဆးပညာေတြ သင္ရတယ္။ ေဆးရံုလက္ေတြ႔ ဆိုတာလဲ စတယ္။ စာသင္ခန္းနဲ႔ လက္ေတြ႕ခန္းက ေက်ာင္းထဲမွာေရာ၊ ေဆးရံုၾကီးမွာပါ။ ကူးခ်ီ-သန္းခ်ီေပါ႔။ ကြ်န္ေတာ္႔အဖို႔ေတာ႔ တတိယ အမ္ဘီတန္းေရာက္ေတာ႔ နဲနဲ ပ်င္းလာသလိုဘဲ။ စိတ္ေလလာတာလဲ ပါတာေပါ႔။ ႏွစ္ဘာသာ ျပန္ေျဖလိုက္ရတယ္။ ႏွစ္က်တာေတာ႔ မဟုတ္ဘူး။ (ကြန္ပတ္)လို႔ ေခၚတယ္။ စာေမးပြဲၾကီးအျပီး ေနာက္တလ အၾကာမွာ လိုတဲ႔ဘာသာကိုပဲ ျပန္ေျဖခိုင္းတာပါ။ အမွန္က အဲဒီ ဘာသာေတြဟာ အလြယ္စာရင္းထဲမွာ ပါတာေတြ။ သင္ခန္းစာရသြားလို႔ ခက္ေပဆိုတဲ႔ ေနာက္ဆံုးႏွစ္ေတြမွာ ေရွာေရွာရွဴရွဴ ျဖစ္သြားခဲ႔တယ္။

ေက်ာင္းသားဘဝဆိုတာ ႏွစ္ၾကာရင္ အခ်ိဳးအေကြ႕ တခုမွာ ေျပာင္းတတ္တယ္။ ေဆးပညာဆိုတာက ၁၇ႏွစ္ မာရသြန္နဲ႔ တူတယ္။ သူငယ္ခ်င္းတခ်ိဳ႕ ၁ဝ တန္းတံုးက ဂုဏ္ထူး (ဒီ) ရခဲ႔တဲ႔ ဘာသာရပ္ကို ေဆးေက်ာင္း ပဌမႏွစ္ေတြမွာ ျပန္ေျဖရတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ထက္ ေစာျပီး စိတ္ေလသြားတာေနမွာေပါ႔။ အရြယ္ကလဲ ၁၆ ႏွစ္ေက်ာ္စ၊ အေျပာင္းအလဲ ေတြကလဲ ၾကီးတာကိုး။ ပတ္ဝန္းက်င္သစ္မွာ အထာမက်ျဖစ္တာတို႔၊ စိတ္လႈတ္ရွားတာ မ်ားသြားတာတို႔ ရွိတတ္တယ္။ တိုက္ဆိုင္တာက ဒီအရြယ္ေတြကလဲ အေဖၚရွာတဲ႔အရြယ္ ျဖစ္ေနျပန္လို႔ ႏွလံုးအေၾကာင္းသင္ရင္ သင္ခန္းစာမွာ မပါတဲ႔ ႏွလံုးသားကိစၥကို စိတ္ဝင္တစားေလ႔လာျပီး လက္ေတြ႔ပါ ဆင္းၾကတယ္ေလ။ အံက်ပန္က် ျဖစ္တာက မ်ားေပမဲ႔၊ မျဖစ္တာေတြလဲ ၾကံဳၾကရတယ္။ ေဆးေက်ာင္းတံုးက တြဲခဲ႔တဲ႔အတြဲတိုင္း ေနာင္မွာ လက္ဆက္ျဖစ္ခ်င္မွျဖစ္တတ္တယ္။

တခ်ိဳ႕ဆို ေက်ာင္းမျပီး၊ ဆရာဝန္ မျဖစ္လိုက္ရေတာ႔ဘူး။ ခါးတဝက္ ျပတ္သြားတာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဘက္ခ်္ မွာ သူငယ္ခ်င္း ႏွစ္ေယာက္ရွိတယ္။ မႏၲေလးသားေတြ။ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ခဲ႔ရတယ္။ အဲဒီတံုးက။ ေနာက္ ျပန္စဥ္းစားမိရင္ ဘာထူးမလဲ ဆရာဝန္ျဖစ္တဲ႔လူနဲ႔ မျဖစ္တဲ႔လူဆိုတာေလး ကြဲလြဲတာအျပင္ မထူးပါဘူး။ ဆရာဝန္ ျဖစ္ခ်င္တဲ႔ဘက္က ေနၾကည္႔ရင္ေတာ႔ အႏုတ္သေဘာ။ ဘက္မလိုက္ဘဲ ၾကည္႔တတ္ရင္ ဘာမွ ထူးတာမဟုတ္။

ဆရာဝန္ ျဖစ္ျပီးေနာက္ တာဝန္က်ေဒသတခုမွာ ဆရာေတာ္ တပါးက အေမးနဲ႔ တရားျပဘူးတယ္။ "ဒကာၾကီး စစ္ကိုင္း တံတားဟာ အသြားလမ္းလား၊ အျပန္လမ္းလား" တဲ႔။ အဲဒီလို သေဘာေပါက္ဘို႔ ေဆးေက်ာင္းသားဘဝဆိုတာ ငယ္ေသးတယ္။ အမွန္ကေတာ႔ ႏုေသးတာပါ။ အသိဆိုတာ အသက္နဲ႔ အျမဲတန္း အခ်ိဳးက်တာ မဟုတ္ဘူး။ တ႔တားကို တံတားဘဲလို႔ ျမင္မၾကည္႔တတ္ေသးဘဲ ငါ မႏၲေလးကေနသြားရင္ တမ်ိဳး၊ စစ္ကိုင္းကဆိုရင္တမ်ိဳး၊ ဘာေျဖရမလဲ စဥ္းစား၊ ေခြ်းျပန္ခဲ႔ဘူတဲ႔ အရြယ္ေပါ႔။

ေနာက္ဆံုး ၁ႏွစ္ခြဲကေတာ႔ တကယ္႔ေနာက္ဆံုး။ ေနာက္ဆံုးႏွစ္ အပိုင္း ခ လို႔ ေခၚတယ္။ တႏွစ္ခြဲတန္း။ ေဆးပညာ ဘာသာၾကီး ၄ ရပ္ေပါ႔။ ေဆး၊ ခြဲစိတ္၊ သားဖြါး-မီးယပ္ နဲ႔ ကေလးေဆးပညာ။ ေဆးရံုၾကီး မွာပဲ သင္ရေတာ႔တယ္။ ညလဲ သြားရတာမ်ိဳးလဲ ရွိတယ္။

ေဆးေက်ာင္းသာ လာတက္ရျပီး၊ စိတ္မပါဘူး ဆိုသူေတြလဲရွိတယ္။ မိဘေတြေၾကာင္႔ လာတက္ရတာလို႔ ဆိုၾကတယ္။ ဘြဲ႕ရျပီးရင္လဲ ဆရာဝန္ မလုပ္ဘူး ဆိုသူလဲရွိတယ္။ ေက်ာင္းေျပာင္း၊ လိုင္းေျပာင္း သြားတာ နဲနဲပါးပါး ရွိတယ္။ ေက်ာင္းသားေဟာင္းၾကီးေတြဆိုတာ ရွိေသးတယ္။ မေအာင္ႏိုင္လို႔ ျပန္ျပန္ ေျဖေနရတယ္။ ေနာက္ဆံုးႏွစ္ဆိုရင္ အရင္က ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာရတယ္။ ေနာက္ေတာ႔ ၃ ခါ ျပန္ေျဖခြင္႔ ေပးတယ္။ ညီေတာ္ေမာင္ တေယာက္ဆို Final Part II မွာ ဘယ္ႏွစ္ႏွစ္ ၾကာသြားလဲေတာင္ မသိေတာ႔ဘူး။

ပညာေရးညံ႔လို႔ေၾကာင္႔ မဟုတ္ဘဲ ဆရာဝန္ မျဖစ္လိုက္ရသူေတြလဲရွိတယ္။ ဘာဆိုတာ စဥ္းစားၾကည္႔ေပါ႔။ ေခတ္က အာဏာသိမ္း အစိုးရေခတ္မို႔ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ဘယ္႔ေလာက္ စာထုပ္စာပိုး ပိေနေပမဲ႔ သက္ေရာက္မႈ ရွိတာဘဲ။ ႏိုင္ငံေရးေၾကာင္႔ ေက်ာင္းထုတ္ ခံရတာေတြ ႏွေျမာဘို႔ ေကာင္းလိုက္တာ။ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာ မရွိတာမ်ိဳး။ ေထာင္ထဲက လြတ္လာျပီး၊ အသနားခံတာေတြ၊ ဘာေတြ လုပ္တာေတာင္ ေမဂ်ာ လိုင္းကိုဘဲ သင္ေစတယ္။

ကြ်န္ေတာ္က သိပ္ႏိုင္ငံေရးဆန္ခဲ့တဲ႔လူ မဟုတ္ဘူး။ မိသားစုမွာေရာ အသိုင္းအဝိုင္းမွာပါ ခပ္ကင္းကင္းေတြဆိုေပါေတာ့။ ဒါေတာင္ Second MB တန္းေရာက္ေတာ႔ တရုပ္အေရးအခင္းနဲ႔ ၾကံဳတဲ႔အခါ ပါခဲ႔တာေပါ႔။ အစိုးရ ဆန္႔က်င္ေရး မဟုတ္လိုက္လို႔ ဘာမွ အေရးယူ မခံရဘူး။ မႏၲေလး နန္းတြင္းက ေထာင္ထဲမွာ ေန႔ခင္း ေခၚထားျပီး။ ညေရာက္ေတာ႔ မႏၲေလးေတာင္နားက စစ္တပ္တခုထဲ သြားအိပ္ၾကရတယ္။ ျခင္ေထာင္နဲ႔ဘာနဲ႔ေပါ့။ ေနာက္ေန႔ညေန ေက်ာင္းက အေဆာင္မွဴးလက္ထဲ ျပန္အပ္တယ္။

သင္ခန္းစာတခ်ိဳ႕ ရလိုက္ပါတယ္။ ေဆးေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ ဝ-သ လို႔ ေခၚခဲ႔တဲ႔ ဝိဇၨာနဲ႔ သိပၸံ ေက်ာင္းသားေတြ ခ်ီတက္ျပီး ေပါင္းၾကတာ၊ ေအလမ္း ဟိုဘက္-ဒီဘက္၊ ၾကားမွာ လံုျခံဳေရးေတြက တားတာခံရတယ္။ အေဟာအေျပာေကာင္းတဲ႔ ဗိုလ္မွဴးတေယာက္က ေျပရာ ေျပေၾကာင္း တရားေဟာတာ နာရတယ္။ ဒါလဲ မျပန္ၾကလို ႔ မနက္မလင္း တလင္း အခ်ဳပ္ကားေတြ ေရာက္လာတဲ႔အခါ မတက္ၾကဘူး။ စစ္တပ္က လိုက္ေလ်ာျပီး၊ တီအီး ၁၁ စစ္ကားေတြ ေရာက္လာတယ္။ ေထာင္ခ်ီတဲ႔ ေက်ာင္းသား အုပ္ၾကီးထဲက ရာဂဏန္းဘဲ ပါလာေတာ႔တယ္။ ေဆးေက်ာင္းက ၆ ေယာက္လား ပါတယ္။ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားေတြ သန္႔သန္႔မို႔ ဖ်က္တာ-ဆီးတာ တခုမွ မလုပ္ၾကပါ။

အႏွစ္ ၂ဝ ေက်ာ္လို႔ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္ေတာ႔ ဆရာဝန္ ၅ဝ တိတိ အေရြးခံၾကရတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၃-၁၁-ဝ၉ ေန႔က ျပင္ေရးသည္။

Medical Student ေဆးေက်ာင္းသား

2010-10-27T17:02:00.005+05:30

ေက်ာင္းသားဘဝေရာက္ေတာ့ ဖဆပလ ေခတ္မွာပါ။ ၄ တန္း၊ ၇ တန္း၊ ၉ တန္း၊ ၁ဝ တန္းေတြက အစိုးရစစ္လို႕ ေခၚတဲ့ တျပည္လံုး အတိုင္းအတာနဲ႔ စာေမးပြဲစစ္တဲ့ စနစ္ျဖစ္တယ္။ အခုဆို အရင္လို မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ၁ဝ တန္းကေတာ့ ခုလဲ မေျပာင္းေသးဘဲ အစိုးရစစ္ ျဖစ္ဆဲပါ။ ဒါေတာင္ ၁၂ တန္းစနစ္ ေျပာင္းေတာ့မလိုေတာ့ ၾကားေနရတယ္။ အဲဒီတံုးက ၁ဝ တန္းေအာင္စာရင္းက ေအာင္ခ်က္ ၁၄% မေက်ာ္ဘူး။ ဘြဲ႔ရဆိုတာ အေတာ္ကို နည္းေသးတယ္။ ဆယ္တန္းကို တကၠသိုလ္ဝင္တန္း ေခၚျပီး၊ ကိုးတန္းကို ဟိုက္စကူးလ္ဖိုင္နယ္ လို႕ေခၚၾကတယ္။ သူငယ္ခ်င္းတေယာက္က ကြ်န္ေတာ္တို႔ ရွစ္တန္း ေရာက္ေတာ့ "ဒု-အၾကိဳ-တကၠသိုလ္ဝင္တန္း" လို႔ ေခၚလိုက္တယ္။ အေတာ္ ၾကံဖန္ေျပာတတ္တဲ့ေကာင္။

ရာထူး အေခၚေဝၚေတြအေၾကာင္း ဆက္ေျပာရရင္ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီ တက္လာေတာ့ သူတို႔ ကိုယ္သူတို႔ ဝန္ၾကီး အလုပ္လုပ္ျပီး၊ ဝန္ၾကီး မေခၚဘူး၊ တာဝန္ခံလို႔ သမုတ္တယ္။ အစိုးရဝန္ထမ္းေတြကိုလဲ ၾကြမ္းက်င္ အဆင့္ ၁၊ ၂၊ ၃ စသျဖင့္ ေခၚတယ္။ အေတာ္ရွဳတ္တာေပါ့။ သံတမန္ (ပရိုတိုေကာလ္) လုပ္ရေတာ့ (ဒစ္ပလိုမက္) မွန္သမွ်က နားမလည္ၾကဘူးတဲ့။ မၾကာပါဘူး၊ တႏွစ္ ႏွစ္ႏွစ္ေလာက္မွာ ဒံုရင္း-ဒံုရင္း ျပန္ေရာက္သြားတယ္။ အေမရိကန္ေတြကလဲ ဝန္ၾကီးဆိုတာ မလုပ္ဘူး။ အဲ႕႕႕ သူတိုးမ်ားကေတာ့ အႏွစ္ ၂ဝဝ ၾကာလဲ မေျပာင္းဘူး။ ေခတ္ သိပ္ေနာက္က်ရွာပံုရတယ္။

ေရွးစကားေတြ ေျပာရအံုးမယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က ေကာလိပ္ေရာက္ရင္ ပဌမ ႏွစ္ႏွစ္ကို (အင္တာ)၊ (အင္တာ-မီဒီရိတ္) လို႔ ေခၚတယ္။ (အင္တာ-ေအ)၊ (အင္တာ-ဘီ)။ (ဘီေအ)အတြက္က (အိုင္ေအ)၊ (ဘီအက္စ္စီ)အတြက္က (အိုင္အက္စ္စီ)။ (အင္တာ) ေလာက္ေအာင္ရင္ဘဲ အေတာ္ဟုတ္လွျပီ။ (ဘီေအ) ဆိုရင္ ျမိဳ႕အုပ္ေလာက္ ျဖစ္မယ္။ (ဘီအက္စ္စီ) က အရွားသား။

အဲဒီအရြယ္တံုးက အေရးပိုင္၊ ဝန္ေထာက္ဆိုတာ တခုခု ျဖစ္ႏိုင္မယ္လို႕ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ထင္ခဲ့တယ္။ အဲလို မွန္းခဲ့မိတာက “အရြယ္နဲ႔ ေခတ္အေျခအေနေတြဟာ လူေတြ ျဖစ္ခ်င္တာကို လႊမ္းမိုးႏိုင္လို႕ဘဲ”။ ဆရာဝန္ျဖစ္ဘို႔ဆိုတာ အိပ္မက္ေတာင္ မမက္ပါဘူး။ ဘာေျပာေျပာ အဲဒီေခတ္ ပညာေရးက ေနာက္လာေတာ့မယ့္ ေခတ္ေတြထက္ အေတာ္ကို ေကာင္းခဲ့တယ္လို႕ ပညာေရးသမိုင္း ျပန္ေျပာသူေတြက တညီထဲေျပာၾကတယ္။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ဆိုတာ အထင္ကရေပါ့။ အာရွမွာေတာင္ နာမည္ၾကီးခဲ့တာ။ အဲဒီေခတ္မယ္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ဆိုျပီး ထင္ေပၚေသးတာ မဟုတ္ဘူး။ (အာစီယံ)ဆိုတာ ေဝလာေဝး။ ေတာင္အာရွ (ဆပ္ခ္)ဆိုတာလဲ မရွိေသးဘူး။

ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီေနာက္ “မဆလ” လို႕ အတိုေကာက္ေခၚတဲ့ ေခတ္မွာလဲ ဘာမဆို ခိုင္ခိုင္မာမာ လုပ္ရမွာမ်ိဳးကို ခဏခဏ ေျပာင္းခဲ့တယ္။ ဓါတ္ခြဲခမ္းထဲက (ဂီနီပစ္) ေတြလို ခံရတဲ့လူေတြ အမ်ားၾကီးထဲမွာ ကြ်န္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတာကေတာ့ ပညာေရးနဲ႔ က်န္းမာေရး ကိစၥေတြပါ။

ေဆးေက်ာင္းဆိုတာက ရန္ကုန္မွာ တခုတည္းကေန မႏၠေလး ဖြင့္လာတာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေရွ႕တင္ ဆိုပါေတာ့။ အဲဒီတံုးက ဆရာေတြေရာ၊ ေဆးေက်ာင္းသားေတြပါ အိႏၵိယသားက မ်ားေသးတယ္။ (အင္တာ) ႏွစ္ႏွစ္မွာ (မိန္း) လို႕လူအမ်ားေခၚတဲ့ မႏၠေလးတကၠသိုလ္မွာ တက္ၾကရတယ္။ ဘာသာက (ဘိုင္အို) ယူရတယ္။ "ဘိုင္အို-ထိုင္ငို"လို႕ လူသိမ်ားတဲ့ေခတ္ေပါ့။ (အင္တာ) ေအာင္တာနဲ႔ ေဆးေက်ာင္းကို တက္ႏိုင္တယ္-မတက္ႏိုင္ဘူးျဖစ္တယ္။ သိပ္မၾကာခဲ့ဘဲ၊ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီ ေခတ္မွာ အေျပာင္းအလဲေတြ လုပ္လိုက္တာ ၁ဝ တန္း ေအာင္ခ်ိန္ ဆံုးျဖတ္တာမ်ိဳး ျဖစ္လာတယ္။ ဝိဇၨာ-သိပၸံ ဆိုတာ ျဖစ္လာတာလဲ အဲဒီေခတ္က စခဲ့တာ။ ကြ်န္ေတာ္တို႕တေတြ ေဆးေက်ာင္းကို တန္းတက္ရခ်ိန္မွာ (မိန္း) ကေန (ဝသ) ေခၚတဲ့ မႏၠေလး ဝိဇၨာနဲ႔သိပၸံ တကၠသိုလ္ ဆိုျပီး၊ ဆိုင္းဘုတ္ေျပာင္းလိုက္တယ္။

ကံတရားလို႕ေျပာတာကို ယံုၾကည္တယ္။ ဗုဒၶဘာသာတရားအရ ဆိုတာတင္ မကဘူး၊ လက္ေတြ႔ဘဝအရပါ ယံုတာ။
အထက္တန္း ေက်ာင္းသားဘဝ ျဖစ္ခဲ့တာတခုက အဲလိုသာ မဟုတ္ခဲ့ရင္ ကြ်န္ေတာ့္ဘဝလဲ အခုလို ဟုတ္ခ်င္မွ ဟုတ္မွာ။ ကြ်န္ေတာ္ ကိုးတန္းေရာက္ေတာ့ အသက္က ၁၅ ႏွစ္ မျပည့္ဘူးတဲ့။ အဲဒါ စာေမးပြဲ မေျဖရဘူး။ တရားရံုးသြားျပီး “အသက္ျပည့္ပါတယ္” ၾကမ္းက်ိန္စာနဲ႔၊ ဇာတာအေကာင္းစာနဲ႔ တင္တာလဲ မရဘူး။ ဒါနဲ႔ ၉ တန္းကို မက်ဘဲ ႏွစ္ခါ ေနခဲ့ရေရာ။

ကိုးတန္းေျဖမဲ့ ေက်ာင္းသားေတြကို စစ္ဗိုလ္စုေဆာင္းေရးလုပ္တယ္။ ဒီအက္စ္ေအ ဝင္ေလွ်ာက္ေတာ့ ေရးေျဖ၊ ဗိုလ္ေရြးအဖြဲ႔ သြားေျဖရတယ္။ စစ္တာေတြ အကုန္ေအာင္ျပီး ေနာက္ဆံုး မစစ္တာက က်လို႔ စစ္ထဲ မေရာက္ရဘူး။ ဆရာဝန္ျဖစ္ဘို႔ ကံကဖန္လာတာဘဲ။

ေဆးပညာက သိပၸံဘာသာရပ္မို႔ သိပၸံဘာသာတြဲယူမွ အဆင္ေျပတာမ်ိဳး။ ခက္တာက အဲဒီတံုးက တျပည္လံုးမွာ သိပၸံသင္ေပးႏိုင္တဲ့ ေက်ာင္းက သိပ္မရွိေသးဘူး။ ၁ဝ တန္းေရာက္တဲ့ႏွစ္မွာ ကုိယ္ေနတဲ့ေက်ာင္းကို သိပၸံသင္ေပးႏိုင္တဲ့ ဆရာေတြ ေရာက္လာေအာင္ ကံတရားက ဖန္တီးေပးလိုက္တယ္။ ဆရာေတြေရာက္မွ ရူပေဗဒ၊ ဓါတုေဗဒနဲ႔ သခ်ၤာကို တႏွစ္ထဲနဲ႔ သံုးႏွစ္စာ သင္ယူရတယ္။ အဲဒီေခတ္က ေနာင္ေခတ္နဲ႔ ကြာတာက သိပၸံဘာသာေတြ အားလံုး အဂၤလိပ္လို သင္ရတာ။ အာဏာသိမ္း အစိုးရ တက္ထာတာ ႏွစ္ႏွစ္ သံုးႏွစ္ရွိေသးတယ္၊ စာသင္လို႕ႏွစ္တဝက္ မရွိခင္ ျမန္မာစာက လြဲရင္ အဂၤလိပ္လို မသင္ရ လို႕ ညႊန္ၾကားတယ္။ သခ်ၤာကလြဲရင္ ဗမာလို ေျပာင္းသင္ရ ျပန္ေရာ။ ႏိုင္ငံတကာ ဘာသာစကား အားမေပးေတာ့တာ၊ တလြဲ ဆံပင္ေကာင္းခဲ့လို႕။ စာေမးပြဲေျဖရင္လဲ ဗမာ-အဂၤလိပ္ ကျပားေျဖႏိုင္တယ္။ “အရည္အခ်င္းေတြ ေရေရာတာမ်ိဳး” စခဲ့တာ အဲဒီကတည္းက။

အစိုးရသစ္က စီမံကိန္းေတြဆြဲေတာ့ တႏွစ္ကို ဆရာဝန္ ၅ဝဝ ထုတ္ရမွာတဲ့၊ သိပၸံမသင္ဘူးသူေတြပါ ေခၚမွ ငါးရာက ျပည့္မွာကိုး။ ဘာခက္လဲ လူၾကံရင္ ဘာခံႏိုင္မလဲ။ တီထြင္ရတာေပါ့။ အဲဒီ စမ္းသပ္မႈကို ကြ်န္ေတာ္ လႈိက္လိႈက္လွဲလွဲ ၾကိဳဆိုပါတယ္။

ဆယ္တန္းေအာင္ အမွတ္ေတြကို စုစုေပါင္းနဲ႔စဥ္လိုက္ရင္ သိပၸံသမားေတြက တပမ္းသာတယ္။ ဝိဇၨာဆရာ-ဆရာမေတြက အေတာ္ အမွတ္ေပး ႏွေျပာၾက မဟုတ္လား။ အခုထိဘဲဗ်။ ဒါ့ေၾကာင့္ အမွတ္စုစုေပါင္း တခုတည္းနဲ႔ မဆံုးျဖတ္ဘဲ၊ IQ + Aggregate စနစ္ကို ထြင္လိုက္တာဘဲ။ ဆိုလိုတာက ဘာသာရပ္တိုင္းကို ဂရိတ္ ဆယ္မွတ္စီနဲ႔ ေျပာင္းတယ္။ အမွတ္ ၃ဝ ကေန ၄ဝ ကို ဂရိတ္ ဘယ္ေလာက္၊ ၄ဝ ကေန ၅ဝ ဆိုဘယ္ေလာက္၊ စသျဖင့္ တြက္တာမ်ိဳး။ ဝိဇၨာသမားေတြ မနာေအာင္ လုပ္တာပါဘဲ။ ျမန္မာစာ ဆိုပါေတာ့ ၅ဝ ကေန ၆ဝ ဆို ဂရိတ္ ေကာင္းျပီ။ ဂရိတ္စုစုေပါင္းတာ တူေနရင္ အမွတ္ေပါင္း အနည္းအမ်ားနဲ႔ အဆင့္စီတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ ဘယ္ေလာက္ ကံေကာင္းလဲ ဆိုေတာ့ ျမန္မာစာကို ၆၁ မွတ္ရလိုက္တာ ဂရိတ္ ေကာင္းသလား မေမးနဲ႔။ ျမန္မာစာေၾကာင့္ ေဆးေက်ာင္း ေရာက္ရတာလို႔ေတာင္ ေျပာရမလားဘဲ။

ဆယ္တန္းေဂဇက္ထြက္ျပီး ပညာေရးစနစ္ အေျခမက်ေသးလို႔ ခ်က္ခ်င္း ေကာလိပ္ ဆက္မတက္ၾကရဘူး။ အလဲ-အေျပာင္းေတြေပါ့။ “လဲတဲ့လူေတြ လဲျပီး၊ တက္လာသူေတြက ေရွာက္ေျပာင္းတာ”ကို ေျပာခ်င္တာ။ ခုနစ္လ-ရွစ္လေလာက္ ၾကာတယ္။ “လုပ္အားေပး”ဆိုတာ စခဲ့တဲ့ ေခတ္ေပါ့။ တျပည္လံုး မူလတန္းေက်ာင္းေတြကို ဆရာသြားလုပ္ရတာ။ ေနာင္ ေဆးေက်ာင္းကို ေရာက္ျပန္ေတာ့လဲ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားေတြ ေက်ာင္း ပိတ္ရက္မွာ ကုန္သြယ္ေရး စာရင္းေတြ ဝင္လုပ္ရတဲ့ လုပ္အားေပးဆိုတာ လုပ္ရဘူးေသးတယ္။ “အဓမၼလုပ္အားေပး”လို႕ မေခၚေသးပါဘူး။

တကၠသိုလ္ဝင္ခြင့္စာအုပ္ ျပာစိမ္းစိမ္းေလးေတြ တအုပ္စီရတယ္။ ဦးစားေပး ၃ မ်ိဳး ေရြးႏိုင္သတဲ့၊ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း ႏွစ္ခုနဲ႔ (ေမဂ်ာ) တခု ေရးတင္ရတာ။ (ေမဂ်ာ)ကိုစတာလဲ အဲဒီေခတ္ေပါ့။ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းဆိုတာ ေဆး၊ သြား၊ စက္မႈ၊ တိကု၊ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ဆိုတာေတြ။ ကြ်န္ေတာ့္အမွတ္က အေကာင္းထဲပါေနေတာ့ ထိပ္ဆံုးက စ ကိုင္တာဘဲ။ ေဆး ကို ပဌမဦးစားေပး၊ ဟုတ္ျပီ။ ဒုတိယ ဘာေရြးမလဲ။ အစဥ္အတိုင္းက ေဆးျပီးရင္ စက္မႈ၊ စက္မႈထဲက ဗိသုကာဆိုတာ အဲဒီအခ်ိန္က ကြ်န္ေတာ္ အၾကိဳက္ဆံုးဘဲ။ စိတ္ကူးေလးေတြ ေျပာင္းလာ ျပန္တာ။ ကြ်န္ေတာ္က ပံုဆြဲ ဝါသနာပါတာမို႔ ပံုေတြ၊ ဒီဇိုင္းေတြနဲ႔ဆို ကိုက္မယ္ ထင္တာကိုး။

အဲ႕႕႕ ဒါေပမဲ့ ကြ်န္ေတာ့္ဘဝေပးက ရန္ကုန္သြားျပီး ေက်ာင္းမေနႏိုင္ခဲ့ပါ။ စိတ္မေကာင္း တခ်က္မွ မျဖစ္ပါဘူး။ ေဆးေက်ာင္းက မႏၲေလးမွာလဲ ရွိတာဘဲ။ အဲေတာ့ မႏၲေလး မွာဘဲရွိတဲ့ စိုက္ပ်ိဳးေရးက ဒုတိယ ဦးစားေပး ေရးခ်လိုက္တယ္။ တတိယ ေမဂ်ာ ကေတာ့ ဆယ္တန္းေအာင္မွတ္ထဲက အမ်ားဆံုး ရထားတဲ့ ဓါတုေဗဒ။

အေျဖထြက္ေတာ့ မႏၲေလးေဆး။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၃-၁၁-ဝ၉ ေန႔က ျပင္ေရးသည္။

Once a Rose တခ်ိန္တံုးကေတာ့ ႏွင္းဆီ

2010-10-27T17:00:00.004+05:30

ေဆးေက်ာင္းကို ေရာက္လာၾကတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြမွာ တူတဲ့ အခ်က္ တခုကေတာ့ ဆယ္တန္းမွာ အမွတ္ ေကာင္းေကာင္း ရခဲ့ၾကတာ ျဖစ္တယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔အရင္က စီနီယာ ေက်ာင္းသားၾကီးေတြက အဲဒီအခ်က္နဲ႔ မတူတဲ့ အေျခခံတမ်ိဳး ရွိၾကတယ္။ သူတို႔ ေဆးေက်ာင္း ေရာက္ရတာက႕႕႕ သိပ္ေတာ့ မသိလွပါဘူး၊ သုေတသနလုပ္တာ မဟုတ္လို႔။ အထင္နဲ႔ ေရးရရင္ ေဆြမ်ိဳး အသိုင္းအဝိုင္းအရ အေျခအေနနဲ႔ တြန္းအားေတြေၾကာင့္၊ ရည္မွန္းခ်က္ေတြရွိရွိ၊ ျပင္ျပင္ဆင္ဆင္နဲ႔ ေရာက္ၾကတာလို႔ ထင္တယ္။

ကြ်န္ေတာ့္ တေယာက္အတြက္ မွန္တာကေတာ့ ေဆြမ်ိဳးအသိုင္းအဝိုင္းနဲ႔ အေျခအေန တြန္းအား မရွိဘူး။ ရည္မွန္းခ်က္ ဆိုတာလဲ ဆယ္တန္းမွာ ငါဆရာဝန္ျဖစ္ရမယ္လို႔ မွန္းျပီး စာလုပ္ခဲ့တာလဲ မဟုတ္ဘူး။ အဲဒီေခတ္က ပညာေရးစနစ္ ပံုသြင္းတဲ့အထဲ ပါသြားတာပါ။

ေဆးေက်ာင္းသားေတြမွာ ေနာက္ တူတဲ့အခ်က္တခု ရွိေသးတယ္။ ဘဝင္ကိုယ္စီအနည္းနဲ႔ အမ်ားရွိၾကတာ။ ဘဝင္ဆိုတာ အတိအက် အသံုးစကား ဟုတ္ခ်င္မွ ဟုတ္မယ္၊ ေဆးေက်ာင္း တက္ရတာကို ဂုဏ္ယူၾကတာမ်ိဳး ဆိုခ်င္တာပါ။ အျပစ္မရွိလွဘူး ထင္ပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ အဲဒီေခတ္မွာ ဆယ္တန္းအမွတ္ အမ်ားဆံုးကိုမွ ေဆးလိုင္း သတ္မွတ္တာကိုး။ ဒီေတာ့ မိဘေတြ၊ ေဆြမ်ိဳးေတြ၊ ေဆြမ်ိဳးေတာ္ခ်င္သူေတြ အဖို႔ ဒီ စံသတ္မွတ္ခ်က္ကို လိုက္တာေပါ့။ ကိုယ္ၾကိဳးစားလို႔ ရတာကို ေက်နပ္မႈရွိတာ ပံုမွန္ဘဲ။

ေဆြမ်ိဳးေတာ္ခ်င္သူဆိုတာ သိတဲ့အတိုင္း သားမက္၊ ေခြ်းမေရြးတာပါ။ ဗမာျပည္မွာ အၾကိဳက္ေခတ္ ဆိုတာ ေျပာင္းတတ္တယ္။ ေခတ္ကလဲ စနစ္နဲ႔ ယွဥ္လိုက္ေနေသးတယ္။ စနစ္ဆိုတာ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရး စတာေတြ ေရာေနတာမ်ိဳး။ စစ္ဗိုလ္ေတြ ပ်ိဳတိုင္း ၾကိဳက္တဲ့ ႏွင္းဆီခိုင္ေခတ္မွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ၾကီးခဲ့တယ္။ ေနာက္တခါ ဆရာဝန္က ႏွင္းဆီခိုင္ျဖစ္လာျပန္တယ္။ ဆိုရွယ္လစ္ေခတ္ အေတာ္ခရီး ေရာက္လာေတာ့ သေဘၤာသားေခတ္ ျဖစ္လာတယ္။ ကိုယ့္တိုင္းျပည္မွာတင္ အလုပ္လုပ္ဘို႔ အဆင္မေျပတဲ့ အေျခအေနဆိုတာ အဲဒီကတည္းက စခဲ့တာပါ။

စစ္ဗိုလ္ေတြ တခါျပန္ျပီး တပါတ္လည္လာတယ္။ ဒီတခါ ပ်ိဳတိုင္းၾကိဳက္တဲ့ စိန္ပန္းခိုင္။ တခ်ိဳ႕လူေတြ စိန္စီေနခ်ိန္၊ ဆန္စားဘို႔ မလြယ္သူေတြက မ်ားလြန္းေနလို႔၊ မုဒိတာပြါးဘို႔ ခက္သူက မနည္းဘူး ထင္တယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေဆးေက်ာင္းေခတ္မွာ စတိုင္ပင္က တလ ၇၅ က်ပ္။ ေက်ာင္းလခနဲ႔ အေဆာင္ေၾကး ေပါင္းမွ ၇၂ က်ပ္တိတိ။ သေဘၤာသားေခတ္ကေန ႏိုင္ငံျခားသြားေခတ္ ျဖစ္လာတယ္။ ပိုက္ဆံစကား ေျပာရင္ သိန္းနဲ႔ခ်ီ ေျပာလာရတဲ့ အခုခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံက ထြက္ၾကရသူကလဲ သိန္းမနည္းေတာ့ဘူး။

ဆရာဝန္ေခတ္ေတာ့ တေၾကာ့ျပန္တယ္ မၾကားမိဘူး။ ႏွင္းဆီခိုင္ေခတ္ တံုးကေတာ့ သူငယ္ခ်င္းေတြ ေရာင္းေကာင္းခဲ့တာ မ်က္စိေအာက္မွာ မ်ားလွတယ္ေတာ့ မထင္ဘူး။ မရွိဘူးေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ေနာက္ေတာ့ အိမ္ေထာင္ေရး အဆင္မေျပတာေတြလဲ ၾကားရတယ္။ အိမ္ေထာင္ေရး ဆိုတာ ကုိယ္ၾကိဳက္-ကိုယ္ယူ ေတြလဲ အဆင္မေျပတာ ရွိတာပါဘဲ။

အိမ္ေတာင္ေရးစံ သတ္မွတ္ခ်က္က ေနရာေဒသ၊ ေခတ္၊ လူမ်ိဳး၊ ဘာသာ မတူရင္ ျခားနားၾကတာ အရင္က သိပ္သတိမထားခဲ့မိဘူး၊ ကိုယ္သိထားတဲ့ စံကိုဘဲ ယူတာကိုး။ ျပည္ပေရာက္ေတာ့ ေခတ္မီ-ေခတ္ေရွ႕ေရာက္၊ တိုးတက္တယ္ဆိုတဲ့ တိုင္းျပည္က စံေတြကို ျပည္ပေရာက္ေတြက နာယူမွတ္သား။ သင္ၾကား တတ္ေျမာက္လာၾကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ လင္မယားေခတ္က လူေတြအဖို႔ ေအာက္ကုန္ျပီ ဆိုတဲ့ အတန္းအစား ျဖစ္ကုန္ၾကေရာ။ အမ်ိဳးသမီး အဖြဲ႕အစည္း တခ်ိဳ႕ၾကားထဲ တလင္တမယားဆိုတဲ့ စကား ခါးသတဲ့ဗ်။ ကြ်န္ေတာ္ေတာ့ ငယ္ငယ္ကတည္းက ၾကိဳက္တဲ့ တမာရြက္ကို ပီဇာနဲ႔ မလဲေပါင္။

ခ်ဳပ္တည္း သည္းခံႏိုင္စြမ္း ဆိုတာဟာ၊ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆို-ေရးသား-လုပ္ကိုင္ျခင္း ရွိရမယ္ ဆိုတာကို ဆန္႔က်င္တယ္လို႔ ထင္တာ လြဲေနတယ္။ လူဆိုတာ လက္လြတ္စပယ္ မေန-မေျပာ-မလုပ္စြမ္း ရွိရတယ္။ ယဥ္ေက်းတာနဲ႔ ရိုင္းတာကလဲ အဲဒီအစြမ္းေတြ မ်ားတာနဲ႔ နည္းတာကို ခြဲေခၚတာျဖစ္တယ္။ သူမ်ားတေတြထက္ ခ်ဳပ္တီး-ေအာင့္အီး-သည္းခံႏိုင္စြမ္း ၾကီးမားသူေတြကို ဆရာတင္ရ၊ ဆီးကပ္ရ၊ ကိုးကြယ္ၾကရတာျဖစ္တယ္။ အစဥ္အလာေတြဟာ အတားအဆီးေတြမို႔ မလိုအပ္ေတာ့ဘူး၊ လုပ္ခ်င္တာကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္သင့္တယ္ ဆိုတာ အလြယ္ဆံုး အလုပ္မ်ိဳးပါ။ သတၲိလဲ မလိုဘူး၊ ေလ့က်င့္ဘို႔လဲ မလိုဘူး၊ ရိုင္းရိုင္းေျပာရရင္ အရွက္နည္းဘို႔ဘဲ လိုတာ။

ဗမာျပည္ထဲမွာေတာ့ ႏွင္းဆီေတြက ေမႊးေနဆဲလို႔ ထင္ပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ

Vitamin E ညိဳေခ်ာေလးေတြ

2010-10-27T16:56:00.004+05:30

ဟိုတခ်ိန္တံုးက မႏၲေလးေစ်းခ်ိဳမွာ (တိုးရစ္) အတြဲတခုက ကြ်န္ေတာ္တို႕အတြဲကို တခုေမးလာတယ္။ လူကဲခပ္ ေကာင္းပံုရတယ္ခင္ဗ်။ (ဖရု-မားကက္) ဘယ္မွာလဲေပါ့။ ဗမာျပည္မွာက အသီးအႏွံေစ်းဆိုျပီး သီးျခားရယ္လို႕မရွိဘူး မဟုတ္လား။ ေစ်းေတြမွာ ပစၥည္း အမ်ိဳးတူတာေတြကုိ ဆိုင္ခ်င္းကပ္ ေရာင္းတဲ့ စနစ္မ်ိဳးေလာက္သာ ရွိတာပါ။ ေစ်းခ်ိဳ အေနာက္ဖက္တန္း၊ ေတာင္ဖက္ထိပ္ဟာ ရာသီအလိုက္ေပါတဲ့ အသီးအႏွံေတြ ေရာင္းတဲ့ေနရာပါ။ တတ္စြမ္းတဲ့ အဂၤလိပ္စာ (စပီကင္-စေကးလ္)နဲ႕ဘဲ လမ္းညႊန္လိုက္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ ေရာက္ေနၾကတာက (စီ)ရံုမို႕၊ ေတာင္ဖက္ကို ကိုက္ ၁ဝဝ ေက်ာ္ေလာက္ ေလ်ာက္ပါေပါ့။ ဗမာပီပီ သေဘာကလည္း အပိုေဆာင္း ေကာင္းလိုက္ပါေသးတယ္။ အဲ ႕႕႕ ေစ်းေတာ့ ဆစ္ေနာ္။ အမွန္ဘဲေလ၊ ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္မွာက ေစ်းဝယ္လာသူကို အဂၤဝိဇၨာနည္းနဲ႔ အကဲခပ္ျပီးသကာလ ရရင္ရသေလာက္ ေစ်းဝယ္သူဆီက ျဖစ္ညွစ္ ေရာင္းခ်င္တဲ့အက်င့္ ရွိတယ္မဟုတ္လား။

အေရာင္အေသြးစံုလွတဲ့ အသီးအႏွံေတြကိုျမင္ရင္ ဆရာဝန္တေယာက္မ်က္စိနဲ႔ဆို ဒါဟာ ဗီတာမင္ေတြလို႔ဘဲ ျမင္တတ္ပါတယ္။ ဗီတာမင္ေတြဆိုတာ အသီးအႏွံေတြကရတာလို႔ ေယဘူယ်ေျပာႏိုင္တာကိုး။ အမွန္ကေတာ့ ဒီလိုေျပာတာ အတိအက်ေတာ့ မမွန္ပါ။ အသားငါးေတြကလဲ ရတာေတြရွိတယ္ခင္ဗ်။ ကၾကီးကေန အ၊ (ေအ-တူ-ဇက္) ဒါမွမဟုတ္ (ေအ-တူ-ဇိ) ဗီတာမင္ေတြထဲက (အီး) အေၾကာင္းေလး နည္းနည္းပါးပါး ေဆြးေႏြး (ရွယ္)ရေအာင္လား။

ဗီတာမင္ (အီး)ဆိုတာ ဗမာစကားနဲ႔ဆို ၾကားလို႔ သိပ္ေကာင္းတာမဟုတ္ေပမဲ့ သူက ရွစ္မ်ိဳးေသာဓါတ္ေတြကို စုစည္း ေခၚတာမို႔ ေခသူ မဟုတ္ပါ။ ဗီတာမင္ေတြကို အဆီမွာေပ်ာ္ဝင္တာနဲ႔ ေရမွာေပ်ာ္ဝင္တာဆိုျပီး ႏွစ္မ်ိဳးခြဲရာမွာ သူက အဆီမွာ ေပ်ာ္သတဲ့။ (ေအ)နဲ႔ (ဒီ)လိုပါဘဲ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဆီထုတ္လို႔ရတဲ့ အစားအစာေတြမွာ ပါတယ္။ အေစ့အဆံေတြ၊ အသီးအရြက္တြမွာ ပါပါတယ္။ ေနၾကာေစ့၊ ေျမပဲ၊ ပဲပုတ္စိ၊ အာရပ္ႏိုင္ငံေတြကထြက္တဲ့ (အလာမုန္း)၊ သံလြင္ဆီ၊ ဒါတင္ဘယ္ကမလဲ၊ သေဘၤာသီး၊ မံုညင္းစိမ္း၊ မံုညင္းျဖဴ၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး တို႔မွာလဲပါတယ္။ (ဘရူကိုလီ) ေခၚ မံုလာပြင့္စိမ္း၊ (ေပါ့ပိုင္-သည္-ေဆးလ္လား) ကာတြန္းထဲက (စပင္းနစ္ရွ္) ေခၚတဲ့ ဟင္းႏုနႏြယ္ရြက္ေတြမွာ ပါတယ္။

ရုပ္ရွင္-တီဗြီ ၾကည့္ရင္ ေနၾကာေစ့ေလွာ္စားတာက အမိႈက္ရႈတ္ျပီး ႏုတ္ခမ္းနီ ပ်က္တတ္ေပမဲ့ ဗီတာမင္ (အီး) ပါလို႔ ေကာင္းပါတယ္။ (ကြ်န္ေတာ္က ေနၾကာေစ့ေရာင္းသူ မဟုတ္ပါ။)

အမွန္ေတာ့ ဗီတာမင္ (အီး) နည္းတဲ့ေရာဂါဆိုတာ အရွားသားပါ။ အဆီကို စုပ္ယူႏိုင္စြမ္း မရွိတဲ့အေျခအေန၊ ေမြးတံုးက ကိုယ္အေလးခ်ိန္ မျပည့္ရင္၊ အူမွာ ေရာဂါတခုခုရွိရင္ ဆိုတာေလာက္သာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ဗီတာမင္ မွန္သမွ် မရွိမျဖစ္လိုေပမဲ့ နည္းနည္းဆိုရတယ္။ လူစားတဲ့အစာေတြမွာ ပါတာမို႔ အဆန္းၾကီး မဟုတ္ပါ။ အခုေရးတာေတြထက္ ပိုျပီး ေဆးေရာင္းတဲ့ ကုမၸဏီေတြက ေၾကာ္ညာတာတိုင္း သြားေတာ့မယံုေလနဲ႔။ အဲ႕႕႕ တန္ေဆး၊ လြန္ေဘး ဆိုသလို ဗီတာမင္ (အီး) မ်ားရင္လဲ မေကာင္းျပန္ဘူး။ ေဆးပညာအရေျပာရရင္ တေန႔ကို ၁ဝဝဝ မီလီဂရမ္ထက္ မပိုသင့္ဘူး။ အသက္ငယ္ရင္ ငယ္သလို နည္းနည္းဘဲ လိုတာပါ။

ဗီတာမင္ (အီး) နဲ႔ပတ္သက္လို႔ သိပ္မေသခ်ာေသးတာေတြ အေတာ္ရွိပါတယ္။ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါကို ကာကြယ္ႏိုင္တယ္၊ ကင္ဆာ (အစာအိမ္ကင္ဆာ၊ အမ်ိဳးသမီးရင္သားကင္ဆာ၊ အမ်ိဳးသမီးအူမၾကီးကင္ဆာ၊ ေယာက္်ားဆီးၾကိတ္ကင္ဆာ၊ ဆီးအိမ္ကင္ဆာ၊) စတာေတြကို ေကာင္းေစတယ္ဆိုတာက သုေတသန အဆင့္မွာသာ ရွိပါေသးတယ္။ ေနာက္ျပီး မ်က္စိအတြင္းတိမ္အတြက္ အက်ိဳးမ်ားေစတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေသခ်ာတာကေတာ့ ေနရာင္ထဲမွာပါတဲ့ အႏၠရာယ္ေပးတတ္တဲ့ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ (ယူဗြီ-လိုက္) ကို ကာကြယ္ရာမွာ သူက ေကာင္းပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ သူ႔ကို ေကာင္းျခင္းငါးျဖာထဲက အသားအေရ၏ ေကာင္းျခင္းကို လိုခ်င္သူ အမ်ိဳးသမီးမ်ားက သေဘာက်ၾကတယ္ မဟုတ္ပါလား။

အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ ေကာင္းမွာေတြ ရွိပါေသးတယ္။ ဝက္ျခံ၊ ရင္သားကင္ဆာ၊ ရင္သားအၾကိတ္၊ ေသြးဆံုးလကၡဏာေတြ၊ ကိုယ္ဝန္ရွိခ်ိန္မွာ ေသြးတိုးတာ၊ ေမြးလမ္းေၾကာင္း ေရာင္တာေတြမွာလဲ ေကာင္းေစပါေသးသတဲ့။

ဗီတာမင္(အီး)ေရာ (ေအ)ေရာဟာ အသားအေရကို ေကာင္းေစပါတယ္။ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးက အဆီမွာ ေပ်ာ္ဝင္တာမ်ိဳးေတြမို႔ ဆီရွားတဲ့အရပ္၊ ဆီမစားတတ္တဲ့ အက်င့္ရွိတဲ့အရပ္က လူေတြအတြက္ သတိထားသင့္တယ္။ ဆီ-အဆီကို ေရွာင္တိုင္း မေကာင္းပါ။ ေျမပဲ၊ ႏွမ္း၊ ေနၾကာ၊ ပန္းႏွမ္း၊ (ၾကက္ဆူဆီ မပါ) ေပါလွတဲ့အရပ္က အညာသူ၊ အညာသားေတြဟာ ညိဳေခ်ာေတြျဖစ္ၾကတာ မဆန္းပါ။

ညိဳေခ်ာဆိုတာ အသားေရာင္ ညိဳေပမဲ့ ထိေတြ႔တဲ့အခါ ေခ်ာေမြ႔တာကို ဆိုတာပါ။ ဟုတ္ပါတယ္ေနာ္႕႕႕။

၅-၄-ဝ၉ ေန႔ကေရးသည့္စာ။

Back Pain ခါးေကာင္းေမာင္းသန္ၾကေစ

2010-10-27T16:54:00.004+05:30

ခ်င္းတြင္းျမစ္ထဲကို အေနာက္ဖက္ကေနစီးဝင္တဲ့ ယမားက ႏွစ္ခုရွိတယ္။ ယမားဆိုတာက ေႏြဆိုရင္ ေရမရွိတဲ့ေခ်ာင္းေပါ့။ လူၾကီးသူမေတြက ေရမရွိတဲ့ေခ်ာင္း၊ ႏွာေခါင္းႏွစ္ ဘာျဖစ္ေစ-ညာျဖစ္ေစ ေျပာေလ့ရွိတာေပါ့။ အဲ မိုးမ်ားရြာလိုက္ရင္ တေခၚေလာက္သာ က်ယ္တဲ့ယမားကို ကန္႔လန္႔ျဖတ္မကူးေလနဲ႔။ ဘယ္ေလာက္သန္တဲ့ ႏြားျဖစ္ျဖစ္၊ ဘယ္ေလာက္ျမန္တဲ့ လူျဖစ္ျဖစ္ မလြတ္ေရးခ် မလြတ္။

ေတာင္ယမားကမ္းေပၚက ရြာေသးေသးေလးမွာ ကြ်န္ေတာ့္ကို ေမြးခဲ့ပါတယ္။ ယမားေခ်ာင္းေဘးမို႔ ေရကလည္းေကာင္း၊ ေျမအမ်ိဳးအစားက်ျပန္ေတာ့ တနယ္ေျမမလို႔ေခၚတယ္။ မဲျပီးေစးေနတာမ်ိဳး။ ပဲ-ေျပာင္း-ႏွမ္း-ဝါ စိုက္ခ်င္ရာစိုက္ အထြက္ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မိုးရြာျပီဆိုတာနဲ႔ ကားမေျပာနဲ႔၊ လွည္းဘီးေတာင္ မလည္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ တေအာင့္ေနတခါ လွည္းဘီးကရြံ႕ကို ျခစ္ျပစ္ပါမွ ခရီးဆက္ႏိုင္မယ္။ ေခ်ာင္းစပ္-ေခ်ာင္းထဲမွာ ခရမ္းခ်ဥ္၊ ၾကက္သြန္ စိုက္လို႔ေကာင္း။ အုန္းဆိုတာ သားသမီးအေမြေပးရင္ စာရင္းဝင္တယ္။ ယမားႏွစ္ခုၾကားေနရာေတြမွာ ေနာက္ေခတ္ေရာက္လာေတာ့ ကုလားပဲနဲ႔ဂ်ံဳကို ေျပာင္းစိုက္ၾကတာ ေကာင္းသလားမေမးနဲ႔။

ဒီလိုဆိုလိုက္ေတာ့ ဒီအေကာင္ၾကီးရင္ စိုက္ပ်ိဳးေရးသမားျဖစ္မယ္ ထင္ႏိုင္ေလာက္ပါရဲ႕။ ျဖစ္ေတာ့မလို႔ဘဲ။ ဆယ္တန္းေအာင္ေတာ့ အမွတ္ေပးစနစ္အသစ္နဲ႔ညားခဲ့တယ္။ ေနာက္လူေတြ သိမွာမဟုတ္ဘူး။ ေနာက္လူေတြၾကံဳတာေတြလဲ ေရွ႕လူေတြလဲ မသိပါဘူးေလ။ ဘူဘူခ်င္း လုပ္လိုက္ရဦးမယ္။ အဲဒီေခတ္ ဆယ္တန္းေအာင္ခ်ိန္မွာ ေရြးရသဗ်။ ၾကိဳက္တာ တခုတည္းေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ တန္ရာနဲ႔ၾကိဳက္ရာ ႏွစ္ခုလံုး ေရြးရတာ။ ေက်ာင္းဆက္တက္ဘို႕ ေဆး-စက္မႈ၊ ဘာညာေပါ့။ သံုးမ်ိဳးေရြးရမယ္ဆိုလို႔ ကြ်န္ေတာ္က တတိယဦးစားေပးမွာ စိုက္ပ်ိဳးေရးေရြးခဲ့တယ္ေလ။ ေစာစာကေရးသလို ေတာသူေတာင္သားမ်ိဳးရိုးအရေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ မႏၲေလးမွာသင္ႏိုင္မဲ့ေက်ာင္းေတြမို႔သာ ေရြးခဲ့တာပါ။

ငါးႏွစ္သားကေန ေမြးရပ္ကခြါသြားလိုက္တာ အလုပ္အကိုင္ရျပီး၊ အေတာ္ၾကာမွ ကိုယ့္ျမိဳ႕ကိုယ္နယ္ကို ျပန္လာရေတာ့တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ဝါေတြမစိုက္ၾကေတာ့လို႔ ဝါစက္ၾကီးက မလည္ႏိုင္တာေတာင္ အေတာ္ၾကျပီတဲ့။ ဒါေပမဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႕အုပ္စုအဖို႕ အေတာ္အသံုးၾကတာသြားေတြ႕ရတယ္။ ဝါလွမ္းတဲ့ အုတ္ခံုၾကီးေပါ့။ 87’ x 36’ တင္းနစ္ကစားကြင္းလုပ္ဘို႕ အံကိုက္ပဲ။ စတိတ္တူးတံုးကအတူေန ငယ္သူငယ္ခ်င္း ႏွစ္ေယာက္ကို အင္ဂ်င္နီယာဘဝနဲ႔ျပန္ဆံုၾကေရာ။ တေယာက္က ဝါလွမ္းတဲ့အုတ္ခံုကို ပုလဲ(အိုးပင္) ကစားကြင္း လုပ္လိုက္တယ္။

ကစားရတာေတာ့ေကာင္းပါရဲ႕ တရက္ၾကေတာ့ ကစားရင္ ေဘာလံုးကိုရိုက္ဖို႕ၾကိဳးစားတာ ကိုယ္ေအာက္ပိုင္းက မေရြ႕ႏိုင္ဘဲ အထက္ပိုင္းက ဆတ္ကနည္းလႈပ္ေတာ့ ခါးနာပါေလေရာ။ အေတာ္ကို ခံရသဗ်။ ခါးနာတဲ့လူေတြက အမ်ားသား၊ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔နာတတ္တာ။ ေယာက်္ား-မိန္းမ မေရြးဘူး။ အရြယ္က လူလတ္ပိုင္းျဖစ္တတ္ၾကတယ္။ စာရင္း မွတ္ေလ့လာသူမ်ားက လူ ငါးေယာက္မွာ ေလးေယာက္က ျဖစ္ဖူးသတဲ့။ ဒါေပတဲ့ မ်ားေသာအားျဖင့္ သာမန္ကာရွန္ကာနဲ႔ ေပ်ာက္ပါတယ္။ နည္းနည္းနားျပီး၊ အကိုက္ေပ်ာက္ေဆးေလး ဘာေလးေသာက္ ေပ်ာက္တာမ်ိဳး မဆိုးလွပါဘူး။ အဲလိုကံေကာင္းသူ မဟုတ္ရင္ေတာ့ ၾကာျပီ။ နာျပီ။ တခါျဖစ္ဖူးရင္ ထပ္ထပ္လည္းျဖစ္တတ္ေသးတယ္။

အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးဆိုတာ ပဲေလွာ္လို၊ အိမ္တိုင္းမွာရွိ၊ လူတိုင္းလဲစားေလ့ရွိတယ္။ ဗမာျပည္တြင္းမွာ (ဘတ္စ္ပရို)၊ အရင္က (ေအပီစီ)၊ နည္းနည္းပ်င္းတာလိုခ်င္ရင္ (အနာဂ်က္ဆင္)၊ အခုေနာက္ပိုင္း၊ (ဘလူဖင္)၊ (ကြန္ဘီဖလင္)၊ နာမည္ေတြက အမ်ိဳးမ်ိဳး။ ေဆးနာမည္ဆိုတာ ကုပၼဏီေတြကေပးတဲ့နာမည္(ဘရင္း-နိမ္း)နဲ႔ ေဆးနာမည္(ဂ်နဲရစ္-နိမ္း)ဆိုတာ ႏွစ္မ်ိဳး မွတ္ဘို႕လိုတာ။ အမွန္က အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးဆိုတာက ဆိုင္ေတြမွာ ေရတြက္မကုန္ေလာက္ေအာင္ နာမည္မ်ိဳးစံုရွိေပမဲ့၊ ေဆးအမ်ိဳးအစားအေျခခံက သံုး-ေလးမ်ိဳး ေလာက္သာရွိတာပါ။ NSAID လို႔အုပ္စုနာမည္ေပးထားတာ။ (စတီရြိဳက္)မပါတဲ့ အနာေပ်ာက္ေဆးကို ေျပာတာပါ။ (စတီရြိဳက္)ဆိုတာ ေဟာ္မုန္းလိုဘဲ အာနိသင္ကျပင္း၊ ေဘးထြက္မေကာင္းက်ိဳးကလဲျပင္း၊ ပဲေလွာ္လိုမစားသင့္ဘဲ၊ ဒူးရင္းသီးလို တခါတေလမွ ေသေသျခာျခာ စားရတာမ်ိဳး။

အနာေပ်ာက္ေဆးလို႔ အလြယ္ေျပာေပမဲ့ သတၲိက သံုးမ်ိဳးေတာင္ရွိတယ္။ နာတာလဲေပ်ာက္၊ ဖ်ားတာလဲက်။ ေရာင္တာလဲေလ်ာ့လို႔ သံုးလြန္းတင္ေဆး ျဖစ္တယ္။ တကယ္ ပဲေလွာ္လို စားႏိုင္တာကေတာ့ (ပါရာစီတေမာ)။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေက်ာင္းေနတံုးက သင္ရခ်ိန္မွာ ဒီေဆးကို အေရးမလုပ္ခဲ့ၾကဘူး။ ေက်ာင္းသားေတြသာမဟုတ္။ ေဆးစာအုပ္ေတြမွာေတာင္ ေနရာသိပ္မေပးဘူးဗ်။ အဲ ေနာက္ေတာ့ ေသြးထြက္တတ္တဲ့ေရာဂါေတြ ေခတ္စားလာတယ္မဟုတ္လား။ ဗိုက္နာေရာဂါသမားတို႕၊ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးတို႕၊ ဟိုက-ဒီက ေသြးယိုတာတို႕ မ်ားမ်ားလာေတာ့ အကိုက္ေပ်ာက္ေဆးေတြကို တေလးတစား၊ သတိထားရာကေန တခ်ိန္က လူသိမမ်ား၊ လူသံုးနည္းခဲ့တဲ့ ကို(ပါရာ)က ေနရာရလာေတာ့တယ္။ ဗိုက္နာသူလဲ ကိစၥမရွိ။ ကေလးဆိုလဲ ေပးတာေပး။ သိပ္မမ်ားရင္ ျပီးေရာ။

အဲ ႕႕႕ ကြ်န္ေတာ့္ခါးနာမ်ိဳးက် ေတာ္ေတာ့္အနာေပ်ာက္ေဆးနဲ႔မရေတာ့ဘူး။ အျပင္းစားေတြသံုးေတာ့ သံုးႏိုင္တယ္။ ဘိန္းတမ်ိဳးမ်ိဳး ပါေနတဲ့ ေဆးမ်ိဳးေျပာတာ။ ၾကြက္သားေျပာ့ေဆးလဲ ေပးတတ္တယ္။ ေဆးရွိန္ရွိေနတံုး အနာသက္သာမယ္။ ဘယ္ေဆးမဆို ေလးနာရီ၊ ေျခာက္နာရီ စသျဖင့္ သတၲိျပၾကတယ္။ တေန႔ ႏွစ္ခါေသာက္ဆိုတာ ၁၂ နာရီသာခံလို႔ေျပာရတာ။ တလခံေဆးဆိုတာ ၾကားဘူးမွာေပါ့၊ ေလးဘက္နာေၾကာင့္ ႏွလံုးေရာဂါဆက္မျဖစ္ေအာင္ထိုးရတဲ့ (ပနယ္စလင္)ထိုးေဆး။ အဲဒါမသိေတာင္ သံုးလခံ ဆိုတာတခ်ိဳ႕က ေကာင္းေကာင္းသိမွာေပါ့။ မိသားစုစီမံကိန္း ထိုးေဆးေလ။ ဒါ့ေၾကာင့္ တေန႕ ေလးခါေသာက္ဘို႕ေပးတဲ့ေဆးကို တခါတည္း အကုန္ မေသာက္ရတာေပါ့။ ဗီတာမင္ (ဘီ) တစ္တို႔၊ ႏွစ္တို႔ဆိုတာ ၾကားဖူးမွာေပါ့။ ဘီ ၁၂ ကုန္လို႔ ဘီ ၆ ႏွစ္လံုးကို ေရာထိုးတယ္ဆိုတာေလ။ ဟာသမဟုတ္ဘူး တကယ္ျဖစ္ဖူးတာ။ ခ်င္းတြင္းနားမွာပါဘဲဗ်ာ။

ခါးနာတို႕မည္သည္ ေဆးတခုတည္းနဲ႔မရပါ။ စာအုပ္ၾကီးဖတ္ျပီးေျပာမွာ မဟုတ္ဘူးေနာ္။ ဘာမဆို ကိုယ္ေတြ႕ဆိုတာက ေမ့မရဘူး မဟုတ္ပါလား။ ခါးနာသူမ်ား အအိပ္-အေန-အထိုင္ ဤသံုးမ်ိဳး ခ်က္ပိုင္ဘို႔ လိုပါတယ္။ အိပ္ရင္ ၾကမ္းခင္းမာမာမွာ ခါးစန္႔စန္႔၊ ေခါင္းအုန္း နိမ့္နိမ့္ အိပ္ပါေလ။ ပက္လက္-ကုလားထိုင္မွာ မထိုင္ေလနဲ႔။ ဆင္းရဲသားၾကိဳက္ဗ်။ ေမြ႕ယာမသံုးနဲ႔၊ (ဒရင္း-ဘက္)မသံုးနဲ႔၊ Hammocks ဆိုတဲ့ ၾကိဳးတို႔၊ အဝတ္တို႔နဲ႔ လုပ္ထားတဲ့ ပုခက္အိပ္ယာမ်ိဳးနဲ႔ စတိုင္မထုတ္ေလနဲ႔။

ထိုင္ရင္ ေက်ာမွီပါရမယ္၊ ေပါင္ကအခင္းမွာကပ္ေနသလို ေနာက္ေၾကာက ေနာက္မွီမွာကပ္ေနပါေစ။ ေဆာင့္ေၾကာင့္ မထိုင္ေလနဲ႔၊ လက္တဝါးေလာက္သာ ျမင့္တဲ့ ဖင္ထိုင္ခံုမွာ ထမင္းခ်က္ရင္း၊ မီးလႈံရင္း။ အတင္းေျပာရင္း၊ သန္းရွာရင္း မထိုင္ပါနဲ႔။ တီဗြီ ၾကည့္မယ္ ဆိုပါေတာ့ ဆက္တီ-ကြတ္ရွင္ေပၚမွာ ငါးထပ္သားျပားကိုခင္းထားမွ ေကာင္းမယ္။

မနက္လင္းလို႔ မ်က္ႏွာသစ္ရင္ ျပႆနာတက္ျပီ။ ခါးမ်ား သြားေကြးလိုက္လို႔ကေတာ့ ပိုဆိုးမယ္။ မကုန္းလို႔ကလည္း ေရကဗိုက္စိုျပီ။ အဲဒီလိုအလုပ္မ်ိဳး ၾကပ္ၾကပ္သတိထားေပေရာ့။ လက္ေဆး၊ ပန္းကန္ေဆး၊ အဝတ္ေလွ်ာ္၊ ဘာမဆို ခါးကုိဆန္႔ျပီးမွ လုပ္ပါ။ တံခါးမင္းတံုး၊ ဘီရိုတံခါး၊ စာေရးစားပြဲ၊ လက္ေဆးခြက္တို႕ အားလံုးဟာ ကိုယ့္အရပ္နဲ႔ကိုက္ဘို႕လိုပါတယ္။ ဘယ္ေလာက္ဘဲ ေျပာင္လက္ ေခ်ာေမြ႔ ေနေအာင္ လုပ္ထားပါေစ၊ ေရႊကြပ္ထားအံုးေတာ့ အနိမ့္အျမင့္ မကိုက္တဲ့ အသံုးအေဆာင္ဟာ အေကာင္းစာရင္း မသြင္းသင့္ပါ။ ကြန္ျပဴတာမွာ ထိုင္ရင္ လက္ေကာက္ဝတ္ရိုးကိုဘဲ သတိေပးတာ မလံုေလာက္ဘူး။

စားရင္းေသာက္ရင္းေတာ့ ဒီစာဆက္မဖတ္နဲ႔ေနာ္၊ သတိေပးပါတယ္။ အိမ္သာတက္တာ စပါယ္ရွယ္မွ ျဖစ္တာကို ေရးခ်င္လို႔ပါ။ ေဆာင့္ေၾကာင့္ထိုင္အိမ္သာနဲ႔ ရွင္ခန္းျဖတ္သင့္တယ္။ ဗိုလ္ဆန္ဘို႕ ဒီေနရာမွာ လိုပါတယ္။ ဒူးကို ၉ဝ ဒီဂရီသာ ေကြးဘို႕လိုတဲ့ အမ်ိဳးအစားနဲ႔သာ ခါးနာသူမ်ား ထိုက္တန္ေတာ့တယ္။ ဒါတခုကေတာ့ ဆင္းရဲသားေတြ ကံမေကာင္းျပန္ဘူးေနာ္။ ခါးမနာေအာင္သာ ဆင္ျခင္ဗ်ာ။

ခါးနာတာကို ခါးမွာအပူကပ္ရင္သက္သာႏိုင္တယ္။ ပရုပ္ပလာစတာ၊ ငရုပ္သီးပလာစတာ ဆိုတာမ်ိဳး၊ (အင္ဖရာ-ရက္) ဆိုတဲ့ မီးနီကင္တာလဲ အေထာက္အကူရပါတယ္။ (ဖီဇီယို) ေခၚတဲ့ အကူပစၥည္းေတြနဲ႔ ေလ့က်င္ခန္း လုပ္တာတို႕၊ ဖေယာင္း ကပ္ေပးတာတို႕လဲ လုပ္ရတတ္တယ္။ ကံဆိုးသူမ်ား ခါးနာလို႔ ခြဲစိတ္ကုရတာမ်ိဳးရွိတယ္။ အာရံုေၾကာထိတဲ့လူေတြမွပါ။ ေခတ္စားလာတဲ့ ကုနည္းတခုက ခါးမွာ အဂၤေတလို အစြမ္းရွိတဲ့ေဆး ထိုးတာတဲ့။

အစားမေတာ္တလုပ္၊ အသြားမေတာ္တလွမ္း။ ကစားမေတာ္ေတာ့ တလွမ္းေတာင္မလွမ္းရဘူး ျဖစ္တတ္တယ္။ စားသတိ၊ သြားသတိ၊ ကစားသတိ ရွိႏိုင္ၾကပါေစ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁ဝ-၁၂-၂ဝဝ၈

Victims of Era ဆရာဝန္၊ ေဆးေက်ာင္းသားမ်ားသည္ သားေကာင္မ်ားျဖစ္သည္

2010-10-27T16:52:00.005+05:30

၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလထုတ္ ရြက္ႏုေဝမဂၢဇင္းက ဆရာေအာင္ၾကီးရဲ့ ေဆာင္းပါးနဲ႔ ၁၂-၁၂-ဝ၈ ေန႕က (RFA) ကလႊင့္တဲ့ ေဆးတကၠသိုလ္ဘြဲ႕မ်ား ေဆးကုသခြင့္ လိုင္စင္ရေရး ခက္ခဲဆိုတဲ့ သတင္းႏွစ္ပုဒ္လံုး တျပိဳင္နက္ ဖတ္ရတယ္။ စိတ္ အေတာ္ ထိခိုက္မိပါတယ္။ ခံျပင္းလည္း ခံျပင္းတယ္။ ေက်ာင္းသား လူငယ္ေတြကို သနားမိတာေရာပါတယ္။ စနစ္တက် ဖ်က္ဆီးခံေနၾကရတာပါ။

သမတသစ္က ေနသူ႔အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕အတြက္ လူေရြးေနတံုးက အေကာင္းဆံုးဦးေႏွာက္ေတြဆိုျပီး အမႊန္းတင္ထာ ၾကားလိုက္မိၾကမွာပါ။ LDC အဆင္းရဲဆံုး စာရင္းဝင္ဘဝကေန ရံုးထြက္ေနရခ်ိန္မွာ ဘယ္သူက အုပ္ခ်ဳပ္ေနေန၊ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ဦးေႏွာက္ကို မသံုးဘူးဆိုရင္၊ အခုအႏွစ္ ၂ဝ ေက်ာ္လာလို႔ လြတ္လမ္းမျမင္ေသးတာ ဘယ္ဆန္းမလဲ။

ကြ်န္ေတာ္တို႔ လူမြဲစာရင္းက လြတ္ဘို႔၊ သူမ်ားေတြနဲ႔ ယွဥ္ႏိုင္ဘို႔၊ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ေက်ာ္တက္ဘို႔ဆိုတာ ဗ်ဴဟာက်တဲ့ စိတ္ေခၚခ်က္ပါ။ ေစတနာပါတဲ့အျမင္ ရွိတယ္ဆိုရင္၊ လူ႔ဦးေႏွာက္ေကာင္းေတြကို အႏွစ္ ၂ဝ နဲ႔သင္ၾကား၊ ေမြးထုတ္ႏိုင္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္မွာ သိပ္ေဝးလံေခါင္ဖ်ားတဲ့ေနရာေတြက လူေတြအတြက္ေရာ၊ ဆင္းရဲတဲ့လူေတြအတြက္ေရာ၊ ေနာက္ျပီး အမီလိုက္ႏိုင္ေရး ဦးတည္ခ်က္ေရာ စုစပ္ျပီးသကာလ ဗ်ဴဟာအတို-အရွည္ခ် လုပ္ရပါလိမ့္မယ္။

ေက်ာင္းတက္ဘူးသူတိုင္း သိၾကမွာပါ။ အတန္းတတန္းမွာ လူေတာ္ ၁ဝ ေယာက္ေလာက္ရွိႏိုင္တယ္။ ထူးခြ်န္တဲ့သူ ၂ ေယာက္ေလာက္ ပါႏိုင္တယ္။ ေက်ာင္းတိုင္းလိုလိုကေန ေရြးထုတ္ႏိုင္တာမ်ိဳးပါ။ လူေတာ္ေလးေတြေတြ႕ပါျပီတဲ့၊ သူတို႕ကိုသင္ေပးမဲ့ပညာက ခပ္ေရွာ္ေရွာ္ ျဖစ္ေနရင္လဲ၊ မဟုတ္ေသးဘူး။ ပညာေခတ္ဆိုျပီး ေထာက္ျပေနတာေတာ့ရွိပါရဲ႕၊ လုပ္ေပးရမဲ့သူက မလုပ္ေတာ့ ထမင္းဆာေနတဲ့ လူအနား ဟင္းလွ်ာေကာင္း အနံ႔ေမႊးေပးေနရင္ ဆာေနသူအဖို႔ ပိုျပီး ေဒါသၾကီးပါလိမ့္မယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြဟာ လူမ်ိဳးတိုင္းလူမ်ိဳးတိုင္း ထူးျခားတတ္ၾကသလို ထူးတာေတြရွိတာပါ။ တီထြင္တတ္တယ္။ အသစ္ထြင္တာထက္ မရွိ-ရွိတာနဲ႔ ျဖစ္ေအာင္လုပ္တဲ့အတတ္ကို ဗမာေတြကို အေျခအေနက သင္ေပးထားခဲ့တယ္။ အဲလိုလူစားေတြထဲမယ္ စက္ဆရာေတြေရာ၊ ေဆးဆရာေတြေရာပါတယ္။ ဒုတိယကမၻာစစ္ လက္က်န္ကားေတြကို သံုးရေအာင္ျပင္တဲ့အတတ္၊ အပိုပစၥည္း မသြင္းလို႔ ရွိတာနဲ႔ ျဖစ္ေအာင္လုပ္တဲ့ စက္မ်ိဳးစံုဆိုတာေတြကို တန္ဖိုးထား သံုးရတဲ့ဘဝေတြကို အႏွစ္ သံုးဆယ္မက ျဖတ္သန္းခဲ့ရျပီးျပီ။ အခုလဲ ပိတ္ထား-ဆို႔ထားတာကို ေက်ာ္ျဖတ္-ခြတက္တဲ့နည္းေတြ တတ္ေနၾကရျပန္ျပီ။

ကြ်န္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ ဘာကရိယာပစၥည္း၊ အေဆာက္အဦမွ မယ္မယ္ရရမရွိတဲ့ ေတာနယ္မွာ တာဝန္က်တံုးက (ေမဂ်ာ-ေအာ္ပေရးရွင္း) အထိ မျဖစ္မေနလုပ္ေပးခဲ့ရတယ္။ လက္သရမ္းခ်င္တာမဟုတ္ပါ။ ေဆးရံုၾကီးသြားဖို႔၊ လူနာေတြမွာ အခ်ိန္လည္းမရွိ၊ ေငြလည္းမရွိၾကပါ။ ေငြရွာႏိုင္အံုးေတာ့ လမ္းမေပါက္ပါ။ ဒီေတာ့ ေတာဆရာဝန္အဖို႔ ဘယ္လမ္း ေရြးရပါမလဲ။ ထိုင္ၾကည့္မလား၊ ကိုင္ၾကည့္မလား။ ဒီလိုနည္းနဲ႔ ေတာမွာ တာဝန္က်တဲ့ ဆရာဝန္တိုင္း အေထြေထြ အထူးကုေတြ ျဖစ္လာေစခဲ့ပါတယ္။ ဘယ္ (တိုဖယ္) မွ မေျဖဘူးၾကပါ။ ေျခစေခါင္ဆံုး ခြဲရတယ္။ ကေလး၊ သားဖြါး-မီးယပ္၊ အရိုး၊ မ်က္စိ အကုန္လုပ္ႏိုင္တယ္။

ဆရာေအာင္ၾကီးက အေျခအေနဆိုးၾကီးကို တေစ့တေစာင္း ထုတ္ေရးတာအတြက္ အသိေပးေနတာျဖစ္လို႔ ေက်းဇူးတင္တယ္။ စာတေၾကာင္းထဲ ျခံဳလိုက္ရင္ "သဘာဝအရ အစြမ္းရွိေနျပီးသား ဦးေႏွာက္ေတြကို ေသြးေပး-ေမြးေပးဘို႔ ေစတနာ အလ်ဥ္းမရွိတဲ့ စနစ္ၾကီးသည္သာ တရားခံျဖစ္တယ္။"

ဆရာအရြယ္ေတြ၊ အျဖဴေတြ-အညိဳေတြအရြယ္ေတြသည္ ဇာတ္ေကာင္ေတြ ျဖစ္သလို၊ ေနာက္ ႏွစ္ဘယ္ေလာက္အထိ လက္ခံေနၾကအံုးမလဲ ဆိုတာကို သူတို႔ဟာ ေျဖႏိုင္သူေတြလည္း ျဖစ္ၾကပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၂-၁၂-ဝ၈