Wednesday, April 16, 2014

Thingyan Social note သၾကၤန္ (လူမႈေရး) စာ

(ေဖ့စ္-ဘြတ္ခ္) မွာ ဆရာဝန္ (မ) တဦးကေန “ဆရာဝန္၊ NGO နဲ႔ INGO ေတြ” အေၾကာင္းေရးတာ ဖတ္ရတယ္။ စိတ္ေစတနာ အေရးပါတာကို အေလးအနက္ျပဳထားလို႔ ခ်ီးက်ဴးပါတယ္။ ျဖည့္ခ်င္တာေလးေတြရွိပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္လို ဆင္းရဲတဲ့၊ ေနာက္က်တဲ့၊ ေအာက္က်တဲ့၊ ေနရာေဒသေတြမွာေနရတာ တကယ္ေတာ့ ဓါတ္ခြဲခန္းမွာ အစမ္းသပ္ခံၾကရတဲ့ (ဂီနီပစ္) ေခၚတဲ့ သတၲဝါေလးေတြနဲ႔ အတူတူျဖစ္တယ္။

သုေတသန
သုေတသနဆိုတာ ေနရာတကာမွာလိုတယ္။ တျခားနယ္ပယ္ေတြကို မေျပာလိုပါ။ က်န္းမာေရးမွာေတာ့ အေသအျခာ ခံၾကရတာ အမွန္ပါ။ ေဆးအသစ္ေတြကို စမ္းသပ္မႈျပဳရင္ အရင္ဆံုး ၾကြက္ျဖဴတို႔ (ဂီနီပစ္) စတဲ့ အေကာင္တို႔ကို အရင္စမ္းၾကရတယ္။ ဒါကို တိရစၧာန္အခြင့္အေရး လုပ္သူေတြက ကန္႔ကြက္ၾကတယ္။ အေကာင္မွာစမ္းျပီးေနာက္ (ေဗာ္လန္တီယာ) လူနာေတြကို စမ္းတယ္။ ဒီလိုလုပ္တာက တရားဥပေဒနဲ႔ညီေအာင္လုပ္ရပါတယ္။ ေအာင္ျမင္တာကို ေဆးကာင္စီလို အဖြဲ႔စည္းကေန ခြင့္ျပဳခ်က္ရရင္ ေစ်းကြက္ထဲ ေရာက္လာမယ္။ ဒါလဲ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး ဆိုးဝါးတာေတြ ေနာက္မွ ေတြ႔လာျပန္လို႔ ျပန္ပိတ္ရတဲ့ ေဆးဝါးေတြ မနည္းဘူး။

လူမသိ၊ သူမသိ အစမ္းခံရာတေတြ အမ်ားၾကီး ရွိျပန္ေသးတယ္။ ေဆးကုမၸဏီေတြကေန ဆရာဝန္ေတြကို ‘Sample not for sale ေဆးနမူနာ ေရာင္းရန္မဟုတ္ပါ’ ဆိုျပီး ေဆးအသစ္ေတြကို အခမဲ့ေပးတာေတြ ရွိတယ္။ ဒါမ်ိဳးကို ေတာ္ေတာ့ ဆရာဝန္ေတြက မရၾကပါ။ ေဆးအသစ္ကိုလဲ ေတာ္ေတာ့ လူနာေတြမရပါ။ ရတဲ့သူေတြ ဂုဏ္ယူ-ၾကြားဝါစရာ မဟုတ္ပါ။ အစမ္းသပ္ခံၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဆးသစ္ သုေတသနထဲမွာ လူအမ်ားၾကီးထဲခ်စမ္းေတာ့ ဆင္းရဲတဲ့ေနရာေတြမွာ စလုပ္တာေတြ ေတြ႔ဘူးၾကပါလိမ့္မယ္။ ေစာေစာက ေလ့လာဆန္းစစ္မႈက သိပ္အေရအတြက္ မမ်ားေသးေတာ့ အေသျခာၾကီး မဟုတ္ေသးဘူး။ အာရွ၊ အာဖရိကမွာ

NGO ေတြ ေျခခ်င္းလိမ္ေနၾကတာ ေစတနာနဲ႔အတူ ေမွ်ာ္ကိုးခ်က္လဲပါေနတာ သတိထားၾကပါ။ ဆင္းရဲတဲ့ ေနရာေတြမွာလုပ္တာမွာ အကုန္လံုးကို အျပစ္ေျပာခ်င္တာ မဟုတ္ပါ။ ငွက္ဖ်ားေဆးကို ငွက္ဖ်ားေတာမွာ စမ္းမွ မွန္တာရတယ္။ ဘီ-ပိုး၊ စီ-ပိုး စမ္းတာေတြလဲ အဲလိုပါဘဲ။ အျဖစ္မ်ားရာ ေနရာမွာ စမ္းၾကရတယ္။ HIV ဆိုရင္ အာဖရိက သြားလုပ္မွာ သဘာဝက်ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာလဲ ေျမြေဆးကို ေျမြေပါတဲ့ အရပ္က ေျမြေတြကေန ေဆးထုတ္ယူရတယ္။ ကိုယ့္ေဒသထြက္ ေျမြဆိပ္-ေျဖေဆးဟာ အေမရိကားကေန ထုတ္တာထက္ ေကာင္းတယ္။

သုေတသနလုပ္တယ္ဆိုတာ ျပီးဆံုးသြာတဲ့ အလုပ္မ်ိဳးမဟုတ္ဘူး။ စိတ္ခ်ရတယ္ဆိုတဲ့ ကုသနည္း၊ ကာကြယ္နည္းေတြ အားလံုးကို ဆက္ျပီးေလ့လာေနၾကရေသးတယ္။ ဒါမ်ိဳးကို (ကလင္နီကယ္-ဖီးလ္) ေဆးကုသနယ္ပယ္ ေလ့လာခ်က္လို႔ ေခၚတယ္။ အသိအမွတ္ျပဳျပီး၊ တရားဝင္ ထုတ္လုပ္-ေရာင္းခ်ခြင့္လဲ ရျပီးတဲ့ နည္းေတြရဲ႕ တကယ့္နယ္ပယ္မွာ ထိေရာက္မႈ ဘယ္ေလာက္ ရွိသလဲ။ ဘယ္လိုဟာက ပိုေကာင္းသလဲ ဆန္းစစ္တာမ်ိဳး။

(အင္ဂ်ီအို)
က်န္းမာေရးအတြက္ ကူညီေနၾကတဲ့ NGO ေတြကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။။ ဒါေပမဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဖက္က သတိၾကီးၾကီး ထားစရာေတြ အမ်ားၾကီး ရွိတယ္။ နိဒါန္းမွာေရးခဲ့တဲ့ ဆရာဝန္မေျပာသလို ဗ်ဴရိုကေရစီ သေဘာအရသာမကဘဲ မျမင္ႏိုင္တာေတြ ရွိေသးတယ္။ ဥပမာ ထိုင္းနဲ႔ အိႏၵိယမွာ ျမန္မာဒုကၡသည္ေတြကို အကူညီေပးတယ္၊ ေစာင့္ေရွာက္ေပးတဲ့ NGOs အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြရွိတယ္။

ကူညီတယ္ဆိုတာ ေကာင္းေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ ေက်ာင္းဆရာေတြ ဆရာဝန္ေတြလိုဘဲ (သမၼာအာဇီဝ) လို႔ အလြယ္ ေျပာတာကို ျငင္းဘို႔ခက္တယ္။ ဘာသာေရး အဆံုးအမမွာ ရွိတယ္မဟုတ္လား။ ‘လွဴတတ္မွ ဒါနေျမာက္တယ္’ ဆိုတာ။ စိတ္ထားဟာ ကံသံုးပါးမွာ လွည္းတစီလံုး ပါလာေအာင္ ဆြဲေပးတဲ့ ေရွ႕ဆံုးကႏြားမ်ားလိုဘဲ ဦးေဆာင္တယ္။ တလြဲကိုဆြဲရင္ တလြဲပါသြားတယ္။ ကူရညီရတဲ့ အလုပ္ေတာ့ လုပ္တာပါဘဲ၊ လခေကာင္းေကာင္းလဲ ရေနမွာဘဲ။ ေကာင္းတဲ့ကံရဲ႕ ေကာင္းက်ိဳးကိုေတာ့ မယူတတ္ရင္ မရႏိုင္ပါ။

(ယူအင္န္)
ဆရာဝန္မကေတာ့ UN ကလူေတြကို ခ်န္လိုက္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္က မခ်န္ခ်င္လွပါ။ (ယူအင္) ဆိုတာ ကမာၻမွာ အၾကီးဆံုး ဗ်ဴရိုကေရစီယႏၲယားၾကီး ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရေတြနဲ႔ ဖြဲ႔ထားျပီး၊ အစိုးရလဲမဟုတ္ဘူးလို႔ ေျပာလို႔ရတဲ့ အဖြဲ႔ၾကီး ျဖစ္တယ္။ တကမာၻလံုးက အစိုးရေတြပါေနေပမဲ့ ‘ကမာၻကိုအုပ္စိုးသူလို လုပ္မရဘူး’ လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ‘ကမာၻၾကီးဟာ Anarchy (အနာခီ) မင္းမဲ့ဝါဒီ’ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာၾကတာေပါ့။ ေနာက္တခ်က္ ႏိုင္ငံတခ်ိဳ႕မွာ အစိုးရေတြဟာ လူထုကိုကုိယ္စားမျပဳၾကပါ။ လူထုကိုရန္ျပဳၾကတယ္။

(ယူအင္) ကလူေတြလဲ (အင္ဂ်ီအို)၊ (အိုင္အင္ဂ်ီအို) ေတြနဲ႔ မျခားပါ။ ေကာင္းတဲ့ အလုပ္မ်ိဳးေတြ လုပ္ေနတာေတြ အမ်ားၾကီးပါ။ လုပ္ေနသူေတြဟာ လခေကာင္းေကာင္းရလို႔ လုပ္ေနသူက ဘယ္ေလာက္ မ်ားသလဲ။ မတရားေတာ့ မစြပ္စြဲခ်င္ေပမဲ့ မဟုတ္ပါေစနဲ႔သာ ဆုေတာင္းရမွာေပါ့။ (အင္ဂ်ီအို)၊ (အိုင္အင္ဂ်ီအို) ေတြ တခ်ိဳ႕ဟာ သူတို႔လုပ္ေနတဲ့ (အစ္ရွဴး) ပေပ်ာက္သြားမွာကို မလိုလားပါ။ ၾကီးထြားေစခ်င္ၾကတယ္။ ဒုကၡသည္၊ ေရာဂါသည္။

(ေဗာ္လန္တီယာ)
ေစတနာ့ဝန္ထမ္း နဲ႔ (အင္ဂ်ီအို) လံုးဝ မတူၾကပါ။ (ဆီဘယ္လ္-ဆိုဆိုင္ယယ္လ္တီ) လူမႈအဖြဲ႔အစည္းလို႔ ေခၚၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ လူမႈအဖြဲ႔စည္းတိုင္းလဲ လူေတြကို ေကာင္းဘို႔ လုပ္တာ မဟုတ္ျပန္ပါ။ ဥပမာ (စြမ္းအားရွင္) လို အဖြဲ႔မ်ိဳး။ ေနာက္ျပီး နာမည္ မေကာင္းတဲ့ အဖြဲ႔ထဲ ပါေနေပမဲ့ တကုိယ္ရည္သေဘာ စိတ္ထားေကာင္းသူေတြ ရွိတတ္ပါတယ္။ (မဆလ) ေခတ္တံုးက ပုဂၢိဳလ္နည္းနည္းပါးပါကို ကိုယ္တိုင္ၾကံဳဘူးပါတယ္။

ေစတနာမွန္
ဥာဏ္ေကာင္းလို႔ ၾကိဳးစားလို႔ ဆရာဝန္ျဖစ္ႏိုင္တာ မ်ားပါတယ္။ သူတို႔ထဲက ထက္ျမက္သူေတြက သာမန္-ဆရာဝန္ ေတြထက္ ေနရာေကာင္းတာ ရတတ္ၾကတယ္။ လခေကာင္းစားျပီး ေစတနာထားသူေတြလဲ ရွိပါတယ္။ ဘာဘဲလုပ္ေနေန စိတ္ရင္း ေစတနာသည္ဟာ အခရာက်ပါတယ္။ ဆရာဝန္အလုပ္၊ ေက်ာင္းဆရာအလုပ္မွ မဟုတ္ပါ။ စီးပြါးလုပ္သူေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးလုပ္သူေတြလဲ အတူတူပါဘဲ။

“ေစတနာမဆင္းရဲတဲ့ ျမန္မာျပည္မွာ အစမ္းသပ္ခံရတာေတြ နည္းပါေစ။”
“ေကာ္လာျဖဴ၊ ေကာ္လာျပာ၊ အနားျပာ၊ ခရိုေရာင္စံု အကုန္၊ ေစတနာကံုလံုၾကပါေစ။”
“ေစတနာမိုး ေစြရြာျဖိဳးပါေစ။”

Dr. တင့္ေဆြ
၁၆-၄-၂ဝ၁၄

No comments: