Sunday, June 23, 2013

ျဗိတိသွ်ကိုလိုနီေအာက္က ျမန္မာ့ဗုဒၡဘာသာ

“ဓမၼကာကြယ္ေရးအတြက္ တရားေသာစစ္ပြဲ”

သီရိလကၤာမွာ ျပည္တြင္းစစ္လို႔ ေျပာၾကတဲ့ ၁၉၈၃-၂ဝဝ၉ တံုးက လူမ်ိဳးေရးအရ လက္နက္ကိုင္ၾကိဳးပမ္းခဲ့တဲ့ Liberation Tigers of Tamil Eelam (LTTE) တမီးလ္က်ားအဖြဲ႔ဟာ အေသခံဗံုးခြဲတာ၊ ရန္သူကမိသြားရင္ အဆိပ္ေသာက္ျပီး ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတ္ေသတာကို သံမဏိစည္းကမ္းနဲ႔ က်င့္သံုးတယ္။ သီရိလကၤာဟာ ဗုဒၶဘာသာ အမ်ားစုရွိတဲ့ တိုင္းျပည္ ျဖစ္တယ္။ ေထရဝါဒဘဲ။ ႏိုင္ငံေရးမွာ ဗုဒၶဘာသာက ေနရာရထားမႈမွာေတာ့ ထိုင္းနဲ႔မတူ၊ ျမန္မာနဲ႔လဲမတူဘူး။ ဒီသူပုန္ကို ႏွိမ္နင္းဘို႔အတြက္ ဗုဒၶဘာသာဆရာေတာ္ေတြက ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ဘို႔ အစိုးရကို တိုက္တြန္းခဲ့တယ္။ (ဖေလာ္ရီဒါ) ျပည္နယ္ တကၠသိုလ္၊ ဘာသာေရးပါေမာကၡ၊ ေဒါက္တာ (တက္ဆာ ဘာသိုလိုေမာဇ္) ကေန In Defense of Dharma: Just-War Ideology in Buddhist Sri Lanka စာအုပ္ထဲမွာ “ဓမၼကာကြယ္ေရးအတြက္ တရားေသာစစ္ပြဲ အယူအဆ” လို႔ သံုးႏွံဳးထားတယ္။ Terror အၾကမ္းဖက္မႈကို စနစ္တက်သံုးတဲ့ LTTE ကို အျပစ္ေျပာမလား။ စစ္ေရးနည္းကို သံုးျပီး အျပတ္ရွင္းခဲ့တဲ့ သီရိလကၤာအစိုးရကို အျပစ္ဖို႔မလား။ အဲဒီတပ္ဖြဲ႔ကို ႏွိမ္နင္းဘို႔ လိုလားတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ ဘုန္းေတာ္ၾကီးေတြကို အျပစ္ဆိုမလား။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ (၂၁-၆-၂ဝ၁၃)

“ျဗိတိသွ်ကိုလိုနီေအာက္က ျမန္မာ့ဗုဒၡဘာသာ”

• “ဗုဒၡဘာသာဟာ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးမွာ ျဖည့္ဆီးေပးမႈၾကီးတရပ္ျဖစ္တယ္” လို႔ ႏိုင္ငံျခားသား သံုးသပ္သူေတြက မွတ္တမ္း တင္ထားပါတယ္။
• ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးအတြက္စခဲ့ရတဲ့ အမ်ိဳးသားေရးလႈတ္ရွားမႈဟာ Young Men's Buddhist Associations (YMBA) ဝိုင္အမ္ဘီေအ ျဖစ္ပါတယ္။ (YMBA အဖြဲအစည္းေတြဟာ ျမန္မာျပည္မွာသာရွိတာ မဟုတ္ပါ။ သီရိလကၤာမွာ ကိုလန္ဘို၊ ကိုလံုနာဝါ၊ မဟာရာဂါမ စတဲ့ ေနရာအမ်ိဳးမ်ိဳးမွာရွိတယ္။ အေမရိကားနဲ႔ ကေနဒါ ႏွစ္ခုတြဲလဲ ရွိပါေသးတယ္။)
• ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေက်ာင္းသားနဲ႔ ရဟန္းေတာ္ေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္ ၾကီးၾကီးမားမားတိုင္းမွာ ေရွ႕တန္းကေန ထြက္လာျပီး ဦးစီးခဲ့တာက သမိုင္းတင္ပါတယ္။
• အဂၤလိပ္ေခတ္မွာ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၲမနဲ႔ ဦးစိႏၵာတို႔ဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္ကေန ထြက္ေပၚခဲ့ၾကျပီး၊ ရန္ကုန္ အင္းစိန္ေထာင္မွာ ပ်ံလြန္ေတာ္မူတဲ့အထိ အစာငတ္ခံဆႏၵျပခဲ့တဲ့ အာဇာနည္ေတြ ျဖစ္တယ္။
• ရန္ကုန္ျမိဳ႕ေတာ္မွာ ထင္ေပၚခဲ့တာက ဆရာေတာ္ ဦးဝိစာရျဖစ္တယ္။
• League of Young Monks ရဟန္းပ်ိဳအဖြဲ႔က မႏၲေလးမွာ ဗဟိုျပဳတယ္။
• ၁၉၂၉-၂ဝ General Council of Burmese Associatiow (GCBA) အသင္းၾကီးဟာ YMBA နဲ႔ တျခားမ်ိဳးခ်စ္ေတြ စုေပါင္းျပီး ဖြဲ႔ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာအျပင္၊ ဟင္ဒူ၊ ခရစ္ယန္နဲ႔ မြတ္ဆလင္ေတြပါ ပါဝင္ႏိုင္လာေစတယ္။
• ၁၉၂၂ မွာ General Council of Sangha Associations (GCSA) သံဃအသင္းေတာ္ၾကီးဖြဲ႔ခဲ့တယ္။
• ကြ်န္ေတာ္ သမိုင္းဆရာ၊ သုေတသီမဟုတ္ပါ။ လက္လွမ္းမီတာေတြနဲ႔သာ ေကာက္ခ်က္ဆြဲရရင္ -
- ျဗိတိသွ်လက္ေအာက္မွာ ဗုဒၶဘာသာကို ႏွိပ္ကြပ္မႈ အေထာက္အထား မရွိသေလာက္ပါ။
- ဗုဒၶသာကေနသာ အမ်ိဳးသားေရးနဲ႔ လြတ္လပ္ေရးကို ဦးစီးမႈေပးခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။ လုပ္ခြင့္ ရသင့္သေလာက္ရခဲ့တယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။
- ဒီအတြက္ ေပးဆပ္ရမႈမွာ ေထာင္သြင္းခံရတာ၊ အသက္ေပးရတာဟာ အေရအတြက္က လြတ္လပ္ေရး ဆိုတဲ့ မဟာၾကိဳးပမ္းမႈၾကီးနဲ႔စာရင္ နည္းပါးပါတယ္။ (၁၉၆၂ ေနာက္ပိုင္းက ပိုမ်ားမလား မေျပာတတ္ပါ။)
- ျဗိတိသွ်ေတြက ခရစ္ယန္ေတြေပမဲ့ ခရစ္ယန္ကိုသာ ဦးစားပးတယ္လို႔ ထင္ထင္ရွားရွား မွတ္တမ္း လက္လွမ္းမမီပါ။ အစိုးရထဲမွာေရာ၊ အစိုးရ အရာထမ္းေတြထဲမွာပါ ခရစ္ယန္ကိုသာ ဦးစားေပးခဲ့တယ္လို႔ ေကာက္ခ်က္ ဆြဲမရပါ။
- တုိင္းရင္သားေဒသေတြမွာ ခရစ္ယန္အယူ ျဖစ္လာေအာင္ေတာ့ ေရရွည္စီမံခ်က္ၾကီးနဲ႔ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါလဲ ဗုဒၶဘာသာအပါအဝင္ ရွိျပီးသား တျခားဘာသာေတြကေန အတင္းကူးေျပာင္းေစတာမ်ိဳးလုပ္တဲ့ အေထာက္အထားက မွတ္တမ္းရွားပါတယ္။ သိမ္းသြင္း ဆြဲေဆာင္နည္းကိုသာ သံုးခဲ့ပါတယ္။
• ၁၉ဝဝ-၁၉၁၁ မွာ Irish Buddhist အိုင္းရစ္ ဗုဒၶဘာသာဝင္လို႔တြင္တဲ့ ဆရာေတာ္ ဦးဓမၼေလာကဟာ ခရစ္ယန္နဲ႔ ကိုလိုနီကို (ခ်ဲလင့္) လုပ္ခဲ့လို႔ ပုန္ကန္မႈနဲ႔ စီရင္ေတာ္မူခံရတယ္။ ဒီအခ်က္က ဗီယက္နမ္မွာ ျဖစ္ခဲ့တာနဲ႔ ဆင္တူတယ္။
• က်န္တဲ့ ဗုဒၶဘာသာအသင္းေတြ၊ ဆရာေတာ္ေတြကေန ခရစ္ယန္ကိုျဖစ္ျဖစ္ တျခားဘာသာကိုျဖစ္ျဖစ္ ဆန္႔က်င္တာ၊ ပိတ္ပင္တာ မရွိသေလာက္ျဖစ္ျပီး၊ တိုင္းျပည္တခုလံုးအတြက္ အေရးၾကီတဲ့ အမ်ိဳးသားေရးနဲ႔ လြတ္လပ္ေရး အတြက္သာ ရြက္ေဆာင္ခဲ့ၾကတာပါ။
• “အမ်ိဳး-ဘာသာ-သာသနာ” ဆိုတဲ့ ေဆာင္ပုဒ္ကိုလဲ အကန္အသတ္နဲ႔သာ သံုးခဲ့ပါတယ္။
• Boycott ဆိုတဲ့ အဂၤလိပ္စာလံုးကို ျမန္မာျပန္ရာမွာ “သပိတ္ေမွာက္” လို႔ျဖစ္လာခဲ့ျခင္းဟာ လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ဗုဒၡဘာသာရဲ႕ လွပတဲ့သေကၤတတခု ျဖစ္ပါတယ္။
• ဒါေတြေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာထြန္းကား ျပန္႔ပြါးေရးအတြက္ နည္းနာသစ္ေတြကို ေခတ္မီရဟန္းသံဃာေတာ္ေတြက ေခတ္နဲ႔ညီေအာင္ သံုးခ်င္လာၾကတယ္။ လက္နက္ကိုင္နည္း၊ အၾကမ္းဖက္နည္း၊ အေသခံနည္း၊ ဘာသာေရးကို တလြဲအသံုးခ်နည္း၊ လူ႔စိတ္ရဲ႕ ေျပာ့ကြက္ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အသံုးခ်နည္း၊ ဆြဲေဆာင္စည္းရံုးနည္း၊ ေငြေၾကးနဲ႔ လာဘ္လာဘေပးနည္း၊ စတဲ့နည္းေတြကို “ဓမၼနည္း” က အေရအတြက္မွာ မယွဥ္သာပါ။
• ကြ်န္ေတာ့္အျမင္ကေတာ့ -
- မတူတဲ့ ဘာသာေရးေတြမွာ မတူတဲ့ သာသနာျပဳနည္းရွိပါမယ္။ အေျခခံလဲမတူ၊ ပန္းတိုင္လဲ ကြဲျပားၾကတယ္။
- ဘယ္သာသာမဆို မြန္ျမတ္သန္႔စင္မႈကို ေရမေရာသင့္ၾကပါ။ ေလာကမွာ အ, တဲ့သူကပိုမ်ားတယ္။ ပညာနည္းသူက မနည္းဘူး။ အၾကိဳက္ေပးရင္ လိုက္ခ်င္သူက တဝက္မကရွိတယ္။
- အာေသာကဧကရာဇ္ဟာ ၾကီးမားလြန္းလွတဲ့ Kalinga ကာလဂၤ ေသြးေခ်ာင္စီး စစ္ပြဲၾကီးတိုက္ခဲ့တာဟာ ဗုဒၶဘာသာ ထြန္းကားေစဘို႔ မဟုုတ္ခဲ့ပါ။ ေျပာင္းျပန္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔သာသနာျပဳ လုပ္ငန္းေတာ္ၾကီး ေက်းဇူးကို မီေအာင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္သူ မေပၚေသးပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၉-၆-၂ဝ၁၃

Read more...

ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အတိုအထြာ

“ေဖ့စ္သစ္ကေလးေတြ က်န္းမာပါေစ”

• ေဖ့စ္ဘြတ္ကို ဆိုရွယ္ကြန္ယက္အျဖစ္ ရည္ရြယ္တာပါ။
• ဘာသာေရးေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးေတြလို မာမာတင္းတင္း အျငင္းပြါးစရာေတြကို ေခါက္ထားလို႔ ရပါတယ္။
• လူငယ္ေတြ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးေလးေတြ ေရးၾကတာကို အားေပးပါတယ္။
• တခ်ိဳ႕လူငယ္ေတြက သီခ်င္း၊ တခ်ိဳ႕က မင္းသမီး၊
• တခ်ိဳ႕က ရာသီဥတု၊ တခ်ိဳ႕ ေဘာလံုးပြဲအုပ္စု၊
• တခ်ိဳ႕က ပန္းေတြ၊ လန္းဆန္းလတ္ဆတ္တာေတြ၊
• တခ်ိဳ႕က စားစရာ ဝါးစရာ၊ သြားစရာေတြ။
• လူငယ္ေလးတေယာက္ေရးတာ သေဘာက်မိတယ္။ “သၾကၤန္က်ဘို႔က ႏွစ္ရက္ဘဲလိုေတာ့တယ္။ ပိုက္ဆံရဘို႔ဟာ အေမ့အေပၚမွာ လံုးဝမူတည္တယ္။ အေမ ၾကည္ေအာင္ ဆုေတာင္းေပးၾကပါဗ်ာ” တဲ့။ ျဖဴတယ္။ လူငယ္ပီသတယ္။ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔၊ သူ႔အေမဟာ သူ႔ကမာၻလို႔ ေဖၚျပေနတယ္။
• ေနာက္တေယာက္ကေတာ့ “ဆိုင္ကယ္က ဓါတ္ဆီကုန္ေနျပီ၊ ကြန္ျပဴတာေတြက မပ်က္ၾကေတာ့ဘူးလား” တဲ့။ ေလာဘမဟုတ္ပါ၊ မတရားလိုခ်င္တာလဲ မဟုတ္ပါ။
• လူၾကီးေတြထက္ လူငယ္ေတြဟာ ပိုသာ၊ ပိုလိမ္မာၾကမယ္လို႔ ေမွ်ာ္ပါရေစ ႕႕႕

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ (၂၁-၆-၂ဝ၁၃)

“ထိေရာက္ပါေပ (ေဖ့စ္ဘြတ္) စာေတြ”

• ေဖ့စ္ဘြတ္စကား က်ယ္သလားမေမးနဲ႔ ဘာသာတရား၊ ေမတၲာတရား၊ ရိုးရိုးသားသား၊ ခ်ဲလင့္စကား၊။
• တခ်ိဳ႕သတင္းေတြက ေစ့ေဆာ္မႈ အားေကာင္းလွ၏။ မ်က္ရည္က်ေစ၏၊ စာနာစိတ္ရွိေစ၏၊ ေဒါသထြက္ေစ၏၊ သခၤန္းစာရေစ၏။
• သံခိပ္အေရး အလြန္ေတာ္ (ေရွာ္) ၏။ ၃-၄ မ်က္ႏွာစာေလာက္ကို တေၾကာင္းထဲနဲ႔ သိေစေအာင္လုပ္ႏိုင္၏။
• ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ ပါဝါရွိ၏။ သတင္းတပုဒ္ တင္ထားယံုနဲ႔ မေမးဘဲေျဖေစႏိုင္၏။ “ေကာင္းတယ္”၊ “မေကာင္းဘူး”။ “ခ်ကြာ”၊ “႕႕႕ ရူး”။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ (၂၁-၆-၂ဝ၁၃)

“ကာလသံုးပါး”

• ျပည္ပေရာက္ေတြ ၁၉၉ဝ ကိုေမွ်ာ္ခဲ့၏၊
• ၂ဝဝ၈ ကေန ႏိုင္ငံေရးသမားသစ္မ်ား ေမြးဖြါးေပး၏၊
• ၂ဝ၁၂ က ဆို႔ထားသမွ် ဖြင့္ေပးရ၏၊
• ၂ဝ၁၃ ခရိုေရာင္စံု အကုန္ခ်မ္းသာေစ၏၊
• NLD က ၂ဝဝ၈ ကိုျပင္ခ်င္၏၊
• USDP က ၂ဝဝ၈ ကိုထိန္းထား၏၊
• PR သမား ၂ဝ၁၅ အတြက္ၾကိဳးစားေန၏၊
• စစ္တပ္က ၂၅% ကိုေစာင့္၏၊
• သံဃာေတြ သာသနာေစာင့္၏၊
• ႏိုင္ငံတကာ အကြက္ေကာင္းရလာ၏၊
• ျမန္မာေျပ အစာမေက်ေရာဂါျဖစ္လာ၏၊
• Media သမား တာဝန္သိေသာ္ အက်ိဳးမ်ားေစ၏၊
• ဆိုရွယ္ကြန္ယက္ ကေလာင္စြမ္းေတြ ထက္၏၊
• အတည္ေရးေသာ္ ပညာရ၏၊
• ရယ္သြမ္းေသြးေသာ္ ရယ္ရ၏၊
• အပ်က္အေပ်ာ္ေရးေသာ္ ပ်က္စီးေစ၏၊

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ (၂၁-၆-၂ဝ၁၃) “မတူတိုင္းေတာ့ ရန္သူမဟုတ္ပါ”

• အျဖစ္အပ်က္တခါနဲ႔ ဘာသာတတခုလံုး ပ်က္သုဥ္းျပီ၊
• တရားစာတခုနဲ႔ သဃာထုတရပ္လံုး သံုးမရေတာ့ဘူး၊
• ေခါင္းစဥ္မွာေပၚတာနဲ႔ ဒီကိုယ္ေတာ္ အေတာ္ေရွာ္တာဘဲ၊
• မွတ္ခ်က္ေလးတခုဖတ္ျပီး၊ အခ်ီးအႏွီးသာျဖစ္တယ္၊
• အမ်ိဳးသမီးဆိုတာနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးထုၾကီး ပ်က္စီးေအာင္လုပ္တယ္၊ စသျဖင့္ စသျဖင့္ အေတာ္ကို လြယ္လြယ္ ေျပာေန၊ ေရးေနၾကပါကလား။

ကြ်န္ေတာ္ေတာ့ ဆရာေတာ္ေတြကျဖစ္ေစ၊ ေဒၚစုကျဖစ္ေစ၊ မဂၢဇင္းကျဖစ္ေစ ေဟာသမွ်၊ ေျပာသမွ်၊ ေရးသမွ် ေစ့ေစ့ငင သိရျပီးမွ ေျပာခ်င္တယ္။ အခုျဖစ္လာတာေတြဟာ ဘယ္ကေန ေစ့ေဆာ္လာခဲ့သလဲ ေစာေၾကာသင့္တယ္။ “အလံရွဴး” ဆိုတာ တၾကိမ္တခါအတြက္သာ တတ္ႏိုင္တယ္။ အခုလို တိုင္းျပည္နဲ႔လူမ်ိဳးဂုဏ္ကို ထိခိုက္ေနတာမ်ိဳးဟာ ၾကီးမားတယ္။

အခ်င္းခ်င္း အတင္းအဖ်င္းေရးေန၊ ေျပာေနၾကယံုနဲ႔ မလံုေလာက္ပါ။ အစိုးရကလဲ အစိုးရတာဝန္၊ ဘာသာအသီးသီးမွာလဲ တာဝန္ၾကီးတယ္။ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားကလဲ တာဝန္မမဲ့သင့္ၾကပါ။ ႏိုင္ငံျခားမီဒီယာကို ျမန္မာမီဒီယာက ဘယ္လို တုန္႔ျပန္မလဲ။

တိုင္းျပည္အေရး၊ ျပည္ေထာင္စုအေရးဆိုတာ အျမင္တခုတည္း၊ လူမ်ိဳးတခုတည္း၊ ဘာသာတခုတည္း၊ မဟုတ္ပါ။ အင္အားဆိုတာ မတူတဲ့အျမင္ေတြ၊ လူမ်ိဳးစုေတြ၊ ဘာသာေတြ စုေပါင္းႏိုင္မွသာ ၾကီးမားပါမယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ကို ကြဲေအာင္လုပ္တာ၊ ဂုဏ္ငယ္ေအာင္လုပ္တာေတြဟာ အျပင္ကေနလာႏိုင္တယ္၊ အထဲမွာလဲရွိႏိုင္တယ္။ အခုမွမဟုတ္၊ ေနာက္မွာလဲ လာႏိုင္တယ္။ တဆိတ္ရွိ ကြဲျပဲေနၾကတဲ့ “မယဥ္ေက်းမႈ” ကို ျပင္ၾကရမယ္။

Smile at enemy ရန္သူထိုးႏွက္ခ်က္ အျပဳံးမပ်က္ ေက်ာ္လႊားႏိုင္ပါေစ။ Don’t be smiled by enemy ရန္သူက ကိုယ့္ကို ရယ္သြမ္းေသြးတာ မခံပါနဲ႔။

“ထမင္းရည္ေသာက္ရာကေန (ကိုကာကိုလာ) ေသာက္ခ်င္လို႔ ေလခ်ဥ္တက္တာေတြ လာပါအံုးမည္။”

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ (၂၁-၆-၂ဝ၁၃)

“အေျပာသမားဆိုတာ ေျပာကြက္ကိုသာရွာတယ္၊ ေပ်ာ့ကြက္ရွာတာ မဟုတ္ပါ”

ျမန္မာျပည္မွာ -
• အနီ (တည္ျမဲ ဖဆပလ) နဲ႔ အဝါ (သန္႔ရွင္း ဖဆပလ) ေခတ္ကို ၁၉၅၈ ကေန ၁၉၆၂ အထိ ၄ ႏွစ္ၾကာ ျဖတ္ခဲ့ရတယ္။ အျပာ (ပမညတ) လဲရွိတယ္။
• အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြက (၁) ၁၉၆၂-၁၉၇၃ စစ္စိမ္း၊ (၂) ၁၉၇၄-၁၉၈၈ မဆလ အျပာႏု၊ (၃) ၁၉၈၈-၂ဝ၁ဝ စစ္စိမ္းနဲ႔ အုပ္စိုးခဲ့ခ်ိန္ေတြမွာ လူထုမွာ ဘာေရာင္မွမထြက္ႏိုင္ေအာင္ မြဲခဲ့တယ္။
• ၂ဝ၁ဝ-၂ဝ၁၂ ေနာက္မွာေတာ့ အေရာင္ေတြ စံုလာတယ္။ မၾကာခင္ ပိုမ်ားအံုးမယ္။
• ေခြ်းေရာင္နဲ႔ ေသြးေရာင္ ထံုမႊမ္းတာကေတာ့ အမ်ားဆံုးဟာ ေက်ာင္းသားနဲ႔ NLD ျဖစ္ၾကတယ္။ ႏိုင္ငံေရး အဖြဲ႔စည္း မဟုတ္တဲ့အထဲမွာ သံဃာေတာ္ေတြလဲ ပါလာတယ္။
• ေခြ်းထြက္ထြက္၊ ေသြးထြက္ထြက္ “ေျပာကြက္” ကိုသာေစာင့္ေနသူေတြကေတာ့ တစက္မွ မညွာၾကပါ။ အေရးသမားေတြကလဲ ထိုနည္းအတူ ဤနည္းလည္းေကာင္းဘဲ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ (၂၁-၆-၂ဝ၁၃)


Read more...

Sunday, June 16, 2013

ခ်င္းတြင္းမွ ေသာင္ရင္း

ေသာင္ရင္းမွာ စုန္ဆင္းဆန္တက္ ေလွခြက္ကေရယို၊
အမိေျမကို ေျချပန္ခ်ျပီး အစည္းေဝးေတြတက္ခဲ့ရ၊ မေန႔ကဘဲထင္ေသး။

အလွမ္းလဲ မေဝးျပီထင္မွတ္၊ ေနရပ္ကိုျပန္လာ၊
လူနာလူမမာ၊ လူႏံုျခာျခာေတြအတြက္၊
အသက္ဆက္ေပးျခင္လွပါျပီ။

ေဒလီမွာၾကာ ငါဘာလုပ္ခဲ့သလဲ၊
မဲေပးတာယူျပီး မဲေပးသူေတြကိုထားခဲ့၊
ငါ တာဝန္ေက်ရဲ႕လား။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၆-၆-၂ဝ၁၃

(ေရစၾကိဳ NLD မွ ေဒါက္တာေက်ာ္ေငြရဲ႕ နယ္ဆင္းခရီး ဖတ္ျပီးေရးပါတယ္။)
Read more...

Saturday, June 15, 2013

Father's Day ဖခင္မ်ားေန႔

ကမာၻမွာ “ဖခင္မ်ားေန႔” ကို ႏွစ္စဥ္ ဇြန္လ တတိယ တနဂၤေႏြေန႔မွာ အမ်ားဆံုး က်င္းပၾကပါတယ္။

အေမရိကားမွာ “အေမမ်ားေန႔” ကို ေအာင္ေအာင္ျမင္ တီထြင္က်င္းပႏိုင္ရာကေန ဘယ္ေန႔ကို ဖခင္မ်ားေန႔လုပ္မလဲ ဆိုတာကို ၾကံဆခဲ့ၾကတာပါ။ သူတို႔ဆီမွာ တျခားပုဂၢိဳလ္ေတြရွိခဲ့ေပမဲ့ အားလပ္ရက္ျဖစ္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ခဲ့သူအျဖစ္ Sonora Smart Dodd ကိုအသိအမွတ္ျပဳထားၾကပါတယ္။ (ဆိုႏိုရာ စမတ္ ေဒါ့ဒ္) ဟာ ဝါရွင္တန္ YMCA မွာ ၁၉၁ဝ ခုႏွစ္မွာ စတင္ က်င္းပႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

သူမရဲ႕ဖခင္ဟာ ျပည္တြင္းစစ္ စစ္ျပန္တဦးျဖစ္ပါတယ္။ မသူမရဲ႕ ဖခင္ စၥတာ စမတ္ဟာ (ဆင္ဂယ္ ဖါးသား) မိန္းမမယူဘဲ ကေလး ၆ ေယာက္ကို ေၾကြးေမြးျပဳစုခဲ့သူပါ။ သူမဖခင္ရဲ႕ေမြးေန႔ ဇြန္ ၅ ရက္ကို တိုက္တြန္းေပမဲ့ ဘာသာေရးဆရာ (ပါစတာ) က အခ်ိန္မေပးႏိုင္ရာကေန တတိယတနဂၤေႏြလို႔ ျဖစ္လာခဲ့ပါေတာ့တယ္။

အစပိုင္းမ်ား လူသိမမ်ား၊ လူၾကိဳက္မမ်ားပါ။ ၁၉၃ဝ မွာ Father's Day Council အေဖမ်ားေန႔ေကာင္စီကို အမ်ိဳးသားမ်ား ဝတ္စံု လက္လီအသင္းရဲ႕ အကူအညီနဲ႕ နယူးေယာ့မွာ ဖြဲ႔ႏိုင္လာခဲ့တယ္။ စက္မႈလုပ္ငန္းေတြကို စည္းရံုးပါတယ္။ ၁၉၈ဝ ေက်ာ္ႏွစ္ေတြထဲမွာ ထင္ရွားေက်ာ္ေစာလာျပီး ေယာက္်ား-လက္ေဆာင္ စက္မႈလုပ္ငန္းကဆိုရင္ ဒုတိယ ခရစၥမတ္ေန႔လို႔ ယူဆလာခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၁၃ ကြန္ဂရက္စ္မွာ (ဘီလ္) ဥပေဒ တင္ႏိုင္လာျပီး ၁၉၁၆ မွာ သမတ ဝီလဆင္က တက္ျပီး မိန္႔ခြန္းလာေျပာတယ္။ ၁၉၇၂ ရစ္ခ်တ္ နစ္ကဆင္လက္ထက္မွာ တရာဝင္ရံုးပိတ္ရက္ျဖစ္လာပါေတာ့တယ္။

အဂၤလိပ္လိုစာလံုးေပါင္းရာမွ အစက (ေဒါ့ဒ္) ျဖစ္ေစခ်င္တာက "Fathers' Day" ျဖစ္ေပမဲ့ ကြန္ဂရက္မွာေတာ့ "Father's Day" ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။

ဇြန္လ တတိယ တနဂၤေႏြေန႔မွာ က်င္းပတဲ့ႏိုင္ေပါင္းက ၇၅ ႏိုင္ငံျဖစ္လို႔ အမ်ားဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုတို႔လဲ စာရင္းဝင္ႏိုင္ငံေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

ဖခင္မ်ားေန႔ကို သမီးတေယာက္ကေန စတင္ခဲ့တာပါ။

၁၆-၆-၂ဝ၁၃ သမီးတေယာက္ကေန စတင္ခဲ့တဲ့ “ဖခင္မ်ားေန႔” မွာ ဖခင္မ်ားအားလံုးကို ဂုဏ္ျပဳ၊ သမီးေတြကို ခ်ီးက်ဴး၊ ဖခင္ေလာင္းမ်ားအား ေလးစားၾကပါခင္ဗ်ား။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၅-၅-၂ဝ၁၃

Read more...

Friday, June 14, 2013

Facebook politics ေဖ့စ္ဘြတ္ ႏိုင္ငံေရး လိုက္မမီေသး

ေရးထားတာေလးေတြကို ခပ္ျမန္ျမန္ျဖစ္ျဖစ္ အခ်က္အလက္စံုေစ့ေအာင္ ဖတ္မိသူဆိုရင္ “ေမြးေန႔ဆုေတာင္းတာ မေကာင္းဘူး”၊ “သမတကို ရႈတ္ခ်ေနတယ္”၊ ဆိုတဲ့ ျပန္လွန္ေမးခြန္းမ်ိဳးေတြ လာမယ္မထင္ပါ။

ဦးသိန္းစိန္ဟာ ဦးေနဝင္း၊ ဗခမက ေစာေမာင္ နဲ႔ ဗခမက သန္းေရြႊတို႔ထက္ အမ်ားၾကီး ပိုေကာင္းတဲ့ေခါင္းေဆာင္ ဆိုတဲ့အခ်က္ကို မျငင္းပါ။ သမၼတ ဦးေမာင္ေမာင္ဟာလည္း ဦးေနဝင္း၊ ဦးစိန္လြင္တို႔ထက္ ပိုေကာင္းတာမွန္ေပမဲ့ (မဆလ) ကသာ ျဖစ္ပါတယ္။ လူထုဟာ ဦးေမာင္ေမာင္ကို ခ်ီးမြမ္းခန္း မဖြင့္ခဲ့ၾကဘဲ၊ ဦးေမာင္ေမာင္ျပဳတ္ေအာင္သာ လုပ္တာလည္း မဟုတ္ဘဲ၊ (မဆလ) တပါတီစနစ္ က်ဆံုးေအာင္သာ အသက္ေသြးေခြ်းေတြ စေတးခဲ့ၾကတယ္။

ႏိုင္ငံေရးမွာ စနစ္ကအေရးၾကီးတယ္။ ဘယ္ပါတီကဆိုတာလည္း အေရးၾကီးတယ္။ ကြက္ၾကည့္ရင္ အမွားမ်ားမယ္။ တခ်က္တေလးသာၾကည့္ျပီး အကဲျဖတ္တာလဲ အလြဲမ်ားမယ္။

“တည့္တည့္ေျပာလိုက္ပါရေစ၊ ဦးသိန္းစိန္ထက္ အဆ ၁ဝဝ သာသူျဖစ္ပါေစ၊ မျပင္ဆင္ေသးတဲ့ ၂ဝဝဂ ဖြဲ႔စည္းပံုအရတက္လာသူ၊ လက္ရွိ ၾကံ့ခိုင္ေရးပါတီကတင္လာသူ၊ လူထုကေရြးတာ မဟုတ္သူ မွန္သမွ် ပန္းစည္း မပို႔ႏိုင္ပါ။ ပန္းေခြသာပို႔ပါမည္။”

(၂၁-၄-၂ဝ၁၃)

Read more...

မ်က္ႏွာပ်က္ရတာ ေဖ့စ္ဘြတ္ပါ

Facebook ေဖ့စ္ဘြတ္ဟာ အေမရိကန္ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသာေတြ စာသင္ႏွစ္အစမွာ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ သိေအာင္သံုးၾကရတဲ့ စာအုပ္ရဲ႕နာမည္ျဖစ္ပါတယ္။ ၂ဝဝ၄ မွာ Mark Elliot Zuckerberg မာ့ခ္ ဇူကားဘတ္ နဲ႔ ဟားဗတ္ တကၠသိုလ္က သူငယ္ခ်င္း ေလးေယာက္ကေန စထြင္လိုက္တာပါ။ အစကေတာ့ ဟားဗတ္ တကၠသိုလ္မွာသာသံုးဘို႔ ရည္ရြယ္ခဲ့ေပမဲ့ တျခားတကၠသိုလ္ေတြ၊ ေကာလိပ္ေတြဆီ ကူးစက္လာျပီး၊ ၂ဝ၁၂ စက္တဘၤာ စာရင္းအရ တကမာၻလံုးမွာ ေဖ့စ္ဘြတ္သံုးေနသူေပါင္း သန္း ၁ဝဝဝ မကေတာ့ပါ။ ဒီဆန္းစစ္ခ်က္ထဲမွာ ၈႕၇% ဟာ အတုေတြလို႔ ဆိုပါတယ္။ အသက္ ၁၃ ႏွစ္ျပည့္သူေတြအတြက္သာ သတ္မွတ္ထားေပမဲ့ အသက္မျပည့္တဲ့ကေလးေပါင္းက ၂ဝ၁၁ ေမလ စစ္တမ္းတခုအရ ၇႕၅ သန္းရွိပါသတဲ့။

တီထြင္သူေတြက Online social networking service အြန္လိုင္း ဆိုရွယ္ကြန္ယက္လို႔ဆိုေပမဲ့ လက္ေတြ႔မွာေတာ့ ဆိုရွယ္သေဘာထက္ ေလးနက္တာတြကိုပါ သံုးလာၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရး၊ က်န္းမာေရး၊ ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရး၊ အေရးမွန္သမွ်သံုးၾကတာ ခ်ီးက်ဴးစရာပါ။ ဒါေပမဲ့ ဆိုရွယ္တခုတည္းသမား မဟုတ္သူမ်ားအတြက္ ခက္ေနပါျပီ။

ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ မိတ္ေဆြစာရင္းကို ဘယ္သူ ဘယ္ဝါမွန္းမသိဘဲ တန္းသြင္းရတာာက အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ အေကာင့္တခုမွာ လူ (လူမဟုတ္တာလဲ ပါမလားမသိပါ) ၅ဝဝဝ ကို တရားဝင္ မိတ္ေဆြစာရင္းသြင္းႏိုင္တယ္။ အသြင္မတူ အိမ္သူမျဖစ္ ဆိုသလို ေပါင္းၾကည့္မွ ခြဲရတာလဲဘူ႔ေတြမွာ မလြဲသာမေရွာင္သာ ၾကံဳလာၾကရပါေတာ့တယ္။

ေဖ့စ္ဘြတ္ကို မသံုးေသးခင္ကတည္းက ကိုယ္ပိုင္ (ဘေလာ့ခ္) ေလးေတြေရးျပီး က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာစာေတြ တင္ပါတယ္။ မၾကာခင္မွာ (ကြန္မင့္) လုပ္မရေအာင္ ေျပာင္းလိုက္ရပါတယ္။ အခုလဲ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ (အန္ဖရင္း) လုပ္ရတာ သိပ္ေတာ့ မနည္းေတာ့ပါ။ သုေတသနအရ ငါးေထာင္ထဲမွာ ၄၃၅ ေယာက္က အတုပါတဲ့။ (ဂဏန္း ၃ လံုး အသစ္ထြင္တာ မဟုတ္ပါခင္ဗ်ား။)

စာတပုဒ္ေရးေနရင္း၊ သတင္းတပုဒ္တင္ေနရင္း အြန္လိုင္းကေန ေရဒီယိုနားေထာင္ပါတယ္။ ဝါသနာရွိလို႔ ေဘာလံုးပြဲ၊ တင္းနစ္ပြဲလဲ ၾကည့္ခ်င္ပါေသးတယ္။ သူမ်ားေတြက တေလးတစား တင္ထားတာေတြကိုလည္း လိုက္မီေအာင္မဖတ္ရင္ တေခတ္ေနာက္က်သလား ခံစားမိပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ့္ထက္ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အခ်ိန္မေပးႏိုင္သူေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါမယ္။ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ က်န္းမာေရး ေမးရင္-ေရးရင္ လုပ္လက္စကို ရပ္ထားျပီး အတတ္ႏိုင္ဆံုး တံု႔ျပန္ပါတယ္။ မွတ္ခ်က္တို၊ ေမးခြန္းတိုေလးေတြက တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ထိေရာက္တတ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးအေဆြလို၊ ဆရာတပည့္လိုကေန “ေနေကာင္းၾကလား” ေမးခြန္းမ်ိဳးဟာ အလြန္ကို တန္ဘိုးရွိပါတယ္။

ဒီၾကားထဲမွာ ‘မဂၤလာပါ’၊ ‘ေနေကာင္းလား’၊ ‘Hi’, ‘Hello’ လုပ္ေနတာမ်ိဳးေတြဟာ အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေစပါတယ္။ ႏႈတ္ဆက္ျပီးေနာက္ ေမးတာျမန္းတာလဲ ဆက္မလာပါ။ ဒီအေၾကာင္းကို တခါေရးျပီး ကိုယ့္ (တိုင္းမ္-လိုင္း) မွာ တင္ထားတာ ျပန္ရွာမရေတာ့ပါ။ ဒီလိုသာဆိုရင္ (ဘေလာ့ခ္) ကိုဘဲ ပိုအားကိုးရမလားဘဲ။

လူ ၅ဝဝဝ ကို တသမတ္တည္းထားတာ မၾကိဳက္ပါ။ အခ်ိန္နဲ႔အတူ အရာရာဟာ ေျပာင္းေနတာမို႔ အခ်ိန္နဲ႔လိုက္ျပီး ကိုက္ေအာင္ ေျပာင္းတာက ဒီမိုကေရစီသေဘာျဖစ္ပါတယ္။ Friends ထားႏိုင္တဲ့အေရအတြက္ အျပည့္ရွိေပမဲ့ တင္ထားတာတခုကို မွတ္ခ်က္ျပဳသူအေရအတြက္ဟာ ၁၅ဝ မေက်ာ္တာ သတိထားမိပါတယ္။ တခါမွ ေပၚမလာသူေတြကို ဖ်က္ခ်င္ေပမဲ့ အားနာစိတ္နဲ႔ နပမ္းလံုးရပါတယ္။

Friends စာရင္းက ဖ်က္ရတာက မခက္ပါ။ ကလစ္ တခ်က္သာႏွိပ္ဘို႔ လိုတယ္။ နည္းပညာက လြယ္ေပမဲ့ စက္မဟုတ္တဲ့ လူအဖို႔ေတာ့ ခက္ပါတယ္။ စက္က ဖ်က္ရတာလြယ္ျပီး၊ လူက အဖ်က္ရခက္လွပါတယ္။ “စိုေသာလက္ မေျခာက္ေစနဲ႔” ဆိုတာ လူကသာသိတယ္မဟုတ္ပါလား။

Friend = သူငယ္ခ်င္းလို႔ ဘာသာမျပန္ရင္ မမွန္ေတာ့ပါ။ Facebook ရ့ဲ မူရင္းအဓိပါၸယ္က “မ်က္ႏွာသိ-မိတ္ေဆြ” ဆိုေပမဲ့ မ်က္ႏွာပ်က္ရတာလဲ ေဖ့စ္ဘြတ္သာျဖစ္ပါေတာ့တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ (၁ဝ-၆-၂ဝ၁၃)

Read more...