Tuesday, November 29, 2011

Doctor-patient relationship (2) ဆရာ-လူနာ ဆက္ဆံေရး (၂)

Wed, Oct 26, 2011 at 10:27 AM
ဆရာရဲ႔ “လူနာဆရာဆက္ဆံေရး” အေၾကာင္း ဖတ္ျပီး၊ The Voice က Interview ကို ဆရာဘယ္လို မွတ္ခ်က္ျပဳမလဲ ဆိုတာ သိခ်င္လာပါတယ္။ Link ေပးလိုက္ပါတယ္။

ေပးတဲ့ (လင္ခ္) ကို သြားလို႔ မရပါ။ ဒါနဲ႔ ရွာဖတ္ပါတယ္။

အူအတက္ေရာဂါ၊ ႏွစ္ခါ ခြဲစိတ္ကုသရတာ နဲ႔ လူနာ ကြယ္လြန္သြားရရွာတဲ့ သတင္းကို (ေရဒီယို) နဲ႔ (အင္တာနက္) ကတဆင့္ ၾကားရ၊ ဖတ္ရပါတယ္။ လက္လွမ္း မီသေလာက္ေပါ့။ ေမးလာလို႔ေတာ့ ေျဖရမဲ့ တာဝန္ရွိတာမို႔ ျပန္ေျဖပါမယ္။ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေဝဘို႔ မေရးခဲ့ေသးပါ။ ေရဒီယိုကလဲ မေျပာခဲ့ပါ။

ကြ်န္ေတာ့္မွာ စည္းကမ္းတခု ရွိပါတယ္။ “ကိုယ့္အဖြဲ႔အစည္းတြင္း ကိစၥမ်ိဳးကို အျပင္ကို ထုတ္ေျပာသင့္မွ ေျပာရမယ္” ဆိုတဲ့ လိုက္နာမႈ တခု ကိုယ့္ဖါသာ ထားပါတယ္။ ဒီသတ္မွတ္ခ်က္မွာ အားေကာင္းခ်က္ရွိသလို နစ္နာမႈလဲ ျဖစ္ရတာ ကိုယ္ေတြ႔ပါ။ ကိုယ့္ဘက္က ဘာမွ မေျပာေတာ့ တဖက္ကဘဲ ေျပာခ်င္ရာ ေျပာတာေတြကို အကုန္မဟုတ္ေတာင္ တဝက္ေလာက္ ယံုသြားရင္ မေျပာသူမွာ အေတာ္ နစ္နာတယ္။ ေရတိုသေဘာပါ။ အမွန္ဆိုတာ တခါတေလ အခ်ိန္ေပးရတယ္။

အခုအေရးက ေဆးပညာနဲ႔ တိုက္ရိုက္ ပတ္သက္တယ္။ ကိုယ္တိုင္က ဆရာဝန္ ျဖစ္ေနသလို လူနာလဲ ခဏခဏျဖစ္တာဘဲ။

ဘယ္အေရး ဘယ္ကိစၥမဆို ဘယ္လိုျမင္တယ္ဆိုတာ လူတိုင္း စိတ္ထဲမွာ ျဖစ္ေပၚတယ္။ တခ်ိဳ႕က ထုတ္ေျပာၾကတယ္။ အနီးဆံုးက လူေတြသာမက နားေထာင္သူတိုင္း ၾကားႏိုင္တဲ့ (မီဒီယာ)၊ ဖတ္သူတိုင္း သိမဲ့ စာနယ္ဇင္းေတြကေန ေျပာၾက-ေရးၾကတယ္။ ဝစီကံတပိုင္း ကာယကံတပိုင္း ျဖစ္ေစၾကတယ္။

ေတြးေတာတာ၊ ဆင္ျခင္တာေတြဟာ ေလ့လာမႈအသိ တိုးလာတာနဲ႔အမွ် ေျပာင္းလဲ လာတယ္။ ရင့္က်က္မႈ ရွိလာေလေလ စဥ္းစား ေတြးေခၚမႈလဲ ရင့္သန္ေလ ျဖစ္ေသးတယ္။ လူတိုင္းပါ။ ဒီေတာ့ ထုတ္ေျပာတာမ်ိဳး၊ ခ်ေရးတာမ်ိဳးကို ေတာင္းဆိုမႈ အားကို မလြန္ဆန္ႏိုင္မွသာ လုပ္တာ ေကာင္းတဲ့အက်င့္လို႔ ထင္ပါတယ္။

စကားၾကီး ေျခာက္ခြန္းထဲက ႏွစ္ခြန္းကို ေျပာအပ္တယ္ဆိုတာ ဖတ္ဖူး-မွတ္ဖူးသလို လိုက္နာႏိုင္သေလာက္ လိုက္နာပါတယ္။ “ေျပာအပ္တယ္ဆိုတဲ့ စကားႏွစ္မ်ိဳးကလဲ မေျပာရင္ မျဖစ္ဘူး၊ ေျပာသာေျပာပါလို႔ ညႊန္တာ-ခိုင္းတာ လို႔ေတာ့ မထင္ပါ။”

ဒီအျဖစ္အပ်က္ကို အစ-အဆံုးေတာ့ မသိပါ။ ဒီအဆင့္ေလာက္ သိသူကေန ေဝဖန္သမႈျပဳရင္ အားလံုး မမွန္ႏိုင္တာေတာ့ ေသျခာတယ္။ ႏွာေစးေနတာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ေဖးေဖးမမ ေထာက္ျပမိရင္ နစ္နာေစမွာ မဟုတ္ေပမဲ့၊ ဘက္လိုက္မႈ ျဖစ္သြားရင္ မေကာင္းေတာ့ျပန္ပါ။ အထင္နဲ႔ ေဝဖန္မိရင္ ခံရသူကို ဝါးကူထိုးရာက်ေနမယ္။

ေသျခာတာေလာက္သာ ေျပာပါရေစ။ ဒီလိုအျဖစ္မ်ိဳး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အခုမွ မဟုတ္သလို ေနာင္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒီတိုင္းျပည္မွာသာ ျဖစ္တတ္တာ မဟုတ္ပါ။ ကြ်န္ေတာ္လဲ အေျပာမလြတ္သူလို႔ ဝန္ခံပါရေစ။ ဒီသတင္းမ်ိဳးကို လူသိေအာင္ လုပ္တာရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ တခုဟာ ေနာင္ မျဖစ္ေစအာင္ ကူညီရာက်သင့္ပါတယ္။ တခါေလာက္ မမွန္တာ လုပ္မိသူတိုင္း တသက္လံုး အမွားေတြခ်ည္း ဆက္မလုပ္ၾကပါ။ စိတ္ဆိုး ေဒါသျဖစ္ေနရခ်ိန္မွာ ျဖစ္ေစခ်င္တာမ်ိဳးနဲ႔ မတူဘဲ၊ စိတ္ေအးလက္သာ ရွိလာရင္ စာနာစိတ္ ဝင္လာတတ္တာလဲ လူ႔သေဘာဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ တခါတေလ Scoop သတင္းတခ်ိဳ႕က ဆိုးေနတာကို ပိုဆိုးေစႏိုင္တယ္။ ျပန္ျပင္ေပးရင္ေတာ့ တာဝန္သိတတ္တယ္လို႔ သတ္မွတ္ရမွာေပါ့။

Medical malpractice ဒါမွမဟုတ္ Professional negligence လို႔လဲေခၚတဲ့ ေဆးကုသရာမွာ မမွန္မကန္ လုပ္မိတာ၊ ေပါ့ဆတာေတြကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာ တားျမစ္ထားတာေတြ ရွိေနျပီးသားေတာ့ ျဖစ္ပါတယ္။ ထုတ္ေဖၚေရးသားတာ၊ တိုင္တန္းတာ၊ တင္းက်ပ္မႈလုပ္တာ၊ စစ္ေဆးအေရးယူတာေတြကေတာ့ အတိုင္းအတာ တခုအထိသာ ရွိပါေသးတယ္။ အားနည္းေနတာေတြက စနစ္ၾကီးတခုလံုး၊ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းၾကီး တခုလံုးနဲ႔ ဆိုင္ပါတယ္။

ဒီလို အျဖစ္မ်ိဳးနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ တရားဥပေဒပိုင္းဟာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္မွာ အလြန္မတန္ အားနည္းေနေသးတယ္။ တရားစီရင္ေရး နဲ႔ (မီဒီယာ) ဆိုတဲ့ မ႑ိဳင္ၾကီး ၂ ခုသာမက မ႑ိဳင္ေတြ အားလံုးက တေျပးညီညီ ေကာင္းမြန္၊ တိုးတက္ဘို႔ လိုမယ္ထင္တယ္။ ၁၉၄၈-၁၉၆၂ တံုးက တမ်ိဳး၊ ၁၉၆၂-၁၉၈၈ မွာ ေနာက္တမ်ိဳး၊ ၁၉၈၈-၂ဝ၁ဝ မွာလဲ ေနာက္ထပ္တမ်ိဳး၊ အခု ေနာက္တမ်ိဳးေတာ့မလိုလို ျဖစ္လာေနျပန္ျပီ။ ျပဳျပင္မႈ လုပ္ၾကတယ္ ဆိုတာကလဲ အေျခအေန၊ အခ်ိန္အခါ၊ ေခတ္၊ စနစ္နဲ႔ လိုက္ေလ်ာ ညီေထြျဖစ္ရတယ္။ ဒါမွလဲ အမ်ားလဲ လုိက္နာႏိုင္တယ္။ ေကာင္းလဲ ေကာင္းမြန္တယ္။

အခုလို လူသိရွင္ၾကား ျဖစ္လာတဲ့ အေနအထားတရပ္ဟာ မလြဲမေသြျဖစ္ရမဲ့၊ ျဖစ္သင့္တဲ့ တိုးတက္တက္မႈမ်ိဳးထဲမွာ ပါတယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ ေရးခဲ့သလို တာဝန္ဟာ အားလံုးနဲ႔ သက္ဆိုင္တယ္ ဆိုတာကိုေတာ့ သတိခ်ပ္ရပါမယ္။ ညံ့သြားတာ၊ မွားသြားတာ၊ ဆိုးသြားတာေတြဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ စီမံခန္႔ခြဲသူ၊ ေပၚလစီခ်သူေတြမွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။ တိုးတက္လာတာတိုင္းကိုေတာ့ စီမံခန္႔ခြဲသူ၊ ေပၚလစီခ်သူေတြကို အမွတ္ေပးလို႔ မရတတ္ပါ။ လူဦးေရတိုးလာလို႔ ေဆးရံု၊ စာသင္ေက်ာင္း၊ အေရအတြက္ တိုးလာရတာကို သတင္းစာမွာ ေၾကာ္ညာျပီး၊ (ခရက္ဒစ္) ယူခ်င္တာ မမွန္ပါ။ အခုေတာ့ (ဂ်ာနယ္) တခ်ိဳ႕မွာပါ အဲလိုလုပ္ေနတယ္။

ေဆးကုသေရးမွာ ေကာင္းသထက္ ေကာင္းေစဘို႔ဆိုတာ Medical education ေဆးပညာသင္ၾကားေရး၊ Entry-level education ကနဦး-ေဆးပညာဘြဲ႔၊ ေနာက္ျပီး Postgraduate education ဘြဲ႔လြန္-အထူးကု နဲ႔ ဒီေခတ္မွာ မရေတာ့ပါ။ Continuing medical education ဆက္လက္သင္ၾကားေရး၊ Online learning (အြန္လိုင္း) သင္ၾကားေရး၊ ဆိုတာေတြနဲ႔ စဥ္ဆက္မျပတ္ ေလ့လာသမႈ ျပဳေနၾကရမယ္။

UK (ယူေက) မွာ Quality assurance of undergraduate medical education အရည္အေသြး အာမခံတဲ့ ဘြဲ႔ၾကိဳ ဆရာဝန္ေတြ ေမြးထုတ္လာတယ္။ Vocational training အလုပ္လုပ္ရင္း ေဆးပညာ ဆက္သင္ေစတယ္။

USA (ယူအက္စ္ေအ) မွာ Medical school ေဆးေက်ာင္း၊ Internship အလုပ္သင္ဆရာဝန္၊ Residency အထူးကု၊ Fellowship တကယ့္အထူးကု ျဖစ္တဲ့ ေနာက္မွာေတာင္မွ လုပ္ရေသးတဲ့ Board certification ဆိုတာ Continuing medical education ဆက္လက္သင္ၾကားေရး ဆိုတာထားေသးတယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာ ေဆးပညာသင္ၾကားေရးကို အရည္အေသြး အေလးထား-မထား မေျပာခ်င္ေသးပါ။ အခ်ိန္တိုတိုနဲ႔ သင္ေပးလာတာကေတာ့ အေသအျခာဘဲ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အရင္က ၇ ႏွစ္ခြဲ၊ ကြ်န္ေတာ္တို႔က ၇ ႏွစ္ ေခတ္၊ အခု ၆ ႏွစ္ထဲ။

ဘြဲ႔ေတြဆိုတာ စာေတာ္တဲ့သူ၊ ၾကိဳးစားတဲ့သူေတြ ရႏိုင္ၾကတယ္။ ရင့္က်က္မႈ ဆိုတာေတာ့ အေတြ႔အၾကံဳကေနမွ ရတယ္။ ပညာျပိဳင္ၾကတဲ့ ဆင္ဦးစီးေရာ ဆီသည္မပါ အႏွစ္ႏွစ္အလလ လက္ေတြ႔ပညာေတြ သင္ခဲ့ၾကလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာကို အာခံလို႔ အာေခါင္ လွံစူးသူဟာ ပညာမွာေတာ့ ျပိဳင္စံရွားေအာင္ ေတာ္ပါတယ္။ “ၾသဇာေလးနက္ ေပၚဆီတက္၍ ႏြယ္ျမက္ သစ္ပင္ ေဆးဖက္ဝင္၏” ဆိုတာမ်ိဳးကို ေဆးပညာ ပါရဂူဘြဲ႔ ရထားသူတိုင္းကေန မျဖစ္ေစႏိုင္ေလာက္ဘူး။ “သမားဆို အိုမွ” ဆိုသလို အေတြ႔အၾကံဳကေန ရင့္က်က္မႈ ရေစတာ မွန္တယ္။

သူမ်ားတိုင္းျပည္ေတြမွာ ေဆးပညာေတြ၊ ေဆးသုေတသနေတြ ဘယ္ေလာက္ တိုးတက္ ေကာင္းမြန္ေနေပမဲ့ လူေတြအတြက္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈဆိုတာ တရားမမွ်တမႈေတြ၊ ဒီမိုကေရစီ မက်တာေတြ အမ်ားၾကီး ရွိေနၾကတယ္။

ဗမာျပည္မွာ ေဝဒနာသည္ အမ်ားၾကီးကေတာ့ အျပစ္တင္စရာ အနားမွာ သားဖြါးဆရာမေတာင္မွ မရွိၾကပါ။ (မီဒီယာ) ကလဲ လမ္းမေပါက္တဲ့ဆီ မေရာက္ႏိုင္ၾကေသးပါ။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံအတြက္ က်န္းမာေရးကအစ ေကာင္းတာ၊ မွန္တာ၊ တရားမွ်တတာေတြ ျဖစ္ေစဘို႔ ကိုယ့္အေျခခံ၊ ကိုယ့္ေပတံနဲ႔ ကိုယ္တိုင္ ၾကိဳးပမ္းၾကရပါလိမ့္မယ္။ အားလံုးက လုပ္မွရမယ္။ အဲလို လုပ္ခြင့္လဲ ရွိရမယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၆-၁ဝ-၂ဝ၁၁

Read more...

Doctor-patient relationship (1) ဆရာ-လူနာ ဆက္ဆံေရး (၁)

2011/7/22
မ်က္လံုးဝါရျခင္း အေၾကာင္းကို ေျဖၾကား ေပးတဲ့အတြက္ ေဖာ္မျပတတ္ေအာင္ ေက်းဇူး အမ်ားႀကီး တင္ရပါတယ္။ ဆရာ၏ စိတ္ဓာတ္ႏွင့္ ေစတနာ၊ ပညာႏွင့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား အတိုင္း ထပ္တူက်မည့္ ဆရာမ်ား ျမန္မာျပည္မွာ အမ်ားႀကီး ရွိေနခဲ့ရင္ ေကာင္းမယ္ ဆိုတာကို ေတြးမိေသးတယ္။

ေက်းဇူးတင္တယ္ဗ်ာ။ ေမာပန္းေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ အားရွိလာေစတာလဲ မွန္တယ္ဗ်။

ဒီကေန႔ ဘာေျပာေကာင္းမလဲ။ အလုပ္ရံု-ေဆြးေႏြးပြဲ တခု ေအာက္ထပ္မွာ လုပ္ေနရေသး၊ ေမြးလူနာကလာ၊ သူမေမြးေသခင္ ေနာက္တေယာက္ ထပ္ေရာက္လာ။ ေမြးၾကေတာ့လဲ ၁၅ မိနစ္သာ ကြာလို႔ ေဆးခန္းရွိ လူကုန္ အလုပ္ရႈတ္သလား မေမးနဲ႔။ ေဆးခန္းဆိုတာက မည္ကာမတၲ၊ ေစ်းခ်ိဳတဲ့ အိမ္ခန္းငွား လုပ္ရတာ။ ဆရာမ ဆိုတာ လာပါ-ကူပါ-သင္ယူပါ လုပ္ေနၾကရတယ္။ ဒါေပမဲ့ အားလံုး ေခ်ာေခ်ာ ေမာေမာဘဲ။ သားဦးေမြးသူက ေယာက္်ားေလးရလို႔ ဝမ္းသာတဲ့ မိဘ၊ ေဆြမ်ိဳးေတြလုိဘဲ ကိုယ္လဲ ဝမ္းသာၾကရတာေပါ့။ အခုလို အားေပးစာ ဖတ္ရေတာ့ ေနာက္ လူနာေတြအတြက္ အဆင္သင့္ ျဖစ္သြားျပီေပါ့ဗ်ာ။ တကယ္ေျပာတာ သားဦး ေမြးမဲ့ကေလးမ သရိုးသရည္ ျဖစ္ေနျပီဆိုဘဲ။ ဒီညေတာ့ မႏိုးေလာက္ ေကာင္းပါရဲ႕။

ည ၁၁ နာရီ ၄၂ မိနစ္၊
၂၂-၇-၂ဝ၁၁

2011/7/24
ကြၽန္ေတာ္ ေရးလိုက္တဲ့စာ ဆရာ့အတြက္ အားျဖစ္သြားေစတဲ့အတြက္ ဝမ္းသာမိပါတယ္ဆရာ။ သားဦးေလး ေမြးမယ့္ အမ်ိဳးသမီးလည္း အခုေလာက္ဆို အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႔စြာ ေမြးၿပီးေရာေပါ့။ ဆရာတို႔ေတြလည္း အေတာ္ ပင္ပန္းခဲ့ၾကမွာပဲေနာ္။ အခန္းကေလး ငွားၿပီး ေဆးခန္း ဖြင့္တာဆိုေတာ့ က်ဥ္းမွာပဲေနာ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ဆရာတို႔ ေဆးခန္းလည္း က်ယ္က်ယ္ဝန္းဝန္း ျဖစ္ေစခ်င္တယ္။ တစ္ခုရွိတာက ရန္ကုန္က (႕႕႕႕႕) တို႔လို က်ယ္ဝန္းၿပီး ေငြကုန္ ေစတနာနည္း ဆိုတာေတြထက္ အဆေပါင္း ေျမာက္ျမားစြာ သာတယ္ဆိုတာေတာ့ ယံုတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ ၾကားဖူးေနတာရယ္၊ အရိုးစဲြေနတာရယ္ တစ္ခုရွိတယ္။ ဆင္ေျခဖုန္း ရပ္ကြက္ေတြမွာရွိတဲ့ ေဆးရံုေတြမွာ ပိုက္ဆံ မတတ္ႏိုင္လို႔ ေမြးဖြားၾကတဲ့ ေမြးလူနာေတြကို Nurse မေတြက ဆိုဆဲတာကိုေပါ့။ တစ္ဖက္သားမွာ ခံရခက္တဲ့ ေဝဒနာကိုလည္း ခံစားရ။ ဆဲဆိုျခင္း ကိုလည္း ခံစားရဆိုေတာ့ သနားဖို႔ေကာင္းတယ္လို႔ ျမင္တယ္။ ဒါက တစ္ဖက္ကို ၾကည့္တာပါ။ ေနာက္တစ္ဖက္က ၾကည့္မယ္ ဆိုရင္လည္း Nurse မေတြလည္း တစ္ေန႔တစ္ေန႔ အလုပ္ေတြ မ်ားမယ္ မဟုတ္လား။ အဲဒီေတာ့ သူတို႔လည္း တစ္ခါတေလ စိတ္တိုမိၾကလို႔ ဆိုဆဲၾကမွာပဲေလ ဆိုတာလည္း ေတြးမိပါတယ္။ ေကာင္းတာကေတာ့ ပိုက္ဆံ မတတ္ႏိုင္တဲ့ သူကိုလည္း ေကာင္းေကာင္း မြန္မြန္ ေမြးေပး? ပိုက္ဆံ ရွိတဲ့သူကိုလည္း ေကာင္းေကာင္း မြန္မြန္ ေမြးေပး။ အဲဒါဆို အေကာင္းဆံုး ပါပဲ။

Dear
ဟုတ္ကဲ့ မွန္းၾကည့္တာ အတိအက်ဘဲ။ သားဦးေလး ေမြးသြားပါျပီ။ ေမြးလူနာ နံပါတ္ ၁၉၄ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္တရက္ နံပါတ္ ၁၉၅ လဲ ေမြးဖြါးသြားျပီ။ ခုတေလာ ေမြးလူနာေတြက သေဘာေကာင္းေနၾကတယ္။ ခက္ခက္ခဲခဲေတြလဲ မဟုတ္၊ အခ်ိန္ေကာင္းေတြမွာ လာေမြးေနၾကတယ္။ သူတို႔ ကုသိုလ္၊ ကိုယ့္ကုသိုလ္ေပါ့။

ေဆးခန္းက ၁၅ ေပ ပါတ္လည္ ခန္းေလးကေန စခဲ့တာ။ ဒိေနာက္ တခန္းခြဲ အခန္းမွာ အေတာ္ၾကာခဲ့တယ္။ အခု ပိုအဆင္ေျပလာတယ္။ က်ယ္ပါတယ္။ ေဆးခန္းလခ လွဴမဲ့သူအေပၚမူတည္တာလဲ ပါတာေပါ့။

လူနာ-ဆရာ ဆက္ဆံေရး အျမဲေျပာ၊ မျပတ္ၾကား သိေနရတယ္။ ျပဳျပင္မႈ နည္းေနလို႔သာ ေျပာၾက-ေရးၾက တာေပါ့ဗ်ာ။ (အက္သစ္) ဆိုတာေတာ့ ၾကမ္းက်ိန္တာနဲ႔ ဥပေဒနဲ႔ တစံုတရာ တားတာရွိေပမဲ့၊ လူမႈဆက္ဆံေရး ဆိုတာကို ဘာနဲ႔ ျပင္ယူမလဲ။ (မီဒီယာ) က အသံက်ယ္လာတာ ေကာင္းတယ္။ အေထြေထြ အားနည္းခ်က္ၾကီးထဲက အခ်က္ေလး တခု ျဖစ္မယ္။ ေနရာတကာမွာ အဲဒါမ်ိဳးေတြ ရွိတယ္မဟုတ္လား။ ဘတ္စ္ကား ခရီးသြားေတြနဲ႔ ေဆးခန္း-ေဆးရံု လာရသူေတြ အတူတူ ခံေနၾကရတယ္။ စပါယ္ယာေတြ ထက္ေတာ့ ဆရာဝန္-ဆရာမေတြက စာပိုသင့္ခဲ့ၾကတာကေတာ့ မတူၾကဘူး။

Doctor-patient relationship “ဆရာ-လူနာဆက္ဆံေရးသည္ ေရာဂါအမည္တပ္ျခင္းႏွင့္ ေဆးကုသျခင္းတို႔အတြက္ အရည္အေသြး ေကာင္းေသာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ရရွိေစရန္ အလြန္အေရးပါသည္” လို႔ အဘိဓါန္မွာ ေရးပါတယ္။ Contemporary medical ethics ေခတ္မီ ေဆးပညာ ပဋိဥာဥ္မွာလဲ ပါေနပါတယ္။ အမွန္က ေဆးပညာကို စသင္ၾကရမဲ့ အခ်ိန္ ေဆးရံုထဲ ေျခခ်ေတာ့မဲ့ကာလ ကတည္းကေန လိုက္နာ၊ ေစာင့္ထိန္းစရာေတြကို သတိၾကီးၾကီးနဲ႔ လိုက္နာ က်င့္ၾကံဘို႔ လိုတာပါ။ လူနာေတြရဲ႕ သူမ်ားမသိေစခ်င္တာကို ထိန္းသိမ္းေပးဘို႔၊ သူတို႔ရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာေတြကိုလဲ ေလးစားၾကရမယ္။ လူနာေတြကလဲ ကုိယ့္ကို ကုသေပးမဲ့ ဆရာဝန္ကို ယံုလို႔ ပံုအပ္တာမ်ိဳး ျဖစ္တာမ်ားမယ္ ထင္ပါတယ္။ လိုက္နာသင့္တာေတြကို တကယ္လိုက္နာသူ ဆရာဝန္ေတြဟာ နာမည္ရၾကတယ္။ စိတ္-အထူးကုတာနဲ႔ မိသားစု-ဆရာဝန္ အမ်ိဳးအစားေတြက ေရာဂါေဗဒတို႔ ဓါတ္ခြဲခမ္းတို႔ထက္ ပိုလိုၾကတယ္။

ဆက္ဆံေရး ဆိုတာ အသြား-အျပန္ ႏွစ္ဘက္လံုးနဲ႔ ဆိုင္တယ္။ အျပန္အလွန္ ေလးစားမႈ လိုတယ္။ တန္ဘိုးထားမႈ ရွိသင့္တယ္။ ယံုၾကည္မႈအထိ ရရင္ ေကာင္းတယ္။ ဝတ္ေက် တန္းေက်ဆိုရင္ ပညာပိုင္းအရ ဆံုးျဖတ္တာမွာ Compromised အားနည္းသြားျပီ။ မလံုေလာက္ဘူး၊ ဘက္လိုက္မႈ ပါေတာ့မယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ Second opinion ေနာက္ ဆရာတဦးကို ခ်ဥ္းကပ္ဘို႔ လမ္းရွိသင့္တယ္။

Michael Balint နဲ႔ သူ႔ဇနီးတို႔ကေန ျဗိတိန္မွာ ေလ့လာျပီး The Doctor, His Patient and the Illness ကို ေရးသားခဲ့တယ္။
• Physician superiority ဆရာက ထိပ္က အျမင္၊ ဆရာဝန္က ပညာရွင္မို႔ သိသူျဖစ္လို႔ အထက္ကေန ဆက္ဆံတယ္။ လူနာက ေဝဒနာ ခံစားေနရခ်ိန္မို႔ အလိုလို ေအာက္ကေရာက္တာ သဘာဝ ျဖစ္တယ္။ ဆရာအေပၚ မွီခိုခ်င္စိတ္ ကဲေနမယ္။ ဆရာက ဒီအေျခအေနကို နားလည္ရမယ္။
• Benefiting or pleasing အက်ိဳးကို ေပးမလား၊ ႏွစ္သိမ္မႈကို ျဖစ္ေစမလား၊ ေရြးခ်ယ္ရမဲ့ ႏွစ္ခြ-အျမင္ ျဖစ္တတ္တယ္။ အဲလို အေျခအေနမွာ ဆရာဝန္က ဗ်ဴဟာ သံုးရမယ္။
• Formal or casual သမားရိုးက်လား၊ ထံုးစံအတိုင္းလား၊ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာ နာမယ္ ေခၚတာကအစ အလြဲ မခံတတ္ဘူး။ ေလ့လာမႈ တခုမွာ လူနာ ၂၂၃ ေယာက္က First names နာမယ္အစလံုး ေခၚတာ ၾကိဳက္တယ္၊ ၁၇၅ ေယာက္က ကိစၥမရွိဘူးတဲ့၊ ၉၉ ေယာက္က မၾကိဳက္ဘူး။
• Transitional care လူနာကိုယ္တိုင္လား၊ လူနာရွင္လား၊ ဆရာဝန္ေတြက လူနာကို တိုက္ရိုက္ ေမးခ်င္တယ္။ တခ်ိဳ႕လူနာရွင္ေတြက ေရွ႔ကခ်ည္း ေနတတ္တယ္။
• Other people present ေဘးလူေတြ ရွိေနတာ၊ ေကာင္းက်ိဳးျဖစ္ေစႏိုင္သလို၊ သူမ်ားမသိေစခ်င္တာကို လူနာက ေျပာမထြက္တာ ရွိတယ္။ ဥပမာ Sexual issues လိင္ပိုင္းကိစၥေတြ။
• Bedside manner လူနာကုတင္ေဘးမွာ၊ ဆရာ့ Vocal tones အသံ အနိမ့္-အျမင့္၊ Body language ကိုယ္-မ်က္ႏွာ အမူအယာ၊ Openness ပြင့္ပြင့္လင္းရွိတာ၊ စတာေတြဟာ အလြန္မတန္ အေရးပါတယ္။ ဝတၴဳေတြ ရုပ္ရွင္ေတြမွာ နမူနာ ေကာင္းတာေတြ ပါတယ္။
o Doc Martin British TV series ျဗိတိသွ် တီဗြီဇာတ္လမ္းတြဲထဲက Doc Martin ဟာ လူနာကုတင္ ေဘးမွာ ညံတဲ့သူအျဖစ္ သရုပ္ေဆာင္တယ္။
o Lost ထဲက Sm Hurley ကေန Jack Shephard ကိုေျပာတာက သူ႔ရဲ႕ Bedside manner ဟာ Sucks တဲ့။
o Scrubs ထဲက J.D ကေတာ့ Great bedside manner ရွိသူဆရာဝန္ ျဖစ္တယ္။

ကြ်န္ေတာ္ေတာ့ ကိုယ့္အထြာေလးနဲ႔ကိုယ္ က်ိဳးစားပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေဆးရံုေလးတခု ျဖစ္ျဖစ္၊ တိုက္နယ္တခု ျဖစ္ျဖစ္၊ ျမိဳ႕နယ္တခု ျဖစ္ျဖစ္ က်န္းမာေရးဌာနမွာ ဦးစီးရသူျဖစ္ရင္ လခယူသူေတြကို သြန္သင္ပါတယ္။ နမူနာလဲ ျပမွရတယ္။ ကိုယ္မလုပ္ဘဲ သူမ်ားေျပာတာ ဘယ္ တန္ဘိုးရွိပါ့မလဲ။

တေန႔ကဘဲ ေဆးခန္းေလးက ဆရာမေတြကို ေျပာေနမိတယ္။ လူနာေတြ အားလံုးေလာက္ နီးနီးက ဗမာစကား မေျပာၾကဘူး။ မတတ္တာေရာ၊ နဲနဲသာ တတ္တာေရာေၾကာင့္ပါ။ မေျပာခ်င္တာလဲ ပါပံုရေသးတယ္ဗ်။ ဒီေတာ့ သူတို႔ စကားေရာ ဆရာဝန္႔ စကားပါ ေျပာႏိုင္တဲ့ (ေဗာ္လန္တီယာ) ဆရာမေတြနဲ႔ တြဲလုပ္ရတာေပါ့။ ၾကာေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ သတိထားမိိတာ တခုကုိ ထုတ္ေျပာဘို႔ အခ်ိန္က်ျပီဆိုျပီး တေန႔က ေျပာလုိက္တယ္။

“မင္းတို႔ လူမ်ိဳးေတြက ေလာကြတ္စကား အေတာ္နည္းတာဘဲကြ”။ ေလာကြတ္ ဆိုတာဘာလဲ ရွင္းျပရေသးတာေပါ့ဗ်ာ။ "လူနာေတြကို ဘာလူမ်ိဳးလဲ၊ ကေလးေတြဆို ေက်ာင္းေနလား စသျဖင့္ ေမးတာ-ေျပာတာ မရွိသေလာက္ဘဲ"။ "အမွန္က လူနာကို ထမင္းစားျပီးျပီလား ေမးလိုက္၊ လူနာ စဥ္းစားေနတံုး ေဟာ ေဆးကို ဖတ္ကနဲ ထိုးလိုက္၊ မနာေတာ့ဘူးကြ။ ငါက မင္းတို႔စကား မတတ္ေတာ့ ေျပာမရဘူး ျဖစ္ေနတယ္"။

ေဆးခန္းမွာ ရီစရာလဲ ရွာၾကံေျပာရေသးတာ။ တေန႔ကပါဘဲ။ အကူဆရာမက လူနာကို ျပဒါးတိုင္နဲ႔ အပူခ်ိန္ တိုင္းေနတယ္။ (သာမိုမီတာ) က အျဖဴေရာင္၊ ပါးစပ္ထဲမွာ ခပ္ေစာင္ေစာင္း ငံုထားေတာ့ "ေဟ့ လူနာက ေဆးခန္းမွာ ဘာလို႔ ေဆးလိပ္ ေသာက္ေနတာလဲ" လို႔ ရီစရာ လုပ္တယ္။ ဆရာမက ခ်က္ခ်င္း သေဘာ မေပါက္လို႔ ရွင္းျပရေတာ့ ရီစရာ ႏွစ္မ်ိဳးျဖစ္ေရာ။ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ဟာသလုပ္ရတာ ပညာပိုပါမွရတာ။ ကိုယ္က အဲေလာက္ မေတာ္ဘူး။

ခ်င္းလူမ်ိဳးေတြထဲမွာ ဖလမ္း၊ ဟားခါး၊ တီးတိန္၊ မတူပီ၊ မီဇို၊ စသလို အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိတယ္။ သြားႏုတ္ေနရင္း၊ “ေဟ့ ဒီလူနာ ဘာလူမ်ိဳးလဲ”။ ဆိုပါစို႔ ဖလမ္း၊ “ေအး ၾကည့္ကြ ဖလမ္းေတြ သိပ္သတၴိေကာင္းတာ ထံုေဆးနဲ႔ဆို လံုးဝမနာဘူး”။

ေမြးလူနာေတြကိုလဲ သူတို႔ အားေပးတာ ကိုယ္က အားမရဘူး။ လူနာရွင္ေတြကလဲ ခရစ္ယန္လို ဆုေတာင္းေပးတာသာ လုပ္ၾကတယ္။ ေစာေစာကေျပာသလို ေလာကြတ္စကား နည္းၾကတာကိုး။ လူနာေတြကလဲ မေျပာတာကို ကိစၥရွိပံုမရဘူး။ ကိုယ္ကဘဲ တတ္တဲ့ စကားနဲ႔ “ေအး ဗိုက္မနာခင္ အသက္ဝေအာင္ရွဴထား၊ ပါးစပ္ဟရွဴ၊ ေရေသာက္ခ်င္ေသာက္၊ ေဖ်ာ္ရည္ ေသာက္ခ်င္ေသာက္၊ ညီး ခဏေနရင္ ကေလးအေမ ျဖစ္ေတာ့မယ္။” အားေပးရတယ္။

တခ်ိဳ႕ေတာ့ ခ်ိဳသာစကား၊ ရီစရာစကား သေဘာက်ပါတယ္။ ေျခေထာက္ ပတၴီးစီးေပးလိုက္ရသူကို ေဘာလံုး မကန္နဲ႔ေနာ္ ေျပာလိုက္ရင္ ျပံဳးသြားတယ္။ ႏုတ္ေပးလိုက္တဲ့ သြားကို အိပ္ေရာက္ရင္ ခ်က္စားေျပာေတာ့ ဂြမ္းငံုထားရင္ မခ်ိတင္ကဲ ျပံဳးလိမ့္မယ္။

ယားတာကို သူတို႔စကားနဲ႔ (အထပ္) လို႔ ဆိုတာေလာက္ေတာ့ ဆရာဝန္ သိပါတယ္။ တေန႔က (အထပ္ ေမာ) ယားသလား ေမးတာ လူနာက “တခါတေလ အထပ္” တဲ့ ဆရာဝန္ပါ ရီရေရာ။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၅-၇-၂ဝ၁၁

Read more...

NGOs and Good Attitude စိတ္ရင္းစိတ္ထား

ဆရာဝန္၊ NGO နဲ႔ INGO ေတြအေၾကာင္း ဆက္စပ္ျပီး ဆရာဝန္ (မ) တဦးကေန ေရးတာတခု (ေဖ့စ္-ဘုတ္ခ္) မွာ ဖတ္ရတယ္။ စိတ္ေစတနာ အေရးပါတာကို အေလးအနက္ ျပဳထားလို႔ ခ်ီးက်ဴးပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္လို ဆင္းရဲတဲ့ ေနာက္က်တဲ့ ေအာက္က်တဲ့ ေနရာေဒသေတြမွာ ေနရတာ တကယ္ေတာ့ ဓါတ္ခြဲခန္းမွာ အစမ္းသပ္ခံၾကရတဲ့ (ဂီနီပစ္) ေခၚတဲ့ သတၲဝါေလးေတြနဲ႔ အတူတူျဖစ္တယ္။ သုေတသန ဆိုတာ ေနရာတကာမွာ လိုတယ္။ တျခားနယ္ပယ္ေတြကို မေျပာလိုပါ။ က်န္းမာေရးမွာေတာ့ အေသအျခာ ခံၾကရတာ အမွန္ပါ။

ေဆးအသစ္ေတြကို စမ္းသပ္မႈျပဳရင္ အရင္ဆံုး ၾကြက္ျဖဴတို႔ (ဂီနီပစ္) စတဲ့ အေကာင္တို႔ကို အရင္ စမ္းရတယ္။ ဒါေတာင္ တိရစၧာန္ အခြင့္အေရး လုပ္သူေတြက ကန္႔ကြက္ၾကတယ္။ ေနာက္ လူကို စမ္းတဲ့အခါ (ေဗာ္လန္တီယာ) လူနာေတြကို စမ္းတယ္။ ဒီလိုလုပ္တာက တရားဥပေဒအရ အျပစ္လြတ္ပါတယ္။ ေဆးကာင္စီလို အဖြဲ႔စည္းကေန ခြင့္ျပဳခ်က္ရရင္ ေစ်းကြက္ထဲ ေရာက္လာမယ္။ ဒါလဲ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး ဆိုးဝါးတာေတြ ေနာက္မွ ေတြ႔လာျပန္လို႔ ျပန္ပိတ္ရတဲ့ ေဆးဝါးေတြ မနည္းဘူး။

လူမသိ၊ သူမသိ အစမ္းခံရာတေတြ အမ်ားၾကီး ရွိျပန္ေသးတယ္။ ေဆးကုမၸဏီေတြကေန ဆရာဝန္ေတြကို Sample not for sale ေဆးနမူနာဆိုျပီး ေဆးအသစ္ေတြကို အခမဲ့ေပးတာေတြ ရွိတယ္။ ေတာ္ေတာ့ ဆရာဝန္ေတြ မရပါ။ ေဆးအသစ္ကိုလဲ ေတာ္ေတာ့ လူနာေတြ မရပါ။ ဂုဏ္ယူ-ၾကြားဝါစရာ မဟုတ္ပါ။ အစမ္းသပ္ခံၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဆးသစ္ သုေတသနထဲမွာ လူအမ်ားၾကီးထဲခ် စမ္းေတာ့ ဆင္းရဲတဲ့ေနရာေတြမွာ စလုပ္တာေတြ ေတြ႔ဘူးၾကပါလိမ့္မယ္။ ေစာေစာက ေလ့လာဆန္းစစ္မႈက သိပ္ အေရအတြက္ မမ်ားေသးေတာ့ အေသျခာၾကီး မဟုတ္ေသးဘူး။ အာရွ၊ အာဖရိကမွာ NGO ေတြ ေျခခ်င္းလိမ္ေနၾကတယ္ မဟုတ္လား။ NGO ေတြ မ်ားတာဟာ နိမ့္က်ေနေသးတာကို ျပတယ္။

ဆင္းရဲတဲ့ ေနရာေတြမွာ လုပ္တာထဲက အကုန္လံုးကို အျပစ္ေျပာခ်င္တာ မဟုတ္ပါ။ ငွက္ဖ်ားေဆးကို ငွက္ဖ်ားေတာမွာ စမ္းမွ မွန္တာရတယ္။ ဘီ-ပိုး၊ စီ-ပိုး စမ္းတာေတြလဲ အဲလိုပါဘဲ။ အျဖစ္မ်ားရာ ေနရာမွာ စမ္းၾကရတယ္။ HIV ဆိုရင္ အာဖရိက သြားလုပ္မွ သဘာဝက်ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာလဲ ေျမြေဆးကို ေျမြေပါတဲ့ အပူပိုင္းက ေျမြေတြကေန ေဆးထုတ္ယူရတယ္။ ကိုယ့္ေဒသထြက္ ေျမြဆိပ္-ေျဖေဆးဟာ အေမရိကားကေန ထုတ္တာထက္ ေကာင္းတယ္။

သုေတသန လုပ္တယ္ဆိုတာ ျပီးဆံုးသြာတဲ့ အလုပ္မ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ စိတ္ခ်ရတယ္ဆိုတဲ့ ေဆးကုသနည္း၊ ကာကြယ္နည္းေတြ အားလံုးကို ဆက္ျပီး၊ ဆက္ျပီး ေလ့လာေနၾကရေသးတယ္။ ဒါမ်ိဳးကို (ကလင္နီကယ္-ဖီလ္ဒ္) ေဆးကုသ နယ္ပယ္ ေလ့လာခ်က္လို႔ ေခၚတယ္။ အသိအမွတ္ျပဳျပီး၊ တရားဝင္ ထုတ္လုပ္-ေရာင္းခ်ခြင့္လဲ ရျပီးတဲ့ နည္းေတြရဲ႕ တကယ့္နယ္ပယ္မွာ ထိေရာက္မႈ ဘယ္ေလာက္ ရွိသလဲ။ ဘယ္လိုဟာက ပိုေကာင္းသလဲ ဆန္းစစ္တာမ်ိဳး။

က်န္းမာေရးအတြက္ ကူညီေနၾကတဲ့ NGO ေတြကို ေက်းဇူးတင္ၾကရတာ မမွားပါ။ ဒါေပမဲ့ သတိၾကီးၾကီး ထားစရာေတြ အမ်ားၾကီး ရွိတယ္။ နိဒါန္းမွာေရးခဲ့တဲ့ ဆရာဝန္မ ေျပာသလို ဗ်ဴရိုကေရစီ သေဘာအရသာမကဘဲ မျမင္ႏိုင္တာေတြ ရွိေသးတယ္။ ဥပမာ အိႏၵိယမွာ ျမန္မာဒုကၡသည္ေတြကို အကူညီေပးေန၊ ေစာင့္ေရွာက္ေပးေနၾကတဲ့ အစိုးရ မဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ရွိတယ္။ UNHCR ဆိုတဲ့ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းၾကီးရံုးက အစေပါ့။ Partner organizations (ပါတနာ-ေအာ္ဂႏိုက္ေဇးရွင္း) ဆိုတာေတြလဲ ပါတယ္။ သူနဲ႔ တြဲလုပ္တယ္ ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ရတယ္။ တကယ္ေတာ့ (ဖန္းဒ္) ပိုက္ဆံ လက္ေဝခံယူျပီး ကိုယ္စား လုပ္ေနၾကတာသာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကူညီတယ္ဆိုတာ ေကာင္းေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ ေက်ာင္းဆရာေတြ ဆရာဝန္ေတြလိုဘဲ (သမၼာအာဇီဝ) လို႔ အလြယ္ ေျပာတာကို ျငင္းဘို႔ ခက္တယ္။ ဘာသာေရး အဆံုးအမမွာ ရွိတယ္ မဟုတ္လား။ လွဴတတ္မွ ဒါနေျမာက္တယ္ ဆိုတာ။ စိတ္ထားဟာ ကံသံုးပါးမွာ လွည္းတစီလံုး ပါလာေအာင္ ဆြဲေပးတဲ့ ေရွ႕ဆံုးက ႏြားမ်ားလိုဘဲ ဦးေဆာင္တယ္။ တလြဲကိုလဲ ဆြဲရင္ တလြဲပါသြားတယ္။ ကူရညီရတဲ့ အလုပ္ေတာ့ လုပ္တာပါဘဲ၊ လခေကာင္းေကာင္းလဲ ရေနမွာဘဲ။ ကံရဲ႕ အက်ိဳးကိုေတာ့ မယူတတ္ရင္ မရႏိုင္ပါ။

ဆရာဝန္မကေတာ့ UN ကလူေတြကို ခ်န္လိုက္ပါတယ္။ (ယူအင္) ဆိုတာ ကမာၻမွာ အၾကီးဆံုး ဗ်ဴရိုကေရစီ ယႏၲယားၾကီး ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရေတြနဲ႔ ဖြဲ႔ထားျပီး၊ အစိုးရမဟုတ္ဘူး ေျပာလို႔ရတဲ့ အဖြဲ႔ၾကီးျဖစ္တယ္။ တကမာၻလံုးက အစိုးရေတြ ပါေနေပမဲ့ ကမာၻကို အုပ္စိုးသူလို လုပ္မရဘူးလို႔ တရားဝင္သေဘာ ေျပာလို႔ရတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကမာၻၾကီးဟာ Anarchy (အနာခီ) မင္းမဲ့ဝါဒီ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာၾကတာေပါ့။

(ယူအင္) ကလူေတြလဲ ေျပာခဲ့တဲ့ (အင္ဂ်ီအို) (အိုင္အင္ဂ်ီအို) ေတြနဲ႔ မျခားပါ။ ေကာင္းတဲ့ အလုပ္မ်ိဳးေတြ လုပ္ေနတာေတြ အားလံုး မဟုတ္ေပမဲ့ အမ်ားၾကီးပါ။ လုပ္ေနသူေတြဟာ လခေကာင္းေကာင္းရလို႔ လုပ္ေနသူက ဘယ္ေလာက္ မ်ားသလဲ မတရားေတာ့ မစြပ္စြဲခ်င္ေပမဲ့ မဟုတ္ပါေစနဲ႔သာ ဆုေတာင္းရမွာေပါ့။

ေစတနာ့ဝန္ထမ္း နဲ႔ (အင္ဂ်ီအို) လံုးဝ မတူၾကပါ။ Civil society (ဆီဘယ္လ္-ဆိုဆိုင္ယယ္လ္တီ) လူမႈအဖြဲ႔အစည္းလို႔ ေခၚၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ လူမႈအဖြဲ႔စည္းတိုင္းလဲ လူေတြကို ေကာင္းဘို႔ လုပ္တာ မဟုတ္ျပန္ပါ။ ဥပမာ (စြမ္းအားရွင္) လို အဖြဲ႔မ်ိဳး။ ေနာက္ျပီး နာမည္ မေကာင္းတဲ့ အဖြဲ႔ထဲ ပါေနေပမဲ့ တကုိယ္ရည္သေဘာ စိတ္ထား ေကာင္းသူေတြ ရွိတတ္ပါတယ္။ (မဆလ) ေခတ္တံုးက ပုဂၢိဳလ္တခ်ိဳ႕ကို ကိုယ္တိုင္ ၾကံဳဘူးပါတယ္။

အတူတူပါဘဲ NLD လို လူထုေထာက္ခံမႈ အမ်ားဆံုးရတဲ့ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ထဲမွာ ဖြဲ႔ဟယ္၊ ဖြဲ႔ဟယ္နဲ႔ စခဲ့ရေတာ့ လူေပါင္းစံု ပါလာခဲ့တယ္။ ျဖစ္စဥ္-သေဘာအရ အမွန္ျဖစ္တတ္တာသာ ျဖစ္ပါတယ္။ မမွန္သူေတြ ၾကာၾကာမခံတတ္ပါ။ မမွန္ကန္တဲ့ အသင္းအဖြဲ႔ဆိုတာလဲ တာရွည္မခံပါ။ ဒါလဲ (ဒိုင္နမစ္ဇင္) ေျပာင္းလြဲ-ျဖစ္စဥ္သေဘာအရ ျဖစ္တာမ်ိဳးပါဘဲ။ ၾကာရင္ ရင့္က်က္လာၾကပါတယ္။

ဘာဘဲလုပ္ေနေန စိတ္ရင္း ေစတနာသည္ဟာ အခရာက်ပါတယ္။ ဆရာဝန္အလုပ္၊ ေက်ာင္းဆရာအလုပ္မွ မဟုတ္ပါ။ နာေရးအတြက္ ကူညီေနသူမွန္သမွ်ကို ဘယ္သူေတြမွ ေစတနာအရာမွာ လိုက္မမီႏိုင္ပါ။ ေစတနာ မဆင္းရဲတဲ့ ျမန္မာျပည္မွာ အစမ္းသပ္ခံရတာေတြ နည္းပါေစ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၈-၉-၂ဝ၁၁

http://www.facebook.com/notes/sone-yay/%E1%80%81%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%81%E1%80%B2%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%98%E1%81%80%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%81%81/135042813261307
ခက္ခဲေသာဘ၀မ်ား (၁)

Read more...