Wednesday, April 27, 2011

အသက္ရွည္စြာ အနာမဲ့ေၾကာင္း

• အသက္ရွည္စြာ အနာမဲ့ေၾကာင္း၊
• ေကာင္းလွေစခ်င္၊ ပဲ့ျပင္နိစၥ၊
• ကြပ္ဆံုးမသား၊ မိဘဆရာ စကားနာ၍၊
• က်မ္းစာသိျမင္၊ တတ္ေအာင္သင္ေလာ့၊
• ေပၚလြင္မျပဳ၊ ေကာင္းရာတုလ်က္၊
• ေကာင္းမႈျမတ္ႏိုး၊ ေကာင္းေအာင္ၾကိဳး၍၊
• ေကာင္းက်ိဳးကိုယ္၌ တည္ေစမင္း။

ေလာကသာရပ်ိဳ႕၊ (ကန္ေတာ္မင္းေက်ာင္းဆရာေတာ္)
Read more...

Age determination ၁၈ ႏွစ္ျပည့္ရင္ လူရာဝင္

အသက္ကိုၾကည့္ျပီး လူအမ်ိဳးမ်ိဳးက သတ္မွတ္မႈ အမ်ိဳးမ်ိဳး ထားၾကတယ္။ ဘယ္ေလာက္ရွိမွ ဘာလုပ္ရမယ္ ဆိုတာမ်ိဳး။ မဲေပး၊ ေစ်းဝယ္။ ကားေမာင္း၊ မိန္းမေတာင္း။ စစ္ထဲဝင္၊ ပင္စင္ယူ။ ဘယ္ေလာက္ရွိမွ ဒီ(ဆိုဒ္)ဝင္၊ ဒီရုပ္ရွင္ၾကည့္ စသျဖင့္။ ျပႆနာ ရွိလာရင္ ဆရာဝန္ ပါရတတ္တယ္။

ေဆးပညာထဲမွာ Forensic Medicine ဆိုတဲ့ မႈခင္းေဆးပညာ သပ္သပ္ရွိတယ္။ အသက္ကို တိတိက်က် ဘယ္၍-ဘယ္မွ် ရွိတယ္ဆိုတာ စစ္ျပီး၊ တရားရံုးမွာ ထြက္ရတာလဲပါတယ္။ တရားခံ-တရားလို အသက္ကို ဇာတာနဲ႔ မရဘူး။ ဆရာဝန္ကေန သြားေပါက္တာၾကည့္၊ ဓါတ္မွန္ ရိုက္ျပီး သိတာေတြနဲ႔ ဆံုးျဖတ္ရတယ္။ ၉ တန္းစာေမးပြဲ အစိုးရစစ္ေခတ္တံုးက အသက္ ၁၅ ႏွစ္ မျပည့္လို႔၊ ေဗဒင္ဆရာနဲ႔ ဇာတာသစ္လုပ္၊ တရားရံုးသြား ၾကမ္းက်ိမ္၊ လိမ္ၾကည့္လည္း မရပါ။ ဥပေဒဟာ ဥပေဒတဲ့။ စာေမးပဲြ မက်ဘဲနဲ႔ တတန္းတည္းကို ၂ ႏွစ္ ေနခဲ့ရတယ္။ ဥပေဒဆိုတာကို နည္းနည္းေလးမွ အတိမ္းအေစာင္း မခံပါလားလို႔ မွတ္သား နာခံခဲ့ရတယ္။ အဲဒီေခတ္က ၾကာခဲ့ပါျပီ။ ၾကာရင္ သာသြားတတ္သလို၊ ျခာသြားတတ္တာလည္း ရွိတယ္။

Bone age “အရိုးၾကည့္-အသက္သိ” ဆိုတာနဲ႔ ဆရာဝန္ေတြက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပးရတယ္။ Long bones ေခၚတဲ့ ေပါင္ရိုး၊ ေျခသလံုးရိုး၊ လက္ဖ်ံရိုး၊ လက္ေခ်ာင္းရိုးေတြမွာ ထိပ္ဖ်ားပိုင္းေတြက အရိုးကို လာဆက္တာက သူ႔အသက္နဲ႔သူ။ X-ray ရိုက္ရတယ္။ တံေတာင္ဆစ္ရိုးဆက္ရင္ ၉-၁၃ ႏွစ္၊ Iliac crest တင္ပါးဆံုအေပၚ-ေရွ႕ထိပ္ရိုးဆက္ရင္ ၁၂-၁၆ ႏွစ္၊ ညွပ္ရိုး (ေကာ္လာ-ဘုန္း) ၁၂-၂၂ ႏွစ္ စသျဖင့္ သိႏိုင္တယ္။

ကေလးေတြ အသက္ၾကေတာ့ ငယ္သြားေပါက္တာကို ၾကည့္ရတယ္။ အထက္-ေအာက္ အလည္ေရွ႕သြား ၄ ေခ်ာင္းက ၆-၁၂ လ၊ အထက္-ေအာက္ ေဘးေရွ႕သြား ၄ ေခ်ာင္းက ၉-၁၆ လ၊ ပဌမအန္ေရွ႕သြား ၄ ေခ်ာင္းက ၁၃-၁၉ လ၊ အထက္-ေအာက္ စြယ္သြား ၄ ေခ်ာင္းက ၁၆-၂၃ လ၊ အထက္-ေအာက္ ဒုတိယအံသြား ၄ ေခ်ာင္းက ၂၂-၃၃ လမွာ ေပါက္တယ္။ ႀကီးသြား ၃၂ ေခ်ာင္းမွာ ၆ ႏွစ္က စေပါက္တယ္။ ၁၃ ႏွစ္မွာ ၂၈ ေခ်ာင္းရွိၿပီး၊ အံဆံုးေတြက ၁၇-၂၁ ႏွစ္ေရာက္မွ ေပါက္တယ္။ အံဆံုးမေပါက္သ၍ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ မျပည့္ေသးဘူးေပါ့။ တရားတေပါင္ ျဖစ္ေလ့ရွိၾကတဲ့ အသက္ကေတာ့ ၁၆-၁၈ ႏွစ္ ျဖစ္ပါတယ္။

Voting age ဆိုတဲ့ မဲေပးပိုင္ခြင့္ကိုလည္း တကမၻာလံုးမွာ အမ်ားဆံုး သတ္မွတ္တာက ၁၈ ႏွစ္ပါ။ ၁၆ ႏွစ္နဲ႔ မဲေပးလို႔ရတာ ၇ ႏိုင္ငံ ရွိသြားပါျပီ။ ၁၇ ႏွစ္ ရွိရင္ မဲေပးလို႔ရတာ ၆ ႏိုင္ငံ၊ ၂ဝ ႏွစ္က ၄ ႏိုင္ငံ၊ ၂၁ ႏွစ္က ၁၆ ႏိုင္ငံ၊ အသက္အၾကီးဆံုးက ဥဇဗက္ကစၥတန္ ၂၅ ႏွစ္ရွိမွ ေပးရတယ္။ ဆလိုေဗးနီးယားမွာ ၁၆ ႏွစ္ေတာ့ ဟုတ္ပါရဲ႕ အလုပ္ရွိမွ မဲေပးရတယ္။ အလုပ္လက္မဲ့ေတြက ေပးတဲ့မဲနဲ႔ တက္လာတဲ့ အစိုးရကမွ အလုပ္အကိုင္ေတြ ဖန္တီးေပးမယ္ ထင္ရတယ္။ လက္ေတြ႔မွာ အဲလိုလည္း ဟုတ္ခ်င္မွ ဟုတ္တာပါ။ မဲဆြယ္တံုးမွာ သည္းေျခၾကိဳက္ေတြ ေျပာျပီး၊ အာဏာရေတာ့ ဘာမွမလုပ္တဲ့ အစိုးရက အမ်ားၾကီး။ ဘာမဲျဖစ္ျဖစ္ ငါ့ပံုးထဲ ေရာက္ေအာင္လုပ္ျပီး၊ တက္အုပ္ခ်ဳပ္တာေတြလည္း ရွိတာဘဲ။

မဲေပးသူေတြကို အသက္နဲ႔သာ ကန္႔သတ္ျပီး၊ အေရြးခံမဲ့သူေတြကိုေတာ့ ေသြးစစ္သလို လုပ္တာေတြလည္း ရွိတယ္။ Blood group matching ေသြးအုပ္စု စမ္းတယ္-စစ္တယ္ဆိုတာ ေသြးလွဴသူနဲ႔၊ လူနာတည့္-မတည့္ စမ္းရတာပါ။ “ေသြးစစ္ေပးတဲ့ ဆရာနဲ႔ တည့္-မတည့္ စမ္းတာမဟုတ္ပါ။”

မဲေပးရာမွာ ခြဲျခားသလို မဂၤလာေဆာင္ႏိုင္တဲ့ အသက္ကိုလည္း သတ္မွတ္ထားၾကတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ၁၈-၁၆ ႏွစ္ ျဖစ္တယ္။ ေယာက္်ားေလး-မိန္းကေလး မတူဘူး။ သတို႔သမီးအသက္က ပိုငယ္ေလ့ရွိတယ္။ ဆူဒန္မွာ အပ်ိဳေဘာ္ဝင္ရင္ ရျပီတဲ့။ မဒါဂါးစကား၊ တန္ဇန္နီးယား၊ တူနီးရွား၊ ဗင္နီဇြဲလား၊ ပါရာေဂြး၊ မိန္းကေလး ၁၄ ႏွစ္၊ အပ်ိဳျဖစ္တဲ့ အရြယ္ပါဘဲ။ ဘရူႏိုင္းနဲ႔ ကူဝိတ္မွာ ကန္႔သတ္ခ်က္မရွိလို႔ အပ်ိဳမျဖစ္ေသးလဲ ရပံုၾကတယ္။ အယ္လ္ဂ်ီးရီးယား၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ စကၤာပူ၊ ေဟာင္ေကာင္၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ အိႏၵိယမွာ ၂၁-၁၈ ႏွစ္။ တရုပ္မွာေတာ့ ၂၂-၂ဝ ႏွစ္ရွိမွ လက္ထပ္လို႔ရတယ္။ အသက္ ငယ္ငယ္နဲ႔ အိမ္ေထာင္ျပဳေပးတဲ့ ထံုးစံဟာ ေရွးက်ပါတယ္။ ဗုဒၶလက္ထက္ ရွင္သာရိပုတၲရာရဲ႕ညီ အငယ္ဆံုး (ေရဝတ) ကို ၇ ႏွစ္သားမွာ မိဘေတြက မဂၤလာေဆာင္ေပးခဲ့ၾကတယ္။

၂၁ ရာစုထဲေရာက္ေပမဲ့ အီရန္ မွာ ေယာက္်ားေလး ၁၄ ႏွစ္၊ မိန္းကေလး ၉ ႏွစ္၊ လင္မယားျဖစ္လို႔ရတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ လူမ်ိဳးေတြအတြက္ေတာ့ ေဆးပညာအရ ငယ္လြန္းတယ္။ တေလာက ေဆးခန္းမွာ ကေလးလာေမြးတဲ့ မိန္းကေလးကို အသက္ေမးေတာ့ တိတိက်က် ေျပာပါတယ္။ ၁၅ ႏွစ္နဲ႔ ၁ဝ လ။ ဆရာဝန္က အားနာလို႔ သူ႔စာအုပ္မွာ ၁၆ ႏွစ္ လုပ္လိုက္ရတယ္။ အေကာင္းေတာ့ ေမြးပါရဲ႕ ကေလးက လသားနဲ႔ ဆံုးသြားရွာတယ္။ (ယူနီဆက္ဖ္) ရဲ႕ ၁၈ ႏွစ္မျပည့္ဘဲ လက္ထပ္ထိမ္းျမားသူ အမ်ဳိးသမီးဦးေရ သန္း ၆ဝဝ ေက်ာ္ထဲမွာ ဒီကေလးမ ပါခ်င္မွပါမယ္။ ဒုကၡသည္မို႔ ဟိုမွာလည္း စာရင္းေပ်ာက္၊ ဒီမွာလည္း စာရင္းမေပါက္။

ပင္စင္ေပးတဲ့ အသက္ကိုလည္း သတ္မွတ္ၾကတာ ႏိုင္ငံတိုင္းမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ ပင္စင္ယူရမဲ့ အသက္၊ ပင္စင္ခံစားခြင့္၊ (ပင္စင္-ဖန္းဒ္)၊ စသျဖင့္ ပင္စင္ယူရမဲ့လူေတြ မနစ္နာရေအာင္၊ ပိုေကာင္းေအာင္ ၾကိဳးပမ္းမႈေတြသာ ရွိျပီး၊ ပင္စင္သြားရမွာကို မသြားဘဲ ေပကပ္ေနတာမ်ိဳးကိုေတာ့ (ဝီကီ-ပီးဒီးယား) (ဝီကီ-ျမန္မာ) ေတြမွာ ရွာလို႔မရဘူး။ ဆရာဝန္ကိုလည္း အသက္ေက်ာ္ ေန-မေန လာမေမးပါ။

အသက္ သတ္မွတ္ခ်က္ေၾကာင့္ စာေမးပြဲ ဝင္မေျဖရတဲ့ ျပႆနာေလးက အေသးအဖြဲပါ။ အသက္ ၁၆ ႏွစ္က ၁၈ ႏွစ္ အၾကားကုိ လူငယ္လို႔ သတ္မွတ္တဲ့ တိုင္းျပည္ေတြမွာ သူတို႔ေလးေတြကို လူႀကီးေတြနည္းတူ တရားစီရင္ ျပစ္ဒဏ္ ေပးေနတာေတြကေတာ့ မ်ိဳးဆက္ကို ဆိုးသထက္ဆိုးေအာင္ လုပ္ရာက်တယ္။ က်န္းမာေရးအရဘဲ ေျပာရရင္၊ (ဘီ)ပိုး ကာကြယ္ေဆးကို ေမြးစကေန အသက္ ၁၈ ႏွစ္ ေအာက္၊ ေသခ်ာေပါက္ ထိုးေပးရပါတယ္။

ဥပေဒသံုးနဲ႔ အရပ္သံုး ေဝါဟာရေတြ ရွိတယ္။ Age of majority ဆိုတာ လူလားေျမာက္တဲ့ အရြယ္၊ လူၾကီးပိုင္းဝင္တဲ့ အသက္ကို ေခၚတယ္။ Age of license ဆိုတာကေတာ့ ဒါကိုလုပ္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ သတ္မွတ္တဲ့ အသက္ျဖစ္တယ္။ Age of consent ဆိုတာကေတာ့ လိင္ဆက္ဆံတာမွာ စိတ္အလိုတူ-မတူ ေျပာျပႏိုင္တယ္လို႔ သတ္မွတ္တဲ့ အသက္ျဖစ္တယ္။ Age of criminal responsibility ဆိုတာက ရာဇဝတ္မႈ က်ဴးလြန္တာ လုပ္ေပမဲ့ အသက္ငယ္ေသးလို႔ အျပစ္ေပး အေရးယူဘို႔ မသင့္ေသးဘူးလို႔ သတ္မွတ္သက္ျဖစ္တယ္။

Age of majority မွာ အသက္ ၁၄ ႏွစ္ကေန ၂၁ ႏွစ္အထိ ရွိတဲ့ ၁၄၈ ႏိုင္ငံစာရင္းကို ျပဳစုထားတယ္။ ၁၈ ႏွစ္ လို႔ သတ္မွတ္တာတဲ့ ၁၁၆ ႏိုင္ငံက အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ ျမန္မာျပည္က စာရင္းမေပါက္ေသးဘူး။ တိုင္းျပည္က လူလား မေျမာက္ေသးလို႔ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ၁၈ ႏွစ္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ျဖစ္သင့္ပါတယ္။ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္သူေတြကေန ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္ ေရွ႕ေရးကို ျပ႒ာန္းပါလိမ့္မယ္။ သူတို႔ကို သင္ေပး၊ တင္ေပးၾကရပါမယ္။

၁၈ ႏွစ္ ျပည့္ျပီးလို႔ လိုင္စင္ရွိေပမဲ့ လမ္းမွားဆိုတာသိရင္ ကားေမာင္းခ်င္ၾကမည္ မထင္။ “ခြဲစိတ္ဆရာဝန္ ဆိုတာ ဘယ္လိုခြဲရမယ္ကိုသာ သိတဲ့သူမဟုတ္။ မခြဲဘဲေနသင့္တာကိုပါ သိတဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။”

Dr. တင့္ေဆြ
၂၂-၅-၂ဝ၁ဝ

Read more...

Monday, April 18, 2011

Men's rights အမ်ိဳးသား အခြင့္အေရး

Human rights လူ႔အခြင့္အေရး၊ Women rights အမ်ိဳးသမီး-အခြင့္အေရး နဲ႔ Children rights ကေလးသူငယ္-အခြင့္အေရး ဆိုတာေတြက က်ယ္ေလာင္ေနတာမို႔ ေယာက္်ား အခြင့္အေရးလို႔ ေျပာလိုက္ရင္ တခ်ိဳ႕က မ်က္လံုး ျပဴးခ်င္ျပဴးမယ္၊ ပါးစပ္ ပြစိပြစိ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။

ျဖစ္ခ်င္စရာပါဘဲ။ Rape အဓမၼျပဳက်င့္မႈ Sexual Harassment လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေစာ္ကားမႈ၊ Divorce လင္-မယား ကြာရွင္းမႈ၊ Custody ကေလး ထိန္းသိမ္းခြင့္ ဆိုတာေတြက ေနရာတိုင္း၊ ႏိုင္ငံတိုင္းလိုလိုမွာ ရွိေန၊ လုပ္ေနၾကတယ္။ အဲဒီ “အေရးၾကီး” ေတြဟာ အေရးၾကီးပါတယ္။ Violence Against Women အမ်ိဳးသမီးမ်ား အၾကမ္းဖက္ခံရမႈ ဆန္႔က်င္ေရးေတြထဲမွာ Domestic violence အိမ္တြင္း-အၾကမ္းဖက္မႈ၊ Dowry သတို႔သမီးကေပးရတဲ့ မဂၤလာေဆာင္ေၾကး ဆိုတာေတြလဲ ပါတယ္။ ကမာၻ႔ ကုလသမဂၢကေန ကမကထ လုပ္ေနတာေတာင္မွ မတရားမႈေတြ ဆက္ျဖစ္ေနဆဲ၊ ဆက္မ်ားေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေခတ္မွာ စဥ္းစားမႈေတြ ပိုလာၾကတယ္။ အရင္က မရွိေသးတာကို ဆန္းတယ္လို႔ ေခၚၾကရင္ အဆန္း တိုးလာတာထဲမွာ ၁၉၇၇ က ဖြဲ႔ခဲ့တဲ့ Coalition of Free Men “လြတ္လပ္ေသာ-ေယာက္်ားမ်ား ညြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႔” ဆိုတာလဲ ပါမယ္။ ေစာေစာက ေျပာခဲ့တဲ့ “အေရးၾကီးေတြ” ဟာ တခါတေလ Men's rights and freedoms ေယာက္်ား အခြင့္အေရးေတြနဲ႔ လြတ္လပ္မႈကို ထိပါးေစတယ္လို႔ ေထာက္ျပလာတဲ့ အဖြဲ႔ျဖစ္တယ္။

The right to a fair trial and the right to due process တရားစီရင္ေရးမွာ မွ်တမႈ နဲ႔ တန္းတူမႈ ျဖစ္ရမွာကို ထိပါးေစတာမို႔ Violation of Constitutional rights ဖြဲ႔စည္းပံုပါ အခြင့္အေရးကိုပါ ထိပါးတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ Affirmative Action အမ်ိဳးသမီး အခြင့္အေရးေတြ တိုးတက္လာေအာင္ အေသအျခာ လုပ္ေပးရမဲ့ အစီအမံေတြ၊ ဒါမွမဟုတ္ Quota programs ခြဲတမ္းခ် သတ္မွတ္ေပးရမႈေတြေၾကာင့္ ေယာက္်ားေတြမွာ နစ္နာရတယ္လို႔ ေထာက္ျပတယ္။ ဒီ အမ်ိဳးသား-အခြင့္အေရး လႈတ္ရွားမႈထဲမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြလဲ ပါေနတယ္။

က်ား-မ အခြင့္အေရးဆိုတဲ့ (အစ္ရွဳး) ဆိုတာ ေယာက္်ားအေရးကို ေျပာရ၊ လုပ္ရတာမ်ိဳး မဟုတ္ပါ။ လိင္အတူတူေတြက ဘယ္အေရးမွာမဆို အတူတူျမင္ၾကတာ မဟုတ္ပါ။ လိင္မတူလို႔ တျခားလိင္ကို ဆန္႔က်င္မယ္လို႔လဲ မထင္မွတ္သင့္ပါ။

Marriage and divorce လက္ထပ္ခြင့္နဲ႔ ကြာရွင္းခြင့္ဆိုတာ အစဥ္အလာအရ ေယာက္်ား အခြင့္အေရးပိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပေဒေၾကာင္းနဲ႔ ဘာသာေရးေတြဟာ အိမ္တြင္းေရး အျပင္ဘက္ကေန အဲလို မျဖစ္သင့္တာေတြ ျဖစ္ေနရေစတယ္။ လင္မယား ကြာရွင္းခ်င္ၾကတာမွာ အမ်ိဳးသမီးကေန စတာ ၃ ပံု ၂ ပံုေက်ာ္ ရွိတယ္။ ကြာရွင္းခြင့္ရျပီး ကေလးကို Custody ထိန္းသိမ္ခြင့္၊ Access to offspring ကေလးကို လာေတြ႔ဆံုခြင့္ ေရာက္ေတာ့ မေအကို ဦးစားေပးထားၾကတယ္။ ဒါဟာ တဖက္သတ္ၾကပါတယ္လို႔ ေျပာၾကတယ္။

မဂၤလာေဆာင္တာက ေငြေၾကး အရေရာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာမွာပါ ကြ်န္ျပဳခံရသလို ထင္လာသူေတြ ရွိလာတယ္။ ဒါဟာ မဂၤလာ မေဆာင္ဘဲ အတူေနၾကတဲ့ အေလ့အထကို မ်ားလာေစတဲ့ အေၾကာင္းေတြထဲမွာ ပါတယ္။ မိန္းမအတုလဲ ယူထားႏိုင္တယ္၊ ကာမဆက္ဆံလို႔လဲ ရတယ္၊ ကြာရွင္းစရာလဲ မလိုဘူး၊ ေငြပိုကုန္စရာလဲ မရွိေတာ့ အဆင္ေျပသလိုဘဲ။ တန္ဘိုး ဆိုတာ ေခတ္မတူရင္ ေျပာင္းတတ္တယ္။ တန္ရာ တန္ရာေတြဘဲ ညားၾကတယ္ဆိုတာ အစိုးရနဲ႔ လူထုသာမကပါ။

အခြင့္အေရးကို ဆက္ေရးရင္ ႏိုင္ငံေရး ျဖစ္သြားမယ္။ က်န္းမာေရး ေဒါင့္ကို ေထာက္ျပပါရေစ။
• Male-only military conscription ေယာက္်ားေတြသာ စစ္မႈထမ္းရတာကိုေတာ့ လူအေတာ္မ်ားမ်ား ေျပာၾကပါတယ္။
• စကားရည္လုပြဲမွာသာမကပါ အဂၤလန္မွာ ေျပာေနတယ္၊ Minister for Women အမ်ိဳးသမီးေရးရာ ဝန္ၾကီးရွိရင္ Minister for Men အမ်ိဳးသားေရး ဝန္ၾကီးလဲ ရွိရမွာဘဲတဲ့။
• Male circumcision ေယာက္်ားေတြ ပန္းအဖ်ား လွီးျဖတ္တာမွာ ကာယကံရွင္ရဲ႕ ဆႏၵမပါဘဲ မလုပ္သင့္ဘူးလို႔ ေထာက္ျပတယ္။
• ႏိုင္ငံေတြမွာ က်န္းမာေရး အသံုးစရိတ္ မတူတာလဲ ေျပာၾကတယ္။ ဥပမာ အဂၤလန္မယ္ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ တႏွစ္ ၄ဝဝဝဝ ျဖစ္ျပီး၊ ၁၃ဝဝဝ ေသဆံုးေနရတဲ့ Breast cancer ရင္သား-ကင္ဆာ နဲ႔ တႏွစ္မွာ ၂၇၂ဝဝ ျဖစ္ျပီး၊ ၁ဝဝဝဝ ေသဆံုးေနရတဲ့ Prostate cancer ေယာက္်ား ဆီးက်ိတ္-ကင္ဆာအတြက္ သုေတသန စရိတ္ေတြ ယွဥ္ၾကည့္ရင္ ေယာက္်ား-ေရာဂါအတြက္က ၄ ပံု ၁ ပံုသာ ရွိပါတယ္။
• လုပ္ငန္းခြင္မွာ ေသဆံုးရသူ ႏွဳန္းဟာ ေယာက္်ားေတြမွာ မ်ားတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေယာက္်ားေတြရဲ႕ Lifespan အသက္ရွင္ႏိုင္တာက မိန္းမေတြထက္ ၅ ႏွစ္ နည္းေနတယ္။ က်ားမ-တန္းတူေရး Gender equality ကို ေျပာေနသူေတြက ဒါေတြကို ေထာက္မျပၾကဘူးတဲ့။ သုေတသန လုပ္သူတခ်ိဳ႕ကလဲ ဒီလိုျခားနာတာက သဘာဝလို႔ ဆိုေနၾကတယ္။ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ လူ႔အသိုင္းအဝိုင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေနရတာလို႔ ေစာဒက တက္ႏိုင္ပါတယ္။
• Suicide ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတ္ေသသူလဲ ေယာက္်ားေတြက မ်ားတယ္။ အေမရိကားမွာ ၃ အခ်ိဳး ၁ ကေန ၁ဝ အခ်ိဳး ၁ အထိ ရွိတယ္။
• Refugees ဒုကၡသည္အေရးမွာလဲ မလြတ္ပါ။ Women အမ်ိဳးသမီး၊ Children ကေလးေတြနဲ႔ Single men လူလြတ္-ေယာက္်ား ခြဲျခားမႈ အလြန္မတန္ မ်ားလြန္း-မွားလြန္းေနတယ္။ ေလွစီး-ဒုကၡသည္ေတြထဲက Families မွာ အက်ံဳးဝင္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ နဲ႔ ကေလးေတြကိုေတာ့ Housed in facilities in the community အိမ္နဲ႔ရာနဲ႔ (ကြန္ျမဴနတီ) မွာထားေစ။ လူလြတ္-ေယာက္်ားေတြကို Immigration detention centre ထိန္းသိမ္ေရးစခန္း ပို႔ေစ။
• Male Abortion ဆိုတဲ့ ေယာက္်ား-ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ခြင့္ ဆိုတာ ၁၉၉၈ မွာ စေပၚလာတယ္။ အမ်ိဳးသမီး တေယာက္မွာ ကုိယ္ဝန္ ရလာရင္ Abortion ဖ်က္ခ်ခြင့္၊ Parenthood ကေလးယူခြင့္ နဲ႔ Adoption သူမ်ားကို ကေလးေမြးစားဘို႔ ေပးပိုင္ခြင့္ ရွိသလိုမ်ိဳး ေယာက္်ားမွာလဲ Parental rights ဖခင္ျဖစ္ခြင့္နဲ႔ Financial responsibility ေငြေၾကး တာဝန္ရွိမႈေတြ ရွိသင့္တယ္လို႔ ဆိုတယ္။
• ၂ဝဝ၆ တံုးက အေမရိကားမွာ အစီအစဥ္မရွိဘဲ ကိုယ္ဝန္ရတာကို အိမ္ေထာင္ မျပဳရေသးတဲ့ အမ်ိဳးသမီးက အေဖၚေယာက္်ားကို ေျပာလာရင္ ေယာက္်ားမွာလဲ အေဖျဖစ္ခြင့္၊ ယူမယ္-မယူဘူး ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ ရွိသင့္တယ္လို႔ ျငင္းပါတယ္။
• Pro-life ေခၚတဲ့ ကိုယ္ဝန္-မဖ်က္ေရးသမားေတြကလဲ ေယာက္်ားလုပ္သူမွာ ကေလးကို ယူခြင့္ အဆံုးအျဖတ္ ရသင့္တယ္လို႔ ေျပာေနတယ္။
• University of Georgia ေလ့လာမႈတခုအရ ျပစ္မႈထင္ရွားလို႔ ျပစ္ဒဏ္ခ်ခံၾကရတာမွာ ေယာက္်ားနဲ႔ မိန္းမ မတူတာ ေတြ႔ရတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ Social security အသိုင္းအဝိုင္း လံုျခဳံမႈ ရွိေစအာင္ ဆိုျပီး အဲလို တမင္လုပ္ထားၾကရတယ္။

Domestic violence အိမ္တြင္း အၾကမ္းဖက္မႈရဲ႕ Propaganda ဝါဒျဖန္႔မႈမွာ Physical violence ရုပ္ပိုင္း-အၾကမ္းဖက္မႈ ျဖစ္တိုင္း အမ်ိဳးသမီးေတြက အျမဲတန္း Self-defense ကိုယ့္ကိုယ္ကို ခုခံကာကြယ္တာပါလို႔ တသေဝမတိမ္း သတ္မွတ္ထား ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၁၉၉၃ တံုးက နာမည္ၾကီးသြားခဲ့တဲ့ အမႈတခု နယူးေယာ့ခ္ နားက (ဘတ္ဖဲလို) မွာ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ Violence against man ေယာက္်ား အၾကမ္းဖက္ခံရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

Lorena Leonor Gallo de Bobbitt ကေန သူ႔ေယာက္်ား John Wayne Bobbitt အိ္ပ္ေပ်ာ္ေနတံုး သူ႔လိင္အဂၤါကို မီးဖိုေခ်ာင္သံုးဒါးနဲ႔ လွီးျဖတ္လိုက္တယ္။ ရဲကို ေျပာတာကေတာ့ “ဆက္ဆံရင္ သူကခ်ည္း Orgasm (ေအာ္ဂဇင္) ရတယ္။ က်မကို ဘယ္ေတာ့မွ မေစာင့္ဘူး။ သိပ္ တကုိယ္ေကာင္း ဆန္တာဘဲ” တဲ့။

Feminist groups ေတြက အမ်ိဳးသမီးဖက္ကေန လိုက္ေအာ္ေပမဲ့ Bobbit ဘက္က လိုက္ေအာ္သူ မရွိသေလာက္ဘဲ။ ႏွစ္ေတြ ၾကာေတာ့ အမ်ိဳးသားက ေတာင္းပန္စကား ဆိုေပမဲ့ Lorena ကေတာ့ သင္းကြပ္လိုက္တဲ့အတြက္ မေတာင္းပန္ပါ။

မီဒီယာေတြကို၌က ခြဲျခားအသားေပးေနၾကတာ မွ်တမႈ မရွိဘူးလို႔ ဆိုတယ္။ Arran Stibbe (2004) ကေန Men's health problems and behaviors ေယာက္်ားေတြရဲ႕ က်န္းမာေရး ျပႆနာေတြနဲ႔ အမူအက်င့္ေတြဟာ Socialized gender role of men in culture ယဥ္ေက်းမႈမွာ ေယာက္်ားကို လိင္ခြဲျခားမႈနဲ႔ ဆက္စပ္ႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ တီဗြီ၊ ေရဒီယို၊ မဂၢဇင္းေတြမွာ ေယာက္်ားသားေတြကို ပံုေဖၚရင္ ေသနတ္၊ အျမန္ေျပးကား၊ (အျပာကား) ေတြနဲ႔ တြဲထားၾကတယ္။ ဒါေတြအားလံုးဟာ Health risks က်န္းမာေရး အႏၲရာယ္ေတြ ျဖစ္ေနပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၁-၄-၂ဝ၁၁


Read more...