Welcome to Delhi ေဆးကုလာဘို႔ ေဒလီသို႔

ေဆးေက်ာင္း ေရာက္ေအာင္ လိုအပ္တဲ့ အရည္အခ်င္းေတြ ငယ္ငယ္ကတည္းက ရွိခဲ့တယ္လို႔ ေျပာရမလား မသိပါ။ တစ္အခ်က္ကေတာ့ အျမင့္ခုန္ ဝါသနာပါခဲ့တာပါ။ ဝါးလံုးေထာက္ခုန္ (ပိုးလ္-ဂ်မ့္) ေပါ့။ တေန႔ေတာ့ ေထာက္က်င္း မေထာက္မိဘဲ ခုန္လိုက္တာ ေခ်ာ္က်လို႔၊ ခုနစ္တန္း ေျဖျပီး၊ ေက်ာက္ပတၲီး စီးရပါေရာလား။ အဲဒီတံုးက အိႏၵိယလူမ်ိဳး ဆရာဝန္ကို စမ္းသပ္ခဆိုလား ၁၆ က်ပ္ ေပးရတဲ့ေခတ္။ ေဆး-က်န္းမာေရး-ဆရာ၀န္နဲ႔ စတင္ မိတ္ဆက္ႏိုင္ခဲ့တယ္။

ေနခဲ့ရတဲ့ မံုရြာ၊ စတိတ္-တူး ေက်ာင္းက ေဆးပညာနဲ႔ ပိုနီးတယ္။ စတိတ္-ဝမ္းေတြ၊ သရီးေတြက ၾကိဳက္ခ်င္မွ ၾကိဳက္မွာ။ အဟုတ္ ေျပာတာပါ။ ဝမ္းက ေစ်းနဲ႔ နီးျပီး၊ စတိတ္-သရီးက လမ္းမ ေဘးမွာ။ တူးေက်ာင္းက ေဆးရံုၾကီးနဲ႔ ကပ္လ်က္။ ၆ တန္း၊ ၇ တန္းတံုးက ေနရတဲ့ အခန္းေတြဟာ ေဆးရံုရဲ႕ Morgue (Mortuary) ရင္ခြဲရံုနဲ႔ အနီးဆံုး။ လူေသေတြ သြင္းတာ၊ ထုတ္တာ ၾကည့္ရဲတဲ့ ေက်ာင္းသား ၾကည့္။ ေရခဲတိုက္ လို႔ေတာ့ ေခၚမရဘူး။ အနံ႔ေတြက ေထာင္းကနည္း၊ ေထာင္းကနည္း။ ေဆးေက်ာင္း မေရာက္ခင္ ပြဲမဝင္ ျပင္က်င့္ခြင့္ ရခဲ့တာေပါ့။

ေက်ာင္းကေန အလံုလမ္းဖက္ ထြက္ရင္ ေဆးရံုေဘးက သြားရတယ္။ ေဆးရံုက ျပစ္ထားတဲ့ အမိႈက္ေတြထဲ ပုလင္းခြံေတြ အတိုင္းသားေပါ့။ အဲဒီေခတ္မွာ ေဆးရံုးစြန္႔ျပစ္ပစၥည္း ဘယ္လိုစြန္႔ရမလဲလို႔ (ဝက္ဘ္ဆိုက္) ေတြမွာ မေရးေသးဘူးမို႔လား။ Medical waste disposal systems ဆိုတာေတာင္ တင္တာ မၾကာလွေသးဘူး။ ကြ်န္ေတာ့္အဖို႔ ႏွာေခါင္းယဥ္ေစတဲ့ အတြက္ ေက်းဇူးရွိပါတယ္။

ပုလင္းခြံေတြထဲမွာ (ပနယ္စလင္) ေတြက အမ်ားဆံုး။ ဒီေဆးကို အခု မျဖစ္မွ သံုးၾကေတာ့တယ္။ (အိုင္းယင္း-ဖေလးမင္း) စေတြ႔တာ အခုဆို ႏွစ္ ၈ဝ ရွိသြားျပီေပါ့။ စေပၚေတာ့ ဘာေရာဂါအတြက္ စြမ္းသလဲဆိုရင္ “(ဂႏိုးရီးယား) ကို ေလး နာရီ အတြင္း အေပ်ာက္ကုမည္” ဆိုျပီး ေၾကာ္ျငာႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ တကယ္ အစြမ္းထက္တာကလား။ အခုေတာ့ Penicillin ေနာက္ မ်ိဳးဆက္ေတြက ေနရာယူေနပါျပီ။ (အင္ပစလင္)၊ (အေမာက္ဆာစလင္) ဆိုတာေတြက (ပနယ္စလင္) ကေန ဆက္ေတြ႔ လာတာေတြေပါ့။ အခုဆို Cef စာလံုးေတြနဲ႔စတဲ့ ပဋိဇီဝေဆးဆိုတာ ပဥၥမမ်ိဳးဆက္ အထိေရာက္ေနျပီ။ အေတာ္လည္း စြမ္းၾကတယ္။

ေဆးမ်ိဳးဆက္သစ္ေတြ ေပၚသလို ေရာဂါ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြလည္း ေပၚလာတယ္။ အရင္ကေခၚခဲ့တဲ့ (ဂႏိုရီးယား) ဟာ ကာလသားေရာဂါ VD ဆိုတာေတြထဲက နာမည္ၾကီးေပါ့။ သူ႔အျပင္ (ရွန္ကာ)၊ (ဆစ္ဖလစ္)။ ေနာက္ေပၚျဖစ္ေလ ဆိုးေလ။ အဲလိုဘဲ ေရာဂါေတြကလည္း ေခတ္ေဟာင္း၊ ကာလေပၚေတြ၊ ေနာက္ (ဟစ္ပ္-ေဟာ့ခ္) ေတြ ေရာက္လာေနျပီ။ လူငယ္-လူရြယ္ေတြက အသစ္ဆိုရင္ ခ်က္ခ်င္း ၾကိဳက္ခ်င္ၾကတာကိုး။

က်ား-မ၊ က်ား-က်ား အတူေနတာကေန ကူးတဲ့ေရာဂါ STD/STI ေတြမွာ အသဲေရာင္ B ဆိုတာက ေခတ္မီသူတိုင္း သိၾကတဲ့ (HIV) ထက္ အဆတရာ အကူးျမန္တယ္။ အတူေနၾကတာေရာ၊ ေဆးထိုးအပ္ကေရာ၊ အေမကေန သူ႔ကေလးေရာ ကူးတတ္တယ္။ C ပိုး ကေတာ့ ေသြးကေန ပိုကူးတယ္။ အသဲကို ပိုျပီး ပ်က္စီးတတ္တယ္။ ဘာျဖစ္ျဖစ္ မသက္သာပါ။ မသိလို႔လဲ မျဖစ္ျပန္။ ျဖစ္ျပီဆိုရင္ Liver transplantation အသဲ အစားထိုးရတဲ့ကိန္း ဆိုက္ေရာ့။

တဆင့္စကား၊ တဆင့္နား ေျပာလိုက္ၾကပါ။ အိႏၵိယမွာ အသဲလာလဲၾကတဲ့ ဗမာျပည္က လူေတြ ျပတ္တယ္ မရွိဘူး။ အသဲလဲဘို႔ ေဒလီကို လာၾကတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ လဲသူေတြဆို (ကိုလ္ကတၲား) ကို လာတတ္ၾကရတယ္။ အရင္အေခၚ (မဒရပ္)၊ အခု (ခ်ႏိုင္း) ကို ႏွလံုး ခြဲစိတ္လာကုသူ ေကာင္းျပီး ျပန္သြားေတာ့ ေျပာတာက ဘန္ေကာက္၊ စကၤာပူမွာထက္ တဝက္ေလာက္ အကုန္အက် သက္သာသတဲ့။

အသဲ-ေက်ာက္ကပ္ လွဴတာက “ေရႊဝါေရာင္” ေတြ မ်ားတယ္။ ဖုန္းဖုန္းေတြေပါ့။ ကူမဲ့ ညီမဲ့ ေဒသခံ “ေရႊ” ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အလိမ္ခံရသူေတြလည္း မရွားဘူး။ လိမ္တဲ့ထဲမွာ “ကုလားေရႊ” ေတြပါတယ္။ တခ်ိဳ႕သာပါ။ တကယ္ေတာ္တဲ့ ျမန္မာျပည္ဖြါး ကုလားေသြးပါသူေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားက ဘာသာစကား အရာသာမက ေစတနာမွာ သာၾကသူေတြနဲ႔ ေတြ႔ရင္ ကံေကာင္းလိမ့္မယ္။ ေတာင္ပိုင္း (မဒရပ္စ္) က မိတ္ေဆြတဦးကေတာ့ ေဆးလာကုတဲ့ ျမန္မာျပည္သားေတြ အကူအညီလိုရင္ ေျပာပါတဲ့။ အခမဲ့ ကုသိုလ္ယူခ်င္လို႔ ေျပာတားတယ္။

မၾကာေသးခင္က အိႏၵိယႏိုင္ငံသားတဦး ျမန္မာျပည္သြားရင္း ကြယ္လြန္တယ္။ ဥပေဒဆိုလား သတ္မွတ္ခ်က္ဆိုလား တရားဝင္လာတဲ့ တာဝန္ရွိသူတဦး ေနမေကာင္းရင္ အစိုးရေဆးရံုမွာသာ ကုသခြင့္ရွိသတဲ့။ ေရာဂါေၾကာင့္ မဟုတ္ရဘဲ ဆက္တြဲျဖစ္တဲ့ ပိုးဝင္ရာကေန ေသဆံုး သြားရရွာတယ္။ Disposable တခါသံုး အသံုးအေဆာင္ဆိုတာမ်ိဳးေတြ လံုေလာက္ေအာင္ မသံုးခဲ့တဲ့ အေထာက္အထား စကားေတြ သိရလို႔ ျမန္မာျပည္မွာ ျပင္ဘို႔ေကာင္းတဲ့ ဥပေဒေတြ၊ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ အသက္ေပးရတယ္လို႔ ေျပာရင္ လြန္ရာမက်ေလာက္ပါ။

တိုက္ဆိုင္မႈ တခုေျပာရမွာဘဲ။ မေရွးမေႏွာင္းမွာ ျမန္မာျပည္သားတဦး နယူးေဒလီမွာ ေဆးလာကုရင္းနဲ႔ ကြယ္လြန္ သြားတယ္။ အဲဒီပုဂၢိဳလ္ကေတာ့ ၾကိဳက္တဲ့ေဆးရံုမွာ စိတ္ေက်နပ္ေလာက္ေအာင္ ေဆးကုသြားႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

အိႏၵိယကိုလာျပီး ေဆးကုတဲ့ လူနာေတြက ေဒၚလာ ၁ ေသာင္း၊ ၂ ေသာင္း၊ လြယ္သူ၊ ရွိသူ၊ ရွာႏိုင္သူေတြပါ။ ေဆးရံု အနီးအနား အိမ္ေတြမွာ ေခတၲခဏ တည္းခိုျပီး၊ ေဆးကုၾကရတယ္။ ေက်ာက္ေခတ္ နံရံေဆးေရး ပန္းခ်ီေတြဟာ အဲဒီေခတ္က လူသားေတြ ဘယ္လိုဟာေတြလဲလို႔ သိေစႏိုင္တယ္။ ခုေခတ္မွာလဲ ေဒလီေဆးရံုဝန္းက်င္က အိမ္နံရံေတြကလည္း တည္းခိုသြားတဲ့ ျမန္မာျပည္က လူေတြအေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္း ေျပာျပေနတယ္။ တိုင္းျပည္ဖခင္ နာမည္ကို ေရးသြားသူလည္း ရွိတယ္။ ေနာက္ေရာက္လူနာက အဲဒါကို အတင္း ဖ်က္ခိုင္းတာလဲ ရွိတယ္။

ေရာဂါ ေဝဒနာေတြကေတာ့ ဘယ္သူ႔ကိုမွ မညွာဘူး။ ေလးစားရမဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးကို ေအာက္ေမ့သူရဲ႕ စိတ္သႏၲာန္မွာ ေလးစာမႈ၊ ၾကည္ညိဳစိတ္ေတြ ရွိေနပါလိမ့္မယ္။ ေနာက္တေယာက္မွာ မနာလိုမႈ၊ မုန္းတီးစိတ္ေတြ ျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ ဆရာဝန္ေတြ မတတ္ႏိုင္တဲ့ ေရာဂါမ်ိဳး ျဖစ္လာရင္ ကံေကာင္းေနဘို႔ လိုတယ္။ ကံတရား ေကာင္းေအာင္ စိတ္ထား ေကာင္းရပါလိမ့္မယ္။ “အားလံုး ကံေကာင္းၾကပါေစ။”

Dr. တင့္ေဆြ
၅-၇-၂ဝ၁ဝ