Facebook and Health risk

ေဖ့စ္-ဘြတ္ အပါအဝင္ ဆိုရွယ္ကြန္ယက္ေတြကိုသံုးရင္ စိတ္က်န္းမာေရးကို ထိခိုက္ႏုိင္တယ္လို႔ ၅-၅-၂ဝ၁၃ ေန႔မွာ ေလ့လာဆန္းစစ္သူ ပညာရွင္ေတြက ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ စိတ္က်န္းမာေရးေတြထဲမွာ (၁) Psychosis ပုဂၢိဳလ္ေရးပံုစံ အေျပာင္းၾကီးေျပာင္းလဲျခင္း၊ လုပ္ငန္းေဆာင္တာခ်ိဳ႕ယြင္းျခင္း၊ မရွိသည့္အရာေတြကို တလြဲထင္ျမင္ျခင္း နဲ႔ (၂) Delusion အစစ္အမွန္မဟုတ္တာကို တကယ္ရွိတယ္လို႔ အေသအခ်ာထင္ျမင္ေနျခင္းေတြေၾကာင့္ ဆင္ျခင္တံုတရား ထိခိုက္ျခင္းေတြ ပါဝင္တယ္။

“အင္တာနက္သံုးစြဲမႈဟာ တေန႔တျခား မ်ားျပားက်ယ္ျပန္႔လႊမ္းမိုးလာတာေၾကာင့္ Internet addiction အင္တာနက္စြဲျခင္း စိတ္ေရာဂါ နဲ႔ Technology နည္းပညာနဲ႔ Virtual relationships တကယ္မရွိတာကို စြဲလမ္းမႈနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ေသြလြဲျခင္းေတြ ျဖစ္လာၾကတယ္” လို႔ အစၥေရးႏိုင္ငံ၊ (တဲလ္အဗစ္) တကၠသိုလ္၊ (ဆက္ကလာ) ေဆးေက်ာင္း၊ (ရွယ္လ္ဗာတာ) စိတ္ပညာဌာန၊ ေဒါက္တာ (အူရီ နစ္ဇန္) နဲ႔ အဖြဲ႔ကေန ေတြ႔ရွိတာျဖစ္ပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ္လဲ ေဖ့စ္-ဘြတ္ေပၚက ျမန္မာေတြကို သုတသနလုပ္ခ်င္ေနတာ၊ အခ်ိန္လဲမရႏိုင္ေသးလို႔။ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာ ေတြ႔တာေတြနဲ႔ မတူတာေတြရွိႏိုင္တယ္လို႔ ထင္ထားတယ္။ ပုထုဇၨေနာကေတာ့ ေျပးမလြတ္ေလာက္ဘူးထင္တယ္ဗ်။

http://www.indianexpress.com/news/facebook-can-make-you-mentally-ill-/1111773
Read more...

ဧပရယ္ ပိေတာက္

၁၉-၄-၂ဝ၁၃ မံုရြာမွာ ဝါတဲ့ပိေတာက္ေတြ ပြင့္ျပီလို႔ မံုရြာသူမံုရြာသားေတြက ဝမ္းသာအားရေျပာၾက၊ ပိေတာက္ရဲ႕အေမႊးနံ႔ကလည္း ေဒလီအထိ ေရာက္လာ၊ ေပ်ာက္မွာလည္း မဟုတ္ပါ။ မန္းေျမမွာလည္း ေဝတာဘဲတဲ့။ “ငုနဲ႔ပိေတာက္ ဧပရယ္မွာလိႈင္ေန၊ စုနဲ႔မံုရြာေျမ၊ စုနဲ႔မန္းေျမ၊ စုနဲ႔ျမန္ျပည္၊ သံဗုေဒၶေစာင့္ေရွာက္ေစ။”
Read more...

Burma Vs Myanmar

• အဂၤလိပ္ေတြနဲ႔ အဂၤလိပ္စာ သံုးသူတိုင္းကေန တိုင္းျပည္ကို Burma နဲ႔ လူမ်ိဳးကို Burmese လို႔ ေပါင္းၾကတာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံ မေမြးခင္ကတည္းကပါ။
• ၁၉၈၉ အသက္ ၄ဝ ေက်ာ္ေတာ့ နာမည္ေျပာင္း ကင္ပြန္းတပ္တယ္။
• မ်က္ႏွာလုပ္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ လူေတြက အရင္လိုက္ေျပာင္းၾကတယ္။
• အိႏၵိယ အဂၤလိပ္သတင္းစာေတြက တိုင္းျပည္ကုိ “Myanmar” လို႔ ေပါင္းျပီး၊ လူမ်ိဳးကို “Myanmerese” လို႔ ေပါင္းတယ္။
• တရုတ္ အဂၤလိပ္သတင္းစာက လူနာမည္စာလံုးေပါင္းတာေတာင္ ဦးသိန္းစိန္ကို “Wu Dengsheng” လို႔ ေပါင္းတယ္။ ဒီလိုလုပ္တာ တရုတ္ဘဲရွိတယ္။
• အဂၤလိပ္ဆီကေန အဂၤလိပ္စာသင္ခဲ့ရတဲ့ အိႏၵိယေတြေရာ တရုပ္ေတြပါ သူ႔တို႔အၾကိဳက္သူတို႔ ေရးတာ ေျပာစရာမရွိပါ။
• အဂၤလိပ္ဆီကေနဘဲ အဂၤလိပ္စာ သင္ခဲ့ရတဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ လူမ်ိဳးေတြက အဂၤလိပ္စာကို အစစ္ကိုသာ ယူသင့္ၾကပါတယ္။
• ခက္တာက အဂၤလိပ္စာတတ္တဲ့ ဘယ္သူကမွ Myanmar ကို “ျမန္မာ” လို႔ မထြက္တတ္ပါ။ My နဲ႔ စေပါင္းေတာ့ အသံထြက္မွာ “မိုင္-အင္န္-မာ” လို႔သာ ထြက္ၾကတယ္။ အိႏၵိယလူမ်ိဳးေတြက “မိုင္-အင္န္-မားရ္” လို႔ထြက္တယ္။
• ဦးႏိုး ကို U Noe လို႔ေပါင္းၾကတယ္ မဟုတ္လား။ ေလဆိပ္မွာ "ယူ-ႏိုး-အီး" လို႔ ေအာ္တာကို ကိုယ့္ေခၚေနမွန္း မသိျဖစ္တယ္။
• သဒၵါအရေျပာရင္ ျမန္မာဆိုတာ “နာမဝိသသန” ျဖစ္တယ္။ ျမန္မာစာ၊ ျမန္မာလူမ်ိဳး၊ ျမန္မာစကား။ တလံုးတည္းေတာ့ သံုးမရဘူး။
• ျမန္မာစာေရးရင္ ျမန္မာလို အမွန္အတိုင္းေရး၊ ျမန္မာလို ပီပီသသထြက္၊ အဂၤလိပ္စာကို အဂၤလိပ္စစ္တာကိုသာ ေရးသင့္၊ အသံထြက္သင့္ပါတယ္။
• “အိႏၵိယ-အဂၤလိပ္” လဲ မယူနဲ႔၊ “တရုတ္-အဂၤလိပ္” လဲ မယူနဲ႔။ “ျမန္မာ-အဂၤလိပ္” လဲ မသင့္ပါ။ ကို္ယ့္တိုင္းျပည္ထဲမွာ သံုးခ်င္သူမ်ားသံုးေပါ့။ အဲ ႕႕႕ အျပင္ထြက္ရင္ေတာ့ ျပင္မွျဖစ္မယ္ထင္တယ္။
• အစစ္ကိုသာ ယူခ်င္သူေတြက ယူေပါ့။ အစစ္ဆိုတာေတာင္ ျဗိတိသွ်-အဂၤလိပ္ နဲ႔ အေမရိကန္-အဂၤလိပ္လည္း ရွိေသးတာ။ စာလံုးေပါင္းေရာ အသံထြက္ပါ နည္းနည္း မတူဘူး။ ၾသစေၾတးလွ်-အဂၤလိပ္ဆိုရင္ နားေထာင္ရခက္တယ္။ ကေနဒါ-အဂၤလိပ္က တခ်ိဳ႕မွာ ျပင္သစ္သံ ဝဲတတ္တယ္။
• အတုယူခ်င္သူေတြကလဲ ယူၾကေပါ့။ တခ်ိဳ႕က ညံ့မွၾကိဳက္တယ္လို႔ေတာ့ မေငါ့ခ်င္ပါ။
• ဒါေပမဲ့ ကိုယ့္ အဂၤလိပ္နဲ႔ကိုယ္ ေျပာၾက၊ ေရးၾကတာကို သြားျပီး ကန္႔ကြက္လို႔လဲ မသင့္ပါ။
• တကမာၻလံုးကို “ျမန္မာ-အဂၤလိပ္စာ” လိုက္သင္ေပးေနလို႔ေတာ့လည္း မေတာ္ဘူး ထင္ပါတယ္။
• (ကန္ေတာ့ဗ်ာ) ႏိုးလဲ မေကာင္း၊ အီးလဲ မေကာင္းပါ။ ကမာၻမွာ ေလဆိပ္ေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၂-၇-၂ဝ၁၂
Read more...

Symbol of medicine ေဆးပညာ သေကၤတ

ဆရာဝန္႔ကားဆိုရင္ ကားမွန္မွာ ေျမြရုပ္ေလးရွိတာ သတိထားမိသူမ်ားမွာပါ။ ျမန္မာျပည္မွာသာ အဲလိုမ်ားတယ္။ တခ်ိဳ႕တိုင္းျပည္ေတြမွာ ၾကက္ေျခနီတဆိပ္သံုးတာလဲရွိတယ္။ ၾကက္ေျချဖဴ (ဆြစ္ဇာလန္) အလံကို ကပ္တာလဲရွိတယ္။ ကြ်န္ေတာ္က ပန္းခ်ီေလးဘာေလး ေရးတတ္ေတာ့ ေဆးေက်ာင္းသားဘဝတံုးက ဆရာတေယာက္ရဲ႕ ေပၚကာစ (မာဇဒါ-ဖင္မလီယာ) ကားသစ္ေလးမွာ စက္ဝိုင္းထဲမယ္ ေျမြသေဘာမ်ိဳး မ်ဥ္းေၾကာင္း (ဇစ္-ဇက္) နဲ႔ဆြဲျပီး၊ ေျမြမ်က္စိအျဖစ္ ထိပ္နားေလာက္မွာ အနီစက္ကေလးတခု ခ်ေပးလိုက္ပါတယ္။ အဲဒီတံုးက ဒီသေကၤတာဟာ သမိုင္းနဲ႔အညီျဖစ္တာကို မသိခဲ့ပါ။

ဘယ္တိုင္းျပည္မွာမဆို ေဆးညာနဲ႔ပတ္သက္ရင္ အမ်ားဆံုးသံုးၾကတဲ့ သေကၤတဟာ ေျမြပတ္ေနတဲ့ တုတ္ေခ်ာင္းေလး ျဖစ္တယ္။ ဒါဟာ ပေဟဠိတခုလဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာဝန္ေတြေတာင္ လံုးေစ့ပတ္ေစ့ မသိသူကမ်ားတယ္။ ဖတ္မွတ္ ေလ့လာသူေတြၾကားမွာလဲ အျမင္ေတြျခားနားတယ္။ ေဆးေတာင္ေဝွးလား၊ တုတ္ေကာက္လား၊ ေဆးထိုးအပ္လား၊ ေျမြက တေကာင္လား။ ႏွစ္ေကာင္လား၊ ေျမြမွာ အဆိပ္ရွိလား၊ မရွိလား။ ဘယ္တံုးက ဘာေၾကာင့္သံုးခဲ့တာလဲ။ ေတာင္ပံပါတာ နဲ႔ မပါတာ။ ဘာ-ညာ၊ စသျဖင့္ ႕႕႕။

ႏိုင္ငံတကာမွာ အမ်ားစုလက္ခံသံုးစြဲေနတာက Rod of Asclepius (အက္စကလိပီးယပ္စ္) အေခ်ာင္းျဖစ္တယ္။ ဂရိဒ႑ာရီအရ Rod of Asclepius ဟာ Serpent-entwined rod ေျမြ ဒါမွမဟုတ္ ေျမြလို တြားသြားတဲ့ အေကာင္ပါတဲ့ တုတ္ေခ်ာင္းလို႔ အဓိပၸါယ္ရတယ္။ ဒီေျမြကအဆိပ္မရွိဘူး။ မက်န္းမာသူေတြ၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရသူေတြ လဲေလွ်ာင္းရာ ၾကမ္းျပင္မွာ တြားသြာေနၾကေလ့ ရွိၾကတယ္။ ဒီလို ေရာဂါဘယေတြကို ေပ်ာက္ေစႏိုင္စြမ္းကို ယံုၾကည္လာရာကေန ပိုျပီး ေရပမ္းစားလာခဲ့တယ္။ Asklepian လို႔လဲ ေခၚေသးတယ္။ ေအသင္ဒ႑ာရီတပုဒ္ အလိုအရ (အက္စကလိပီးယပ္စ္) ဟာ ေၾကာက္စရာေကာင္းလွတဲ့ မိန္းမ Gorgon (ေဂၚဂြန္) ရဲ႕ ေသြးကို ေဆးအျဖစ္ရခဲ့တယ္လို႔ ဆိုထားတယ္။ ဒီမိန္းမရဲ႕ ဘယ္ဘက္ကရတဲ့ေသြးဟာ လူေတြကို ေသေစျပီး ညာဘက္ကရတဲ့ေသြးက ေသသူကိုျပန္ရွင္ေစႏိုင္တယ္။

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုမႈေတြက ကြဲျပားၾကတယ္။ ဘာသာေရး၊ စာေပနဲ႔ ဒ႑ာရီေတြထဲမွာ ဒီလို ေျမြလိုအေကာင္းမ်ိဳးကို သားသမီး ထြန္းကားေစေရး ဒါမွမဟုတ္ အသက္ ဖန္တီးျဖစ္တည္မႈအတြက္ ကိုယ္စားျပဳတယ္။ ေျမြဟာ အေရခြံလဲတတ္တာမို႔ အသစ္ျဖစ္ျခင္း ေမြးဖြါးျခင္း၊ ေျပာင္းလဲျခင္း၊ မေသႏိုင္ျခင္း၊ ကုစားေပးျခင္းဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ေတြကို ေဆာင္ေစတယ္။ တခ်ိဳ႕က "ေသျခင္းတရား၊ ရွင္သန္ျခင္း နဲ႔ ေရာဂါေဝဒနာေတြၾကား တာဝန္မ်ားရတဲ့ သမားေတာ္" လို႔ ယူဆတယ္။ ေနာက္ျပီး ေဆးဝါး နဲ႔ အဆိပ္ ဆိုတဲ့အစြန္းႏွစ္ပါးကို ခ်ိန္ဆရတဲ့ပညာကိုလဲ ကိုယ္စားျပဳတယ္။

ေျမြဆိပ္ဟာ ေဆးဘက္မွာ သံုးႏိုင္တယ္။ အနာက်က္ေစအာင္၊ သတိလစ္ေစေအာင္ လုပ္ႏိုင္တယ္။ ေသြးေၾကာထဲ ေသြးခဲပိတ္ေနတာ၊ ကင္ဆာ၊ ဆီးခ်ိဳ နဲ႔ ဦးေႏွာက္ေရာဂါတခ်ိဳ႕မွာသံုးတယ္။ သုေတသနေတြလဲ လုပ္ေနတယ္။ ေျမြဟာ အသိဥာဏ္ၾကီးမားတယ္လို႔လဲ ယံုၾကည္ၾကတယ္။

ဒီသေကၤတကိုအသံုးျပဳတာဟာ အေမရိကားမွာ ေဆးပညာနဲ႔ပတ္သက္တာအားလံုးထဲက ပညာပိုင္းဆိုင္ရာမွာ ၆၂% နဲ႔ ေဆးပညာ + ေငြေၾကးနဲ႔ဆိုင္တာေတြမွာ ၇၆% သံုးတယ္လို႔ သုေတသနတခုကဆိုပါတယ္။ မမွန္ဘူး၊ မသင့္ဘူးလို႔ ေဝဖန္တာေတြလဲရွိတာပါဘဲ။ သူတို႔သံုးေနတာမ်ိဳးက Caduceus (ကဒူးစီးယပ္စ္) ဆိုတာ ဂရိ အိုလံပစ္နတ္ဘုရား Hermes (ဟားမီစ္) ရဲ႕ လက္စြဲေတာ္ ကိုင္ေဆာင္ရတဲ့ အေဆာင္ျဖစ္တယ္။ ေရာမသမိုင္းမွာေတာ့ ဘုရားရဲ႕တမန္ေတာ္ Mercury (မာက်ဴရီ) လက္ဝဲလက္ထဲမွာ ကိုင္ရတဲ့ အေဆာင္ ျဖစ္တယ္။ ဒီေခတ္ေပၚသေကၤတမွာ ေျမြႏွစ္ေကာင္ပါတယ္။ လက္စြဲေတာ္မွာ ေတာင္ပံပါတာဟာ တမန္ေတာ္သေဘာျဖစ္တယ္။ တကယ္က ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ဆိုင္တဲ့ အျငင္ပြါးမႈေတြမွာ ဘက္မလိုက္ေစရေအာင္ လမ္းညႊန္မႈေပးရတာျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီသေကၤတတုတ္ေခ်ာင္းကို Symbol of medicine ေဆးပညာသေကၤတ၊ Medical practice ေဆးကုသမႈကိုယ္စားျပဳ သံုးေနၾကတာဟာ မွားတယ္လို႔ ဆိုတယ္။

ဆရာဝန္ေတြ ရြတ္ဆိုလိုက္နာၾကရတဲ့ Hippocratic Oath (ဟစ္ပိုခေရးတီးစ္) ပဋိညာဥ္ မူရင္းမွာ ဒီလိုစထားတယ္။ “ကြ်ႏ္ုပ္သည္ သမားေတာ္ၾကီး Apollo (အပိုလို) အားလည္းေကာင္း၊ Asclepius (အက္စ္ကလိပီးယပ္စ္) အားလည္းေကာင္း၊ Hygieia (ဟိုက္ဂ်ီယာ) အားလည္းေကာင္း၊ Panacea (ပင္နာစီးယပ္) ႏွင့္ နတ္ဘုရားမ်ား အားလည္းေကာင္း တိုင္တည္လွ်က္ ႕႕႕”

၁။ Apollo (အပိုလို) ဟာ ကုသေပးသူ၊ မေကာင္းဆိုးဝါးေတြရန္က အကာကြယ္ေပးသူ အျဖစ္ ေရွးေဟာင္းဂရိနဲ႔ ေရာမက ဒ႑ာရီေတြထဲမွာ အေရးအပါဆံုး နတ္ဘုရားတဆူျဖစ္တယ္။ (အိလိယက္) မဟာကဗ်ာၾကီးထဲမွာ ဘုရားသမားေတာ္ အျဖစ္ ေဖၚညႊန္းထားတယ္။ သူကေတာ့ ျမားတံကိုသံုးတယ္။

၂။ (အပိုလို) ရဲ႕သား ေဆးပညာဖခင္ Aesculapius (အက္စကလိပီးယပ္စ္) ရ့ဲ လက္စြဲေတာ္ကိုင္ရတဲ့ ေဆးေတာင္ေဝွး ျဖစ္လာတယ္။ မရဏကို ေျမြဆီက ေနရခဲ့တာျဖစ္တယ္။ သူကေန လူေတြကို မေသေအာင္ ေဆးကုသေပးခဲ့ေတာ့ လူေတြကိုေသမ်ိဳးျဖစ္ေစေအာင္ (ဇီးယပ္) ဘုရင္ၾကီးကေန ေဆးဆရာကို မိုးက်ိဳးလက္နက္နဲ႔ ေသေစခဲ့တယ္။ "ဒီဒ႑ာရီကေန လူေတြဟာ သဘာဝတရားကို မလြန္ဆန္ႏိုင္ဘူးဆိုတာ သက္သေျပလိုက္တာျဖစ္တယ္။"

၃။ (အက္စကလိပီးယပ္စ္) ရဲ႕သမီးေတာ္ဟာ Hygieia (ဟိုက္ဂ်ီယာ) ျဖစ္ျပီး ေဆးဝါး နတ္ဘုရားမျဖစ္တယ္။ သူ႔သေကၤတာကေတာ့ Bowl of Hygieia (ဟိုက္ဂ်ီယာ) ခြက္ျဖစ္ျပီး၊ ေျမြတေကာင္လဲပါတယ္။

၄။ Panacea (ပင္နာစီယာ) ဆိုတာကေတာ့ Universal remedy ၉၆ ပါး ေရာဂါအားလံုးကို ေပ်ာက္ကင္းေစတဲ့ေဆးဝါး နတ္သမီးျဖစ္တယ္။

ေကာက္ခ်က္ခ်ရရင္ ေဆးပညာ၊ ဆရာဝန္၊ ေဆးဝါး၊ ေဆးကုသမႈေတြဟာ (ဟားမီစ္) နဲ႔ (မာက်ဴရီ) တို႔နဲ႔မသက္ဆိုင္ဘဲ (အပိုလို)၊ (အက္စ္ကလိပီးယပ္စ္)၊ (ဟိုက္ဂ်ီယာ)၊ (ပင္နာစီယာ)တို႔သာ ဆိုင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေျမြတေကာင္တည္း ပတ္ေနတဲ့ တုတ္ေခ်ာင္းကို ေဆးပညာမွာသံုးေနတာဟာ သမိုင္းနဲ႔ညီတယ္။ အဆိပ္မရွိတဲ့ေျမြျဖစ္ျပီး၊ ေတာင္ပံလဲ မပါရပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁-၂-၂ဝ၁၃
Read more...

ေဆးပညာ-စာေရးသူ (၅)

Sat, Jan 12, 2013 at 3:39 AM
ဆရာရွင့္ အမွားမ်ားကို ေစတနာထား၍အမွန္ ၿပင္ေပးၿခင္းကို အလြန္ပင္ေက်းဇူးတင္ပါသည္။ စကားလံုးအမွားကို ၿပန္လည္ၿပင္ဆင္ေနရေသာေႀကာင့္ ဆရာ့တန္ဖိုးရွိေသာအခ်ိန္မ်ား ကုန္ဆံုးသြားရသည္ကို စိတ္မေကာင္းပါ။ ေနာက္ေနာင္ခုလို မၿဖစ္ေအာင္ သတိထား၍ေရးသားပါမည္။ ဆရာပူးတြဲတင္ေပးလိုက္ေသာ links မ်ားေႀကာင္႔ က်န္းမာေရးအသိ တိုးပြားရပါသည္။ ေက်းဇူးအထူးတင္ပါသည္။ ဆရာ ကိုယ္စိတ္ႏွလံုးရႊင္ၿပံဳးပါေစ။

ကြ်န္ေတာ္က ေဆးပညာလဲေရး၊ ေမးတာလဲေျဖတဲ့ျပင္ သတ္ပံုျပင္တာလဲ မေမးဘဲနဲ႔ အပိုေဆာင္းေသးတယ္။ (ဘေလာ့ခ္) မွာျပန္တင္ေတာ့ သတ္ပံုေရာ၊ စာရိုက္တာေတြပါ ျပင္ရတာမို႔ အခ်ိန္ေတာ့ ပိုကုန္တာေပါ့။ အေတာ္မ်ားမ်ားက စာေရးတာ။ စာရိုက္တာကို ခပ္ေပါ့ေပါ့ သေဘာထားၾကတာ စိတ္မေကာင္းပါ။ လူငယ္ေတြက ပညာေရးစနစ္ ခပ္ညံ့ညံ့မွာ ၾကီးျပင္းလာၾကရလို႔ သူတို႔ကိုေတာ့ အျပစ္မျမင္ပါဘူး။

• သတ္ပံုအတြက္ေတာ့ မွားသူေတြထက္ ျမန္မာျပည္က ပညာေရးစနစ္ကို ဖ်က္ျပစ္တဲ့ စစ္အစိုးရေတြကိုဘဲ အျပစ္တင္မိတယ္။
• ဆရာ့အတြက္ (ဘေလာ့ခ္) တင္ဘို႔ရာ စာျပင္ယူရတာ ေမးလာသူေတြရဲ႕ ၉ဝ% မကဘူး။
• စာရိုက္ရခက္တာေတြကို နားလည္မႈေပးပါတယ္။ Word ထဲမွာစာရိုက္ျပီး တခ်ိဳ႕စာလံုးေတြကို Insert လုပ္ယူရတယ္။ တခ်ိဳ႕က Short cut ေတြ အလြတ္ရလို႔ ျမန္တယ္။
• ကြန္ျပဴတာပညာ နဲ႔ အင္တာနက္ခက္ၾကမွာလဲ သိတယ္။ အျပစ္မတင္ပါ။ တခ်ိဳ႕က (ေကာ္နက္ရွင္) ရတံုး အျမန္ရိုက္ၾကမယ္ထင္တယ္။
• ကီးဘုတ္ေတြက မတူေတာ့ ေဒါ့ေတြထည့္ရိုက္တာ ၆ဝ% ေလာက္ရွိတယ္။
• ခုေနာက္ပိုင္း ဖုန္းေလးေတြကေန စာရိုက္ေနၾကေတာ့ ျမန္မာစာအတြက္ မလြယ္လွဘူးထင္တယ္။
• ျမန္မာစာရိုက္ရင္း ဂဏန္းေတြကို အဂၤလိပ္လိုရိုက္ၾကတာေတာ့ နားမလည္လွဘူး။
• ပုဒ္မအစား ေဒါ့ေတြရိုက္တာက စာေၾကာင္းေတြအားလံုး ဆက္သြားေစတယ္။ အဲလိုလူကလဲ ၅ဝ% ေလာက္ရွိတယ္။
• အရုပ္ဆိုးေအာင္ရိုက္တာၾကေတာ့ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ရတာ အမွန္ဘဲ။ ဘာေမးလဲ နားကိုမလည္ဘူး။

Wed, Jan 16, 2013 at 11:19 PM
ဟုတ္ကဲ႔ပါ ဆရာ။ ကၽြန္မခုမွအလုပ္အားလို႔ ေမးစစ္ၿဖစ္လို႔ေမးၿပန္ရတာပါ။ ဆရာေၿပာၿပထားတာအားလံုးကို နားလည္ သေဘာေပါက္ပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔ေတြရဲ႕ အမွားအတြက္ ဆရာ႔မွာ အခ်ိန္ကုန္လူပင္ပန္းရတာကို စာနာသည္႔အၿပင္ ေစတနာႏွင္႔ အမွားၿပင္ဆင္ေပးေနၿခင္းကိုလည္း ေလးစားမိပါတယ္။ ေနာင္ကို ဘယ္သူ႔ဆီကိုဘဲ စာရိုက္ပို႔ပို႔ ေကာင္းေကာင္း မြန္မြန္မွန္ကန္စြာ စာလံုးေပါင္းရိုက္ၿပီးပို႔ပါမယ္။ ဆရာလို Website မွာတစ္ကမၻာလံုးက ေမးသမွ်ကို ကုိယ့္အတြက္ ဘာအက်ိဳး ေမ်ွာ္လင့္ခ်က္မွမရွိဘဲ ေစတနာအၿပည္႔နွင့္ စိတ္ရွည္သည္းခံစြာေၿဖႀကားေပးႏိုင္ဖို႔ဆိုတာ ေတာ္ရံုတန္ရံု ဆရာဝန္မ်ိဳး လုပ္ႏိုင္တဲ့ အလုပ္မ်ိဳးမဟုတ္ပါဘူး။ ပညာၿပည့္ဝသည့္အၿပင္္ ေစတနာထက္သန္မႈအၿမဲ ရွည္သန္ေနမွသာ လုပ္ႏိုင္တာပါ။ ဒီလို ၿမင့္ၿမတ္တဲ့ စိ္တ္ထားမ်ိဳးဆရာ ပိုင္ဆိုင္သည္မွာ အင္မတန္ခ်ီးက်ဴးစရာ ေကာင္းလွပါသည္။ ဆရာ ေန႔စဥ္ေကာင္းမွဳမ်ားစြာ ဆထက္တစ္ပိုး တိုးပြားေနပါေစ။

အခုလို တကူးတက အသိအမွတ္ျပဳစကားေျပာလို႔ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္က ကိုယ့္လူမ်ိးေတြ ကိုယ့္စာ၊ ကိုယ့္စကားကို ပိုျပီး အေလးထားေစခ်င္လို႔ ေဆးပညာအသံုးခ်ျပီး ျပဳျပင္ဘို႔လုပ္ေနတာဆိုလဲ မမွားဘူး။

ကြ်န္ေတာ္က ႏိုင္ငံေရးအတြက္ တိုင္းျပည္ကေန ထြက္ေနရတာပါ။ (သိခ်င္လဲသိမွာေပါ့။) ကြ်န္ေတာ္ႏိုင္ငံေရးလုပ္တာက မဲရဘို႔ မလိုေတာ့ဘူး။ ကိုယ့္တိုင္းျပည္။ ကုိယ့္လူမ်ိဳးေတြကို ကိုယ္တတ္သိတာနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ အက်ိဳးျပဳႏိုင္မလဲ စဥ္းစားျပီး လုပ္တာပါ။ ေဆးပညာလဲ အသံုးခ်တယ္။ ေဆးလဲကုသေပးတယ္။ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ အျပင္ေပါ့။ အနားရွိသူေတြကိုၾကေတာ့ ယဥ္ေက်းေအာင္၊ စကားလိမ္မာေအာင္ စတာေလးေတြပါ သင္ရေသးတာ။

(အြန္လိုင္း) လုပ္ေပးရတာက တာဝန္လဲကင္းတယ္။ ဆရာေရးတာကို ဖတ္ခ်င္မွ ဖတ္။ လိုက္နာခ်င္မွလဲ လိုက္နာ။ စာရိုက္တာ၊ သတ္ပံုမွာလဲ ဖါသီဖါသာေနလို႔ ဆရာက စာေမးပြဲ အမွတ္ေပးမဲ့ဆရာမဟုတ္ေတာ့ ေနႏိုင္ၾကပါတယ္။ စိတ္ဆိုးစရာလဲ မရွိဘူး။ ဘယ္သူဘယ္ဝါလဲ သိမွမသိတာ။ ဆရာက ေမးလာ-ေရးလာသူတိုင္းကို ပုဂၢိဳလ္ေရးမထားေတာ့ ဟိုဘက္-ဒီဘက္ ေနသာၾကတယ္။ ေမးတဲ့သူေတြထဲက နည္းနည္းပါးပါး အေရးမထားတာ ရွိခ်င္ရွိမွာေပါ့။ ေဆးစာေရးရဘို႔ရာ စာေတြဖတ္ရ၊ ရွာရတယ္။ "ႏုတ္တရာ စာတလံုး" ေရးျပီးသားကို ဘြာခတ္လို႔မရဘူး မဟုတ္လား။

အဲ ႕႕႕ တခါတေလ စိတ္ေတာ့ တိုခ်င္တာေပါ့။ တဖက္လူက မျမင္ရပါဘူး။

ေဆးပညာ-စာေရးသူ (၄) http://my-sayawun-life.blogspot.in/2012/08/blog-post.html
အစိုးရ သတ္ပံုေတာ့ ေျပာမေနနဲ႔ http://my-sayawun-life.blogspot.in/2012/12/blog-post.html
ေဆးပညာ-စာေရးသူ (၃) http://my-sayawun-life.blogspot.in/2011/04/blog-post.html
ေဆးပညာ-စာေရးသူ (၂) http://my-sayawun-life.blogspot.in/2011/03/blog-post_20.html
ေဆးပညာ-စာေရးသူ (၁) http://my-sayawun-life.blogspot.in/2011/03/blog-post.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၇-၁-၂ဝ၁၃
Read more...

“ေဂ်ာ္နီတို႔ေခတ္” (တင္မိုး)

ေဂ်ာ္နီ။ ။ ေဂ်ာ္နီတို႔ေတာ့
အိုဟို႔ ေပ်ာ္ေပ်ာ္၊ ခပ္ေမာ္ေမာ္ပဲ
ေတာ္လွန္ေရးေတြ
ႏုိင္ငံေရးေတြ
စာေရး ေပေရး၊ ဟို အေရးေတြ
ေတြးေနတယ္ဆို၊ ပိုေနတာပဲ
ဒါေတြ ေတာ္ကြယ္၊ ငေၾကာင္ရယ္ ႕႕႕။

ေလာကႀကီးမွာ
ျဖစ္ခ်င္ရာ ျဖစ္
(ျဖစ္ ႕႕႕ ဘရစ္)
အခ်စ္လဲပါ၊ စာေမးပြဲေအာင္
ေနာင္လဲ ခ်မ္းသာ၊ ခု ခ်မ္းသာႏွင့္
တိုက္တာႀကီးႀကီး၊ ကားဝီးဝီးမို႔
ပိုၿပီး ေျပလည္၊ ပိုၿပီး ၾကည္တယ္
ေဂ်ာ္နီတို႔ပြဲ၊ ဇိမ္ပါပဲကြဲ႕
ေအာင္ပြဲတို႔ကို ႀကိဳေနတယ္။

ေရဒီယို သီခ်င္းသံ။ ။“ ေဟ့ ႕႕႕ ေဟ့ တို႔ေခတ္ေရာက္ၿပီ၊ တို႔ေခတ္ေရာက္ၿပီ”

ေဂ်ာ္နီ ေမာ္လီ၊ မ်က္စခ်ီလ်က္
ပရက္တီကယ္ခန္း ဝင္သြားတယ္။

တင္မိုး

(Helen Ayekyaw Facebook ကိုေက်းဇူးတင္ပါတယ္။)
Read more...

ေဒါက္တာေဂ်ာ္နီ (တင္မိုး)

၁
ကၽြန္ေတာ္ေဂ်ာ္နီ၊ သရီးဒီေၾကာင့္
အမ္စီကို ေရာက္ခဲ့တယ္။

မက္(စ္)၊ ဖစ္ဆစ္၊ အဂၤလစ္႐ွ္မွာ
ဒစ္စတင္း႐ွင္းေတြ၊ ၿဖိဳင္ၿဖိဳင္ေဝေတာ့
အိုင္အယ္လ္ေအ ေကာင္းခဲ့တယ္။

ေမာနင္းက်ဴ႐ွင္၊ ႏိုင္က်ဴ႐ွင္ႏွင့္
ကြက္႐ွင္ဟူသမွ်၊ အန႔ံရရာ
အိမ္ကကားနဲ႔ ပို႔ခဲ့တယ္။

ရီဇာတ္ေအာက္ေတာ့၊ မ်က္ႏွာေမာ့၍
ရင္ေကာ့ႏိုင္ေသး၊ ဘာလိုေသးလဲ
ေဆးေက်ာင္း ဒါ႐ိုက္ေရာက္ေတာ့တယ္။

၂
အမ္စီတက္ေတာ့
ဆိမ္းဗက္ခ်္က၊ ခပ္ႂကြႂကြေလး
ေကာင္မေလးႏွင့္
စာေမးရင္းက ဆံုၾကတယ္။
ဒီေကာင္မေလး၊ အေသြးျဖဴျဖဴ
ႏွတ္ခမ္းထူသနဲ႔။
အမူပိုပို၊ အဖိုအ႐ိႈက္
ဘီးဟိုက္အုပ္လံုး၊ နား႐ြက္ဖံုးသနဲ႔။

မ်က္လံုးကစား၊ ေျခဖ်ားေၿမႇာက္ခ်ီ
ပိုးတီတြန္႔ဟန္၊ ေခတ္ကဆံသနဲ႔။

ဟန္ပန္သြက္သြက္၊ လွ်ပ္လိုလက္ေတာ့
ပရက္တီကယ္မွာ ဆံုၾကတယ္။

၃
ေနာက္ေတာ့႕႕႕
'က်မနာမည္၊ ေမာ္လီတဲ့ေလ
ဒက္ဒီတို႔က၊ အမ္စီသြားပါ
ဆိုလို႔သာဘဲ၊
ဝါသနာဆို၊ မပါလိုက္တာ
စိတ္ကုန္ပါေရာ'
ဘာရယ္ညာရယ္၊ ရယ္ေပါင္းစံုစြာ
ဟန္မူရာႏွင့္။

'ဟိုေလ... အန္-အန္၊ ကာလ္တန္မွာ
အီတာလ်ံကား၊ လဲသြားၿပီေနာ္
ေအာ္- ေအာ္ ဟုတ္သား၊ ေမ့မ်ားေနေသး
ဖ႐ိုက္ေဒးဟာ၊ ကိုယ့္ေမြးေန႔ေပါ့
ကိုယ့္ေမြးေန႔မွာ၊ ယူလာရမယ္
လာရမယ္ေနာ္၊ ယူ႔အေဖာ္ေတြ
ေခၚခ်င္ေခၚခဲ့'။

ဘာတဲ့ညာတဲ့၊ မဲ့ခ်ည္ႏြဲ႔ခ်ည္
ဟိုသည္ေၾကာင္းရာ၊ စံုေလပါေရာ
ပန္ကာမေလး ဆိုေလာက္တယ္။

၄
တလႏွစ္လ၊ သံုးေလးလမွာ႕႕႕
လက္ဖက္ရည္ဆိုင္၊ ထိုင္လည္းတူတူ
လူသူစည္ရာ၊ ေကာ္ရစ္ဒါမွာ
လာလဲတြတ္ထိုး၊ ခန္းေထာင့္ခ်ိဳးမွာ
တိုးတိတ္တိုးတိတ္၊ မြတ္သိပ္လွစြာ
ဘာညာဘာညာ၊ ျဖစ္ၾကတာေတြ
တခါတရံ၊ အင္းယားကန္မွာ
မွန္ကေလးတခ်ပ္၊ ဖ်တ္ကနဲကြဲ
ျမက္ခင္းထဲမွာ၊ လွဲကာလူးကာ
ေကာင္းကင္ျပာက၊ ဟိုမွာတလံုး
သည္တလံုးဟု၊ ၾကယ္ကံုးေရတြက္
တိမ္ကိုဖက္လ်က္၊ သစ္႐ြက္ဆုပ္ေခ်

တညေနက
ရီေဝရီေဝ ေထြခဲ့တယ္။

၅
သည္လိုႏွင့္ပင္
႐ုပ္႐ွင္ၾကည့္လိုက္၊ စာက်က္လိုက္ႏွင့္
တြဲလိုက္လည္လိုက္၊ ဖားခြဲလိုက္ႏွင့္
အၿမိဳက္အရသာ၊ ခံစားရာက
ေဒါက္တာေဂ်ာ္နီ ျဖစ္ပါေရာ။
ေဒါက္တာေမာ္လီ ျဖစ္ပါေရာ။

၆
ထို႔ေနာက္ -
'ေဒါက္တာေဂ်ာ္နီ၊ အမ္ဘီဘီအက္စ္ႏွင့္
ေဒါက္တာေမာ္လီ၊ အမ္ဘီဘီအက္စ္' ဟု
ေျပာင္လက္ေၾကးျပား၊ အထင္းသားဝယ္
ႂကြားႂကြား႐ြား႐ြားေပၚခဲ့တယ္။
ကားႏွင့္တိုက္ႏွင့္၊ ေမာ္လီႏွင့္မို႔
တင့္တင့္တယ္တယ္ ျဖစ္ခဲ့တယ္။

၇
အို - အလုပ္သမား၊ လယ္သမား
ျပည္သူမ်ားတို႔႕႕႕
ေဂ်ာ္နီတို႔လင္မယား၊ တန္ခိုးထြားေအာင္
မ်ားမ်ား ဖ်ားနာၾကပါကုန္။

ကြ်န္ေတာ္ ေမ့ေနတဲ့ (အိုင္အယ္လ္ေအ) ILA = Intelligent Level + Aggregate ဆိုတဲ့ အတိုေကာက္စာလံုးကို ဆရာတင္မိုးကဗ်ာျပန္ဖတ္ရမွ သတိရေတာ့တယ္။ ဆရာတင္မိုးကဗ်ာကို (ေဖ့စ္-ဘြတ္) မွာတင္ေပးလို႔ Sa Maung ကို ေက်းဇူးတင္တယ္ဗ်ာ။ ခုအခ်ိန္မွာ ဆရာသာရွိရင္ ဆရာဝန္-ေဆးေက်ာင္းသား ကဗ်ာသစ္မ်ား ထပ္ေရးမလားဘဲ။


Read more...

Specialist အထူးကု

ေဆးပညာဘြဲ႔ ရျပီးတဲ့ေနာက္ သူငယ္ခ်င္းတခ်ိဳ႕ ဘြဲ႔လြန္ တက္ၾကရတယ္။ တခ်ိဳ႕ၾက တျခားႏိုင္ငံ သြားျပီးေတာင္ ဘြဲ႕ထပ္ ယူႏိုင္ၾကေသးတယ္။ သူတို႔အားလံုး အေတာ္ ၾကိဳးစားၾကရတာပါ။ စာၾကိဳးစားတာ တခုထဲေတာ့ ဘယ္ဟုတ္မလဲ၊ မရရေအာင္ လုပ္ရတဲ့ ၾကိဳးစားမႈေတြလဲ ပါရတာ။ ကံဆိုတာကလဲ လိုျပန္ေသးတယ္။ အားလဲက်ပါရဲ႕၊ ကိုယ္မျဖစ္ရလို႔ အမ်ားၾကီးေတာ့ စိတ္မပ်က္ပါ။ ခံစားမႈေတာ့ ရွိတာေပါ့။ ကိုယ္မျဖစ္တဲ့အခါ ေခတ္ကို ယိုးမယ္ဖြဲ႔ဘူးတယ္။ အေစာပိုင္း ကာလေတြတံုးကပါ။

အမွန္က ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံမွာ ၾကိဳးစားသေလာက္ မေပါက္ႏိုင္တာ ေဆးေလာက တခုထဲေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ပညာေရးေလာက တခုလံုးလဲ မကဘူး။ ပိုျပီး သိသာတာက စီးပြါးေရး လုပ္တဲ့လူေတြ။ ကုန္ကုန္ေရးရရင္ ကို္ယ့္လယ္ေလး၊ ယာေလး စိုက္ပ်ိဳး စားေသာက္သူေတြေရာ အကုန္ပါဘဲ။ ဒီေတာ့ ဘာလုပ္ၾကရသလဲ။ ဗမာလူမ်ိဳးေတြမွာ ထူးျခားတာေတြ ရွိတယ္။ အမွန္က လူမ်ိဳးတိုင္းမွာလဲ ရွိၾကတာပါဘဲ။ တူေတာ့ မတူၾကဘူးေပါ့။ ကမၻာ့သမိုင္းမွာ တခ်ိဳ႕က စစ္အင္အားအရာမွာ ေခတ္ၾကီး တေခတ္ ေျပာင္းသြားေစအာင္ စြမ္းႏိုင္ခဲ့သူေတြ ရွိခဲ့တယ္။ ယဥ္ေက်းမႈသစ္ၾကီးကို စတင္ႏိုင္သူေတြရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕က ကိုယ့္အသက္ကို စြန္႔ရဲတာမ်ိဳးကို လူမ်ိဳးေတြလိုက္ ထင္ရွားခဲ့တယ္။

ဗမာျပည္ရဲ႕ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၅ဝ ေက်ာ္က သမိုင္းကို ဆန္းစစ္ရင္ “မရွိေအာင္ လုပ္ထားတဲ့ ေခတ္ကာလ” ကို အေတာ္ၾကီး ၾကာေအာင္ ျဖတ္သန္းခဲ့ၾကရာတာမို႔၊ “မရွိတဲ့အထဲကေန ျဖစ္ေအာင္လုပ္တဲ့ အတတ္ေတြ ထူးခြ်န္လာခဲ့တယ္။” အေဟာင္း ျပင္ရာမွာ အေကာင္းနဲ႔ တူေအာင္ လုပ္တတ္တယ္။ ဟိုပစၥည္း မရွိရင္ ဒီပစၥည္းနဲ႔ တည့္ေအာင္ တန္ေအာင္ လုပ္တတ္တယ္။ ဂ်စ္ကား ဆိုပါေတာ့ ဒုတိယ-ကမာၻစစ္က ေပၚခဲ့တာ။ ေနာက္ထပ္လဲ မသြင္းဘူး။ ကေန႔အထိ သံုးျဖစ္ေနေအာင္ လုပ္ႏိုင္စြမ္း ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ဆို အသစ္လို ေကာင္းေနေအာင္ တစီးလံုးကို ကိုယ့္ဖါသာ လုပ္ႏိုင္တယ္။ (စပ္မိလို႔ ေျပာရအံုးမယ္။ Jeep ကို ဘာ့လို ဒီနာမယ္ေပးလဲ ဆိုေတာ့ (ဂ်ီ-ပီ)၊ Government Purpose (GP) ကေန လာတာတဲ့။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဆရာဝန္ေတြ အသံုး General practitioner (GP) နဲ႔ မဆင္ပါလား။ အခုလည္း မထူးေသးပါလား။

ဆရာဝန္ေတြလဲ အမ်ားနည္းတူ မျဖစ္ျဖစ္တဲ့နည္း လုပ္ၾကေရာ။ ေတာရြာေတြမွာ ေရာဂါေတြက တကယ့္ (အင္မာဂ်င္စီ) ေတြ၊ (ေမဂ်ာ) ေတြ မ်ားမွမ်ား။ ေပါမွေပါ။ ေဆးရံုၾကီးေတြမွာဆို အထူးကု ဆရာဝန္ၾကီးေတြ။ မမေတြ ကိုယ္တိုင္ ကိုင္ရတာမ်ိဳးေတြ။ မမဆိုတာ ပါေမာကၡ ဆရာဝန္မၾကီးေတြကို ခ်စ္-ေၾကာက္-ရိုေသ ေခၚၾကတာပါ။ "မာမီၾကီး" လို႔ မိခင္ဂုဏ္တင္ျပီးအေခၚခံရသူကေတာ့ ၁၅-၁၂-၂ဝ၁၂ ေန႔က ၈၉ ႏွစ္ေျမာက္ေမြးေန႔က်င္းပသြားတဲ့ မႏၱေလးထြက္ ဆရာဝန္ ၾကီးငယ္ေတြအတြက္ေတာ့ သမားေတာ္ၾကီး ေဒၚျမင္ျမင့္ခင္တေယာက္သာ ရွိေသးတယ္။

ေတာမွာ တေယာက္တည္း တာဝန္က်တဲ့ ဆရာဝန္အဖို႔ကေတာ့ ဘာအထူးကုမဆို ကိုယ္။ ေသြးစစ္ခ်င္ရင္ ေနေရာင္ ေထာင္ၾကည့္ ေပေရာ့။ ဆီးစစ္ဘို႔ ကေတာ့ ပနယ္စလင္ ပုလင္းခြံထဲထည့္။ အရက္ျပန္-မီးခြက္ဟာ ရြာထဲက သံျဖဴဆရာ့ လက္ရာ၊ ေကာင္းမွေကာင္း။ အရက္ျပန္ကလဲ ရွားေတာ့ ေတာအရက္ ဦးေရသည္သာ အားထားရာ။ (မီသိုင္လိတ္တက္) မျဖစ္လဲ မတတ္ႏိုင္ဘူး။ လွ်ပ္စစ္ ဆိုတာ ေဝလာေဝး။ ခြဲဘို႔စိတ္ဘို႔ လိုသလား။ ျမိဳ႕သာမွာ ဆီစက္ပို္င္က ပဲေတြ ႏွမ္းေတြကို ခြဲလူနာလာခ်ိန္က်မွ စက္လည္ေပးတဲ့အထိ ေစတနာ ေကာင္းတာ။ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ လူေတြက အရာရာ ရွားေအာင္ လုပ္တဲ့ ေခတ္မယ္၊ လူေတြက ေစတနာ မရွားလို႔ လူနာေတြ အက်ိဳးမ်ားရတယ္။

ထန္းေပါလွတဲ့ အရပ္ ထန္းေလ်ာဆိုတာ လာလိုက္မွျဖင့္ မေသရင္ ေျခသလံုးက်ိဳး၊ ေပါင္က်ိဳး။ ခါးက်ိဳး။ ေယာနယ္မွာ ထန္းေလ်ာတယ္ ဆိုရင္ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္လဲ ေမးရတာ။ ျမိဳ႕သာဖက္မွာလို စီးပြါးျဖစ္ ထန္းလ်က္ခ်က္ဘို႔ ထန္းတက္တာ မဟုတ္ဘူး။ ေယာသားေတြက ထန္းေရခါးကို ထန္းပင္ေပၚ လင့္စဥ္ထိုးျပီး တက္ေသာက္ၾကတာ။ က်ျပီဆိုရင္ တေယာက္ ဘယ္ကမလဲ။ မူးအတူ က်ိဳးအတူ။

တတန္းထဲက တႏွစ္တည္းေအာင္တဲ့ သူငယ္ခ်င္းတေယာက္က အဂၤလန္မွာ အရိုးအထူးကု လုပ္ေနေလရဲ႕။ ကြ်န္ေတာ္လဲ ကိုယ့္ေနရာမွာကို အရိုးကို အထူးကုရတာပါဘဲ။ အရိုးအထူးကုဆိုတာ ေပါင္ကို အေလးဆြဲတတ္ရတာ။ လူေကာင္ၾကီးရင္ အုတ္ခဲ ၄ ခဲ၊ သိပ္မၾကီးရင္ ၃ ခဲ၊ အေတာ္ဘဲ။ အုတ္ခဲေတာ့ ႏိုင္ငံျခားကမွာရတာ မဟုတ္ဘူး။ ၾကိဳးဆိုတာ ႏြားဖါးၾကိဳး အသစ္။ ဘယ္ႏွစ္ေခ်ာင္း လိုခ်င္လဲ။ ေပါင္ေအာက္နား ဒူးရိုးကို ကန္႔လန္႔ ေဖါက္ထည့္ဘို႔ သံေခ်ာင္း။ (ဆာဂ်ီကယ္-စတီးလ္)မွ လူ႔ကိုယ္က လက္ခံတာဆိုေတာ့၊ ဘယ္ကရမလဲ။ လိုလ်င္ၾကံဆ နည္းလမ္းရ။ ဘယ္ကာလက ရွိေနလဲ မသိတဲ့ ကိုယ္ဝန္ ဗိုက္တိုင္းတဲ့ ကရိယာ၊ မသံုးၾကေတာ့တာ ေတြ႔ေရာ။ ခပ္ေကြးေကြး သံေခ်ာင္းတဖက္ကို ျဖဳတ္၊ ေျဖာင့္၊ ေသြး၊ ခြ်န္၊ လိုသေလာက္ ျဖတ္။ ရေရာ့ မဟုတ္လား။ အက်ိဳးက တေယာက္မကဘူးလား၊ ရတယ္။ ဗိုက္တိုင္းကရိယာတခုမွာ သံေခ်ာင္းက ႏွစ္ေခ်ာင္း ပါတာ။

ေက်ာင္းမွာ သင္ရတာခ်င္း အတူတူ၊ စာေမးပြဲအမွတ္ ျဖစ္ျဖစ္၊ ေက်ာင္းျပီးလို႔ ေနာက္ဆက္ျဖစ္ရတာျဖစ္ျဖစ္၊ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ မတူၾကေတာ့ဘူး။ က်ယ္ျပန္႔လွတဲ့ ေဆးပညာနယ္ပယ္ထဲက ဘာသာရပ္တခုခုကို ကြက္ျပီး သင္ယူေလ့လာလို႔ အထူးကုလုပ္ရတာကလဲ ထူးျခားခ်က္လို႔ မဆိုႏိုင္ပါ။ “ဂ်င္နရယ္လစ္” ေတြထဲက “စပယ္ရွယ္လစ္” ဆိုတာကေတာ့ နဲနဲ ထူးသလိုရွိပါတယ္။ ဘာအထူးကုမွ မျဖစ္ၾကရတဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔လို အေကာင္းစားေတြအဖို႔ တာဝန္က်တဲ့ ေနရာမ်ိဳးေတြက မတူၾကျပန္ဘူး။ ေဆးရံုေတြကို ေရာက္သူေတြရယ္၊ စီမံကိန္းဌာနေတြရယ္ ေရာက္ၾကတယ္။ စီမံကိန္း ဆိုတာေတြက ကာလသားေရာဂါ၊ ငွက္ဖ်ား၊ တီဘီ၊ မ်က္ခမ္းစပ္ ဆိုတဲ့ တိုက္ဖ်က္ေရးေတြကိုဆိုတာ။ ဒီေတာ့ နယ္ပယ္ မတူတဲ့အတြက္ မတူတာေတြ လုပ္ၾကရ၊ ျဖစ္ၾကရေရာ့။

ေဆးရံု ၾကျပန္ေတာ့ ေဆးရံုၾကီး။ ေဆးရံုလတ္။ ေဆးရံုငယ္ေတြ မတူေသးဘူး။ ဘြဲ႕လြန္တက္ခ်င္ရင္ ေဆးရံုၾကီးကို ေရာက္ဘို႔ လိုတယ္။ ေဆးရံုလတ္ ေရာက္ရင္ ကံမဆိုးဘူး။ လက္ေတြ႔နယ္မွာ ကူညီသင္ျပေပးမဲ့ ကိုယ့္အရင္ ဆရာဝန္ ျဖစ္သူေတြ ရွိတာကိုး။ အဲ ့ ့ ့ေဆးရံုငယ္ေလးေတြကို တန္းေရာက္သြားမွျဖင့္၊ ေသာင္ျပင္ အလႊတ္ခံရတဲ့ အေကာင္မ်ိဳး ျဖစ္ေရာ။ ေမးစရာလဲ အနားမွာမရွိ။ ဖတ္စရာ စာအုပ္ကလဲ သူမ်ားေပးလိုက္ျပီ။ အတၲာဟိ အတၲေနာ နာေထာ အစစ္။

ဝါသနာလို႔ ေျပာတာထက္ တန္ရာတန္ရာ၊ သန္ရာသန္ရာ ျဖစ္ရတယ္လို႔ဆိုတာ ပိုနီးစပ္မယ္။ သူငယ္ခ်င္း တခ်ိဳ႕က ေဆးဝါးနဲ႔ ကုရတာမွာ သန္တယ္။ တခ်ိဳ႕က ခြဲတာ-စိတ္တာမွာ သန္တယ္။ တခ်ိဳ႕က “ပတ္ဘလစ္-ဟဲ့လ္သ္” ေခၚတဲ့ ေရာဂါကာကြယ္ေရး သန္တယ္။ အတူတူနဲ႔ အႏူႏူထဲက တန္ရာ၊ သန္ရာေတြ ျဖစ္လာၾကတယ္။ ေဆးေက်ာင္း ၇ ႏွစ္မွာ အတူတူခ်င္းေပမဲ့ ေနာက္ ဘာလို႔ မတူၾကေတာ့တာလဲ။

ဗမာေတြက တိတိက်က် ေျပာမရတဲ့ ပစၥည္းကို “ဓါတ္” ဆိုျပီး ေခၚတယ္။ ဓါတ္ခဲ၊ ဓါတ္မီး၊ လိုမ်ိဳးေပါ့။ လူ႔ဘဝမွာ ေရေရရာရာ မသိဘဲ ျဖစ္လာတဲ့ အက်ိဳးတရားမ်ိဳးကို ကံေၾကာင့္လို႔ ေျပာေလ့ရွိတယ္။ ေဆးပညာမွာေတာ့ ျဖစ္ေစတတ္တဲ့ အေၾကာင္းရင္း “ေကာ့စ္” ကို ေသေသျခာျခာ မသိတာကို “Primary” လို႔ သံုးတယ္။ ဥပမာ ေသြးတိုး ေရာဂါမ်ိဳး။ ရွင္းမျပတတ္တာကို “X” လုပ္လိုက္တယ္။ ၁၈၉၅ ကေပၚခဲ့တဲ့ X-ray ဓါတ္မွန္။ ဒီေနာက္ ၁၉၆ဝ မွာစေပၚတဲ့ နာမယ္ၾကီး ကာတြန္း၊ ေနာက္ ရုပ္ရွင္ကိုလဲ X-men လုပ္တယ္။

အထူးကု မဟုတ္တဲ့ ဆရာဝန္ေတြ တဖက္ဖက္မွာ ပိုျပီး ၾကြမ္းက်င္လာတာမ်ိဳးကို ဘယ္လိုေျပာရင္ အသင့္ဆံုးျဖစ္မလဲ။ ေဆးစကားနဲ႔ ဆိုရင္ Acquired က အနီးစပ္ဆံုးလို႔ ထင္တယ္။ မိဘေတြဆီက ပါလာတာလဲ မဟုတ္။ ကံေၾကာင့္ ခ်ည္းလဲ မဟုတ္။ အေၾကာင္း တိုက္ဆိုင္ျပီး ျဖစ္ရတာမ်ိဳး။ Acquired ဆိုတာ AIDS (Acquired Immune Deficiency Syndrome) ထဲက ေအ ဆိုတဲ့ စကားလံုးကို ဆိုလိုတာ။ လုပ္လို႔ ျဖစ္ရတဲ့သေဘာလဲ ပါတယ္။ Acquired Specialist (AS) ေတာ့ ဟုတ္ပါတယ္။ လက္ေထာက္ ဆရာဝန္ကိုလဲ အဲလို AS (Assistant Surgeon) ေခၚတာဘဲ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၆-၁၁-ဝ၉ ကေရးသည္။

Read more...

Spelling အစိုးရ သတ္ပံုေတာ့ ေျပာမေနနဲ႔

စစ္အစိုးရေတြ စေလကတည္းက လူေတြကိုသတ္ခဲ့တာကို ေျပာေနၾကတာတာ ၾကာပါပေကာ။ ေနာက္သတ္ပံုတခုကို ေျပာပါရေစ။

လက္ပန္းေတာင္း ေၾကးနီမိုင္းအေရးအခင္းအဆက္၊ ၁၂ ရက္ ၁၂ လ ၁၂ ခုက အျမိဳ႕ျမိဳ႕ အနယ္နယ္မွာ သံဃာေတာ္ေတြက ထပ္ျပီး ဆႏၵျပၾကတဲ့အခါ သမတရဲ႕ ျပန္ၾကားစာဆိုတာကို ဆရာေတာ္ႀကီးေတြထံ လုိက္လံ ဆက္ကပ္ပါသတဲ့။ စာထဲမွာ "ထိမ္းသိမ္း" လို႔ စာရိုက္ထားတယ္။ "ထိန္းသိမ္း" သာျဖစ္ရပါမယ္။ ဒါနဲ႔ "အမွားမ်ားေသာအစိုးရ" လို႔ (ေဖ့စ္ဘြတ္) မွာ ၁၂-၁၂-၁၂ ေန႔ကဘဲ (ကြန္မင့္) ေရးခဲ့တယ္။ စာရိုက္လြဲမွားတာက သမတရံုးအထိဆိုေတာ့ ေခါင္မိုးမလံုတာေပါ့။ ဒါက လက္ရွိအစိုးရပါ။

ေခါင္မိုးဖ်က္ခဲ့တာက ဦးေနဝင္းအစိုးရျဖစ္တယ္။ (မဆလ) လက္ထက္ကစျပီး ျမန္မာစာသတ္ပံုေတြ အာဏာနဲ႔ ျပင္ေစခဲ့တယ္။ (တ) ျဖစ္ရမွာေတြကို (တစ္) "စသတ္" ေတြထည့္ေစခဲ့တယ္။ ျမန္မာအဘိဓာန္၊ ျမန္မာ-အဂၤလိပ္ အဘိဓာန္၊ ျမန္မာစာသတ္ပံုက်မ္း၊ ပညာေရးဝန္ၾကီးဌာနက ထုတ္သမွ်လဲ "တစ္" ေတြခ်ည္းဘဲ။ အစိုးရသတင္းစာ၊ ဘယ္သူကပံုႏွိပ္တာျဖစ္ျဖစ္ "တစ္"။ အရင္ကထုတ္ခဲ့၊ ေရးခဲ့တာေတြကို ျပန္ထုတ္လဲ မူရင္းသတ္ပံုေတြကို ျပင္ေပးမွ ထုတ္ရတယ္။

ဗန္းေမာ္တင္ေအာင္ဝတၳဳက "ဘုန္းေမာင္တစ္ေယာက္ထဲရယ္" ျဖစ္မွ ရေတာ့တယ္။ မင္းေဆြ ရဲ႕ "ဒါး" က "ဓါး" ျဖစ္သြားတယ္။ စစ္ကိုင္းဦးဘိုးသင္း "ငမဲ" က "ငမည္း" ျဖစ္လာျပီး၊ ျမတ္ထန္ ရဲ႕ "ေႏွာင္းတေျမ့ေျမ့" က "ေႏွာင္းတျမည့္ျမည့္" ျဖစ္လာရတယ္။

လင္းယုန္သစ္လြင္ ေခြ်းတပ္စခန္းထဲက "ယိုးဒယား" က "ထိုင္း" ျဖစ္လာရေသးတယ္။ စြယ္စံုက်မ္းမွာ "ထိုင္းလင္းႏိုင္ငံ" လို႔ေခါင္းစဥ္တပ္ထားျပီး၊ ျမန္မာတို႔က ယိုးဒယားႏိုင္ငံလို႔ေခၚေၾကာင္း ေရးခဲ့တယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ အဂၤလိပ္ အတိုေကာက္အတိုင္း "ထိုင္း" လို႔လူသံုးမ်ားလာတယ္။ ဒိေနာက္မွာ ႏိုင္ငံေရးရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ "ယိုးဒယား" လို႔သာ ေခၚကိုေခၚရမယ္၊ ေရးကိုေရးမယ္လို႔ ျပင္ျပီးသတ္မွတ္လာခဲ့တာ သိပ္ၾကီး မၾကာလွေသးပါ။ အမွန္မို႔ ျပန္ျပင္တာမဟုတ္ပါ။

၂ဝ၁ဝ ေနာက္မွာ သူမ်ားတကာ ခ်ီးက်ဴးစရာ လိုက္ရွာေနၾကတာမို႔ ေတာ္ပါေသးရဲ႕ဆိုတာလဲ ေတြ႔ပါတယ္။ ေစာဦး ရဲ႕ "တမိုးေသာက္ေသာ္"၊ နတ္ႏြယ္ ရဲ႕ "တေကြ႔ေကြ႔ေတာ့ေတြ႔ၾကဦးမည္" နဲ႔ ဦးလတ္ရဲ႕ "တနန္းေပ်ာ္ရင္ေသြးေတာ္" ေတြမွာ ျပင္တာမေတြ႔ပါ။

ကြ်န္ေတာ့္ က်န္းမာေရးေဆးစာေတြကို ကိုယ္ပိုင္ (ဘေလာ့ခ္) မွာ ေရးေနတာေတြကို စာအုပ္ထုတ္ခ်င္လို႔ ထုတ္ေဝသူတဦးနဲ႔ စကားေျပာဘူးတယ္။ ျပည္တြင္းမွာ စာအုပ္ထုတ္ရင္ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြအားလံုးကို လိုက္နာရမွာ သိပါတယ္။ လူမ်ားအက်ိဳးရွိဘို႔သာ အဓိကထားတာမို႔ "ကြ်န္ေတာ့္စာေတြထဲက သတ္ပံုေတြကို အုပ္စိုးသူေတြအလိုက် ျပင္ရမယ္ဆိုလဲ ျပင္ပါဗ်ာ" လို႔ သေဘာေကာင္းေပးလိုက္ပါတယ္။ စာအုပ္ေတာ့ မျဖစ္ေသးပါ။ ထုတ္ႏိုင္ရင္ေတာ့ ကိုယ့္စာကိုျပန္ဖတ္ျပီး၊ ကသိကေအာင့္ေတာ့ေနပါမယ္။

"အမ်ိဳးသားပညာဝန္ ဦးဖိုးက်ားဟာ ကိုလိုနီေခတ္မွာ ျမန္မာ့ပညာေရး ျမင့္မားလာေစရန္ စြမ္းစြမ္းတမံ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သူအျဖစ္" မွတ္တမ္းတင္ထားပါတယ္။ "အမ်ိဳးသားပညာေရးေလာကတြင္ ဦးဖိုးက်ားသည္ ေက်ာ္ၾကားေသာ ေခါင္းေဆာင္ၾကီးတဦးျဖစ္သည္" လို႔ ျမန္မာ့စြယ္စံုက်မ္း၊ အတြဲ ၇၊ စာမ်က္ႏွာ ၂၉၂-၂၉၃ မွာ ရိုက္ႏွိပ္ထားပါတယ္။ "ျမန္မာစာေပေလာက၌ ထင္ရွားေသာပုဂၢိဳလ္တဦးလည္းျဖစ္သည္။" "ပုသိမ္ျမိဳ႕ တိုင္တရာ (စေကာကရင္) ေက်ာင္းတြင္ ဆက္လက္ပညာသင္ၾကား" လို႔လဲ စြယ္စံုက်မ္းမွာ ဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။ မူရင္းစာအုပ္ထဲမွာမို႔ "ေခါင္းေဆာင္ၾကီးတစ္ဦး"၊ ထင္ရွားေသာပုဂၢိဳလ္တစ္ဦး" လို႔ မဟုတ္ခဲ့ပါ။

ဒါေပမဲ့ ဦးဖိုးက်ား ပညာဆက္လက္ပညာသင္ၾကားခဲ့တဲ့ ေက်ာင္းနာမည္ဟာ ၂ဝ၁ဝ၊ ေအာက္တိုဘာလထုတ္ ျမန္မာသစ္ ရသစံုမဂၢဇင္း၊ စာမ်က္ႏွာ ၉၉ မွာ သာရေဝါစိုးၾကည္ေရးသားတဲ့ အမ်ိဳးသားပညာဝန္ဦးဖိုးက်ား ေဆာင္းပါးမွာ "တိုင္တစ္ရာ" ျဖစ္သြားရေတာ့တယ္။ ဒီမဂၢဇင္းဟာ စာေပတန္ဘိုးအတြက္ အားထားရတဲ့ အတန္းအစား ျဖစ္တယ္ထင္ပါတယ္။ မလြန္ဆန္ႏိုင္တဲ့ေခတ္က ထုတ္ေဝတာျဖစ္လို႔ ေနမွာပါ။

"ျမန္မာ့ပညာေရး ျမင့္မားလာေစရန္အတြက္ စြမ္းစြမ္းတမံ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သူကို ပညာသင္ၾကားေပးခဲ့တဲ့ ေက်ာင္းနာမည္ကို ေျပာင္းခဲ့ကတည္းက အမ်ိဳးသားပညာေရးဟာ က်ဆင္းဆုတ္ယုတ္လာတာ ျဖစ္တယ္။" ျပန္ျပင္၊ ျပန္တင္ၾကဘို႔ အခ်ိန္သင့္ျပီထင္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။

ေဆးပညာ-စာေရးသူ (၄) http://my-sayawun-life.blogspot.in/2012/08/blog-post.html
ေဆးပညာ-စာေရးသူ (၃) http://my-sayawun-life.blogspot.in/2011/04/blog-post.html
ေဆးပညာ-စာေရးသူ (၂) http://my-sayawun-life.blogspot.in/2011/03/blog-post_20.html
ေဆးပညာ-စာေရးသူ (၁) http://my-sayawun-life.blogspot.in/2011/03/blog-post.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၃-၁၂-၂ဝ၁၂
Read more...

Medical Education ေဖ့စ္ဘြတ္မွာေျပာတဲ့ ေဆးပညာ

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ MBBS (Mandalay), 1972, Institute of Medicine, Mandalay (IMM)
ေဒၚျမျမေအး BA (History), 1970, Mandalay Arts and Science University (MASU)
Chindwin Phayphay: တကယ္ကုိ ဂုဏ္ယူစရာေကာင္းခဲ့တဲ့ ပညာေရးေခတ္ကေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔ အလွည့္မွာေတာ့ လူအေယာက္ 500 ကုိ တခ်ိန္တည္း လက္ေတြ ့သင္ေပးခဲ့ဘူး။ Second M.B တုန္းကေလ ႕႕႕

Tint Swe: ကြ်န္ေတာ္တို႔ အရင္ကဆို ပိုေတာင္ေကာင္းခဲ့တယ္။ ဆရာသမားေတြက တကယ့္ေတာ္ၾကတယ္။
ေတာ္တဲ့တတ္တဲ့ ဆရာေတြကေန သင္ေပးခံရရင္ ေတာ္တဲ့တတ္တဲ့ ေက်ာင္းသားေတြ ထြက္လာေစျပီး သူတို႔က ေနာက္မ်ိဳးဆက္ကို ေကာင္းတာေတြ ဆက္ျဖန္႔ေပးမယ္။ ခပ္ညံ့ညံ့ဆရာေတြကေန ခပ္ညံ့ညံ့ေက်ာင္းသားေတြသာ ေမြးထုတ္ေပးႏိုင္မယ္။
ဒါက ပညာအတြက္သာ မွန္တယ္။ "လူေတြက ညံ့တာလို႔ မေျပာခ်င္ပါ။"
ပညာေရးစနစ္ (ႏိုင္ငံေရးစနစ္) စနစ္ကို ေထာက္ျပတာ အေတာ္မွန္ပါတယ္။
စိတ္ေစေတနာဆိုတာေတာ့ ေခတ္တိုင္းက ဆရာတိုင္း၊ သမားတိုင္းမယ္ ရွိၾကပါတယ္။ က်ာင္းသားေတြမွာလဲ လိုခ်င္တတ္ခ်င္စိတ္အျပင္ ဥာဏ္စြမ္းအခံလဲ အျပည့္ရွိၾကတယ္။
ျဖည့္ေပးမဲ့ဆရာ-သမားေတြက သင္ေပးခ်င္ေပမဲ့ သင္မေပးႏိုင္တာဟာ ဆရာလုပ္သူေတြေရာ ေက်ာင္းသားျဖစ္သူေတြပါ ကံဆိုးၾကတယ္။
စိတ္အားမငယ္ေစခ်င္ပါ။ ပညာကို ေက်ာင္းသင္ခန္းထဲကေနမရခဲ့လဲ သင္ယူဘို႔ေတာ့ ခုေခတ္က ပိုလြယ္လာတယ္။ ကံေကာင္းတယ္လို႔ မွတ္ေပါ့။
ကြ်န္ေတာ္တို႔ေခတ္မွာ ေဆးစာအုပ္ဆိုတာ အင္မတန္ရွားတယ္။ ေက်ာင္းသားၾကီးေတြ ေနာက္လူေတြကို လက္ဆင့္ကမ္းၾကရတယ္။ စာအုပ္ဆိုတာ ေရွးေဟာင္းေပစာထုပ္လား ေအာက္ေမ့ရတယ္။ ဖြတ္ဖြတ္ေက်ေနတာမ်ိဳး။ (မာလ္တီမီဒီယာ) မေပၚေသးဘူး။ (အင္တာနက္) မရွိေသးဘူး။ (သရီး-ဒီ) ပံုမ်ိဳးမျမင္ဘူးခဲ့ၾကဘူး။ လက္ေတြ႔ခြဲစိတ္ျပတာမ်ိဳး (ဆခရင္) ေပၚမွာၾကည့္မရႏိုင္ခဲ့ၾကဘူး။ အခုအဲဒါေတြက ရေနျပီ။
ေခတ္မေကာင္းတံုးမွာ ဆရာဝန္လာျဖစ္သူေလးေတြ ကံဆိုးထဲက ကံေကာင္းတယ္ ေအာက္ေမ့ေပါ့။ လက္ေတြ႔အတြက္ေတာ့ ခက္ၾကႏိုင္တယ္။ ဒီအတြက္ လုပ္သက္ရ ဆရာသမားေတြဆီကေနဘဲ သင္ယူရမယ္။ ဒီလိုျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အစီအမံတခုလုိေနျပီ ထင္ပါတယ္။


Read more...

မႏၱေလးေဆးတကၠသိုလ္ ခ်စ္သူမ်ား (ေဖ့စ္ဘြတ္)

November 1 Htike Aung Tun ေဆးေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္ ကုန္က်စရိတ္၊ ကြ်န္ေတာ့္အတြက္ တစ္လကုန္က်စရိတ္၊ ထမင္းဖိုးဟင္းဖိုးမုန္းဖိုး တစ္ရက္ ၃ဝဝဝ၊ တစ္လ ၉ဝဝဝဝ (တျခားေက်ာင္းသားမ်ားလည္း ထမင္းစရိတ္ ဒီေလာက္ကုန္က်တာပဲ)၊ ဆိုင္ကယ္အပ္ခ ၂ဝဝဝ (မေျပာပေလာက္)၊ ေက်ာင္းလခ ၈ဝဝ (Game ဖိုး ေလးနာရီစာ)။

Dr. Tint Swe ၁၉၆၅-၇၂ ေဆးေက်ာင္းသားေတြ တလမွာ အေဆာင္ေၾကး ၄၂ က်ပ္၊ ေက်ာင္းလခ (၁၅ x ၂) ၃ဝ က်ပ္၊ စုစုေပါင္း ၇၂ က်ပ္။ (စတိုင္ပင္) ေခၚတဲ့ ဆင္းရဲေဆးေက်ာင္းသားဟာ တလကို ၇၅ က်ပ္ရလို႔ လဘက္ရည္ဘိုး ၃ က်ပ္က်န္ေသးတယ္။ မိဘေတြဆီက တလမွာ ၃ဝ-၅ဝ က်ပ္ေလာက္ ေတာင္းရင္ တလတြက္ေလာက္ခဲ့တယ္။

ဆရာသခင္ဇင္, Wai Phyo Kyaw, Thinn Thinn Tun and 10 others like this.

Sit Tin ဆရာေျပာမွ သတိရမိတယ္။ ယခုေခါက္ဆြဲတစ္ခြက္ စားတုိင္း ေပးရတဲ့ေငြ ၂၅၀ က်ပ္က ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ေခတ္က ေဆးေတ်ာင္းသားတစ္ဦးရဲ့ တစ္လစရိတ္ျဖစ္ေနတယ္။

So Min Tunn တိုးတက္လာတာေပါ့ဗ်ာ။

Sayar Soe ၁၉၇၉ အေဆာင္ေၾကး ၁၂ဝ၊ ေက်ာင္းလခ တလ ၃ဝ၊ အေဆာင္ေၾကးက ထမင္းဖိုးပါ ပါတယ္။

Kyaw Ngwe ၁၉၇၄ခု နန္းေရွ႕ေဆာင္ေန ေဆးေက်ာင္းသားအတြက္ အိမ္က တစ္လကို ၁၅ဝ က်ပ္နဲ႔ကစေပးခဲ့တာပါ။

Khin Ma Ma Kyaw အေဆာင္ေၾကး ၁၂ဝ က ေက်ာင္းပိတ္ခါနီးရင္ refund ျပန္ရေသးတယ္။

U Mya Win In 1970s IM (1), I got free tuition, for the bus fee, tea, chroot etc. about one kyat is ok. 150/m is enough.

May Kyaw Thu When I was at Mandalay University in 1993, my parents sent only 1000kyats to me a month. That was enough.


Read more...

Doctor ေဒါက္တာ

Facebook ထဲက Waiyan Ohnkyaw ရဲ႕စာမ်က္ႏွာမွာ ဒီလိုဖတ္ရပါတယ္။ “Doctor ဆိုတဲ့စကားလံုးဟာ Docere ဆိုတဲ့ စကားလံုးက ဆင္းသက္လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ Docere ရဲ႕အဓိပၸါယ္က Teacher (သင္ေပးသူ/ဆရာ) ျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာဝန္ေတြဟာ လူနာေတြကို ေဆးကုေပးရံုမက ေဆာင္ဖို႔၊ ေရွာင္ဖို႔ေတြကို က်န္းမာေရးပညာေပးၾကပါတယ္။ ေရာဂါေဝဒနာ ခံစားေနၾကရသူေတြကို ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြး ပညာေပးၾကပါတယ္။ ေရာဂါကာကြယ္ေရးနည္းလမ္းေတြကို သင္ၾကားျပသေပးၾကပါတယ္။”

ဒါနဲ႔ ေလ့လာၾကည့္ပါတယ္။ Doctor ေဒါက္တာဆိုတာ အဓိပၸါယ္ (၃) မ်ိဳး ရွိပါသတဲ့။
(၁) Doctor ပါရဂူဘြဲ႔ရထားသူ၊
(၂) Physician သမားေတာ္ နဲ႔
(၃) Surgeon ခြဲစိတ္ဆရာဝန္။

Doctor ကို နာမည္ေရွ႕မွာ Title ကင္ပြန္းတပ္ေခၚရတာဟာက (လက္တင္) စကားကေနလာျပီး၊ စာလံုးေပါင္းေရာ အဓိပၸါယ္ပါတူတယ္။ to teach လက္တင္ ၾကိယာ သင္ၾကားသည္၊ သင္ၾကားရန္ကေနလာတဲ့ နာမ္စာလံုး Docēre ဆိုတာ ျဖစ္တယ္။ ဥေရာပမွာ တကၠသိုလ္ေတြစေပၚကတည္းကေန ဂုဏ္ျပဳေခၚလာေနခဲ့တာပါ။ ဒိေနာက္ ကိုလိုနီနယ္ေတြဆီ ေရာက္တယ္။ အေမရိကန္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံလဲပါတယ္ေပါ့။ Doctorate-level degree ပါရဂူဘြဲ႔နဲ႔ အဆင့္တူတာ ရထားသူကို Dr. နဲ႔ Dr တပ္ေခၚတာဟာ စာသင္ေနတဲ့ ပညာရွင္ဆရာေတြေရာ သုေတသနျပဳေနသူ ပညာရွင္ေတြပါ အၾကံဳးဝင္ပါတယ္။

Physician ေဆးပညာရွင္ကို ျမန္မာလို “သမားေတာ္” လို႔ ေယဘုယ်ေခၚေနခဲ့တယ္။ ရိုးရိုး MBBS ေဆးပညာဘြဲ႔ ရယံုနဲ႔ “သမားေတာ္” လို႔ ေခၚေလ့မရွိၾကဘူး။ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ ဆရာဝန္မွန္သမွ် Physician လို႔ အမ်ားဆိုင္နာမ္အေနနဲ႔ ေခၚပါတယ္။ “ေဆးပညာကို အသံုးခ်သူပညာရွင္” လို႔ အဓိပၸါယ္ေဆာင္တယ္။ ေဆးပညာကို တိုးတက္ေစအာင္လုပ္မယ္၊ ထိန္းသိမ္းတာလုပ္မယ္၊ လူ႔က်န္းမာေရးကို ေစာင့္ေရွာက္ေပးမယ္၊ ဒီလိုလုပ္တာေတြထဲမွာ ေလ့လာသင္ယူ-သင္ၾကားျခင္း၊ ေရာဂါရွာေဖြျခင္း၊ ကိုယ္က်န္းမာေရး-စိတ္က်န္းမာေရးကို ကုသေပးျခင္းေတြပါတယ္။

သူတို႔အထဲမွာ Specialist medical practitioners အထူးကုဆရာဝန္ေတြပါမယ္။ General practitioners (GP) မိသားစု ဆရာဝန္ေတြဆိုတဲ့ လူနာတဦးခ်င္းျဖစ္ျဖစ္၊ မိသားစုေတြကိုျဖစ္ျဖစ္၊ အသိုင္းအဝန္ကိုျဖစ္ျဖစ္ က်န္းမာေရးအတြက္ တာဝန္ယူ ကုသေပးသူေတြလဲပါတယ္။ ဒီလိုဆရာဝန္တိုင္းဟာ ေဆးပညာကို အေျခခံကအစ (ဥပမာ ခႏၶာေဗဒ၊ ဇီဝကမၼေဗဒ၊ ေရာဂါေဗဒ)၊ ကုသနည္း ဆိုတဲ့ ေဆးသိပၸံပညာေတြကိုပါ အေသးစိတ္ သင္ယူတတ္ေျမာက္ထားရတယ္။ ဒါတင္မက Art or craft of medicine ေဆးပညာရဲ႕အႏု-လက္မႈပညာကိုပါ နားလည္ၾကရပါတယ္။

Surgeon ဆိုတာက Surgery ခြဲစိတ္ေဆးပညာအထူးကုျဖစ္တယ္။ ခြဲစိတ္ပညာမွာလဲ အမ်ိဳးမ်ိဳးအက်ံဳးဝင္တယ္။ ခြဲစိတ္ အထူးကုတိုင္းဟာ Physician ေဆးပညာ၊ Dentist သြားဘက္ဆိုင္ရာေဆးပညာ၊ Podiatrist ေျခေထာက္ပိုင္း ေဆးပညာ၊ Veterinarian တိရစၧာန္ေဆးပညာ ဆရာဝန္ေတြျဖစ္ျပီးမွ ထပ္ျပီးအထူးျပဳသင္ယူထားရသူျဖစ္တယ္။

Doctor စကားလံုးကို တျခားေနရာေတြမွာလဲ သံုးပါေသးတယ္။ တခုခုကို ဆရာဝန္ေတြေဆးကုသလို ေျပာင္းသြားေအာင္ လုပ္ေပးတာကိုလဲ ၾကိယာအေနနဲ႔ သံုးေလ့ရွိတယ္။ ေကာင္းသြားေအာင္ေရာ ဆိုးသြားေအာင္လုပ္တာမွာပါ သံုးတယ္။
• She doctorred the soup with a dash of sherry. စြပ္ျပဳတ္ကို ပိုျပီး အရသာရွိေအာင္ ျပဳျပင္စီမံလိုက္တယ္။
• He doctors people. လူေတြကိုသြားျပီးဆရာလုပ္တယ္။
• He doctored the evidence. သက္ေသခံပစၥည္းကို လိုသလိုျပဳျပင္တယ္။

ေရွးအဂၤလိပ္မွာ Doctor ဆိုတာ Expert ၾကြမ္းက်င္သူ၊ Authority အခြင့္အာဏာရွိသူလို႔ အဓိပၸါယ္ရတယ္။ ဘမ္းစကား အေနနဲ႔ ေတာစခန္းထြက္ခ်ိန္နဲ႔၊ သေဘာၤေပၚမွာ ထမင္းခ်က္သူကိုလဲ ေဒါက္တာ ေခၚပါေသးတယ္။ ေဆးပညာမဟုတ္တဲ့ နယ္ပယ္ေတြမွာလဲ ေဒါက္တာေခၚတယ္။ တျခားဘာသာရပ္တခုခုမွာ Doctor of Philosophy Ph.D. ဘြဲ႔ရရင္ ေဒါက္တာ ေခၚတယ္။ ခရစ္ယာန္ဘာသာမွာ Theology (Th.D.) ဘြဲ႔ရထားသူေတြကိုလဲ ေဒါက္တာလို႔ ေခၚတယ္။ Doctor of the Church လို႔လဲရွိပါတယ္။

• ေဆးပညာဆိုရင္ အေမရိကားမွာ Doctor of medicine (M.D.) နဲ႔ Doctor of osteopathic medicine (D.O.) ဘြဲ႔ရတာရင္ ေဒါက္တာေခၚႏိုင္တယ္။ Osteopathy ဆိုတာက တျခားနည္းေဆးပညာရပ္တခု ျဖစ္တယ္။
• အေမရိကားမွာ DPM, MD, DMD, DDS, DPT, DC ဘြဲ႔ေတြရရင္ ေဒါက္တာေခၚျပီး၊ ယူေကမွာ MBBS ရရင္ ေခၚတယ္။
• Veterinary medicine တိရစၧာန္ေဆးပညာဘြဲ႔ရသူေတြကိုလဲ ေဒါက္တာေခၚတယ္။
• Folk medicine ေခၚတဲ့ ရိုးရာေဆးပညာ ကြ်မ္းက်င္သူကို ေခၚတာလဲရွိတယ္။
• ဆရာဝန္တဦးဟာ ေဆးပညာရပ္နဲ႔ဆိုင္တာ၊ သိပၸံပညာရပ္ဆိုင္ရာ ဘာသာရပ္တခုခုကို Ph.D. ဘြဲ႔ေတြပါထပ္ရရင္ အထူးကုဆရာဝန္ဆိုတာထက္ ပညာရွင္လို႔ သတ္မွတ္တာက ပိုျပီးသင့္ေလွ်ာ္လာေတာ့တယ္။

အေမရိကားမွာ ခြဲစိတ္ဆရာဝန္ေတြကို တျခားအထူးကုေတြထက္ပိုျပီး ၾကာၾကာသင္ေပးတယ္။ ရိုးရိုးေကာလိပ္မွာ ၄ ႏွစ္၊ ေဆးေကာလိပ္မွာ ၄ ႏွစ္နဲ႔ ေဆးရံုမွာ ၃ ႏွစ္၊ စုစုေပါင္း ၁၁ ႏွစ္ၾကာသင္ရတယ္။ အထူးကုဆိုရင္ ေဆးရံုမွာတင္ ၈ ႏွစ္ထိ ေနရတယ္။ ဆရာဝန္ျဖစ္ခ်င္သူတိုင္း ေကာလိပ္မွာ Biology ဇီဝဗေဒ၊ Chemistry ဓါတုေဗဒ၊ Physics ရူပေဗဒ၊ Math သခ်ၤာေတြအျပင္ English အဂၤလိပ္စာပါသင္ရတယ္လို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။ ၄ ႏွစ္ကို Medical school နဲ႔ ၅ ႏွစ္ အနည္းဆံုး Residency လုိ႔လဲရွိတယ္။ ၉ ႏွစ္ၾကာတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ၆ ႏွစ္နဲ႔ အျပီးအစီးလုပ္လိုက္တာဟာ စဥ္းစားစရာျဖစ္မေနပါလား။

ဆရာဝန္ေတြဟာ သူမ်ားေတြထက္ အလုပ္ခ်ိန္ပိုတာမ်ားတယ္။ ၂ဝဝ၈ စစ္တမ္းတခုအရ ဆရာဝန္ ၁ဝ ေယာက္မွာ ၃ ေယာက္ဟာ တပတ္မွာ နာရီ ၆ဝ လုပ္ခဲ့ရတယ္။ ထံုးစံက နာရီ ၄ဝ သာျဖစ္တယ္။ ရံုးလို၊ ဓါတ္ခြဲခန္းလိုမွာ လုပ္ရသူေတြက အခ်ိန္သတ္သတ္မွတ္မွတ္ရွိႏိုင္ေပမဲ့ တျခားဆရာဝန္ေတြက အေရးေပၚေခၚရင္ ထေျပးၾကရတယ္။ အေမရိကားမွာ ဆရာဝန္ေတြ ဝင္ေငြေကာင္းတယ္လို႔ ဆိုႏိုင္တယ္။ ၂ဝဝ၈ စစ္တမ္းမွာဘဲ ရိုးရိုးဆရာဝန္ေတြက တႏွစ္မွာ ေဒၚလာ ၁၈၆,ဝ၄၄ ရၾကျပီး၊ အထူးကုဆရာဝန္ေတြက ၃၃၉,၇၃၈ ေဒၚလာရၾကတယ္။

ေဒါက္တာ (ဆရာဝန္) အဓိပၡါယ္ဖြင့္ဆိုမႈဟာ ေနရာေဒသအလိုက္ အရည္အခ်င္း၊ ဘြဲ႔အမည္၊ စတာေတြ ကြဲျပားပါတယ္။ ဝင္ေငြလဲ မတူပါ။ ဒါေပမဲ့ အားလံုးမွာ တူညီခ်က္တခုရွိတယ္။ Ethics of medicine ေဆးပညာပဋိညာဥ္ဆိုတဲ့ ေစာင့္ထိန္း လိုက္နာအပ္တဲ့ စိတ္ေနစိတ္ထား၊ အေျပာအဆို၊ အျပဳအမူ (ကံသံုးပါး) အတြက္ ျပ႒ာန္းခ်က္ေတြ ျဖစ္တယ္။ ျမန္မာျပည္က ဆရာဝန္တိုင္း Hippocratic Oath ဟစ္ပိုကေရးတီးပဋိညာဥ္ကို လိုက္နာၾကရတာဟာ တသက္တာအတြက္ျဖစ္ပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ္ေတာ့ လူကိုေခၚရင္ “ဆရာ” လို႔တလံုးတည္းေခၚတာ သေဘာက်တယ္။ စာေရးရင္ေတာ့ နာမည္ေရွ႕မွာ "ေဒါက္တာ” လို႔ ေရးတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို အစိုးရေဂဇက္မွာ ဒီအတိုင္းပါတာမို႔ ေရြးေကာက္ပြဲကရတာဆိုလို႔ ဒါတခုဘဲရွိလို႔ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၅-၁၁-၂ဝ၁၂
Read more...

Head Injury မေတာ္တဆ မေပါ့ၾကနဲ႔

ခ်င္းတြင္းျမစ္ကို မံုရြာ-ေညာင္ပင္ၾကီးဆိပ္ကေန ကူးရတာက အေတြ႔အၾကံဳတမ်ိဳးပါ။ အမ်ားဆံုး သံုးၾကတာကေတာ့ ကားပါ တင္ကူးလို႔ရတဲ့ ဇက္နဲ႔ေပါ့။ စက္ေလွေရာ လူေလွာ္တဲ့ေလွေရာ ရွိတယ္။ ရာသီအလိုက္ ေရတက္တာ က်တာရွိလို႔ တခါနဲ႔ တခါ တခ်ိန္နဲ႔ တခ်ိန္ မတူဘူး။ ေရသိပ္က်ေနရင္ ေသာင္ျပင္ၾကီးျဖတ္ျပီး၊ သံုးဆင့္သြားတန္ သြားရတတ္ေသးတယ္။ ခရီးသြား ခရီးျပန္ေတြ ဆိုတာကလည္း အမ်ိဳးအစား၊ အတန္းအစားေတြကလဲ စံုမွစံု။ သံုးရာသီ ျပည့္ေအာင္ ထိုင္ၾကည့္ေနရင္ စာေရးတတ္တဲ့သူေတြအတြက္ ေရးစရာေတြ ပံုေနမယ္။

ေအာက္သားေတြက သံလ်င္ကူးတို႔အေၾကာင္း ရုပ္ျပကာတြန္းစာအုပ္ေတြထဲ ေရးခ်ိန္မွာ ခ်င္းတြင္းသား ကာတြန္းဆရာ မထြန္းကားခဲ့ဘူးနဲ႔ တူပါရဲ႕၊ ခ်င္းတြင္းက ရင္ခုန္စရာဇာတ္လမ္းေတြ၊ ရီစရာ-ေမာစရာေတြ မဖတ္ခဲ့ရဘူး။ မံုရြာမွာလည္း “စံေရႊျမင့္”ေတြ ရွိတာပါ။ သီတာသေဘၤာေပၚက ေဆးေရာင္းတဲ့လူေတြနဲ႔မျခား မံုရြာကူးတို႔က ေဆးအေရာင္းဆရာမ်ား ကလည္း ေၾကာ္ညာရာမွာ ထူးျခားတာေတြ ရွိတာပါဘဲ။ ေတာ္ေတာ္ေလးစားရင္ ေမာ္ေတာ္ေလးမ်ား သြားသလို၊ ဆိုတာမ်ိဳး လ်က္ဆားေရာင္းသူဆီက ၾကားႏိုင္တယ္။

ေအာက္သားေတြထက္ ပိုတာရွိေသး။ သစ္ပုေလြသားကိုင္းမွာ သနပ္ခါးရြက္ေတြ ထိုးစိုက္ျပီး တင္လာတဲ့လူေတြ ကူးတို႔ေပၚမွာ ပါတယ္။ မသိသူ ဝယ္သြားၾကေပါ့။ ပံုေတာင္-ပံုညာက ေယာသားေတြလည္း လာမယ္။ ဂန္႔ေဂါထည္ေတြ သည္လာသူေတြ ေတြ႔ရမယ္။ ဆားလင္းၾကီးဘက္က ထန္းပင္ျမစ္ ေကာင္းေကာင္းေတြ၊ ပုလဲ၊ ယင္းမာပင္က ကုလားပဲနဲ႔ဂ်ံဳတင္တဲ့ ကားေတြက အျပန္မွာ ဆန္တင္ခဲ့ၾကတယ္။ မႏၲေလးကုန္၊ အတက္ခ်င္းတြင္းကုန္နဲ႔ မိုးေလးကုန္ ေခၚတဲ့ ကုလားျပည္ထြက္ ပစၥည္းေတြ၊ ေရးျပလို႔ေတာင္ စံုမွာမဟုတ္ဘူး။

ဟိုတခ်ိန္ကေပါ့၊ မႏၠေလး (ဝသ) က သမိုင္းေမဂ်ာ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားေတြ ဖိုးဝင္းေတာင္ဖက္ ခရီးထြက္ ၾကဘူးတယ္။ (ဝသ)ဆိုတာ ဝိဇၨာႏွင့္ သိပၸံတကၠသိုလ္ကို ေခၚခဲ့တာပါ။ မံုရြာကေန ဆြဲေမာ္ေတာ္ၾကီးနဲ႔ ကူးၾကရတာေပါ့။ ဆိပ္ကမ္းလဲ ကပ္ေရာ ေမာ္ေတာ္ေပၚက ဆိုင္းဘုတ္ ျပဳတ္က်ျပီး၊ ေက်ာင္းသူတေယာက္ ေခါင္းခိုက္မိပါေလေရာ။ အဲ ႕႕႕ ေက်ာင္းသူက ဘုတလင္သူ။ သူ႔အဆက္က ေဆး-မန္းက မံုရြာသား။ (အဆက္)ဆိုတာ သမီးရည္းစား။ ဘန္းစကားဆိုတာ တေခတ္နဲ႔တေခတ္ မတူးဘူး မဟုတ္လား။ အခု ဘာေခၚၾကလဲ မသိပါ။ ေဆး-မန္း ဆိုေတာ့ အလြယ္သိၾကမွာေပါ့။

ေဆးေက်ာင္းသားေလးခင္ဗ်ာ စိတ္ပူရွာလို႔ ဘာလုပ္ရမွန္း သိပ္မသိ၊ ေနာက္ဆံုး ေခါင္တက္ အကူအညီေတာင္းသဗ်။ သမိုင္းပါေမာကၡက ေဒါက္တာသန္းထြန္း။ သူ႔အိမ္သြား တံခါးေခါက္တယ္။ အမွန္က တံခါးေခါက္ရတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ “ကြန္သာယာ” အိမ္တံခါးမွာ ေၾကးျခဴ ခပ္ၾကီးၾကီး တပ္ထားတာမို႔ ဆြဲလႈပ္ရတယ္။ ေမာင္ေက်ာင္းသားကို ပါေမာကၡက ႏွစ္သိမ့္ရွာပါတယ္။

ေခါင္းကိုထိရင္ မေပါ့ရပါ၊ ေဆးေက်ာင္းသား သိပါသည္။ ေခါင္းခြံက အမာၾကီး။ အထဲက ဦးေႏွာက္ဆိုတာက ေပ်ာ့စိစိ။ ေခါင္းခြံအထက္ ဦးေရခြံကထူတယ္။ လူ႔အေရျပားဆိုတာ လက္ဖမိုး၊ ေျခဖမိုးရွိတာက အေရပါး။ လက္ဖပါး၊ ေျခဖဝါး ရွိတာက အေရထူ။ ဦးေခါင္းဖံုးထားတာက အထူဆံုး။ မွန္ဘီလူးနဲ႔ၾကည့္ရင္ ငါးထပ္ေတာင္ရွိတာ။ SCALP စာလံုးငါးလံုး မဟုတ္လား။ ဦးေရခြံ ကြဲႏိုင္-ျပဲႏိုင္တယ္။ ဒါက ခ်ဳပ္လိုက္ရင္ ျပီးေရာ။

အမွန္က မျပီးေသးဘူးဗ်။ ေခါင္းထိရင္ အနည္းဆံုး ၂၄ နာရီ ေစာင့္ၾကည့္ရတယ္။ ၾကားထဲမွာ မူးသလား၊ အန္သလား၊ သတိ ေကာင္းရဲ႕လားစတာေတြ ၾကည့္ရမယ္။ ေပ်ာ့စိစိကို သြားထိသလား ဆိုတာေပါ့။ ဦးေႏွာက္ဟာ ေခါင္းခြံ အမာၾကီးထဲမွာ ေနရတာ မလြတ္လပ္ပါ။ မလြတ္လပ္ဘူးဆိုတာက ဒီလို ႕႕႕ ေဘာင္းဘီက ခပ္ၾကပ္ၾကပ္၊ ခါးပတ္လည္း ပတ္ထားျပီး၊ ထမင္း အဝအျပဲစားလိုက္ရင္ ဘာျဖစ္မလဲ။ အဲလိုဘဲဗ်။

လူ႔ကိုယ္မွာ တခုခုနဲ႔ခိုက္မိရင္ ထိတဲ့ေနရာမွန္သမွ် ေရာင္လာတယ္။ တိတိက်က်ေျပာရင္ ေရာင္တယ္၊ နီတယ္၊ နာတယ္၊ ပူလဲ ပူလာမယ္၊ ေနာက္ သူ႔တာဝန္သူ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ဘူးဆိုျပီး၊ “ငါးမည္ရ ေရာင္ျခင္း” ျဖစ္ပါတယ္။ Inflammation လို႔ ေခၚၾကတာေပါ့။

“ေလ်ာ့စားမယ္ဗ်ာ” ေျပာျပီး၊ ပုဆိုးေလ်ာ့ဝတ္သလို ေပ်ာ့စိစိ ဦးေႏွာက္ချမာ လုပ္မရပါ။ ဒီေတာ့ ေခါင္းခြံ အမာၾကီးထဲ ေရာင္ခ်င္တိုင္း ေရာင္မရ၊ ဒုကၡမလွမပ ေတြ႔ရေတာ့တယ္။ မူးတာ-အန္တာ စတာေတြ ျဖစ္လာမယ္။ ေစာင့္ၾကည့္ပါဆိုတာ အဲတာပါ။

ဒါတင္ ဘယ္ကမလဲ၊ ဒီထက္ေတာင္ ဆိုးတာ ရွိႏိုင္ေသး။ ေခါင္းကို တဖက္ကေန ရိုက္မိတယ္-ထိုးမိမယ္ဆိုပါေတာ့၊ ထားပါ ဘယ္ဘက္ကေန လက္သီးနဲ႔ ထိုးမယ္။ အမာစား အခြံထဲက အေပ်ာ့စား ဦးေႏွာက္ဟာ ဘယ္ဘက္မွာ တခ်က္နာ၊ ေနာက္ ညာဘက္ဆီ ေရြ႕သြားရတယ္။ ခက္တာက ညာဘက္မွာလဲ ေခါင္းခြံအမာၾကီးက ခံထား။ ဒီေတာ့ ညာဖက္က အမာစားနဲ႔ တခါထပ္ညားလို႔ “မေျပာ့စိ ႏွစ္ခါနာ” ျဖစ္ရရွာေရာ။ သနားပါတယ္ဟယ္။

ေခါင္းခိုက္မိရင္ ေခါင္းရင္း ျမွင့္ထား၊ ေခါင္းအံုး ျမင္ျမင့္နဲ႔သိပ္။ နဲနဲပါးပါး ေရာင္တာကို သက္သာေအာင္ေပါ့၊ ေဆးရံု ေရာက္ရင္ အေရာင္က်ေအာင္ ဆားခါးထိုးေဆး ထိုးေပးလိမ့္မယ္။ အိပ္ေဆး၊ အရက္မေပးပါနဲ႔။ သူ႔ေၾကာင့္မူးလား၊ ဒဏ္ရာေၾကာင့္ မူးလား မသိမွာစိုးလို႔။ အိပ္မေပ်ာ္ေအာင္ေတာင္မွ ႏိုးေနဘို႔လိုပါတယ္။ မီဒီယာသမားမ်ားလို ေမးခြန္းေတြ ေတာင္စဥ္ ေရမရ ေမးေနပါ။ ဆီေလ်ာ္တာ မေလ်ာ္တာ မလိုဘူး။

ေပ်ာ့စိစိမွာရွိတဲ့ ေသြးေၾကာဆိုတာကလဲ ႏုႏုလြလြေလးေတြ။ ေပါက္ျပီဆိုရင္ ေသြးထြက္စရာ ဘယ္မွာလဲ။ အထဲထဲမွာ
တဝဲလည္လည္ေပါ့။ ရွိေတာ့ရွိတယ္ ထြက္ေပါက္ႏွစ္ခု။ နားနဲ႔ ႏွာေခါင္း။ ႏွာေခါင္းထဲယိုရင္ ပါးစပ္ထဲကလည္း ေသြးထြက္မယ္။ ေခါက္ခိုက္မိလို႔ ႏွာေခါင္းေသြးယိုတာနဲ႔ နားထဲကေန ေသြးယိုရင္ ဆိုးျပီသာမွတ္ေပေတာ့။ ေသြးမဟုတ္ဘဲ ခပ္ၾကည္ၾကည္ အရည္ယိုရင္လဲ ဆိုးတာဘဲ။ တက္ႏိုင္တယ္၊ မ်က္စိသူငယ္အိမ္ အလုပ္ေကာင္းေကာင္း မလုပ္ႏိုင္တာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေခါင္းခြံ ေအာက္ေျခ ကြဲႏိုင္တယ္။ အသက္ မေသရင္ေတာင္ ျပန္မရေတာ့မဲ့ ဒုကိၡတ လကၡဏာေတြ က်န္ေန ႏိုင္ပါေသးတယ္။ ေသြးယိုတဲ့ေနရာတို႔၊ အရိုးကြဲတဲ့ေနရာတို႔က လူ႔ရဲ႕အဓိကအလုပ္ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့အပိုင္းေတြကို ျဖစ္ရင္ေတာ့ ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို ဆံုးပါးသြားႏိုင္တယ္။ ဟိုတေန႔က တိုက္ေပၚကက်တဲ့ ခ်င္းဒုကၡသည္တေယာက္ ေဆးခန္း မေရာက္ လိုက္ရပါ။ ဆရာဝန္လဲ ကံေကာင္းတယ္ေပါ့။

Head injury ဟာ ေယာက္်ားေတြမွာ ပိုျဖစ္တတ္ပါသတဲ့။ ယာဥ္ေမာင္းရတာလည္း ပိုမ်ား၊ အားကစား လုပ္တာတို႔၊ ရန္ျဖစ္တာတို႔၊ အလုပ္ ထြက္လုပ္ရတာလည္း မိန္းမေတြထက္ မ်ားတာကိုး။ ေယာက္်ားေတြ သနားဘို႔ မေကာင္းဘူးလား။

(ဟဲလ္မက္)ကို ဆိုင္ကယ္စီးတာတခုထဲ မဟုတ္ဘဲ၊ တီဗြီထဲမွာ ျမင္ဘူးသမွ် ေနရာတိုင္းကို လိုက္တုျပီး ေဆာင္းတာ ေကာင္းပါတယ္။ ခရစ္ကက္ရိုက္တာ၊ ေရခဲျပင္ေဟာ္ကီကစားတာ၊ ေဘ့စ္ေဘာကစားတာေတြ ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္မွာ မရွိေသးတာ ေရႊဗမာမ်ား ကံေကာင္းတယ္ ထင္ၾကေအာင္ဗ်ာ။ လက္စြဲေတာ္ စက္ဘီးစီးရာနဲ႔ အလုပ္ခြင္ေတြမွာေတာ့ (ဟဲလ္မက္) ေဆာင္းၾကဘို႔ အၾကံေပးလိုက္ခ်င္တယ္။

ေညာင္ပင္ၾကီးကူးတို႔ စီးရာမွာ (ဟဲလ္မက္) မေဆာင္းခဲ့ေပမဲ့၊ သမိုင္းေက်ာင္းသူက ကံေကာင္းခဲ့ပါတယ္။ အခုခ်ိန္မွာေတာ့ သူ႔ကို ဖြါးဖြါး၊ ကြ်န္ေတာ့္ကို ဖိုးဖိုးလို႔ အေခၚခံေနရခ်ိန္အထိ အသက္ရွည္ဆဲပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၁-၁-ဝ၉
၃ဝ-၁၁-ဝ၉
Read more...

ေဆးပညာ-စာေရးသူ (၄)

ေဆးပညာစာေရးသူက ျမန္မာစာ က်ဴရွင္ဆရာ လုပ္ပါရေစ။ စာေရးတာ၊ စကားေျပာတာမွာ အဂၤလိပ္၊ ျမန္မာ ႏွစ္ဘာသာ စာနဲ႔ စကားကို မွန္မွန္ကန္ကန္ ပီပီသသျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးစားသင့္ၾကတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ ျပင္လို႔ရတာ မွန္သမွ် ဝိုင္းျပင္ေနၾကတယ္ မဟုတ္ပါလား။

ကြ်န္ေတာ္ေတာ့ (မိုဘိုင္းလ္) ေခတ္မွာေပၚလာတဲ့ SMS ေတြကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး ေရွာင္တယ္။ အလုပ္ဘယ္ေလာက္ မ်ားေနေန စာလံုး အျပည့္ျဖစ္ေအာင္ ရိုက္ပါတယ္။ Abbreviations အတိုေကာက္ စာလံုးေတြဆိုတာ အဓိပၸါယ္ေဖၚရာမွာ လြဲႏိုင္တယ္။ ျမန္မာျပည္ကေန ထြက္ေျပးကာစ CEC ဆိုတဲ့ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ေကာ္မတီဆိုတာ NLD ပါတီနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ေန႔တဓူဝ သံုးေနၾကစာလံုးမို႔ ကိုယ္ကေန ေျပာျပတဲ့အခါ ေရာက္တဲ့ ႏိုင္ငံကလူေတြက CEC ဆိုတာဘာလဲ ျပန္ေမးခံရရင္ “ဒီလူေတြက ဒါေတာင္မသိဘူးလား” လို႔ အထင္မွားခဲ့ဘူးတယ္။ အတိုေကာက္ေတြကို ေနရာတခုနဲ႔တခု အသံုးျပဳတာ မတူၾကပါ။ ေဆးပညာမွာလဲ မထူးဘူး။ ARV ကို အရင္က ေခြးရူးျပန္ ကာကြယ္ေဆးလို႔ သံုးတာကေန အခု HIV/AIDS ေဆးလို႔ သံုးလာတယ္။ IUD ကို အရင္က သားအိမ္ထဲ ကေလးေသဆံုးတာကို သံုးတယ္။ အခု သားအိမ္ထဲ ပစၥည္းထည့္တာျဖစ္လာတယ္။

ပိုဆိုးတာက ျမန္မာစာအသံထြက္အတိုင္း အဂၤလိပ္စာလံုးေတြနဲ႔ ရိုက္တာဟာ ကိုယ့္စာနဲ႔ စကားကို ပ်က္ေစတယ္။ အဲလို ကေဘာက္တိ ကေဘာက္ခ်ာ စာေတြကို ဖတ္ေနရတာ အခ်ိန္မရဘူး။ ကြ်န္ေတာ့္ အားနည္းခ်က္က အဲဒါမ်ိဳးကို မွန္ေအာင္ ဖတ္တတ္တဲ့ အရည္အခ်င္း မရွိဘူး။ သူငယ္ခ်င္း အခ်င္းခ်င္းေတာ့ ထားပါေတာ့။ ဒါလဲ အားမေပးဘူး။ လူနာက ေရွ႕မွာတင္ ရွိရင္ အေျပာလြဲတာကို ျပန္ျပင္လို႔ ရတယ္။ အခုဟာက စာတင္ရတာ။ တခ်က္မွ အလြဲမခံႏိုင္ပါ။

ျမန္မာစာရိုက္ေနရင္း ဂဏန္းၾကေတာ့ အဂၤလိပ္လို ရိုက္ေနၾကတာ အမ်ားၾကီးဘဲ။ ေအာက္ကျမင့္ေနရာမွာ (ဖူးလ္စေတာ့ပ္) ရိုက္တယ္။ ျမန္မာျပည္က ကြန္ျပဴတာေတြမွာ (ကီးဘုတ္) ကို တမ်ိဳးတမည္ တီထြင္ထားသလား မေျပာတတ္ဘူး။ ရွစ္တန္းေလာက္ေရာက္ရင္ ျမန္မာစာ၊ အဂၤလိပ္စာမွာ (ပန္က်ဴေယးရွင္း) အျဖတ္အေတာက္၊ ပုဒ္မ၊ ပုဒ္ထီး စတာေတြကို သင္ရမယ္ ထင္ပါတယ္။ စာတေၾကာင္းျပီးလို႔ ပုဒ္မျပီးရင္ (စေပ့စ္) ျခာျပီးမွ ေနာက္စာတေၾကာင္း ေရးရတယ္ဆိုတာ အေျခခံသာ ျဖစ္ပါတယ္။ (ေဒါ့တ္) ေတြရိုက္ျပီး ဆက္ေရးတာ အေတာ္လိုက္ျပင္ေနရလို႔ အခ်ိန္ကုန္လွတယ္။ က်န္းမာေရး ေမးတာဟာ ေရးေျဖစာေမးပြဲ လုပ္ေနတာ မဟုတ္တာ မွန္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သတ္ပံုလြဲတာ၊ သဒၵါ မမွန္တာ။ အသံထြက္ တက္တက္စင္ မွားတာေတြ မၾကာမၾကာ ဖတ္ေနရေတာ့ ေျပာခ်င္လာတယ္။ ကုေပးခ်င္စိတ္ ေပၚလာလို႔။

အဆင့္စာလံုးေတြကို ကြန္ျပဴတာမွာ ရိုက္ရတာ ေတာ္ေတာ့လူအတြက္ ခက္တာကိုလဲ နားလည္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ “မႏၲေလး” ကို အဆင့္ရွာဘို႔ ၾကာေနလဲ “မန္းတေလး” လို႔ ရိုက္တာကမွ ေတာ္ပါေသးတယ္။ “မန္းေလး” တဲ့။ လူထုေဒၚအမာ ဘယ္ေလာက္ နားခါးသြားရွာမလဲ။ အပ်က္အပ်က္နဲ႔ ႏွာေခါင္းေသြးထြက္ေတာ့မယ္။ သူငယ္ခ်င္းကို “သယ္ရင္း” လို႔ ေရးေနၾကျပန္တယ္။ ေျပာတာေရာ၊ ေရးတာပါ မလုပ္သင့္ၾကပါ။ ဆရာေအာင္ေဝးလဲ သယ္ရင္းျမတ္ခိုင္လို႔ ေရးရမလို။

ေမးခြန္းအေတာ္မ်ားမ်ား က်ား-မ မသိလို႔၊ အသက္မသိလို႔ ျပန္ေမးတဲ့အခါ ျပန္စာ မလာၾကပါ။ ကိုယ့္ေရာဂါအတြက္ အေလးမထားသူေတြ ရွိႏိုင္သလို ျမန္မာျပည္မွာ (အင္တာနက္) မေကာင္းတဲ့ ေနရာကေန ေရးၾကရတာမို႔ ဆိုတာလည္း နားလည္ႏိုင္ပါတယ္။ (အင္တာနက္) ဆိုင္မွာ လာလုပ္ရသူေတြအတြက္ ေဆးပညာစာေတြ ျပန္ပို႔တဲ့အခါ စာကရွည္ေန၊ မ်ားေနရင္ အခက္အခဲ ရွိၾကမွာေပါ့။ (ပရင့္) ထုတ္ဘို႔လဲ ခက္ၾကမွာဘဲ။ အျပစ္တင္မေစာဘို႔ မိဘေတြ၊ ဆရာေတြက သင္ေပးၾကတယ္ မဟုတ္လား။

ေဆးခန္းေလးမွာ ပညာသင္ေပးရင္း မွားတာ၊ လြဲတာေလးေတြရွိရင္ ေထာက္ျပရတာကို လူအမ်ားေရွ႕မွာ အျပစ္တင္ ခံရသူအဖို႔ ရွက္မွာပါ။ အျမဲတမ္း “ဆရာ စာသင္ရင္ ရီစရာ၊ ေမာစရာေလးေတြ ထည့္ခ်င္လို႔ ေျပာတာေနာ္။ ကဲရဲ႕ခ်င္လို႔ မဟုတ္ဘူး” ဆိုတာ လူသစ္လာတိုင္း ေျပာဘို႔ မေမ့ပါ။ ေဆးခန္းမွာသာ မဟုတ္ပါ။ ေမးသူေတြ ေရးလာတာထဲမွာလဲ ရီစရာေလးေတြ ပါတတ္တယ္။ တေလာက “ကြ်န္ေတာ့္ မိန္းမတေယာက္” လို႔ေရးတယ္။ တေယာက္မက ရွိသူလားလို႔ ျပန္ေမးခ်င္တာ။ ျပံဳးစရာလဲဟုတ္သလို အိမ္ေထာင္ဖက္မ်ားသူေတြမယ္ က်န္းမာေရးဘက္မွာလဲ ပိုဂရုထားစရာေတြပါ ရွိေသးတာကိုး။

“စာေရးရင္ ဖတ္တဲ့သူနားလည္ဘို႔က ပိုအေရးၾကီးတယ္” လို႔ ေလွ်ာက္လဲခ်က္မ်ိဳး ၾကားလာရတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ေတာ့ သေဘာမတူပါ။ ဆိုပါစို႔ လံုျခံဳေအာင္ေတာ့ ဝတ္ထားပါရဲ႕ အက်ႌၾကယ္သီး အထက္ေအာက္ လြဲတပ္ထားသလိုနဲ႔ တူမေနဘူးလား။ ဆရာဝန္ေတြဆိုတာ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးကို အျမဲၾကည့္ၾကရပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ့္ လူနာေတြက ေတာ္ေသးတယ္။ သီခ်င္းဆိုတာ၊ ေရဒီယိုမွာလာတဲ့ အသံေတြမွာလဲ တိုင္းရင္းသားမို႔ မပီသတာ နားလည္ပါတယ္။ ေရႊဗမာမ်ားလဲ စ နဲ႔ ဆ လြဲတယ္။ က သတ္နဲ႔ တ သတ္၊ မကြဲၾကပါ။ ခပ္ဝဲဝဲ၊ ခပ္ခြ်ဲခြ်ဲ စကားဆိုတာ ႏွစ္ကိုယ္ၾကားေတာ့ ေျပာခ်င္ေျပာေပါ့၊ အမ်ားၾကားဘို႔ ေျပာၾကရတာ မဟုတ္ပါ။ ကိုယ့္စာ၊ ကိုယ့္စကားကို ကိုယ္တိုင္ ဖ်က္ေနၾကလို႔ ဆရာဝန္ မကုႏိုင္တဲ့ေရာဂါ ျဖစ္ေနတာ စိတ္မေကာင္းပါခင္ဗ်ား။

ဇာတ္ေၾကာ္ကအၿမဲတမ္းနာေနတယ္	ဇက္ေၾကာကအၿမဲတမ္းနာေနတယ္
ျဖင့္တာ၁နွစ္ေက်ာ္ေလာက္	ျဖစ္တာ ၁ ႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္
အရမ္းေျငာင္းျငာကိုက္ခဲတယ္	အရမ္းေညာင္းညာကိုက္ခဲတယ္
နာၾကဥ္ကိုက္ခဲေနတယ္	နာက်င္ကိုက္ခဲေနတယ္
ရာသီေသြး ဆင္း ေရြ႕ ၂ရက္ေျမာက္ ေန႕ မွာ	ရာသီေသြး ဆင္း၍ ၂ ရက္ေျမာက္ေန႔မွာ
ေနာက္အၾကိန္မ်ားတြင္လဲ	ေနာက္အၾကိမ္မ်ားတြင္လဲ
အသက္ကေတာ့ 30 ရွိၿပီ	အသက္ကေတာ့ ၃ဝ ရွိၿပီ
မိန္း မေရာ. ခေလး ပါ.	မိန္းမေရာ၊ ကေလးပါ၊
သိခ်င္ဒါက	သိခ်င္တာက
အတူ2ေနျပီးရင္	အတူတူေနျပီးရင္
တီဗြီေရာဂါ	တီဘီေရာဂါ
အစိုးဆံုးပါ	အဆိုးဆံုးပါ
အနီးဆက္စံုး	အနီးစပ္ဆံုး
ကြန္ဒြန္၊ ကြန္ဒို	ကြန္ဒြမ္
ဌက္နွစ္ေကာင္တံဆိပ္	ငွက္ႏွစ္ေကာင္တံဆိပ္
သမီး ခေလးအရမ္း လိုခ်င္ေပမဲ႕	သမီး ကေလးအရမ္း လိုခ်င္ေပမဲ့
ဂရုဏာ တရားေတြကို	ကရုဏာ တရားေတြကို
လိပ္ေဂါင္းေရာဂါ	လိပ္ေခါင္းေရာဂါ
ဖ်ားျပီးေတာ.ေခ်ာင္းဆိုးခၽြဲက်ပ္	ဖ်ားျပီးေတာ့ ေခ်ာင္းဆိုးခၽြဲၾကပ္
က်ြန္ေတာ္ မန္းေလးက	ကၽြန္ေတာ္ မႏၲေလးက
ဟုိဟာမလာတာလည္း	ရာသီ/ဓမၼတာ မလာတာလည္း
ဆ၇ာ၀န္နဲ ့ဘဲျပၾကိလိုက္ေတာ့	ဆရာဝန္နဲ႔ဘဲ ျပၾကည့္လိုက္ေတာ့
အ၇က္ကေဒါ့	အရက္ကေတာ့
ျဖစ္ခါစ	ျဖစ္ကာစ
အေရၿပား ဆက္ဆက္မူ အပိုင္းမွာ	အေရၿပား ဆက္စပ္မူ အပိုင္းမွာ
မွ်ားႏွင့္ကဒ္	ျမားႏွင့္ကဒ္
စမ္းပီးပါျပီ	စမ္းျပီးပါျပီ
စအံုနဲ့	စအိုနဲ႔
တုတ္ရည္ထြက္ႏုိင္ပါသလား	သုက္ရည္ထြက္ႏုိင္ပါသလား
စာေရးပီးေမးပါရေစ	စာေရးျပီး ေမးပါရေစ
မ၇ိွူဘူးစိုဆ၇ာ	မရွိဘူးဆိုဆရာ
5မိနစ္ေလာက္	၅ မိနစ္ေလာက္
ဆက္စံတဲဲ႔အခါ၅မီးနစ္၁၀မီးဆို	ဆက္ဆံတဲဲ့အခါ ၅ မိနစ္ ၁ဝ မိနစ္ဆို
၁ ၇က္	၁ ရက္
အနာသ႑ာန္	အနာသဏၭာန္
ပိုၿပီးအစဥ္ေၿပႏိုင္မယ္လုိ႔ထင္ပါတယ္။	ပိုၿပီးအဆင္ေၿပႏိုင္မယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။
ေပ်ာ္ေစျပတ္ေစသေဘာနဲ႕	ေပ်ာ္ေစပ်က္ေစသေဘာနဲ႔
အနာဂါတ္	အနာဂတ္
ဒါဏ္ရာ	ဒဏ္ရာ
မခန္မရပ္ ႏိုင္ေအာင္နာက်ဥ္ေလ့ရွိပါတယ္	မခံမရပ္ႏိုင္ေအာင္ နာက်င္ေလ့ရွိပါတယ္
အရန္းေက်းဇူးတင္ပါတယ္ရွင္။	အရမ္းေက်းဇူးတင္ပါတယ္ရွင္။
သယ္ရင္းေတြကေျပာပါတယ္	သူငယ္ခ်င္းေတြက ေျပာပါတယ္
အေရွ႕အလယ္ပိုင္းျပႆနာပါ	အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသေတြမွာ အလုပ္လုပ္ေနသူလားလို႔ အထင္မွားေစတယ္။
အနၵရယ္ရနုိင္သလား	အႏၲရာယ္ရနုိင္သလား
ဆရာ့စီကေနလည္းသိခ်င္လို႔ပါ။	ဆရာ့ဆီကေနလည္းသိခ်င္လို႔ပါ။
သြားထက္မစိုက္ျဖစ္ဘူး	သြားထပ္မစိုက္ျဖစ္ဘူး
ၿပသာနာ	ၿပႆနာ
တဝက္တျပတ္ေလာက္မွာ	တဝက္တပ်က္ေလာက္မွာ
မ်က္စီးကိုက္တတ္တဲ့ေရာဂါျဖစ္ေနပါတယ္ မ်က္စီးကိုက္ရင္ေခါင္းပါ ကိုက္ပါတယ္တဲ့။	မ်က္စိကိုက္တတ္တဲ့ေရာဂါျဖစ္ေနပါတယ္၊ မ်က္စိကိုက္ရင္ ေခါင္းပါ ကိုက္ပါတယ္တဲ့။
အခုထိေသြးစင္းေနတာ	အခုထိေသြးဆင္းေနတာ
ကိုယ္ဝင္ 3 လ	ကိုယ္ဝန္ ၃ လ
ေစာင္ရန္ေရွာင္ရန္ေတြ	ေဆာင္ရန္ေရွာင္ရန္ေတြ
၁လပိုင္း၁႐က္ေန႔ကလက္ထက္ပါတယ္	၁ လပိုင္း၊ ၁ ႐က္ေန႔က လက္ထပ္ပါတယ္
သမီးနံမည္	သမီးနာမည္
ပါတဂူနဲ႔ ျပဖုိ႔ၾကေတာ့လဲ	ပါရဂူနဲ႔ ျပဖုိ႔ၾကေတာ့လဲ
က်န္းမာေရးေစာက္ေရွာက္မႈ	က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ
ဆက္ဆံျပီးဘယ္၂ရက္ေျမာက္ေန ့မွာ	ဆက္ဆံျပီးဘယ္ႏွစ္ရက္ေျမာက္ေန ႔မွာ
စာကိုလက္ခံရရွိပါတယ္ သယ္ရင္း.....	စာကိုလက္ခံရရွိပါတယ္ သူငယ္ခ်င္း
အ၇င္၇ည္စား ၇ွိဘူးပါတယ္ ၅ေ၇ာက္ ေလာက္ပါ ။	အရင္ရည္စား ရွိဘူးပါတယ္၊ ၅ ေယာက္ေလာက္ပါ။
ဆစ္ဆစ္နဲ႔ကိုက္ေနပါတယ္။	စစ္စစ္နဲ႔ ကိုက္ေနပါတယ္။
အေပါက္ဝပံုသ႑ာန္ကိုသ္ခ်င္ပါတယ္	အေပါက္ဝပံုသဏၭာန္ကို သိခ်င္ပါတယ္
ဆရာစီကအေျဖေလးလည္းသိခ်င္လို႔ပါ	ဆရာဆီကအေျဖေလးလည္း သိခ်င္လို႔ပါ
ကြ်န္ေတာ္ ဒိုလင္မယားမွာ	ကြ်န္ေတာ္တို႔ လင္မယားမွာ
လိုခ်င္ ရက္နက္	လိုခ်င္လွ်က္နဲ႔
စီးဆစ္ဖို႔ ထပ္လိုမလို	ဆီးစစ္ဖို႔ ထပ္လိုမလို
ပါတဂူဆီမွာ	ပါရဂူဆီမွာ
အရိုးအစစ္ႀကီးပါတယ္။	အရိုးအဆစ္ႀကီးပါတယ္။

သူမ်ားအိမ္ေခါင္မိုး ၾကည့္ေျပာခ်င္သူဟာ ကိုယ့္တံစက္ျမိတ္ကိုလဲ သိရတယ္။ ကြ်န္ေတာ္လဲ ကိုယ္ေရးထားေတာေတြကို ျပန္ျပန္စစ္ျပီး ျပင္ေနရသူသာျဖစ္ပါတယ္။

အစိုးရ သတ္ပံုေတာ့ ေျပာမေနနဲ႔ http://my-sayawun-life.blogspot.in/2012/12/blog-post.html
ေဆးပညာ-စာေရးသူ (၃) http://my-sayawun-life.blogspot.in/2011/04/blog-post.html
ေဆးပညာ-စာေရးသူ (၂) http://my-sayawun-life.blogspot.in/2011/03/blog-post_20.html
ေဆးပညာ-စာေရးသူ (၁) http://my-sayawun-life.blogspot.in/2011/03/blog-post.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၁-၈-၂ဝ၁၂
Read more...

2012 Physician Lifestyle Report ဆရာဝန္ေတြကို ေလ့လာျခင္း

ဘယ္လိုမ်ိဳး ဆရာဝန္ေတြက အေပ်ာ္ဆံုးလဲ၊ က်န္းမာေရး အေကာင္းဆံုးလဲ၊ ဘာသာေရး အကိုင္းရိႈင္းဆံုးလဲ၊ လိုတာထက္ ဝေနသလဲ၊ အားလပ္ရက္မွာ ဘာလုပ္သလဲ ဆိုတာေတြကို ေလ့လာမႈလုပ္လို႔ရတဲ့ ရလဒ္ေတြကို ၂၂-၃-၂ဝ၁၂ ေန႔က ထုတ္ျပန္လိုက္ပါယ္။ ထံုးစံအတိုင္း အေမရိကားမွာပါ။ 2012 Physician Lifestyle Report “၂ဝ၁၂ ဆရာဝန္ လူေနမႈပံုစံ-အစီရင္ခံစာ” လို႔ ေခၚပါတယ္။

သူတို႔ဆီက ဆရာဝန္ေတြကို ဂ်ဴတီကုပ္ အျဖဴခြ်တ္ျပီး လွ်ပ္တျပက္ၾကည့္တဲ့ (ရီပို႔တ္) ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးကုနယ္ပယ္ ၂၅ ခုက ဆရာဝန္ေပါင္း ၂၉ဝဝဝ ကို ၃ လတာ ေလ့လာခဲ့တာပါ။ သိပၸံနည္းက်လို႔ ေျပာမရေပမဲ့ စိတ္ဝင္စားစရာေတြေတာ့ သိရပါမယ္။ ၅ အမွတ္ေပးစနစ္နဲ႔ တိုင္းတာထားတယ္။

The Happiest Doctors အေပ်ာ္ရဆံုး ဆရာဝန္
- Rheumatologists အရိုး-အဆစ္-ရူမက္တစ္ အထူကုဆရာဝန္ အေပ်ာ္ရႊင္ဆံုး။ ၄႕ဝ၉ မွတ္၊ Dermatologists အေရျပား-အထူးကုဆရာဝန္ = ၄႕ဝ၆ မွတ္၊ Urologist ဆီးလမ္း-အထူးကုဆရာဝန္ = ၄႕ဝ၄ မွတ္။ Eye specialists မ်က္စိ-အထူးကုဆရာဝန္ = ၄႕ဝ၃ မွတ္။ Emergency doctors အေရးေပၚ-ဆရာဝန္ = ၄႕ဝ၁ မွတ္။
- ေငြကို အလံုအေလာက္၊ ဒါမွမဟုတ္ လိုတာမကရေနသူေပါင္း = ၆၁%။ ေငြကို လံုေလာက္မွ်တဘို႔ ခက္ခဲသူ၊ အေၾကြးတင္ေနသူေပါင္း = ၇%။ ဘာသာေရး ကိုင္းရိႈင္းသူ = ၈ဝ%။ ဘုရားသြား-ေက်ာင္းသြားသူ = ၄၀%။

The least happy doctors မေပ်ာ္ဆံုးေသာ ဆရာဝန္
- Neurologists အာရံုေၾကာ-အထူးကုဆရာဝန္၊ Gastroenterologists အစာလမ္း-အထူးကုဆရာဝန္ နဲ႔ Internal medicine doctors သမားေတာ္၊ = ၃႕၈၈ မွတ္စီ။ Oncologists ကင္ဆာ-အထူးကုဆရာဝန္၊ General surgeons အေထြေထြခြဲစိတ္ဆရာဝန္၊ Plastic surgeons (ပလပ္စ္တစ္) ဆရာဝန္ = ၃႕၈၉ မွတ္စီ။

The Healthiest Doctors က်န္းမာေရးျပည့္ဝတဲ့ ဆရာဝန္ေတြ
- Dermatologists အေရျပား-အထူးကုဆရာဝန္ = ၄႕၂၃ မွတ္။
- Plastic surgeons (ပလပ္စ္တစ္) ဆရာဝန္ = ၄႕၂၂ မွတ္။
- Diabeticians/endocrinologists ဆီးခ်ိဳ-ေဟာ္မုန္း အထူးကုဆရာဝန္ = ၄႕၂ဝ မွတ္။
- Orthopedists အရိုး-အထူးကုဆရာဝန္ = ၄႕၁၉ မွတ္။
- Cardiologists ႏွလံုး-အထူးကုဆရာဝန္ = ၄႕၁၇ မွတ္။

The least healthy doctors က်န္းမာေရး အနည္းဆံုး ဆရာဝန္ေတြ
- Critical care doctors အသည္းအသန္-အထူးကုဆရာဝန္ေတြ = ၃႕၉၈ မွတ္။
- Pediatricians ကေလး-အထူးကုဆရာဝန္ = ၄႕ဝ၁ မွတ္။
- Obstetricians/gynecologists သားဖြါး-မီးယပ္ အထူးကုဆရာဝန္ = ၄႕ဝ၂ မွတ္။
- Pathologists ေရာဂါရွာေဖြေရး-အထူးကုဆရာဝန္ = ၄႕ဝ၂ မွတ္။
- Psychiatrists စိတ္ေရာဂါ-အထူးကုဆရာဝန္ = ၄႕ဝ၂ မွတ္။

Doctors' Weight ကိုယ္အေလးခ်ိန္
- အမ်ိဳးသားဆရာဝန္ ၃ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္၊ အမ်ိဳးသမီးဆရာဝန္ ၄ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ အေလးခ်ိန္ ရွိသင့္တာထက္ မ်ားေနၾကတယ္။
- ကိုယ့္ကိုယ္ကုိ ဝေနတယ္ေျပာတဲ့ အမ်ိဳးသားဆရာဝန္ = ၅႕၃၃%။
- ကိုယ့္ကိုယ္ကုိ ဝေနတယ္ေျပာတဲ့ အမ်ိဳးသမီးဆရာဝန္ = ၆႕၂၁%။
- (ဆရာဝန္က ဝေနတာ လူနာအတြက္ ကိစၥမရွိပါ။)

Where Doctors Go on Vacation အားလပ္ရက္ကို ဘယ္လိုသံုးသလဲ
- အမ်ိဳးသားဆရာဝန္ေတြေရာ အမ်ိဳးသမီးဆရာဝန္ေတြပါ ခရီးေဝးသြားခ်င္ၾက-သြားျဖစ္ၾကတယ္။
- အမ်ိဳးသားဆရာဝန္ ၅ဝ%၊ အမ်ိဳးသမီးဆရာဝန္ ၅၇% တိုင္းတပါး ခရီးသြားၾကတယ္။
- အမ်ိဳးသားဆရာဝန္ ၄၈%၊ အမ်ိဳးသမီးဆရာဝန္ ၅၄% ပင္လယ္ကမ္းေျခ အပန္းေျဖၾကတယ္။
- အမ်ိဳးသားဆရာဝန္ေတြ
o Road trips ကားေမာင္းခရီး = ၂၃%၊
o Vacation home အပန္းေျဖေနအိမ္ = ၂ဝ%၊
o Cruises အေပ်ာ္စီးသေဘၤာခရီး = ၁၉%၊
o Camping/hiking ေတာင္တက္ခရီး = ၁၈%၊
o Cultural trips ယဥ္ေက်းမႈေလ့လာေရးခရီး = ၁၇%၊
o Luxury spas/hotels အပန္းေျဖေဟာ္တယ္ခရီး = ၁၆%၊
o Winter sports trips ေဆာင္းရာသီအားကစားသြာျခင္း = ၁၅%၊
o Adventure outings စြန္႔စားခရီးထြက္ျခင္း = ၁၅%။
- အမ်ိဳးသမီးဆရာဝန္ေတြ
o Luxury spas/hotels အပန္းေျဖေဟာ္တယ္ခရီး = ၂၃%၊
o Road trips ကားေမာင္းခရီး = ၂၂%၊
o Cultural trips ယဥ္ေက်းမႈေလ့လာေရးခရီး = ၂၂%၊
o Vacation home အပန္းေျဖေနအိမ္ = ၂၁%၊
o Camping/hiking ေတာင္တက္ခရီး = ၂ဝ%၊
o Cruises အေပ်ာ္စီးသေဘၤာခရီး = ၁၇႕၅%၊
o Adventure outings စြန္႔စားခရီးထြက္ျခင္း = ၁၄%၊
o Winter sports trips ေဆာင္းရာသီအားကစားသြာျခင္း = ၁၃%။

What Doctors Do for Fun တျခားဝါသနာပါရာအလုပ္ေတြ
- Exercise/physical activity ကိုယ္လက္ ေလ့က်င့္ခန္း၊ အမ်ိဳးသားဆရာဝန္ = ၆၉%၊ အမ်ိဳးသမီးဆရာဝန္ = ၆၃%၊
- Reading စာဖတ္ျခင္း၊ အမ်ိဳးသားဆရာဝန္ = ၅၉%၊ အမ်ိဳးသမီးဆရာဝန္ = ၇၁%၊
- Travel ခရီးထြက္ျခင္း၊ အမ်ိဳးသားဆရာဝန္ = ၅၅႕၆%၊ အမ်ိဳးသမီးဆရာဝန္ = ၆၃%၊
- Cultural events ယဥ္ေက်းမႈ-အႏုပညာ၊ အမ်ိဳးသားဆရာဝန္ = ၄၁%၊ အမ်ိဳးသမီးဆရာဝန္ = ၅၃%၊

Food and wine အစားအေကာက္ အမ်ိဳးသားဆရာဝန္ = ၄၁%၊ အမ်ိဳးသမီးဆရာဝန္ = ၄၉%၊
- အေသာက္အစားကင္းသူ အမ်ိဳးသားဆရာဝန္ = ၂၇%၊ အမ်ိဳးသမီးဆရာဝန္ = ၃၅%၊
- ဆရာဝန္အားလံုး တဝက္ေက်ာ္က တရက္မွာ တခြက္သာေသာက္တယ္။
- တရက္မွာ ၂ ခြက္၊ ၂ ခြက္ေက်ာ္ေသာက္သူ အမ်ိဳးသားဆရာဝန္ = ၃%၊
- တရက္မွာ ၂ ခြက္၊ ၂ ခြက္ေက်ာ္ေသာက္သူ အမ်ိဳးသမီးဆရာဝန္ = ၁%။

Volunteer Work ေစတနာ့ဝန္ထမ္းအလုပ္
- ဆရာဝန္အားလံုးထဲက ၃ ပံု ၂ ပံုဟာ ေစတနာ့ဝန္ထမ္းအလုပ္ တခုခုလုပ္ၾကတယ္။ ေဆးအခမဲ့ကုသေပးတာနဲ႔ ဘာသာေရးတာဝန္ယူတာမ်ိဳး လုပ္ၾကတယ္။

Doctors Born in the U.S. ဒီဆရာဝန္ေတြအားလံုးက အေမရိကားမွာ ေမြးၾကတာ မဟုတ္ပါ။
- ၃ ပံု ၂ ပံုေက်ာ္ေက်ာ္ ဆရာဝန္ေတြက အေမရိကားမွာသာ ေမြးၾကသူေတြျဖစ္တယ္။
- ၈% က တိုင္းတပါးမွာေမြးခဲ့ျပီး အေမရိကားကို ေရာက္လာသူေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။
- ၂ဝ% က အရြယ္ရမွ အေမရိကားကိုလာၾကတယ္။

Favorite Cars ဆရာဝန္ေတြ ဘယ္ကားမ်ိဳးစီးၾကသလဲ။
- Toyota (17%)
- Honda (15%)
- Lexus (8%)
- BMW (7%)
- Mercedes (5%)
- Ford (5%)
- Nissan (4%)
- Chevrolet (4%)
- Subaru (3.5%)
- Audi (3%)

ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာလဲ ေလ့လာမႈျပဳၾကရင္ ေဆးပညာ စိတ္မဝင္စားဘဲ မိဘေတြက အတင္းတိုက္တြန္းလို႔သာ ဆရာဝန္ ျဖစ္ရသူေတြ၊ ေဆးပညာဘြဲ႔ရျပီး ေဆးမကုတဲ့ ဆရာဝန္၊ ေဆးလဲကု ဒိျပင္အလုပ္လဲလုပ္သူ၊ တိုင္းတပါး ထြက္သြားရတဲ့ ဆရာဝန္၊ စတဲ့ စတဲ့ စိတ္ဝင္စားဘို႔ ေကာင္းတာေတြ သိလာႏိုင္ပါမယ္။

အေမရိကန္ ဆရာဝန္ ၂% မွာ ကားတစီးမွ မပိုင္ပါ။ ျမန္မာျပည္မွာ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၂ဝ ေက်ာ္တံုးက ဆရာဝန္ၾကီးေတြ၊ အထူးကု-ဆရာဝန္ေတြက ႏိုင္ငံျခား ပညာေတာ္သင္ကေန ျပန္လာရင္ ကားသစ္တစီးက် ဝယ္ႏိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ သြင္းခြင့္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ “ကားသစ္” သာဆိုတယ္ (ရွိဳင္း) ထားတာေတြ မ်ားတယ္။ “သစ္တာမွန္သမွ် ေကာင္းတာ မွန္သမွ် ႏိုင္ငံေရးအရ လက္မခံတဲ့ေခတ္” ျဖစ္တယ္။ ႏိုင္ငံျခား မသြားရတဲ့ ဆရာဝန္ေတြကလဲ တပါတ္ရစ္ သစ္ေအာင္ လုပ္ထားတာကို စီးႏိုင္ရင္ အေတာ္ေတာ္လို႔ဘဲ။ အမ်ားစုေသာ ဆရာဝန္ေလးေတြက ဝယ္ႏိုင္မွ ဂ်စ္ကား။ ဒါေတာင္ ၃ ႏွစ္ေလာက္ ျခစ္ျခစ္ကုပ္ကုပ္ စုၾကရေသးတာ။ (ဂ်ီ-ပီ) ကရတဲ့တဝက္ကို (ဝပ္ေရွာ့ပ္) မွာ ကုန္ရမယ္။ ကားပ်က္ေနရင္ ဆရာဝန္ျဖစ္ေနလို႔ ထြန္စက္ ဘီဖံုးေပၚမွာေတာ့ ေနရာရႏိုင္ပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၈-၃-၂ဝ၁၂
Read more...

Doctor-patient relationship (2) ဆရာ-လူနာ ဆက္ဆံေရး (၂)

Wed, Oct 26, 2011 at 10:27 AM
ဆရာရဲ႔ “လူနာဆရာဆက္ဆံေရး” အေၾကာင္း ဖတ္ျပီး၊ The Voice က Interview ကို ဆရာဘယ္လို မွတ္ခ်က္ျပဳမလဲ ဆိုတာ သိခ်င္လာပါတယ္။ Link ေပးလိုက္ပါတယ္။

ေပးတဲ့ (လင္ခ္) ကို သြားလို႔ မရပါ။ ဒါနဲ႔ ရွာဖတ္ပါတယ္။

အူအတက္ေရာဂါ၊ ႏွစ္ခါ ခြဲစိတ္ကုသရတာ နဲ႔ လူနာ ကြယ္လြန္သြားရရွာတဲ့ သတင္းကို (ေရဒီယို) နဲ႔ (အင္တာနက္) ကတဆင့္ ၾကားရ၊ ဖတ္ရပါတယ္။ လက္လွမ္း မီသေလာက္ေပါ့။ ေမးလာလို႔ေတာ့ ေျဖရမဲ့ တာဝန္ရွိတာမို႔ ျပန္ေျဖပါမယ္။ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေဝဘို႔ မေရးခဲ့ေသးပါ။ ေရဒီယိုကလဲ မေျပာခဲ့ပါ။

ကြ်န္ေတာ့္မွာ စည္းကမ္းတခု ရွိပါတယ္။ “ကိုယ့္အဖြဲ႔အစည္းတြင္း ကိစၥမ်ိဳးကို အျပင္ကို ထုတ္ေျပာသင့္မွ ေျပာရမယ္” ဆိုတဲ့ လိုက္နာမႈ တခု ကိုယ့္ဖါသာ ထားပါတယ္။ ဒီသတ္မွတ္ခ်က္မွာ အားေကာင္းခ်က္ရွိသလို နစ္နာမႈလဲ ျဖစ္ရတာ ကိုယ္ေတြ႔ပါ။ ကိုယ့္ဘက္က ဘာမွ မေျပာေတာ့ တဖက္ကဘဲ ေျပာခ်င္ရာ ေျပာတာေတြကို အကုန္မဟုတ္ေတာင္ တဝက္ေလာက္ ယံုသြားရင္ မေျပာသူမွာ အေတာ္ နစ္နာတယ္။ ေရတိုသေဘာပါ။ အမွန္ဆိုတာ တခါတေလ အခ်ိန္ေပးရတယ္။

အခုအေရးက ေဆးပညာနဲ႔ တိုက္ရိုက္ ပတ္သက္တယ္။ ကိုယ္တိုင္က ဆရာဝန္ ျဖစ္ေနသလို လူနာလဲ ခဏခဏျဖစ္တာဘဲ။

ဘယ္အေရး ဘယ္ကိစၥမဆို ဘယ္လိုျမင္တယ္ဆိုတာ လူတိုင္း စိတ္ထဲမွာ ျဖစ္ေပၚတယ္။ တခ်ိဳ႕က ထုတ္ေျပာၾကတယ္။ အနီးဆံုးက လူေတြသာမက နားေထာင္သူတိုင္း ၾကားႏိုင္တဲ့ (မီဒီယာ)၊ ဖတ္သူတိုင္း သိမဲ့ စာနယ္ဇင္းေတြကေန ေျပာၾက-ေရးၾကတယ္။ ဝစီကံတပိုင္း ကာယကံတပိုင္း ျဖစ္ေစၾကတယ္။

ေတြးေတာတာ၊ ဆင္ျခင္တာေတြဟာ ေလ့လာမႈအသိ တိုးလာတာနဲ႔အမွ် ေျပာင္းလဲ လာတယ္။ ရင့္က်က္မႈ ရွိလာေလေလ စဥ္းစား ေတြးေခၚမႈလဲ ရင့္သန္ေလ ျဖစ္ေသးတယ္။ လူတိုင္းပါ။ ဒီေတာ့ ထုတ္ေျပာတာမ်ိဳး၊ ခ်ေရးတာမ်ိဳးကို ေတာင္းဆိုမႈ အားကို မလြန္ဆန္ႏိုင္မွသာ လုပ္တာ ေကာင္းတဲ့အက်င့္လို႔ ထင္ပါတယ္။

စကားၾကီး ေျခာက္ခြန္းထဲက ႏွစ္ခြန္းကို ေျပာအပ္တယ္ဆိုတာ ဖတ္ဖူး-မွတ္ဖူးသလို လိုက္နာႏိုင္သေလာက္ လိုက္နာပါတယ္။ “ေျပာအပ္တယ္ဆိုတဲ့ စကားႏွစ္မ်ိဳးကလဲ မေျပာရင္ မျဖစ္ဘူး၊ ေျပာသာေျပာပါလို႔ ညႊန္တာ-ခိုင္းတာ လို႔ေတာ့ မထင္ပါ။”

ဒီအျဖစ္အပ်က္ကို အစ-အဆံုးေတာ့ မသိပါ။ ဒီအဆင့္ေလာက္ သိသူကေန ေဝဖန္သမႈျပဳရင္ အားလံုး မမွန္ႏိုင္တာေတာ့ ေသျခာတယ္။ ႏွာေစးေနတာေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ေဖးေဖးမမ ေထာက္ျပမိရင္ နစ္နာေစမွာ မဟုတ္ေပမဲ့၊ ဘက္လိုက္မႈ ျဖစ္သြားရင္ မေကာင္းေတာ့ျပန္ပါ။ အထင္နဲ႔ ေဝဖန္မိရင္ ခံရသူကို ဝါးကူထိုးရာက်ေနမယ္။

ေသျခာတာေလာက္သာ ေျပာပါရေစ။ ဒီလိုအျဖစ္မ်ိဳး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အခုမွ မဟုတ္သလို ေနာင္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒီတိုင္းျပည္မွာသာ ျဖစ္တတ္တာ မဟုတ္ပါ။ ကြ်န္ေတာ္လဲ အေျပာမလြတ္သူလို႔ ဝန္ခံပါရေစ။ ဒီသတင္းမ်ိဳးကို လူသိေအာင္ လုပ္တာရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ တခုဟာ ေနာင္ မျဖစ္ေစအာင္ ကူညီရာက်သင့္ပါတယ္။ တခါေလာက္ မမွန္တာ လုပ္မိသူတိုင္း တသက္လံုး အမွားေတြခ်ည္း ဆက္မလုပ္ၾကပါ။ စိတ္ဆိုး ေဒါသျဖစ္ေနရခ်ိန္မွာ ျဖစ္ေစခ်င္တာမ်ိဳးနဲ႔ မတူဘဲ၊ စိတ္ေအးလက္သာ ရွိလာရင္ စာနာစိတ္ ဝင္လာတတ္တာလဲ လူ႔သေဘာဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ တခါတေလ Scoop သတင္းတခ်ိဳ႕က ဆိုးေနတာကို ပိုဆိုးေစႏိုင္တယ္။ ျပန္ျပင္ေပးရင္ေတာ့ တာဝန္သိတတ္တယ္လို႔ သတ္မွတ္ရမွာေပါ့။

Medical malpractice ဒါမွမဟုတ္ Professional negligence လို႔လဲေခၚတဲ့ ေဆးကုသရာမွာ မမွန္မကန္ လုပ္မိတာ၊ ေပါ့ဆတာေတြကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာ တားျမစ္ထားတာေတြ ရွိေနျပီးသားေတာ့ ျဖစ္ပါတယ္။ ထုတ္ေဖၚေရးသားတာ၊ တိုင္တန္းတာ၊ တင္းက်ပ္မႈလုပ္တာ၊ စစ္ေဆးအေရးယူတာေတြကေတာ့ အတိုင္းအတာ တခုအထိသာ ရွိပါေသးတယ္။ အားနည္းေနတာေတြက စနစ္ၾကီးတခုလံုး၊ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းၾကီး တခုလံုးနဲ႔ ဆိုင္ပါတယ္။

ဒီလို အျဖစ္မ်ိဳးနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ တရားဥပေဒပိုင္းဟာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္မွာ အလြန္မတန္ အားနည္းေနေသးတယ္။ တရားစီရင္ေရး နဲ႔ (မီဒီယာ) ဆိုတဲ့ မ႑ိဳင္ၾကီး ၂ ခုသာမက မ႑ိဳင္ေတြ အားလံုးက တေျပးညီညီ ေကာင္းမြန္၊ တိုးတက္ဘို႔ လိုမယ္ထင္တယ္။ ၁၉၄၈-၁၉၆၂ တံုးက တမ်ိဳး၊ ၁၉၆၂-၁၉၈၈ မွာ ေနာက္တမ်ိဳး၊ ၁၉၈၈-၂ဝ၁ဝ မွာလဲ ေနာက္ထပ္တမ်ိဳး၊ အခု ေနာက္တမ်ိဳးေတာ့မလိုလို ျဖစ္လာေနျပန္ျပီ။ ျပဳျပင္မႈ လုပ္ၾကတယ္ ဆိုတာကလဲ အေျခအေန၊ အခ်ိန္အခါ၊ ေခတ္၊ စနစ္နဲ႔ လိုက္ေလ်ာ ညီေထြျဖစ္ရတယ္။ ဒါမွလဲ အမ်ားလဲ လုိက္နာႏိုင္တယ္။ ေကာင္းလဲ ေကာင္းမြန္တယ္။

အခုလို လူသိရွင္ၾကား ျဖစ္လာတဲ့ အေနအထားတရပ္ဟာ မလြဲမေသြျဖစ္ရမဲ့၊ ျဖစ္သင့္တဲ့ တိုးတက္တက္မႈမ်ိဳးထဲမွာ ပါတယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ ေရးခဲ့သလို တာဝန္ဟာ အားလံုးနဲ႔ သက္ဆိုင္တယ္ ဆိုတာကိုေတာ့ သတိခ်ပ္ရပါမယ္။ ညံ့သြားတာ၊ မွားသြားတာ၊ ဆိုးသြားတာေတြဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ စီမံခန္႔ခြဲသူ၊ ေပၚလစီခ်သူေတြမွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။ တိုးတက္လာတာတိုင္းကိုေတာ့ စီမံခန္႔ခြဲသူ၊ ေပၚလစီခ်သူေတြကို အမွတ္ေပးလို႔ မရတတ္ပါ။ လူဦးေရတိုးလာလို႔ ေဆးရံု၊ စာသင္ေက်ာင္း၊ အေရအတြက္ တိုးလာရတာကို သတင္းစာမွာ ေၾကာ္ညာျပီး၊ (ခရက္ဒစ္) ယူခ်င္တာ မမွန္ပါ။ အခုေတာ့ (ဂ်ာနယ္) တခ်ိဳ႕မွာပါ အဲလိုလုပ္ေနတယ္။

ေဆးကုသေရးမွာ ေကာင္းသထက္ ေကာင္းေစဘို႔ဆိုတာ Medical education ေဆးပညာသင္ၾကားေရး၊ Entry-level education ကနဦး-ေဆးပညာဘြဲ႔၊ ေနာက္ျပီး Postgraduate education ဘြဲ႔လြန္-အထူးကု နဲ႔ ဒီေခတ္မွာ မရေတာ့ပါ။ Continuing medical education ဆက္လက္သင္ၾကားေရး၊ Online learning (အြန္လိုင္း) သင္ၾကားေရး၊ ဆိုတာေတြနဲ႔ စဥ္ဆက္မျပတ္ ေလ့လာသမႈ ျပဳေနၾကရမယ္။

UK (ယူေက) မွာ Quality assurance of undergraduate medical education အရည္အေသြး အာမခံတဲ့ ဘြဲ႔ၾကိဳ ဆရာဝန္ေတြ ေမြးထုတ္လာတယ္။ Vocational training အလုပ္လုပ္ရင္း ေဆးပညာ ဆက္သင္ေစတယ္။

USA (ယူအက္စ္ေအ) မွာ Medical school ေဆးေက်ာင္း၊ Internship အလုပ္သင္ဆရာဝန္၊ Residency အထူးကု၊ Fellowship တကယ့္အထူးကု ျဖစ္တဲ့ ေနာက္မွာေတာင္မွ လုပ္ရေသးတဲ့ Board certification ဆိုတာ Continuing medical education ဆက္လက္သင္ၾကားေရး ဆိုတာထားေသးတယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာ ေဆးပညာသင္ၾကားေရးကို အရည္အေသြး အေလးထား-မထား မေျပာခ်င္ေသးပါ။ အခ်ိန္တိုတိုနဲ႔ သင္ေပးလာတာကေတာ့ အေသအျခာဘဲ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အရင္က ၇ ႏွစ္ခြဲ၊ ကြ်န္ေတာ္တို႔က ၇ ႏွစ္ ေခတ္၊ အခု ၆ ႏွစ္ထဲ။

ဘြဲ႔ေတြဆိုတာ စာေတာ္တဲ့သူ၊ ၾကိဳးစားတဲ့သူေတြ ရႏိုင္ၾကတယ္။ ရင့္က်က္မႈ ဆိုတာေတာ့ အေတြ႔အၾကံဳကေနမွ ရတယ္။ ပညာျပိဳင္ၾကတဲ့ ဆင္ဦးစီးေရာ ဆီသည္မပါ အႏွစ္ႏွစ္အလလ လက္ေတြ႔ပညာေတြ သင္ခဲ့ၾကလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာကို အာခံလို႔ အာေခါင္ လွံစူးသူဟာ ပညာမွာေတာ့ ျပိဳင္စံရွားေအာင္ ေတာ္ပါတယ္။ “ၾသဇာေလးနက္ ေပၚဆီတက္၍ ႏြယ္ျမက္ သစ္ပင္ ေဆးဖက္ဝင္၏” ဆိုတာမ်ိဳးကို ေဆးပညာ ပါရဂူဘြဲ႔ ရထားသူတိုင္းကေန မျဖစ္ေစႏိုင္ေလာက္ဘူး။ “သမားဆို အိုမွ” ဆိုသလို အေတြ႔အၾကံဳကေန ရင့္က်က္မႈ ရေစတာ မွန္တယ္။

သူမ်ားတိုင္းျပည္ေတြမွာ ေဆးပညာေတြ၊ ေဆးသုေတသနေတြ ဘယ္ေလာက္ တိုးတက္ ေကာင္းမြန္ေနေပမဲ့ လူေတြအတြက္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈဆိုတာ တရားမမွ်တမႈေတြ၊ ဒီမိုကေရစီ မက်တာေတြ အမ်ားၾကီး ရွိေနၾကတယ္။

ဗမာျပည္မွာ ေဝဒနာသည္ အမ်ားၾကီးကေတာ့ အျပစ္တင္စရာ အနားမွာ သားဖြါးဆရာမေတာင္မွ မရွိၾကပါ။ (မီဒီယာ) ကလဲ လမ္းမေပါက္တဲ့ဆီ မေရာက္ႏိုင္ၾကေသးပါ။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံအတြက္ က်န္းမာေရးကအစ ေကာင္းတာ၊ မွန္တာ၊ တရားမွ်တတာေတြ ျဖစ္ေစဘို႔ ကိုယ့္အေျခခံ၊ ကိုယ့္ေပတံနဲ႔ ကိုယ္တိုင္ ၾကိဳးပမ္းၾကရပါလိမ့္မယ္။ အားလံုးက လုပ္မွရမယ္။ အဲလို လုပ္ခြင့္လဲ ရွိရမယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၆-၁ဝ-၂ဝ၁၁

Read more...

Doctor-patient relationship (1) ဆရာ-လူနာ ဆက္ဆံေရး (၁)

2011/7/22
မ်က္လံုးဝါရျခင္း အေၾကာင္းကို ေျဖၾကား ေပးတဲ့အတြက္ ေဖာ္မျပတတ္ေအာင္ ေက်းဇူး အမ်ားႀကီး တင္ရပါတယ္။ ဆရာ၏ စိတ္ဓာတ္ႏွင့္ ေစတနာ၊ ပညာႏွင့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား အတိုင္း ထပ္တူက်မည့္ ဆရာမ်ား ျမန္မာျပည္မွာ အမ်ားႀကီး ရွိေနခဲ့ရင္ ေကာင္းမယ္ ဆိုတာကို ေတြးမိေသးတယ္။

ေက်းဇူးတင္တယ္ဗ်ာ။ ေမာပန္းေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ အားရွိလာေစတာလဲ မွန္တယ္ဗ်။

ဒီကေန႔ ဘာေျပာေကာင္းမလဲ။ အလုပ္ရံု-ေဆြးေႏြးပြဲ တခု ေအာက္ထပ္မွာ လုပ္ေနရေသး၊ ေမြးလူနာကလာ၊ သူမေမြးေသခင္ ေနာက္တေယာက္ ထပ္ေရာက္လာ။ ေမြးၾကေတာ့လဲ ၁၅ မိနစ္သာ ကြာလို႔ ေဆးခန္းရွိ လူကုန္ အလုပ္ရႈတ္သလား မေမးနဲ႔။ ေဆးခန္းဆိုတာက မည္ကာမတၲ၊ ေစ်းခ်ိဳတဲ့ အိမ္ခန္းငွား လုပ္ရတာ။ ဆရာမ ဆိုတာ လာပါ-ကူပါ-သင္ယူပါ လုပ္ေနၾကရတယ္။ ဒါေပမဲ့ အားလံုး ေခ်ာေခ်ာ ေမာေမာဘဲ။ သားဦးေမြးသူက ေယာက္်ားေလးရလို႔ ဝမ္းသာတဲ့ မိဘ၊ ေဆြမ်ိဳးေတြလုိဘဲ ကိုယ္လဲ ဝမ္းသာၾကရတာေပါ့။ အခုလို အားေပးစာ ဖတ္ရေတာ့ ေနာက္ လူနာေတြအတြက္ အဆင္သင့္ ျဖစ္သြားျပီေပါ့ဗ်ာ။ တကယ္ေျပာတာ သားဦး ေမြးမဲ့ကေလးမ သရိုးသရည္ ျဖစ္ေနျပီဆိုဘဲ။ ဒီညေတာ့ မႏိုးေလာက္ ေကာင္းပါရဲ႕။

ည ၁၁ နာရီ ၄၂ မိနစ္၊
၂၂-၇-၂ဝ၁၁

2011/7/24
ကြၽန္ေတာ္ ေရးလိုက္တဲ့စာ ဆရာ့အတြက္ အားျဖစ္သြားေစတဲ့အတြက္ ဝမ္းသာမိပါတယ္ဆရာ။ သားဦးေလး ေမြးမယ့္ အမ်ိဳးသမီးလည္း အခုေလာက္ဆို အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႔စြာ ေမြးၿပီးေရာေပါ့။ ဆရာတို႔ေတြလည္း အေတာ္ ပင္ပန္းခဲ့ၾကမွာပဲေနာ္။ အခန္းကေလး ငွားၿပီး ေဆးခန္း ဖြင့္တာဆိုေတာ့ က်ဥ္းမွာပဲေနာ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ဆရာတို႔ ေဆးခန္းလည္း က်ယ္က်ယ္ဝန္းဝန္း ျဖစ္ေစခ်င္တယ္။ တစ္ခုရွိတာက ရန္ကုန္က (႕႕႕႕႕) တို႔လို က်ယ္ဝန္းၿပီး ေငြကုန္ ေစတနာနည္း ဆိုတာေတြထက္ အဆေပါင္း ေျမာက္ျမားစြာ သာတယ္ဆိုတာေတာ့ ယံုတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ ၾကားဖူးေနတာရယ္၊ အရိုးစဲြေနတာရယ္ တစ္ခုရွိတယ္။ ဆင္ေျခဖုန္း ရပ္ကြက္ေတြမွာရွိတဲ့ ေဆးရံုေတြမွာ ပိုက္ဆံ မတတ္ႏိုင္လို႔ ေမြးဖြားၾကတဲ့ ေမြးလူနာေတြကို Nurse မေတြက ဆိုဆဲတာကိုေပါ့။ တစ္ဖက္သားမွာ ခံရခက္တဲ့ ေဝဒနာကိုလည္း ခံစားရ။ ဆဲဆိုျခင္း ကိုလည္း ခံစားရဆိုေတာ့ သနားဖို႔ေကာင္းတယ္လို႔ ျမင္တယ္။ ဒါက တစ္ဖက္ကို ၾကည့္တာပါ။ ေနာက္တစ္ဖက္က ၾကည့္မယ္ ဆိုရင္လည္း Nurse မေတြလည္း တစ္ေန႔တစ္ေန႔ အလုပ္ေတြ မ်ားမယ္ မဟုတ္လား။ အဲဒီေတာ့ သူတို႔လည္း တစ္ခါတေလ စိတ္တိုမိၾကလို႔ ဆိုဆဲၾကမွာပဲေလ ဆိုတာလည္း ေတြးမိပါတယ္။ ေကာင္းတာကေတာ့ ပိုက္ဆံ မတတ္ႏိုင္တဲ့ သူကိုလည္း ေကာင္းေကာင္း မြန္မြန္ ေမြးေပး? ပိုက္ဆံ ရွိတဲ့သူကိုလည္း ေကာင္းေကာင္း မြန္မြန္ ေမြးေပး။ အဲဒါဆို အေကာင္းဆံုး ပါပဲ။

Dear
ဟုတ္ကဲ့ မွန္းၾကည့္တာ အတိအက်ဘဲ။ သားဦးေလး ေမြးသြားပါျပီ။ ေမြးလူနာ နံပါတ္ ၁၉၄ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္တရက္ နံပါတ္ ၁၉၅ လဲ ေမြးဖြါးသြားျပီ။ ခုတေလာ ေမြးလူနာေတြက သေဘာေကာင္းေနၾကတယ္။ ခက္ခက္ခဲခဲေတြလဲ မဟုတ္၊ အခ်ိန္ေကာင္းေတြမွာ လာေမြးေနၾကတယ္။ သူတို႔ ကုသိုလ္၊ ကိုယ့္ကုသိုလ္ေပါ့။

ေဆးခန္းက ၁၅ ေပ ပါတ္လည္ ခန္းေလးကေန စခဲ့တာ။ ဒိေနာက္ တခန္းခြဲ အခန္းမွာ အေတာ္ၾကာခဲ့တယ္။ အခု ပိုအဆင္ေျပလာတယ္။ က်ယ္ပါတယ္။ ေဆးခန္းလခ လွဴမဲ့သူအေပၚမူတည္တာလဲ ပါတာေပါ့။

လူနာ-ဆရာ ဆက္ဆံေရး အျမဲေျပာ၊ မျပတ္ၾကား သိေနရတယ္။ ျပဳျပင္မႈ နည္းေနလို႔သာ ေျပာၾက-ေရးၾက တာေပါ့ဗ်ာ။ (အက္သစ္) ဆိုတာေတာ့ ၾကမ္းက်ိန္တာနဲ႔ ဥပေဒနဲ႔ တစံုတရာ တားတာရွိေပမဲ့၊ လူမႈဆက္ဆံေရး ဆိုတာကို ဘာနဲ႔ ျပင္ယူမလဲ။ (မီဒီယာ) က အသံက်ယ္လာတာ ေကာင္းတယ္။ အေထြေထြ အားနည္းခ်က္ၾကီးထဲက အခ်က္ေလး တခု ျဖစ္မယ္။ ေနရာတကာမွာ အဲဒါမ်ိဳးေတြ ရွိတယ္မဟုတ္လား။ ဘတ္စ္ကား ခရီးသြားေတြနဲ႔ ေဆးခန္း-ေဆးရံု လာရသူေတြ အတူတူ ခံေနၾကရတယ္။ စပါယ္ယာေတြ ထက္ေတာ့ ဆရာဝန္-ဆရာမေတြက စာပိုသင့္ခဲ့ၾကတာကေတာ့ မတူၾကဘူး။

Doctor-patient relationship “ဆရာ-လူနာဆက္ဆံေရးသည္ ေရာဂါအမည္တပ္ျခင္းႏွင့္ ေဆးကုသျခင္းတို႔အတြက္ အရည္အေသြး ေကာင္းေသာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ရရွိေစရန္ အလြန္အေရးပါသည္” လို႔ အဘိဓါန္မွာ ေရးပါတယ္။ Contemporary medical ethics ေခတ္မီ ေဆးပညာ ပဋိဥာဥ္မွာလဲ ပါေနပါတယ္။ အမွန္က ေဆးပညာကို စသင္ၾကရမဲ့ အခ်ိန္ ေဆးရံုထဲ ေျခခ်ေတာ့မဲ့ကာလ ကတည္းကေန လိုက္နာ၊ ေစာင့္ထိန္းစရာေတြကို သတိၾကီးၾကီးနဲ႔ လိုက္နာ က်င့္ၾကံဘို႔ လိုတာပါ။ လူနာေတြရဲ႕ သူမ်ားမသိေစခ်င္တာကို ထိန္းသိမ္းေပးဘို႔၊ သူတို႔ရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာေတြကိုလဲ ေလးစားၾကရမယ္။ လူနာေတြကလဲ ကုိယ့္ကို ကုသေပးမဲ့ ဆရာဝန္ကို ယံုလို႔ ပံုအပ္တာမ်ိဳး ျဖစ္တာမ်ားမယ္ ထင္ပါတယ္။ လိုက္နာသင့္တာေတြကို တကယ္လိုက္နာသူ ဆရာဝန္ေတြဟာ နာမည္ရၾကတယ္။ စိတ္-အထူးကုတာနဲ႔ မိသားစု-ဆရာဝန္ အမ်ိဳးအစားေတြက ေရာဂါေဗဒတို႔ ဓါတ္ခြဲခမ္းတို႔ထက္ ပိုလိုၾကတယ္။

ဆက္ဆံေရး ဆိုတာ အသြား-အျပန္ ႏွစ္ဘက္လံုးနဲ႔ ဆိုင္တယ္။ အျပန္အလွန္ ေလးစားမႈ လိုတယ္။ တန္ဘိုးထားမႈ ရွိသင့္တယ္။ ယံုၾကည္မႈအထိ ရရင္ ေကာင္းတယ္။ ဝတ္ေက် တန္းေက်ဆိုရင္ ပညာပိုင္းအရ ဆံုးျဖတ္တာမွာ Compromised အားနည္းသြားျပီ။ မလံုေလာက္ဘူး၊ ဘက္လိုက္မႈ ပါေတာ့မယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ Second opinion ေနာက္ ဆရာတဦးကို ခ်ဥ္းကပ္ဘို႔ လမ္းရွိသင့္တယ္။

Michael Balint နဲ႔ သူ႔ဇနီးတို႔ကေန ျဗိတိန္မွာ ေလ့လာျပီး The Doctor, His Patient and the Illness ကို ေရးသားခဲ့တယ္။
• Physician superiority ဆရာက ထိပ္က အျမင္၊ ဆရာဝန္က ပညာရွင္မို႔ သိသူျဖစ္လို႔ အထက္ကေန ဆက္ဆံတယ္။ လူနာက ေဝဒနာ ခံစားေနရခ်ိန္မို႔ အလိုလို ေအာက္ကေရာက္တာ သဘာဝ ျဖစ္တယ္။ ဆရာအေပၚ မွီခိုခ်င္စိတ္ ကဲေနမယ္။ ဆရာက ဒီအေျခအေနကို နားလည္ရမယ္။
• Benefiting or pleasing အက်ိဳးကို ေပးမလား၊ ႏွစ္သိမ္မႈကို ျဖစ္ေစမလား၊ ေရြးခ်ယ္ရမဲ့ ႏွစ္ခြ-အျမင္ ျဖစ္တတ္တယ္။ အဲလို အေျခအေနမွာ ဆရာဝန္က ဗ်ဴဟာ သံုးရမယ္။
• Formal or casual သမားရိုးက်လား၊ ထံုးစံအတိုင္းလား၊ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာ နာမယ္ ေခၚတာကအစ အလြဲ မခံတတ္ဘူး။ ေလ့လာမႈ တခုမွာ လူနာ ၂၂၃ ေယာက္က First names နာမယ္အစလံုး ေခၚတာ ၾကိဳက္တယ္၊ ၁၇၅ ေယာက္က ကိစၥမရွိဘူးတဲ့၊ ၉၉ ေယာက္က မၾကိဳက္ဘူး။
• Transitional care လူနာကိုယ္တိုင္လား၊ လူနာရွင္လား၊ ဆရာဝန္ေတြက လူနာကို တိုက္ရိုက္ ေမးခ်င္တယ္။ တခ်ိဳ႕လူနာရွင္ေတြက ေရွ႔ကခ်ည္း ေနတတ္တယ္။
• Other people present ေဘးလူေတြ ရွိေနတာ၊ ေကာင္းက်ိဳးျဖစ္ေစႏိုင္သလို၊ သူမ်ားမသိေစခ်င္တာကို လူနာက ေျပာမထြက္တာ ရွိတယ္။ ဥပမာ Sexual issues လိင္ပိုင္းကိစၥေတြ။
• Bedside manner လူနာကုတင္ေဘးမွာ၊ ဆရာ့ Vocal tones အသံ အနိမ့္-အျမင့္၊ Body language ကိုယ္-မ်က္ႏွာ အမူအယာ၊ Openness ပြင့္ပြင့္လင္းရွိတာ၊ စတာေတြဟာ အလြန္မတန္ အေရးပါတယ္။ ဝတၴဳေတြ ရုပ္ရွင္ေတြမွာ နမူနာ ေကာင္းတာေတြ ပါတယ္။
o Doc Martin British TV series ျဗိတိသွ် တီဗြီဇာတ္လမ္းတြဲထဲက Doc Martin ဟာ လူနာကုတင္ ေဘးမွာ ညံတဲ့သူအျဖစ္ သရုပ္ေဆာင္တယ္။
o Lost ထဲက Sm Hurley ကေန Jack Shephard ကိုေျပာတာက သူ႔ရဲ႕ Bedside manner ဟာ Sucks တဲ့။
o Scrubs ထဲက J.D ကေတာ့ Great bedside manner ရွိသူဆရာဝန္ ျဖစ္တယ္။

ကြ်န္ေတာ္ေတာ့ ကိုယ့္အထြာေလးနဲ႔ကိုယ္ က်ိဳးစားပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေဆးရံုေလးတခု ျဖစ္ျဖစ္၊ တိုက္နယ္တခု ျဖစ္ျဖစ္၊ ျမိဳ႕နယ္တခု ျဖစ္ျဖစ္ က်န္းမာေရးဌာနမွာ ဦးစီးရသူျဖစ္ရင္ လခယူသူေတြကို သြန္သင္ပါတယ္။ နမူနာလဲ ျပမွရတယ္။ ကိုယ္မလုပ္ဘဲ သူမ်ားေျပာတာ ဘယ္ တန္ဘိုးရွိပါ့မလဲ။

တေန႔ကဘဲ ေဆးခန္းေလးက ဆရာမေတြကို ေျပာေနမိတယ္။ လူနာေတြ အားလံုးေလာက္ နီးနီးက ဗမာစကား မေျပာၾကဘူး။ မတတ္တာေရာ၊ နဲနဲသာ တတ္တာေရာေၾကာင့္ပါ။ မေျပာခ်င္တာလဲ ပါပံုရေသးတယ္ဗ်။ ဒီေတာ့ သူတို႔ စကားေရာ ဆရာဝန္႔ စကားပါ ေျပာႏိုင္တဲ့ (ေဗာ္လန္တီယာ) ဆရာမေတြနဲ႔ တြဲလုပ္ရတာေပါ့။ ၾကာေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ သတိထားမိိတာ တခုကုိ ထုတ္ေျပာဘို႔ အခ်ိန္က်ျပီဆိုျပီး တေန႔က ေျပာလုိက္တယ္။

“မင္းတို႔ လူမ်ိဳးေတြက ေလာကြတ္စကား အေတာ္နည္းတာဘဲကြ”။ ေလာကြတ္ ဆိုတာဘာလဲ ရွင္းျပရေသးတာေပါ့ဗ်ာ။ "လူနာေတြကို ဘာလူမ်ိဳးလဲ၊ ကေလးေတြဆို ေက်ာင္းေနလား စသျဖင့္ ေမးတာ-ေျပာတာ မရွိသေလာက္ဘဲ"။ "အမွန္က လူနာကို ထမင္းစားျပီးျပီလား ေမးလိုက္၊ လူနာ စဥ္းစားေနတံုး ေဟာ ေဆးကို ဖတ္ကနဲ ထိုးလိုက္၊ မနာေတာ့ဘူးကြ။ ငါက မင္းတို႔စကား မတတ္ေတာ့ ေျပာမရဘူး ျဖစ္ေနတယ္"။

ေဆးခန္းမွာ ရီစရာလဲ ရွာၾကံေျပာရေသးတာ။ တေန႔ကပါဘဲ။ အကူဆရာမက လူနာကို ျပဒါးတိုင္နဲ႔ အပူခ်ိန္ တိုင္းေနတယ္။ (သာမိုမီတာ) က အျဖဴေရာင္၊ ပါးစပ္ထဲမွာ ခပ္ေစာင္ေစာင္း ငံုထားေတာ့ "ေဟ့ လူနာက ေဆးခန္းမွာ ဘာလို႔ ေဆးလိပ္ ေသာက္ေနတာလဲ" လို႔ ရီစရာ လုပ္တယ္။ ဆရာမက ခ်က္ခ်င္း သေဘာ မေပါက္လို႔ ရွင္းျပရေတာ့ ရီစရာ ႏွစ္မ်ိဳးျဖစ္ေရာ။ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ဟာသလုပ္ရတာ ပညာပိုပါမွရတာ။ ကိုယ္က အဲေလာက္ မေတာ္ဘူး။

ခ်င္းလူမ်ိဳးေတြထဲမွာ ဖလမ္း၊ ဟားခါး၊ တီးတိန္၊ မတူပီ၊ မီဇို၊ စသလို အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိတယ္။ သြားႏုတ္ေနရင္း၊ “ေဟ့ ဒီလူနာ ဘာလူမ်ိဳးလဲ”။ ဆိုပါစို႔ ဖလမ္း၊ “ေအး ၾကည့္ကြ ဖလမ္းေတြ သိပ္သတၴိေကာင္းတာ ထံုေဆးနဲ႔ဆို လံုးဝမနာဘူး”။

ေမြးလူနာေတြကိုလဲ သူတို႔ အားေပးတာ ကိုယ္က အားမရဘူး။ လူနာရွင္ေတြကလဲ ခရစ္ယန္လို ဆုေတာင္းေပးတာသာ လုပ္ၾကတယ္။ ေစာေစာကေျပာသလို ေလာကြတ္စကား နည္းၾကတာကိုး။ လူနာေတြကလဲ မေျပာတာကို ကိစၥရွိပံုမရဘူး။ ကိုယ္ကဘဲ တတ္တဲ့ စကားနဲ႔ “ေအး ဗိုက္မနာခင္ အသက္ဝေအာင္ရွဴထား၊ ပါးစပ္ဟရွဴ၊ ေရေသာက္ခ်င္ေသာက္၊ ေဖ်ာ္ရည္ ေသာက္ခ်င္ေသာက္၊ ညီး ခဏေနရင္ ကေလးအေမ ျဖစ္ေတာ့မယ္။” အားေပးရတယ္။

တခ်ိဳ႕ေတာ့ ခ်ိဳသာစကား၊ ရီစရာစကား သေဘာက်ပါတယ္။ ေျခေထာက္ ပတၴီးစီးေပးလိုက္ရသူကို ေဘာလံုး မကန္နဲ႔ေနာ္ ေျပာလိုက္ရင္ ျပံဳးသြားတယ္။ ႏုတ္ေပးလိုက္တဲ့ သြားကို အိပ္ေရာက္ရင္ ခ်က္စားေျပာေတာ့ ဂြမ္းငံုထားရင္ မခ်ိတင္ကဲ ျပံဳးလိမ့္မယ္။

ယားတာကို သူတို႔စကားနဲ႔ (အထပ္) လို႔ ဆိုတာေလာက္ေတာ့ ဆရာဝန္ သိပါတယ္။ တေန႔က (အထပ္ ေမာ) ယားသလား ေမးတာ လူနာက “တခါတေလ အထပ္” တဲ့ ဆရာဝန္ပါ ရီရေရာ။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၅-၇-၂ဝ၁၁

Read more...

NGOs and Good Attitude စိတ္ရင္းစိတ္ထား

ဆရာဝန္၊ NGO နဲ႔ INGO ေတြအေၾကာင္း ဆက္စပ္ျပီး ဆရာဝန္ (မ) တဦးကေန ေရးတာတခု (ေဖ့စ္-ဘုတ္ခ္) မွာ ဖတ္ရတယ္။ စိတ္ေစတနာ အေရးပါတာကို အေလးအနက္ ျပဳထားလို႔ ခ်ီးက်ဴးပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္လို ဆင္းရဲတဲ့ ေနာက္က်တဲ့ ေအာက္က်တဲ့ ေနရာေဒသေတြမွာ ေနရတာ တကယ္ေတာ့ ဓါတ္ခြဲခန္းမွာ အစမ္းသပ္ခံၾကရတဲ့ (ဂီနီပစ္) ေခၚတဲ့ သတၲဝါေလးေတြနဲ႔ အတူတူျဖစ္တယ္။ သုေတသန ဆိုတာ ေနရာတကာမွာ လိုတယ္။ တျခားနယ္ပယ္ေတြကို မေျပာလိုပါ။ က်န္းမာေရးမွာေတာ့ အေသအျခာ ခံၾကရတာ အမွန္ပါ။

ေဆးအသစ္ေတြကို စမ္းသပ္မႈျပဳရင္ အရင္ဆံုး ၾကြက္ျဖဴတို႔ (ဂီနီပစ္) စတဲ့ အေကာင္တို႔ကို အရင္ စမ္းရတယ္။ ဒါေတာင္ တိရစၧာန္ အခြင့္အေရး လုပ္သူေတြက ကန္႔ကြက္ၾကတယ္။ ေနာက္ လူကို စမ္းတဲ့အခါ (ေဗာ္လန္တီယာ) လူနာေတြကို စမ္းတယ္။ ဒီလိုလုပ္တာက တရားဥပေဒအရ အျပစ္လြတ္ပါတယ္။ ေဆးကာင္စီလို အဖြဲ႔စည္းကေန ခြင့္ျပဳခ်က္ရရင္ ေစ်းကြက္ထဲ ေရာက္လာမယ္။ ဒါလဲ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး ဆိုးဝါးတာေတြ ေနာက္မွ ေတြ႔လာျပန္လို႔ ျပန္ပိတ္ရတဲ့ ေဆးဝါးေတြ မနည္းဘူး။

လူမသိ၊ သူမသိ အစမ္းခံရာတေတြ အမ်ားၾကီး ရွိျပန္ေသးတယ္။ ေဆးကုမၸဏီေတြကေန ဆရာဝန္ေတြကို Sample not for sale ေဆးနမူနာဆိုျပီး ေဆးအသစ္ေတြကို အခမဲ့ေပးတာေတြ ရွိတယ္။ ေတာ္ေတာ့ ဆရာဝန္ေတြ မရပါ။ ေဆးအသစ္ကိုလဲ ေတာ္ေတာ့ လူနာေတြ မရပါ။ ဂုဏ္ယူ-ၾကြားဝါစရာ မဟုတ္ပါ။ အစမ္းသပ္ခံၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဆးသစ္ သုေတသနထဲမွာ လူအမ်ားၾကီးထဲခ် စမ္းေတာ့ ဆင္းရဲတဲ့ေနရာေတြမွာ စလုပ္တာေတြ ေတြ႔ဘူးၾကပါလိမ့္မယ္။ ေစာေစာက ေလ့လာဆန္းစစ္မႈက သိပ္ အေရအတြက္ မမ်ားေသးေတာ့ အေသျခာၾကီး မဟုတ္ေသးဘူး။ အာရွ၊ အာဖရိကမွာ NGO ေတြ ေျခခ်င္းလိမ္ေနၾကတယ္ မဟုတ္လား။ NGO ေတြ မ်ားတာဟာ နိမ့္က်ေနေသးတာကို ျပတယ္။

ဆင္းရဲတဲ့ ေနရာေတြမွာ လုပ္တာထဲက အကုန္လံုးကို အျပစ္ေျပာခ်င္တာ မဟုတ္ပါ။ ငွက္ဖ်ားေဆးကို ငွက္ဖ်ားေတာမွာ စမ္းမွ မွန္တာရတယ္။ ဘီ-ပိုး၊ စီ-ပိုး စမ္းတာေတြလဲ အဲလိုပါဘဲ။ အျဖစ္မ်ားရာ ေနရာမွာ စမ္းၾကရတယ္။ HIV ဆိုရင္ အာဖရိက သြားလုပ္မွ သဘာဝက်ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာလဲ ေျမြေဆးကို ေျမြေပါတဲ့ အပူပိုင္းက ေျမြေတြကေန ေဆးထုတ္ယူရတယ္။ ကိုယ့္ေဒသထြက္ ေျမြဆိပ္-ေျဖေဆးဟာ အေမရိကားကေန ထုတ္တာထက္ ေကာင္းတယ္။

သုေတသန လုပ္တယ္ဆိုတာ ျပီးဆံုးသြာတဲ့ အလုပ္မ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ စိတ္ခ်ရတယ္ဆိုတဲ့ ေဆးကုသနည္း၊ ကာကြယ္နည္းေတြ အားလံုးကို ဆက္ျပီး၊ ဆက္ျပီး ေလ့လာေနၾကရေသးတယ္။ ဒါမ်ိဳးကို (ကလင္နီကယ္-ဖီလ္ဒ္) ေဆးကုသ နယ္ပယ္ ေလ့လာခ်က္လို႔ ေခၚတယ္။ အသိအမွတ္ျပဳျပီး၊ တရားဝင္ ထုတ္လုပ္-ေရာင္းခ်ခြင့္လဲ ရျပီးတဲ့ နည္းေတြရဲ႕ တကယ့္နယ္ပယ္မွာ ထိေရာက္မႈ ဘယ္ေလာက္ ရွိသလဲ။ ဘယ္လိုဟာက ပိုေကာင္းသလဲ ဆန္းစစ္တာမ်ိဳး။

က်န္းမာေရးအတြက္ ကူညီေနၾကတဲ့ NGO ေတြကို ေက်းဇူးတင္ၾကရတာ မမွားပါ။ ဒါေပမဲ့ သတိၾကီးၾကီး ထားစရာေတြ အမ်ားၾကီး ရွိတယ္။ နိဒါန္းမွာေရးခဲ့တဲ့ ဆရာဝန္မ ေျပာသလို ဗ်ဴရိုကေရစီ သေဘာအရသာမကဘဲ မျမင္ႏိုင္တာေတြ ရွိေသးတယ္။ ဥပမာ အိႏၵိယမွာ ျမန္မာဒုကၡသည္ေတြကို အကူညီေပးေန၊ ေစာင့္ေရွာက္ေပးေနၾကတဲ့ အစိုးရ မဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ရွိတယ္။ UNHCR ဆိုတဲ့ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းၾကီးရံုးက အစေပါ့။ Partner organizations (ပါတနာ-ေအာ္ဂႏိုက္ေဇးရွင္း) ဆိုတာေတြလဲ ပါတယ္။ သူနဲ႔ တြဲလုပ္တယ္ ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ရတယ္။ တကယ္ေတာ့ (ဖန္းဒ္) ပိုက္ဆံ လက္ေဝခံယူျပီး ကိုယ္စား လုပ္ေနၾကတာသာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကူညီတယ္ဆိုတာ ေကာင္းေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ ေက်ာင္းဆရာေတြ ဆရာဝန္ေတြလိုဘဲ (သမၼာအာဇီဝ) လို႔ အလြယ္ ေျပာတာကို ျငင္းဘို႔ ခက္တယ္။ ဘာသာေရး အဆံုးအမမွာ ရွိတယ္ မဟုတ္လား။ လွဴတတ္မွ ဒါနေျမာက္တယ္ ဆိုတာ။ စိတ္ထားဟာ ကံသံုးပါးမွာ လွည္းတစီလံုး ပါလာေအာင္ ဆြဲေပးတဲ့ ေရွ႕ဆံုးက ႏြားမ်ားလိုဘဲ ဦးေဆာင္တယ္။ တလြဲကိုလဲ ဆြဲရင္ တလြဲပါသြားတယ္။ ကူရညီရတဲ့ အလုပ္ေတာ့ လုပ္တာပါဘဲ၊ လခေကာင္းေကာင္းလဲ ရေနမွာဘဲ။ ကံရဲ႕ အက်ိဳးကိုေတာ့ မယူတတ္ရင္ မရႏိုင္ပါ။

ဆရာဝန္မကေတာ့ UN ကလူေတြကို ခ်န္လိုက္ပါတယ္။ (ယူအင္) ဆိုတာ ကမာၻမွာ အၾကီးဆံုး ဗ်ဴရိုကေရစီ ယႏၲယားၾကီး ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရေတြနဲ႔ ဖြဲ႔ထားျပီး၊ အစိုးရမဟုတ္ဘူး ေျပာလို႔ရတဲ့ အဖြဲ႔ၾကီးျဖစ္တယ္။ တကမာၻလံုးက အစိုးရေတြ ပါေနေပမဲ့ ကမာၻကို အုပ္စိုးသူလို လုပ္မရဘူးလို႔ တရားဝင္သေဘာ ေျပာလို႔ရတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကမာၻၾကီးဟာ Anarchy (အနာခီ) မင္းမဲ့ဝါဒီ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာၾကတာေပါ့။

(ယူအင္) ကလူေတြလဲ ေျပာခဲ့တဲ့ (အင္ဂ်ီအို) (အိုင္အင္ဂ်ီအို) ေတြနဲ႔ မျခားပါ။ ေကာင္းတဲ့ အလုပ္မ်ိဳးေတြ လုပ္ေနတာေတြ အားလံုး မဟုတ္ေပမဲ့ အမ်ားၾကီးပါ။ လုပ္ေနသူေတြဟာ လခေကာင္းေကာင္းရလို႔ လုပ္ေနသူက ဘယ္ေလာက္ မ်ားသလဲ မတရားေတာ့ မစြပ္စြဲခ်င္ေပမဲ့ မဟုတ္ပါေစနဲ႔သာ ဆုေတာင္းရမွာေပါ့။

ေစတနာ့ဝန္ထမ္း နဲ႔ (အင္ဂ်ီအို) လံုးဝ မတူၾကပါ။ Civil society (ဆီဘယ္လ္-ဆိုဆိုင္ယယ္လ္တီ) လူမႈအဖြဲ႔အစည္းလို႔ ေခၚၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ လူမႈအဖြဲ႔စည္းတိုင္းလဲ လူေတြကို ေကာင္းဘို႔ လုပ္တာ မဟုတ္ျပန္ပါ။ ဥပမာ (စြမ္းအားရွင္) လို အဖြဲ႔မ်ိဳး။ ေနာက္ျပီး နာမည္ မေကာင္းတဲ့ အဖြဲ႔ထဲ ပါေနေပမဲ့ တကုိယ္ရည္သေဘာ စိတ္ထား ေကာင္းသူေတြ ရွိတတ္ပါတယ္။ (မဆလ) ေခတ္တံုးက ပုဂၢိဳလ္တခ်ိဳ႕ကို ကိုယ္တိုင္ ၾကံဳဘူးပါတယ္။

အတူတူပါဘဲ NLD လို လူထုေထာက္ခံမႈ အမ်ားဆံုးရတဲ့ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ထဲမွာ ဖြဲ႔ဟယ္၊ ဖြဲ႔ဟယ္နဲ႔ စခဲ့ရေတာ့ လူေပါင္းစံု ပါလာခဲ့တယ္။ ျဖစ္စဥ္-သေဘာအရ အမွန္ျဖစ္တတ္တာသာ ျဖစ္ပါတယ္။ မမွန္သူေတြ ၾကာၾကာမခံတတ္ပါ။ မမွန္ကန္တဲ့ အသင္းအဖြဲ႔ဆိုတာလဲ တာရွည္မခံပါ။ ဒါလဲ (ဒိုင္နမစ္ဇင္) ေျပာင္းလြဲ-ျဖစ္စဥ္သေဘာအရ ျဖစ္တာမ်ိဳးပါဘဲ။ ၾကာရင္ ရင့္က်က္လာၾကပါတယ္။

ဘာဘဲလုပ္ေနေန စိတ္ရင္း ေစတနာသည္ဟာ အခရာက်ပါတယ္။ ဆရာဝန္အလုပ္၊ ေက်ာင္းဆရာအလုပ္မွ မဟုတ္ပါ။ နာေရးအတြက္ ကူညီေနသူမွန္သမွ်ကို ဘယ္သူေတြမွ ေစတနာအရာမွာ လိုက္မမီႏိုင္ပါ။ ေစတနာ မဆင္းရဲတဲ့ ျမန္မာျပည္မွာ အစမ္းသပ္ခံရတာေတြ နည္းပါေစ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၈-၉-၂ဝ၁၁

http://www.facebook.com/notes/sone-yay/%E1%80%81%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%81%E1%80%B2%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%98%E1%81%80%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%81%81/135042813261307
ခက္ခဲေသာဘ၀မ်ား (၁)

Read more...

အႏွစ္သံုးဆယ္ ခ်စ္တုန္းကြယ္

အႏွစ္သံုးဆယ္ ခ်စ္တုန္းကြယ္
ေနာက္ထပ္ အႏွစ္သံုးဆယ္ ခ်စ္အံုးမယ္

အႏွစ္သံုးဆယ္ ခ်စ္တုန္းကြယ္

ဒီႏွစ္ေတြမွာ
ငါတို႔ဟာ
အရာရာကို ရင္ဆိုင္ခဲ့တယ္…။
သမီးတေယာက္
သားေလးေယာက္
ေနာက္ထပ္ဆင့္ပြား
ေျမးေလးမ်ားေတာင္ ရၿပီကြယ္…။

ၾကည့္စမ္းပါကြယ္
ႏွစ္သံုးဆယ္ဆိုတာ
ဘာၾကာလိုက္လို႔လဲ…
ခိုင္ျမဲတဲ့အခ်စ္နဲ႔
ဖိုင္တြဲရမယ့္ ႏွစ္ေတြဟာ
တကယ္ေတာ့
တထိုင္ထဲ က,တဲ့ မိနစ္ေတြပါပဲ…။

စကၠန္႔က အခ်စ္
မိနစ္က ကဗ်ာ
ႏွစ္သံုးဆယ္ဆိုတာ
ဒါေတြပါပဲ…။

အိမ္ေထာင္ေရးရဲ႕ဇစ္ျမစ္
အခ်စ္ကို အေျခတည္…
ေဟာဒီအိမ္ေထာင္ေရးဟာ
ေမတၱာကို သြန္းထု
'မိသားစု'…ရယ္လို႔
ဖိအားတခု တိုးပြား
ငါတုိ႔ ပိုခ်စ္သြားၾကတယ္…။

သားေတြ သမီးေတြနဲ႔
ပြားေစ ၾကီးေစဟဲ့လို႔
အားေတြ မီးေတြအထည့္
စနစ္ရဲ႕ခြင့္ျပဳခ်က္
သိပ္ရက္စက္လြန္းတယ္ကြယ္…။

မုန္တိုင္းတခ်က္
ကဆုန္စိုင္းႏွက္ေတာ့
တိုင္းပ်က္ ျပည္ပ်က္
အိုးခြက္တျခား
ဟိုး…ရက္မ်ားက
တို႔မ်ား ခြဲသြားရဖူးတယ္…။

သားတေယာက္ လက္ဆြဲ
အဖတေယာက္ရဲ႕ရက္စြဲေတြဟာ
ဘယ္ေနရာမွာ ေျခာက္ကပ္လို႔
ဘယ္ႏွစ္ၾကိမ္ ဘယ္ႏွစ္ခါ
ဂေယာက္ဂယက္ျဖစ္ခဲ့ပါသလဲ…

သမီးတေယာက္
သားသံုးေယာက္ရဲ႕
ပါးစပ္ေပါက္ေတြ ခြန္႔ေကၽြး
သနပ္ခါး မေမႊးႏိုင္တဲ့မိခင္ဟာ
ဘယ္ေနရာမွာ တေပါက္က်လို႔
ဘယ္ေန ဘယ္ကမွာ ေပ်ာက္ခဲ့ရပါသလဲ…
ေတြးဆၾကည့္ဖို႔ေတာင္မွ
ငလ်င္ဆန္လြန္းလွတယ္ကြယ္…။

အဲဒီရဲ႕ေနာက္
တို႔ႏွစ္ေယာက္
တေခါက္ျပန္ဆံုၾကရတယ္…
ဘယ္မလဲအတိတ္
အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္စိတ္ဓါတ္နဲ႔
အသစ္ကြယ္ တံဆိပ္ကပ္ၿပီး
ခ်စ္စဖြယ္ နိမိတ္ဖတ္ခဲ့ၾကတယ္…။

ေလာကဓံတရားကို
မေနာခံအားနဲ႔
ေလွ်ာလန္သြားေအာင္ တိုက္ခဲ့တယ္…
ခ်စ္ထံုးရယ္မေျပ
ႏွစ္သံုးဆယ္ေလ
သက္ေသ…ကြဲ႕…။

ကဲ
ေနာက္ထပ္တရစ္
အႏွစ္ေျခာက္ဆယ္
အခ်စ္…ေလွ်ာက္မယ္မဟုတ္လား…။ ။

(အေဖနဲ႔အေမတို႔ရဲ႕မဂၤလာပုလဲရတုသို႔)
ေနမင္းနီ
22.7.1999
04:20 am

ေနာက္ထပ္ အႏွစ္သံုးဆယ္ ခ်စ္အံုးမယ္

ႏွစ္ေယာက္ထဲကတည္းက အစပ်ိဳး၊
ကေလးတေယာက္ တိုးတာဟာ
ခ်စ္စရာတေယာက္ တိုးတာပါ။

ကေလးက တေယာက္ျပီး တေယာက္၊
ခ်စ္စရာေတြ အသစ္အသစ္ ေရာက္လာၾက။
ခ်စ္စရာေတြ အသစ္အသစ္ ေပါက္လာၾက။

သားသမီးအခ်စ္ ေျမးအႏွစ္၊
အႏွစ္ေတြကလဲ တေယာက္ျပီးတေယာက္၊
အခ်စ္ေတြက ေတာက္ေလွ်ာက္။

ေနာက္ေပါက္ေတြ တိုးလာမွ သေဘာေပါက္ရတာရွိေသး။
ဆီမီးကို ကူးေပးေပမဲ့ ကုန္မသြားဘူးတဲ့၊
ပညာဆီမီးကို ခ်ီးက်ဴးၾက။

ခ်စ္စရာေတြ မ်ားမ်ားလာလဲ အခ်စ္ေတြက ရွားရွားမသြား၊
အခ်စ္ေတြက ပါးပါးမသြား။
မိဘလိုခ်စ္ရ၊ အဖိုးအဖြါးလိုခ်စ္ရ၊
အခ်စ္က ေလ်ာ့မက်၊ အသက္ပါ ငယ္သြားရ။

ေျမးမကို ေက်ာင္းပို႔ရရင္ အဖိုးလို႔ မထင္၊
အျမင္ကိုက မအိုလွတဲ့။

မိတ္ဆက္ရရင္
I’m grandfather of four!
ကြ်န္ေတာ္ ကဗ်ာဆရာ့ သမီးရဲ႕အဖိုး။

တင့္ေဆြ
၂၂-၁၁-၀၉

Read more...

24-6-2011 New Website

လက္ရွိ Blogs ေတြကို အထဲက ဖတ္ရတာ ခက္တယ္ေျပာၾကလို႔ Website domain အသစ္မွာ တင္ထားလိုက္ပါျပီ။
တည္ေဆာက္ ျပဳျပင္ဆဲျဖစ္လို႔ အဆင္မေျပတာေတြ႔ရင္ သည္းခံေပးၾကပါ။
Yamuna Online Clinic

Dear readers
New website has been constructed for inside audience. All postings of my Blogs can be read. Apology for inconvenience!
Yamuna Online Clinic
Read more...

ေဆးပညာ-စာေရးသူ (၃)

ေဆးပညာ စာေလးေတြ ေရးေန-ေျဖေနရင္းနဲ႔ စာေရးတဲ့ အတတ္ပညာ သင္ယူေနရတယ္။ စာမေရးခင္ စာသင္ရတယ္၊ စာဖတ္ရတယ္။ သင္ဆရာဆိုတာ ၁ဝ တန္းအထိ လူတိုင္း တူၾကတာ မ်ားပါတယ္။ ဝိဇၨာရယ္ သိပၸံရယ္ အခြဲခံရသူေတြမွာ နဲနဲမတူတာ ရွိလာတယ္။ ခုေတာ့ မေျပာတတ္ပါ၊ အရင္ေခတ္က ၁ဝ တန္း ေအာင္ျပီး၊ ေနာက္ထပ္ ၂ ႏွစ္အထိ ျမန္မာစာကို သင္ၾကရေသးတယ္။ “ေဆးေက်ာင္း တက္ေနတာ ဘာလို႔ ျမန္မာစာက လာသင္ရတာလဲ” ဆန္းစစ္သူေတြ၊ ေငါ့သူေတြ ရွိခဲ့တယ္။

ျမင္ဆရာ ၾကားဆရာေတြဆိုတာ အသက္ရလာေလေလ တိုးမ်ားလာေလေလေပါ့။ “ကြ်ဲပါး-ေစာင္းတီး”ဆိုတဲ့ စကားပံုက ေရွးကတည္းက ရွိခဲ့တာမို႔ အခုေခတ္နဲ႔ မဆီေလွ်ာ္ေတာ့ဘူးလို႔ မေျပာထိုက္တာေတြထဲက တခုပါ။ အနားမွာ စာအုပ္ေတြ၊ စာအေၾကာင္း-ေပအေၾကာင္း ေဟာသူ-ေျပာသူေတြ၊ အနမတဂၢ မေရအတြက္ႏိုင္ေအာင္ မ်ားေနေပမဲ့ ကိုယ္နဲ႔ မဆိုင္သလို၊ မတူမတန္သလို ေနသူေတြလဲ ေဖာျခင္း-ေသာျခင္း ရွိတယ္။ အနားမွာ မရွိလဲ “ယူေသာ္ရ၏”။

အထက္တန္းစာေတြကို ေကာလိပ္ထိ သယ္မလာသူေတြ ရွိသလိုဘဲ၊ ေက်ာင္းသားဘဝက လြတ္ျပီ-ကြ်တ္ျပီ၊ ေက်ာင္းမွာ သင္တာေတြ ေက်ာင္းမွာသာ ထားခဲ့သူေတြလဲ မနည္းလွဘူး။ ေဆး-စက္မႈ ပညာတခုခု အာရံုစိုက္ သင္ရသူေတြမွာ ျမန္မာစာတို႔ သမိုင္းတို႔နဲ႔ ရွင္ခြဲခြဲလိုက္ၾကသူေတြက မ်ားတယ္။ အျမင္မွန္လို႔ ျပန္ေပါင္းထုတ္သူေတြလဲ ရွိတာဘဲ။

စာသင္တာမွာ အဲလို ကြာၾကသလို စာဖတ္တာမွာလဲ မတူၾကျပန္ဘူး။ အၾကမ္းေျပာရရင္ ငယ္တံုးက ဖတ္ခ်င္တာ၊ လူပ်ိဳေပါက္-အပ်ိဳရြယ္မွာ စိတ္ဝင္စားတာ၊ အေပါင္းအသင္းကေန တိုက္တြန္းတာ၊ ဗီဇအထံုအရ အနားက လူေတြနဲ႔ မတူ ထူးျပီး၊ ေရြးဖတ္ခ်င္လာတာေတြဟာ ၾကာေလ ကြဲျပားလာေလ ျဖစ္တယ္။ စာေတြကလဲ နယ္ပယ္ က်ယ္ေျပာလြန္းလွတယ္။ ပင္လယ္ၾကီးလို႔ တင္စားတာဟာ ကားေျပာတာ မဟုတ္ပါ။

ကိုယ့္နယ္ကို ကန္႔သတ္သူေတြက မ်ားမယ္ထင္တယ္။ ဒီလိုင္းကေန ဟိုလိုင္း မကူးၾကဘူး။ “အနီလိုင္းသမား” ေတြက အနီကလြဲရင္ အေရာင္လို႔ မထင္သူက မ်ားလြန္းလွတယ္။ ဖတ္တဲ့သူေတြသာ မကပါ။ စာေရးဆရာ နာမယ္ ေျပာတာနဲ႔ ဘာလာေတာ့မယ္ကို မွန္ေအာင္ မွန္းတတ္ၾကတာ မ်ားတယ္။ ပံုႏွိပ္စက္တင္၊ ထုတ္ေဝ ေရာင္းခ်သူေတြကလဲ လံုးခ်င္း မဟုတ္ရင္ “စားသံုးသူ ၾကည့္ျပီး ပစၥည္းတင္ေရာင္းတဲ့ ကုန္စံုဆိုင္” လို လုပ္ၾကရတယ္။ ေထြးခံလဲေရာင္း၊ ေဆးလဲေရာင္းတာကမွ ေတာ္ေသးမယ္။ ငါးမွ်ားခ်ိတ္နဲ႔ သပိတ္ တြဲေရာင္းတာေတာ့ ၾကည့္ေကာင္းဘူး။

“မဂၢဇင္း” ဆိုတာ အဂၤလိပ္-စကားလံုးကေန တိုက္ရိုက္ယူထားတာပါ။ ျမန္မာစကားလံုး အစစ္တိုင္းမွာ သူ႔အဓိပၸါယ္နဲ႔သူ ရွိတယ္လို႔ အသင္ခံရ၊ မွတ္သားရ ဘူးတယ္။ ေမြးစားသားကို ဇာတိ မလိုက္ၾကတတ္တာ မ်ားမယ္။ “ေသနပ္-က်ည္ကပ္”၊ “စစ္သေဘၤာလို ရဲတိုက္လို အေဆာက္အဦေတြမွာ ပစၥည္းသိုေလွာင္တဲ့ အခန္း”၊ “ကင္မရာထဲက ဖလင္ထားတဲ့ ေနရာ”၊ “စက္ၾကီးေတြမွာ လိုတာထည့္စရာ”၊ ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ခ်က္ အမ်ိဳးမ်ိဳးကို လွန္ေလွာ ရွာမေနသူတိုင္းက မဂၢဇင္း ဆိုတာ ဝတၳဳ၊ ကဗ်ာ၊ ကာတြန္း၊ ေဆာင္းပါး၊ အမ်ိဳးအစားေတြ အစံုပါျပီး ပံုမွန္ ထုတ္ေဝတဲ့ စာအုပ္လို႔သာ မွတ္ၾကမယ္။

စာဖတ္သူတိုင္း မဂၢဇင္းကို လွန္ျဖစ္ၾကပါတယ္။ စာေရးဆရာ အေတာ္မ်ားမ်ားလဲ မဂၢဇင္းမွာ နာမယ္ရျပီးမွ ကိုယ့္နာမယ္ တလံုးထဲ သံုးႏိုင္တဲ့အဆင့္ကို တက္ၾကတယ္။ မဂၢဇင္းမွာ စာစေရးသူေတြကို ကေလာင္-ေသြးသူေတြလို႔ အတန္းအစား တခု သတ္မွတ္ေပးခံရတယ္။ အဂၤလိပ္လို Newcomer ေခၚတယ္။ ၁ဝ ျပားတန္ကေန တက္လာသူ၊ ျပား ၆ဝ တန္ကေန ေအာင္ျမင္သူ ဆိုျပီး ဂုဏ္ပုဒ္ရၾကတဲ့ စာေရးဆရာေတြ ရွိလာေစတယ္။

ဒီေတာ့ မဂၢဇင္း ဖတ္ရတာက အမ်ိဳးအစားသာ စံုတာ မဟုတ္ဘဲ၊ အႏု-အရင့္လဲ မတူတာေတြ ေရာေႏွာထားတာမို႔ ဘုန္းၾကီးဆြမ္းပြဲလို တနပ္ထဲမွာ အမ်ိဳးစံု ေရာစားရသလို ျဖစ္ေစတယ္။ စားပြဲေရွ႕ေရာက္ ေကြ်းတဲ့ ဟင္းခြက္ေတြကို ကုန္ေအာင္ေတာ့ ႏိႈက္ၾကတာ မ်ားတယ္။ အစပ္တည့္တဲ့အခါေတာ့ ျမိန္မွာေပါ့။ တခါတေလ အစာမေက်လဲ ျဖစ္တာဘဲ။ စိတ္တိုသူေတြဆို စားပြဲကို ကန္ျပစ္ခ်င္ၾကတယ္။

စာဖတ္ရင္းနဲ႔ ေျပာင္းလဲလာတာေတြ သတိထားမိလာတယ္။ အသစ္ေတြက ဆန္းလာတာေတြ ရွိသလို အရင္ေလာက္ သေဘာမေပါက္ႏိုင္ ျဖစ္လာတာေတြလဲ ေတြ႔ရတယ္။ သူမ်ားကို အျပစ္ရွာတာက မေကာင္းေပမဲ့ အေတာ္လြယ္တယ္။ နမူနာ တခ်ိဳ႕ေတာ့ ေပးပါရေစ။ ၂ဝ၁၁ ေမလထုတ္ ဆိုတာ ေနာက္ဆံုးထုတ္ပါ။ ၁၉၃၇ ဒဂံုမဂၢဇင္းပါ သန္းထြန္း ကေလာင္ နာမည္နဲ႔ ေရးတဲ့ “ျမန္မာရာဇဝင္ လမ္းေကြ႔ လမ္းေကာက္” ကို ျပန္ျပီး ထုတ္ေဖၚေပးတာ တန္ဘိုးရွိလွတယ္။ ဒါေပမဲ့ “ပေဒသရာဇာ ေရးထန္းတက္သမား အေၾကာင္း” လို႔ စာရိုက္ထားတယ္။ “ေရးျမိဳ႕က ထန္းတက္သမား” လို႔ ထင္ၾကလိမ့္မယ္။ ထားဝယ္တို႔ ေရးတို႔မွာ ထန္းပင္ကို အရုပ္ေရး ၾကည့္ရတာ။ “ေႏြဦးကာလ၊ ျမဴထေသာအခါ၊ ရင္းေထာင္း ရင္းဆြဲ၊ ေဆာင္ျမဲအိုးလြယ္ကာ၊ ဓားႏွီးထက္စြာ၊ ခါးမွာခ်ပ္လ်က္၊ ထန္းပြင့္ထန္းခိုင္၊ ရႊန္းၿမိဳင္ၿမိဳင္၊ ကလိုင္သာ လြယ္လို႔ တက္သည္ႏွင့္ေလး။” တ်ာခ်င္းကို သီခ်င္းလုပ္ဆိုတာမ်ိဳး ခုေခတ္ လူရြယ္ေတြ နားမေထာင္ရေလာက္ ေတာ့ဘူး။

ေနာက္ျပီး “စေလဦးပုည ေရးေသာ ကဝလႅိယ တို႔အေၾကာင္း” ဆိုတာလဲ ပါေသးတယ္။ အမွန္က “ကာကဝလႅိယ” သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂ဝ၁၁ မတ္လထုတ္ မဂၢဇင္းတအုပ္မွာ “ဆရာေဇာ္ဂ်ီ၏ ျပည္ေထာင္စု သမိုင္းပံုျပင္မ်ား” ကိုလည္း ဖတ္ရေသးတယ္။ “ကင္းဝန္မင္းၾကီး ႏွင့္ သံအဖြဲ႔ဝင္မ်ားသည္ လန္ဒန္တြင္ အဂၤလိပ္ ဧကရီ ဝိတိုရိယ ဘုရင္မင္းၾကီးထံသို႔ ဝင္၍” လို႔ စာရိုက္ ထားတယ္။ သမိုင္းမွာ “ဝိတိုရိယ ဘုရင္မၾကီး” သာ ရွိပါတယ္။ တေနရာမွာလဲ အဂၤလန္ႏိုင္ငံက “ေယာ့ခ္ျမိဳ႕” ကို ျမန္မာမႈ အဓမၼျပဳလိုက္တာ (အက္ဒ္ဝပ္) မင္းသား Duke of York ဟာ “ေယာျမိဳ႕စား” ျဖစ္သြားတယ္။ မင္းသား (ဝီလီယမ္) နဲ႔ (ကိတ္) တို႔ မဂၤလာပြဲမွာ လာတက္ေသးတယ္။

ကိုယ္ပိုင္ (ဘေလာ့ခ္) မွာ ကိုယ့္ဖါသာ ေရးတာမ်ိဳးလို စာျပင္ဆရာ မပါ၊ (ဆင္ဆာ) ဗလာမို႔ ခြ်တ္ေခ်ာ္တာကို နားလည္ ႏိုင္ၾကပါတယ္။ ခြင့္လႊတ္ႏိုင္ၾကပါမယ္။

တိုင္းျပည္ထဲမွာ စာအုပ္မွန္သမွ် အဆင့္ေတြ အမ်ားၾကီး ေက်ာ္ျဖတ္ရတယ္။ အရပ္သား-ပညာရွင္ အယ္ဒီတာေတြ၊ စာျပင္ဆရာေတြ လက္ကေန ဆန္ခါတင္ျပီးမွ စက္တင္-ပံုႏွိပ္ ထြက္လာရတယ္။ သူတို႔ အထက္က အရပ္သား မဟုတ္တဲ့ (ဆင္ဆာ) အဖြဲ႔၊ ျမန္မာစာအဖြဲ႔၊ သမိုင္းအဖြဲ႔ေတြက ဘာေတြကို ၾကည့္ၾက၊ စစ္ၾကသလဲ မသိလွပါ။ ဒါေတြ မၾကည့္ၾကတာေတာ့ ေသျခာေနတယ္။ သတ္ပံု မမွန္တာ အခ်က္အလက္ မွားတာ၊ အေၾကာင္းအရာ လြဲတာ ဘာမွကိစၥရွိပံု မရဘူး။

ပညာရွာဆဲ လူငယ္ေတြကို က်က္ေအာင္ ခ်က္မထားတဲ့ ထမင္း-ဟင္း ေကြ်းေနၾကသလိုဘဲ။ ေရာဂါေတြမွာ နာတာရွည္က ပိုျပီး ေဆးကုရ ခက္တယ္။ ေခါင္း မေကာင္းရင္ ကိုယ္လဲ မက်န္းမာဘူး။

ေဆးပညာ-စာေရးသူ (၄) http://my-sayawun-life.blogspot.in/2012/08/blog-post.html
အစိုးရ သတ္ပံုေတာ့ ေျပာမေနနဲ႔ http://my-sayawun-life.blogspot.in/2012/12/blog-post.html
ေဆးပညာ-စာေရးသူ (၂) http://my-sayawun-life.blogspot.in/2011/03/blog-post_20.html
ေဆးပညာ-စာေရးသူ (၁) http://my-sayawun-life.blogspot.in/2011/03/blog-post.html

Dr. တင့္ေဆြ
၃ဝ-၄-၂ဝ၁၁


Read more...

အသက္ရွည္စြာ အနာမဲ့ေၾကာင္း

• အသက္ရွည္စြာ အနာမဲ့ေၾကာင္း၊
• ေကာင္းလွေစခ်င္၊ ပဲ့ျပင္နိစၥ၊
• ကြပ္ဆံုးမသား၊ မိဘဆရာ စကားနာ၍၊
• က်မ္းစာသိျမင္၊ တတ္ေအာင္သင္ေလာ့၊
• ေပၚလြင္မျပဳ၊ ေကာင္းရာတုလ်က္၊
• ေကာင္းမႈျမတ္ႏိုး၊ ေကာင္းေအာင္ၾကိဳး၍၊
• ေကာင္းက်ိဳးကိုယ္၌ တည္ေစမင္း။

ေလာကသာရပ်ိဳ႕၊ (ကန္ေတာ္မင္းေက်ာင္းဆရာေတာ္)
Read more...

Age determination ၁၈ ႏွစ္ျပည့္ရင္ လူရာဝင္

အသက္ကိုၾကည့္ျပီး လူအမ်ိဳးမ်ိဳးက သတ္မွတ္မႈ အမ်ိဳးမ်ိဳး ထားၾကတယ္။ ဘယ္ေလာက္ရွိမွ ဘာလုပ္ရမယ္ ဆိုတာမ်ိဳး။ မဲေပး၊ ေစ်းဝယ္။ ကားေမာင္း၊ မိန္းမေတာင္း။ စစ္ထဲဝင္၊ ပင္စင္ယူ။ ဘယ္ေလာက္ရွိမွ ဒီ(ဆိုဒ္)ဝင္၊ ဒီရုပ္ရွင္ၾကည့္ စသျဖင့္။ ျပႆနာ ရွိလာရင္ ဆရာဝန္ ပါရတတ္တယ္။

ေဆးပညာထဲမွာ Forensic Medicine ဆိုတဲ့ မႈခင္းေဆးပညာ သပ္သပ္ရွိတယ္။ အသက္ကို တိတိက်က် ဘယ္၍-ဘယ္မွ် ရွိတယ္ဆိုတာ စစ္ျပီး၊ တရားရံုးမွာ ထြက္ရတာလဲပါတယ္။ တရားခံ-တရားလို အသက္ကို ဇာတာနဲ႔ မရဘူး။ ဆရာဝန္ကေန သြားေပါက္တာၾကည့္၊ ဓါတ္မွန္ ရိုက္ျပီး သိတာေတြနဲ႔ ဆံုးျဖတ္ရတယ္။ ၉ တန္းစာေမးပြဲ အစိုးရစစ္ေခတ္တံုးက အသက္ ၁၅ ႏွစ္ မျပည့္လို႔၊ ေဗဒင္ဆရာနဲ႔ ဇာတာသစ္လုပ္၊ တရားရံုးသြား ၾကမ္းက်ိမ္၊ လိမ္ၾကည့္လည္း မရပါ။ ဥပေဒဟာ ဥပေဒတဲ့။ စာေမးပဲြ မက်ဘဲနဲ႔ တတန္းတည္းကို ၂ ႏွစ္ ေနခဲ့ရတယ္။ ဥပေဒဆိုတာကို နည္းနည္းေလးမွ အတိမ္းအေစာင္း မခံပါလားလို႔ မွတ္သား နာခံခဲ့ရတယ္။ အဲဒီေခတ္က ၾကာခဲ့ပါျပီ။ ၾကာရင္ သာသြားတတ္သလို၊ ျခာသြားတတ္တာလည္း ရွိတယ္။

Bone age “အရိုးၾကည့္-အသက္သိ” ဆိုတာနဲ႔ ဆရာဝန္ေတြက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပးရတယ္။ Long bones ေခၚတဲ့ ေပါင္ရိုး၊ ေျခသလံုးရိုး၊ လက္ဖ်ံရိုး၊ လက္ေခ်ာင္းရိုးေတြမွာ ထိပ္ဖ်ားပိုင္းေတြက အရိုးကို လာဆက္တာက သူ႔အသက္နဲ႔သူ။ X-ray ရိုက္ရတယ္။ တံေတာင္ဆစ္ရိုးဆက္ရင္ ၉-၁၃ ႏွစ္၊ Iliac crest တင္ပါးဆံုအေပၚ-ေရွ႕ထိပ္ရိုးဆက္ရင္ ၁၂-၁၆ ႏွစ္၊ ညွပ္ရိုး (ေကာ္လာ-ဘုန္း) ၁၂-၂၂ ႏွစ္ စသျဖင့္ သိႏိုင္တယ္။

ကေလးေတြ အသက္ၾကေတာ့ ငယ္သြားေပါက္တာကို ၾကည့္ရတယ္။ အထက္-ေအာက္ အလည္ေရွ႕သြား ၄ ေခ်ာင္းက ၆-၁၂ လ၊ အထက္-ေအာက္ ေဘးေရွ႕သြား ၄ ေခ်ာင္းက ၉-၁၆ လ၊ ပဌမအန္ေရွ႕သြား ၄ ေခ်ာင္းက ၁၃-၁၉ လ၊ အထက္-ေအာက္ စြယ္သြား ၄ ေခ်ာင္းက ၁၆-၂၃ လ၊ အထက္-ေအာက္ ဒုတိယအံသြား ၄ ေခ်ာင္းက ၂၂-၃၃ လမွာ ေပါက္တယ္။ ႀကီးသြား ၃၂ ေခ်ာင္းမွာ ၆ ႏွစ္က စေပါက္တယ္။ ၁၃ ႏွစ္မွာ ၂၈ ေခ်ာင္းရွိၿပီး၊ အံဆံုးေတြက ၁၇-၂၁ ႏွစ္ေရာက္မွ ေပါက္တယ္။ အံဆံုးမေပါက္သ၍ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ မျပည့္ေသးဘူးေပါ့။ တရားတေပါင္ ျဖစ္ေလ့ရွိၾကတဲ့ အသက္ကေတာ့ ၁၆-၁၈ ႏွစ္ ျဖစ္ပါတယ္။

Voting age ဆိုတဲ့ မဲေပးပိုင္ခြင့္ကိုလည္း တကမၻာလံုးမွာ အမ်ားဆံုး သတ္မွတ္တာက ၁၈ ႏွစ္ပါ။ ၁၆ ႏွစ္နဲ႔ မဲေပးလို႔ရတာ ၇ ႏိုင္ငံ ရွိသြားပါျပီ။ ၁၇ ႏွစ္ ရွိရင္ မဲေပးလို႔ရတာ ၆ ႏိုင္ငံ၊ ၂ဝ ႏွစ္က ၄ ႏိုင္ငံ၊ ၂၁ ႏွစ္က ၁၆ ႏိုင္ငံ၊ အသက္အၾကီးဆံုးက ဥဇဗက္ကစၥတန္ ၂၅ ႏွစ္ရွိမွ ေပးရတယ္။ ဆလိုေဗးနီးယားမွာ ၁၆ ႏွစ္ေတာ့ ဟုတ္ပါရဲ႕ အလုပ္ရွိမွ မဲေပးရတယ္။ အလုပ္လက္မဲ့ေတြက ေပးတဲ့မဲနဲ႔ တက္လာတဲ့ အစိုးရကမွ အလုပ္အကိုင္ေတြ ဖန္တီးေပးမယ္ ထင္ရတယ္။ လက္ေတြ႔မွာ အဲလိုလည္း ဟုတ္ခ်င္မွ ဟုတ္တာပါ။ မဲဆြယ္တံုးမွာ သည္းေျခၾကိဳက္ေတြ ေျပာျပီး၊ အာဏာရေတာ့ ဘာမွမလုပ္တဲ့ အစိုးရက အမ်ားၾကီး။ ဘာမဲျဖစ္ျဖစ္ ငါ့ပံုးထဲ ေရာက္ေအာင္လုပ္ျပီး၊ တက္အုပ္ခ်ဳပ္တာေတြလည္း ရွိတာဘဲ။

မဲေပးသူေတြကို အသက္နဲ႔သာ ကန္႔သတ္ျပီး၊ အေရြးခံမဲ့သူေတြကိုေတာ့ ေသြးစစ္သလို လုပ္တာေတြလည္း ရွိတယ္။ Blood group matching ေသြးအုပ္စု စမ္းတယ္-စစ္တယ္ဆိုတာ ေသြးလွဴသူနဲ႔၊ လူနာတည့္-မတည့္ စမ္းရတာပါ။ “ေသြးစစ္ေပးတဲ့ ဆရာနဲ႔ တည့္-မတည့္ စမ္းတာမဟုတ္ပါ။”

မဲေပးရာမွာ ခြဲျခားသလို မဂၤလာေဆာင္ႏိုင္တဲ့ အသက္ကိုလည္း သတ္မွတ္ထားၾကတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ၁၈-၁၆ ႏွစ္ ျဖစ္တယ္။ ေယာက္်ားေလး-မိန္းကေလး မတူဘူး။ သတို႔သမီးအသက္က ပိုငယ္ေလ့ရွိတယ္။ ဆူဒန္မွာ အပ်ိဳေဘာ္ဝင္ရင္ ရျပီတဲ့။ မဒါဂါးစကား၊ တန္ဇန္နီးယား၊ တူနီးရွား၊ ဗင္နီဇြဲလား၊ ပါရာေဂြး၊ မိန္းကေလး ၁၄ ႏွစ္၊ အပ်ိဳျဖစ္တဲ့ အရြယ္ပါဘဲ။ ဘရူႏိုင္းနဲ႔ ကူဝိတ္မွာ ကန္႔သတ္ခ်က္မရွိလို႔ အပ်ိဳမျဖစ္ေသးလဲ ရပံုၾကတယ္။ အယ္လ္ဂ်ီးရီးယား၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ စကၤာပူ၊ ေဟာင္ေကာင္၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ အိႏၵိယမွာ ၂၁-၁၈ ႏွစ္။ တရုပ္မွာေတာ့ ၂၂-၂ဝ ႏွစ္ရွိမွ လက္ထပ္လို႔ရတယ္။ အသက္ ငယ္ငယ္နဲ႔ အိမ္ေထာင္ျပဳေပးတဲ့ ထံုးစံဟာ ေရွးက်ပါတယ္။ ဗုဒၶလက္ထက္ ရွင္သာရိပုတၲရာရဲ႕ညီ အငယ္ဆံုး (ေရဝတ) ကို ၇ ႏွစ္သားမွာ မိဘေတြက မဂၤလာေဆာင္ေပးခဲ့ၾကတယ္။

၂၁ ရာစုထဲေရာက္ေပမဲ့ အီရန္ မွာ ေယာက္်ားေလး ၁၄ ႏွစ္၊ မိန္းကေလး ၉ ႏွစ္၊ လင္မယားျဖစ္လို႔ရတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ လူမ်ိဳးေတြအတြက္ေတာ့ ေဆးပညာအရ ငယ္လြန္းတယ္။ တေလာက ေဆးခန္းမွာ ကေလးလာေမြးတဲ့ မိန္းကေလးကို အသက္ေမးေတာ့ တိတိက်က် ေျပာပါတယ္။ ၁၅ ႏွစ္နဲ႔ ၁ဝ လ။ ဆရာဝန္က အားနာလို႔ သူ႔စာအုပ္မွာ ၁၆ ႏွစ္ လုပ္လိုက္ရတယ္။ အေကာင္းေတာ့ ေမြးပါရဲ႕ ကေလးက လသားနဲ႔ ဆံုးသြားရွာတယ္။ (ယူနီဆက္ဖ္) ရဲ႕ ၁၈ ႏွစ္မျပည့္ဘဲ လက္ထပ္ထိမ္းျမားသူ အမ်ဳိးသမီးဦးေရ သန္း ၆ဝဝ ေက်ာ္ထဲမွာ ဒီကေလးမ ပါခ်င္မွပါမယ္။ ဒုကၡသည္မို႔ ဟိုမွာလည္း စာရင္းေပ်ာက္၊ ဒီမွာလည္း စာရင္းမေပါက္။

ပင္စင္ေပးတဲ့ အသက္ကိုလည္း သတ္မွတ္ၾကတာ ႏိုင္ငံတိုင္းမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ ပင္စင္ယူရမဲ့ အသက္၊ ပင္စင္ခံစားခြင့္၊ (ပင္စင္-ဖန္းဒ္)၊ စသျဖင့္ ပင္စင္ယူရမဲ့လူေတြ မနစ္နာရေအာင္၊ ပိုေကာင္းေအာင္ ၾကိဳးပမ္းမႈေတြသာ ရွိျပီး၊ ပင္စင္သြားရမွာကို မသြားဘဲ ေပကပ္ေနတာမ်ိဳးကိုေတာ့ (ဝီကီ-ပီးဒီးယား) (ဝီကီ-ျမန္မာ) ေတြမွာ ရွာလို႔မရဘူး။ ဆရာဝန္ကိုလည္း အသက္ေက်ာ္ ေန-မေန လာမေမးပါ။

အသက္ သတ္မွတ္ခ်က္ေၾကာင့္ စာေမးပြဲ ဝင္မေျဖရတဲ့ ျပႆနာေလးက အေသးအဖြဲပါ။ အသက္ ၁၆ ႏွစ္က ၁၈ ႏွစ္ အၾကားကုိ လူငယ္လို႔ သတ္မွတ္တဲ့ တိုင္းျပည္ေတြမွာ သူတို႔ေလးေတြကို လူႀကီးေတြနည္းတူ တရားစီရင္ ျပစ္ဒဏ္ ေပးေနတာေတြကေတာ့ မ်ိဳးဆက္ကို ဆိုးသထက္ဆိုးေအာင္ လုပ္ရာက်တယ္။ က်န္းမာေရးအရဘဲ ေျပာရရင္၊ (ဘီ)ပိုး ကာကြယ္ေဆးကို ေမြးစကေန အသက္ ၁၈ ႏွစ္ ေအာက္၊ ေသခ်ာေပါက္ ထိုးေပးရပါတယ္။

ဥပေဒသံုးနဲ႔ အရပ္သံုး ေဝါဟာရေတြ ရွိတယ္။ Age of majority ဆိုတာ လူလားေျမာက္တဲ့ အရြယ္၊ လူၾကီးပိုင္းဝင္တဲ့ အသက္ကို ေခၚတယ္။ Age of license ဆိုတာကေတာ့ ဒါကိုလုပ္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ သတ္မွတ္တဲ့ အသက္ျဖစ္တယ္။ Age of consent ဆိုတာကေတာ့ လိင္ဆက္ဆံတာမွာ စိတ္အလိုတူ-မတူ ေျပာျပႏိုင္တယ္လို႔ သတ္မွတ္တဲ့ အသက္ျဖစ္တယ္။ Age of criminal responsibility ဆိုတာက ရာဇဝတ္မႈ က်ဴးလြန္တာ လုပ္ေပမဲ့ အသက္ငယ္ေသးလို႔ အျပစ္ေပး အေရးယူဘို႔ မသင့္ေသးဘူးလို႔ သတ္မွတ္သက္ျဖစ္တယ္။

Age of majority မွာ အသက္ ၁၄ ႏွစ္ကေန ၂၁ ႏွစ္အထိ ရွိတဲ့ ၁၄၈ ႏိုင္ငံစာရင္းကို ျပဳစုထားတယ္။ ၁၈ ႏွစ္ လို႔ သတ္မွတ္တာတဲ့ ၁၁၆ ႏိုင္ငံက အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ ျမန္မာျပည္က စာရင္းမေပါက္ေသးဘူး။ တိုင္းျပည္က လူလား မေျမာက္ေသးလို႔ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ၁၈ ႏွစ္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ျဖစ္သင့္ပါတယ္။ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္သူေတြကေန ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္ ေရွ႕ေရးကို ျပ႒ာန္းပါလိမ့္မယ္။ သူတို႔ကို သင္ေပး၊ တင္ေပးၾကရပါမယ္။

၁၈ ႏွစ္ ျပည့္ျပီးလို႔ လိုင္စင္ရွိေပမဲ့ လမ္းမွားဆိုတာသိရင္ ကားေမာင္းခ်င္ၾကမည္ မထင္။ “ခြဲစိတ္ဆရာဝန္ ဆိုတာ ဘယ္လိုခြဲရမယ္ကိုသာ သိတဲ့သူမဟုတ္။ မခြဲဘဲေနသင့္တာကိုပါ သိတဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။”

Dr. တင့္ေဆြ
၂၂-၅-၂ဝ၁ဝ
Read more...